Văn phòng Đăng ký đất đai TP HCM vừa lưu ý người dân về rủi ro khi giao dịch mua bán nhà đất chưa đủ điều kiện pháp lý. Cảnh báo trên được đưa ra sau khi cơ quan này tiếp nhận thông tin từ Công an TP HCM, ghi nhận tình trạng người dân tự nguyện giao dịch, cầm cố, thế chấp, chuyển nhượng bất động sản chưa được cấp giấy chứng nhận hoặc chưa đủ điều kiện giao dịch, chủ yếu dựa vào giấy tay, hợp đồng nguyên tắc hoặc môi giới không chính thống.

Một trong những nguyên nhân phổ biến là người mua nhầm lẫn giữa quyền đang sử dụng một thửa đất trên thực tế với quyền sử dụng đất hợp pháp được Nhà nước công nhận bằng sổ đỏ, dẫn đến rủi ro khi giao dịch. Nhiều khu đất đã có người ở, xây dựng hạ tầng cơ bản nhưng chưa hoàn tất thủ tục pháp lý nên chưa đủ điều kiện mua bán theo quy định.

Việc giao tiền khi dự án chưa đủ điều kiện pháp lý khiến người mua có nguy cơ không được cấp sổ đỏ, phát sinh tranh chấp kéo dài, thậm chí bị lợi dụng để chiếm đoạt tài sản. Thực tế cho thấy, tại một số dự án khu dân cư, dù chậm cấp sổ, các giao dịch ngầm vẫn diễn ra phổ biến.

Để hạn chế rủi ro, cơ quan chức năng khuyến nghị người dân chỉ mua bán, chuyển nhượng đất khi thửa đất đã được cấp sổ đỏ, không vướng tranh chấp và không bị kê biên. Đây là điều kiện cơ bản để đảm bảo quyền lợi của người mua. Trường hợp mua đất trong các dự án nhà ở, người dân cần tìm hiểu kỹ thông tin về chủ đầu tư, năng lực tài chính, tiến độ triển khai và hồ sơ pháp lý của dự án, thay vì chỉ nghe theo quảng cáo hoặc cam kết miệng.

Với nhà ở hình thành trong tương lai, người mua cần yêu cầu chủ đầu tư cung cấp văn bản xác nhận dự án đủ điều kiện mở bán của cơ quan quản lý. Đây là căn cứ quan trọng để hạn chế rủi ro khi ký hợp đồng.

Văn phòng đăng ký đất đai cũng lưu ý người mua cần kiểm tra xem dự án hoặc nhà ở có đang bị thế chấp hay không. Trường hợp chủ đầu tư đã thế chấp dự án, việc mua bán chỉ được thực hiện sau khi phần tài sản đó đã được giải chấp.

Thời gian qua, trên địa bàn TP HCM xuất hiện một số chủ đầu tư do thiếu vốn đã “bán non” dự án bằng nhiều hình thức như giữ chỗ, đặt cọc, góp vốn khi chưa đủ điều kiện pháp lý. Thậm chí, có dự án chưa được giao đất, chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính nhưng vẫn rao bán. Sau đó, các nhà đầu tư mua trước tiếp tục sang tay bằng giấy viết tay cho người khác, tạo thành chuỗi giao dịch không được pháp luật bảo vệ. Hậu quả là người mua cuối cùng không được cấp sổ đỏ, khó đòi lại tiền và tranh chấp kéo dài nhiều năm.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân thận trọng khi giao dịch bất động sản, đặc biệt với các dự án chưa có sổ đỏ, tránh “xuống tiền” chỉ vì giá rẻ hoặc lời hứa sinh lợi cao.

Theo quy định, bất động sản chỉ được đưa vào giao dịch khi đã có sổ đỏ hợp lệ, không tranh chấp, không bị kê biên và đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý theo luật kinh doanh bất động sản. Riêng với nhà ở hình thành trong tương lai, dự án phải được cơ quan quản lý xác nhận đủ điều kiện mở bán.

Phương Uyên