Chiều 14/1, tại xóm 5 Nam Lĩnh, xã Đại Huệ, trước đây thuộc huyện Nam Đàn, con đường bê tông dẫn vào khu đất đấu giá Rú Cụp – Nam Lĩnh không còn xe cộ qua lại. Hai bên là ruộng trũng bỏ không, cỏ mọc xen bùn nước. Khung cảnh này trái ngược một tuần trước, khi ôtô nối hàng dài, liên tục ra vào để mua đất đấu giá.

Khu đất đấu giá Rú Cụp – Nam Lĩnh nằm giữa cánh đồng rộng, gồm 55 lô đất ở, diện tích mỗi lô 248-309 m2. Đầu tháng 12/2025, khu đất này được đưa ra đấu giá, có 53 lô trúng với giá từ 2 tỷ đồng trở lên, trong đó lô cao nhất hơn 3,2 tỷ đồng.

Cơn sốt đất đấu giá ở xã Đại Huệ xuất hiện đầu tháng 1, sau khi lan truyền thông tin một doanh nghiệp đề xuất tỉnh Nghệ An xây khu công nghiệp tại đây. Mỗi lô đất đấu giá khi đó được môi giới đẩy giá tăng khoảng một tỷ đồng so với trước.

Bà Tiến, 52 tuổi, trú phường Trường Vinh, làm nghề môi giới bất động sản, cho biết đã dừng việc tìm mua, gom đất tại Rú Cụp – Nam Lĩnh. “Giá bị đẩy lên quá nhanh, trong khi thông tin quy hoạch chưa rõ ràng. Khách hỏi ngày càng ít, không ai dám xuống tiền nên chúng tôi rút hết”, bà Tiến nói, cho hay hiện chỉ theo dõi thị trường từ xa.

Ông Bảo, một môi giới tự do từng có mặt liên tục tại khu đấu giá trong những ngày cao điểm đầu tháng 1, cho biết nhóm môi giới từ các phường trước đây thuộc TP Vinh và các địa bàn lân cận đã rời đi sang vùng khác tìm lô đất mới đầu tư. Theo ông Bảo, phần lớn các giao dịch trước đó chỉ mang tính “lướt cọc”, ăn theo thông tin quy hoạch. “Khi rủi ro tăng lên, nếu giữ hàng là kẹt vốn ngay”, ông nói.

Anh Nguyễn Hồng Quân, một môi giới bất động sản lâu năm ở Nghệ An, cho rằng giao dịch tại khu đất đấu giá Rú Cụp – Nam Lĩnh chủ yếu là hoạt động “lướt sóng” giữa các nhà đầu cơ. Khu vực này không có nhu cầu ở thực, vị trí không thuận lợi, hạ tầng khu công nghiệp chưa đủ lực để tạo giá trị đầu tư. Khác với một số khu đất gần TP Vinh (cũ) có giao thông thuận tiện, có thể xây nhà trọ, nhà nghỉ phục vụ người lao động, Rú Cụp thiếu nền tảng để hình thành giá trị sử dụng thực.

Theo anh Quân, khu đất vừa xảy ra hiện tượng “sốt” gần như chưa có hạ tầng, xung quanh là đồng ruộng, giáp núi, dân cư thưa thớt nên giá trúng đấu giá từ 2 đến hơn 3 tỷ đồng mỗi lô hồi tháng 12/2025 đã vượt xa giá trị thực.

“Đây là đầu cơ, chứ không phải đầu tư”, anh Quân nói, cho hay khi “sóng” không có thật, môi giới rút lui, nhà đầu cơ không thể lướt sóng nên bỏ cọc. Trong khi ở những nơi hạ tầng đã hình thành, đầu cơ vẫn đan xen với đầu tư, tại xã Đại Huệ, mức giá quá cao và bất thường khiến thị trường nhanh chóng nguội lạnh.

Sự hạ nhiệt của thị trường diễn ra trong bối cảnh các cơ quan chuyên môn của tỉnh Nghệ An bày tỏ quan điểm thận trọng với đề xuất khảo sát khu công nghiệp tại khu vực liên quan đến không gian Khu du lịch quốc gia Kim Liên. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An cho rằng Kim Liên là điểm du lịch đặc biệt quan trọng của vùng Bắc Trung Bộ và cả nước, việc bố trí khu công nghiệp quy mô lớn có thể tác động đến không gian văn hóa, lịch sử, môi trường và cảnh quan.

Ông Nguyễn Đình Thế, Phó chủ tịch xã Đại Huệ, cho biết khu vực doanh nghiệp đề xuất khảo sát với diện tích hơn 331 ha trên địa bàn xã Kim Liên có liên quan trực tiếp đến ranh giới và không gian nghiên cứu của hồ sơ Khu du lịch quốc gia Kim Liên, đồng thời có khả năng chồng chéo với các quy hoạch, quyết định đã được Chính phủ phê duyệt.

Trong khi đó, đến nay người trúng đấu giá tại khu đất Rú Cụp – Nam Lĩnh vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Các giao dịch phát sinh thời gian qua chủ yếu là mua bán “trao tay”, dựa trên quyết định trúng đấu giá hoặc hình thức “lướt cọc”.

Trước diễn biến trên, UBND xã Đại Huệ đã phát đi thông báo cảnh báo rủi ro sốt đất, khuyến nghị người dân và nhà đầu tư thận trọng, kiểm chứng thông tin quy hoạch tại cơ quan chức năng, chỉ thực hiện giao dịch khi pháp lý đầy đủ.

Chính quyền địa phương cho rằng các cơn sốt đất theo thông tin quy hoạch từng xuất hiện ở nhiều nơi và thường để lại hệ lụy khi thị trường hạ nhiệt, khi không ít nhà đầu tư mua vào ở vùng giá cao rồi phải chôn vốn hoặc cắt lỗ.

Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên rộng hơn 205 ha, nằm trên địa bàn xã Kim Liên, là quần thể không gian văn hóa, lịch sử gắn với quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khu vực này được xác định là điểm du lịch đặc biệt quan trọng của vùng Bắc Trung Bộ và cả nước, định hướng phát triển theo mô hình du lịch văn hóa – lịch sử, ưu tiên bảo tồn không gian di sản, cảnh quan và môi trường.

Đức Hùng