Từ 1/3, theo Nghị định 357, mỗi bất động sản như nhà riêng lẻ, chung cư, sản phẩm trong dự án sẽ có mã định danh điện tử riêng trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản. Hệ thống này do Bộ Xây dựng quản lý, còn UBND cấp tỉnh có trách nhiệm thu thập, cập nhật, cũng như khai thác cơ sở dữ liệu.

CEO EZ Property Phạm Đức Toản đánh giá, việc số hóa định danh từng bất động sản tương tự phương tiện giao thông là hướng đi đúng đắn và cần thiết trong quản lý Nhà nước. “Định danh giúp hình thành một lý lịch đầy đủ cho từng bất động sản, từ vị trí, diện tích, lịch sử giao dịch cho đến quá trình sở hữu. Qua đó, Nhà nước có thể theo dõi biến động của từng bất động sản trong suốt vòng đời của nó”, ông Toản nói.

Chuyên gia này cũng cho rằng, đây là tiền đề, cơ sở quan trọng để triển khai các chính sách quản lý thuế, hạn chế đầu cơ, minh bạch thị trường trong tương lai. Thông qua dữ liệu định danh, theo ông, nhà quản lý có thể xác định cụ thể một cá nhân đang sở hữu bao nhiêu bất động sản. Nó sẽ là căn cứ để áp thuế với căn nhà thứ hai hoặc thuế mua bán trên phần lợi nhuận theo thời gian sở hữu (thời gian nắm giữ càng ngắn, thuế càng cao) để giảm tình trạng đầu cơ, lướt sóng.

Tương tự, Đồng sáng lập Công ty SPER Trần Trọng Vũ cũng nhìn nhận việc gắn mã định danh từng bất động sản sẽ giúp thực hiện lộ trình kiểm soát, thu thuế chuyển nhượng nhà đất tương tự cách Trung Quốc đã thực hiện những năm trước đây. Ông cho rằng chính sách này có thể ảnh hưởng đến thị trường địa ốc sau 3 năm nữa.

Còn CEO EZ Property dự đoán chính sách định danh từng bất động sản “sẽ chưa ảnh hưởng lớn đến thị trường trong ngắn hạn”, bởi mới ở giai đoạn thu thập, đăng ký dữ liệu. “Tác động sẽ trở nên rõ rệt hơn trong dài hạn khi các chính sách về thuế, điều tiết thị trường được triển khai dựa trên hệ thống cơ sở dữ liệu này”, ông cho hay.

Hiện tại, thuế hoạt động chuyển nhượng bất động sản của cá nhân vẫn được tính bằng 2% (x) với tổng giá trị giao dịch khai báo. Cuối năm 2025, giải thích về việc vẫn duy trì chính sách này khi sửa Luật Thuế Thu nhập cá nhân, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng nói chưa đủ cơ sở để thu thuế đúng bản chất trên phần lãi chuyển nhượng bất động sản. Theo ông, việc này có thể từng bước thực hiện khi có đủ dữ liệu số hóa gắn dữ liệu trên VNeID.

Ngoài mã định danh, hệ thống trên cũng sẽ có đầy đủ thông tin về các dự án, giá mua bán bất động sản, tổng giá trị giao dịch hay lượng sản phẩm tồn kho trên thị trường… Cùng với đó, Chính phủ cũng quy định về mã định danh cho từng đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư, chứng chỉ hành nghề môi giới địa ốc hay cá nhân được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở.

Theo Bộ Xây dựng, việc hoàn thiện hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản là một trong những giải pháp hết sức quan trọng để đánh giá, theo dõi, quản lý đảm bảo thị trường bất động sản phát triển ổn định, lành mạnh. Bộ cũng cho biết nghị định mới tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong việc tiếp cận, khai thác và sử dụng thông tin.

Bên cạnh việc tạo cơ sở để thu thuế, việc định danh, số hóa dữ liệu bất động sản còn có thể giúp cơ quan quản lý nhanh chóng nắm bắt xu hướng, số lượng giao dịch, qua đó kịp thời đưa ra chính sách khuyến khích hoặc hạn chế phát triển ở từng khu vực, theo ông Phạm Đức Toản. Qua hệ thống này, các trường hợp “thổi giá” nhà đất cũng dễ dàng được phát hiện và xử lý.

Dù vậy, ông Toản cũng cảnh báo quá trình triển khai hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu đất đai sẽ tồn tại nhiều thách thức cần giải quyết, nhất là ở khâu nhập liệu đầu vào do số lượng bất động sản rất lớn và đa dạng hình thái.

Chuyên gia này cho biết tình trạng chồng lấn ranh giới các thửa đất của các hộ liền kề không hiếm gặp. “Vì vậy, nếu dữ liệu ban đầu không chính xác, nguy cơ phát sinh tranh chấp kéo dài là rất cao”, ông nói. Ngoài ra, năng lực thực thi tại địa phương cũng là vấn đề đáng lưu ý, đặc biệt ở khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa khi một số cán bộ tại đây trình độ chuyên môn, công nghệ chưa cao.

Vì vậy, ông cho rằng định danh bất động sản là một quá trình dài hơi, nên triển khai theo nguyên tắc ưu tiên sản phẩm dễ làm trước, cũng như cần tính toán kỹ lưỡng từ khâu nhập liệu để đảm bảo hệ thống thông tin chính xác, không gây khó khăn cho cả người dân và cơ quan quản lý trong tương lai.

Thực tế, Trung Quốc cũng mất một thời gian khá dài để thực hiện việc số hóa dữ liệu thị trường bất động sản. Theo Global Times, sau một thập kỷ nỗ lực, Trung Quốc mới có thể hoàn tất việc xây dựng hệ thống đăng ký bất động sản thống nhất trên toàn quốc vào tháng 4/2023.

Hệ thống này giúp Bắc Kinh có được bức tranh đầy đủ, rõ ràng về quyền sở hữu bất động sản, từ đó đưa ra các điều chỉnh chính sách phù hợp hơn. Khi đó, tờ báo thuộc hệ thống truyền thông của nhà nước Trung Quốc đánh giá động thái này có thể mở đường cho việc đánh thuế bất động – vấn đề cũng đã được thảo luận nhiều năm tại đất nước này – nhưng không đồng nghĩa với việc sắc thuế này được triển khai lập tức.

Anh Tú