Theo tờ trình vừa gửi HĐND TP HCM, UBND thành phố cho rằng bảng giá đất được áp dụng trên phạm vi rộng, tác động đến nhiều nhóm. Nếu giảm giá đất nông nghiệp, người trực tiếp sản xuất có lợi vì đỡ chi phí tài chính, song công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất có thể gặp khó khăn.

Vì vậy, thành phố kiến nghị giữ nguyên mức giá đất nông nghiệp theo phương án đã công bố tháng 11 để bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người sử dụng đất, đồng thời góp phần ổn định đời sống người dân tại các phường, xã, đặc khu sau sáp nhập.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh Sở Nông nghiệp và Môi trường TP HCM trước đó trình hai phương án giá đất nông nghiệp. Trong đó, phương án đã được lấy ý kiến người dân cuối tháng 11, quy định giá đất trồng cây hàng năm dao động từ 300.000 đồng đến 1,2 triệu đồng mỗi m2; đất trồng cây lâu năm từ 370.000 đồng đến 1,44 triệu đồng mỗi m2. Mức giá này được xây dựng theo hướng cao hơn khoảng 78-85% so với bảng giá đất hiện hành và không ghi nhận ý kiến phản hồi trái chiều từ người dân.

Sau khi xem xét dự thảo trên, Ban Kinh tế – Ngân sách HĐND TP HCM đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát lại mức điều chỉnh tăng, giảm giá đất nông nghiệp tại từng khu vực, làm rõ nguyên nhân điều chỉnh và đánh giá tác động đối với người dân, doanh nghiệp cũng như công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã rà soát lại phương án giá đất nông nghiệp theo phương pháp thu nhập, căn cứ vào thu nhập thực tế từ sản xuất nông nghiệp tại từng địa bàn, bao gồm năng suất cây trồng, vật nuôi, điều kiện hạ tầng, giao thông và khả năng tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên, kết quả tính toán theo phương pháp này, giá đất nông nghiệp thấp hơn đáng kể so với bảng giá đất đang áp dụng tại TP HCM và các địa phương trước khi sáp nhập như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, với mức cao nhất khoảng 625.000 đồng mỗi m2 và thấp nhất chỉ 165.000 đồng mỗi m2.

Dù giá đất nông nghiệp thấp giúp người dân trực tiếp sản xuất giảm nghĩa vụ tài chính, UBND TP HCM cho rằng nếu áp dụng mức giá này sẽ phát sinh bất lợi trong công tác bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Tại buổi thẩm tra ngày 23/12, Ban Kinh tế – Ngân sách cũng góp ý cần làm rõ thêm phương án mới khiến bảng giá đất nông nghiệp đa phần giảm so với giá đất cũ, dễ làm người dân băn khoăn, trong bối cảnh bảng giá đất ở tăng mạnh, tạo chênh lệch lớn.

Theo một số chuyên gia, việc giá đất nông nghiệp giảm trong khi giá đất ở tăng mạnh có thể làm gia tăng khoảng chênh lệch giữa hai loại, kéo theo nghĩa vụ tài chính khi chuyển mục đích sử dụng đất tăng cao, đồng thời ảnh hưởng đến chính sách bồi thường. Nhiều đại biểu cũng cho rằng việc điều chỉnh giá đất nông nghiệp cần được xem xét trong tổng thể cải cách chính sách đất đai, bảo đảm bảng giá đất phản ánh đúng giá trị sử dụng của từng loại đất và tránh tạo ra các hệ lụy ngoài mong muốn cho thị trường.

Bảng giá đất lần đầu của TP HCM sẽ được trình HĐND thành phố xem xét, thông qua tại kỳ họp chuyên đề ngày 26/12. Khi được ban hành, bảng giá đất mới sẽ là căn cứ để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, các loại thuế, lệ phí liên quan và giá khởi điểm đấu giá quyền sử dụng đất, tác động trực tiếp đến thị trường bất động sản.

Phương Uyên