Bộ Xây dựng vừa công bố dự thảo Nghị quyết về cơ chế kiểm soát, kiềm chế giá bất động sản (BĐS) để trình lên Chính phủ. Trong đó, Bộ Xây dựng đề xuất nhiều biện pháp để kiềm chế sự tăng giá nhà ở bất hợp lý, góp phần ổn định thị trường trên phạm vi cả nước. 

Hết thời vay mua nhà 70-80% giá trị

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là chính sách cho vay đối với người mua nhà ở. Dự thảo quy định các tổ chức tín dụng đang hoạt động tại Việt Nam áp dụng hạn mức cho vay không quá 50% giá trị của hợp đồng mua bán nhà ở đối với các khoản vay mua nhà ở thứ 2 và không quá 30% đối với các khoản vay mua nhà ở từ thứ 3 trở lên, trừ nhà ở xã hội.

Đối với chính sách phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, dự thảo quy định: căn cứ vào tình hình thực tế, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải dành tối thiểu 20% trong tổng số dự án nhà ở thương mại dự kiến triển khai giai đoạn 2026-2030 để phát triển loại hình nhà ở này, phù hợp với kế hoạch phát triển nhà ở của địa phương.

Các dự án nhà ở thương mại giá phù hợp sẽ được áp dụng một số cơ chế đặc thù. Cụ thể, chủ đầu tư có thể được lựa chọn mà không phải qua đấu giá, đấu thầu; tiền sử dụng đất và tiền thuê đất được tính theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất do pháp luật quy định; lợi nhuận định mức tối đa mà chủ đầu tư được hưởng là 20% tổng vốn đầu tư xây dựng dự án.

Giá bán, giá thuê mua trong phân khúc này sẽ được xác định theo phương pháp áp dụng cho nhà ở xã hội, bảo đảm tính hợp lý và dễ tiếp cận. Đồng thời, các dự án này không bắt buộc phải bố trí quỹ đất dành cho nhà ở xã hội trong phạm vi dự án, theo quy định mới của Luật Nhà ở 2023.

Để tránh tình trạng đầu cơ, dự thảo còn nêu rõ: người mua nhà ở trong các dự án thuộc diện này sẽ không được phép chuyển nhượng hợp đồng mua bán hoặc thuê mua, trừ trường hợp tuân thủ đúng quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản.

Ngoài ra, với những dự án nhà ở thương mại đã được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc đã lựa chọn chủ đầu tư, nếu muốn điều chỉnh mục tiêu sang loại hình nhà ở thương mại giá phù hợp thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc chủ đầu tư có thể thực hiện việc điều chỉnh theo đúng quy định pháp luật.

Minh bạch thị trường qua Trung tâm giao dịch bất động sản

Dự thảo Nghị quyết đề xuất thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản nhằm công khai và minh bạch hóa các giao dịch trên thị trường. Đây sẽ là đầu mối sử dụng dữ liệu do Nhà nước quản lý, bảo đảm mọi hoạt động mua bán, chuyển nhượng, cho thuê mua bất động sản đều được giám sát và xác thực.

Trung tâm giao dịch bất động sản hoạt động trên môi trường điện tử, đóng vai trò kết nối liên thông giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan trong quá trình thực hiện giao dịch. Trung tâm có chức năng tổ chức, giám sát và xác thực toàn bộ quy trình, từ khâu đăng ký, thực hiện đến hoàn tất giao dịch.

Theo dự thảo, việc thành lập, tổ chức và vận hành Trung tâm sẽ do Chính phủ quy định chi tiết, đồng bộ với quá trình chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai và bất động sản. Mục tiêu là xây dựng một hệ thống minh bạch, thống nhất, hạn chế tình trạng đầu cơ, “thổi giá”, đồng thời tạo niềm tin cho nhà đầu tư và người dân khi tham gia thị trường.