Đầu tháng 5, nghe thông tin tập đoàn lớn đầu tư sân golf gần 1.000 ha tại Khoái Châu, Hưng Yên, anh Khánh cùng nhóm bạn nhanh chóng đi săn đất nền phân lô khu vực lân cận để chờ bán kiếm lời. Nhà đầu tư đến từ Phú Thọ cho hay, thời điểm đó, một số phiên đấu giá đất cùng khu vực đã trúng cao nhất hơn 150 triệu đồng một m2 khiến kỳ vọng kiếm lời càng dâng cao.

Bỏ ra gần 1 tỷ đồng, anh đặt cọc 3 thửa tại khu đất phân lô trong ngõ, diện tích khoảng 60-80 m2 một lô. Với đơn giá 41-43 triệu đồng một m2, mỗi lô có tổng giá khoảng 2,5-3,3 tỷ đồng, đắt hơn 30% so với hồi đầu năm. Anh này kỳ vọng thị trường vào cơn “sốt” sẽ dễ dàng bán sang tay kiếm lời hàng trăm triệu một thửa.

Tuy nhiên, sau khi dự án khởi công, thị trường này trở lại cảnh ảm đạm, trái ngược kỳ vọng của nhóm đầu tư. Thấy thị trường “lặng sóng”, dự án chưa có thêm động tĩnh mới, anh Khánh sốt ruột rao bán “cắt cọc”, chấp nhận lỗ nửa tỷ để nhanh chuyển nhượng 3 lô nhưng vẫn chưa chốt được giao dịch. “Nếu không sang tay kịp, chỉ có cách bỏ cọc chứ không đủ hơn 8 tỷ đồng vào tiền hợp đồng cho mấy lô này”, nhà đầu tư này cho hay.

Tình cảnh như anh Khánh không hiếm gặp. Chị Huyền, quê Bắc Ninh, cũng lao vào cuộc đua săn đất nền tại Bắc Giang, sau khi nghe tin trung tâm hành chính mới sẽ đặt tại đây. Cho rằng đây là cơ hội có thể “lướt sóng” kiếm chênh, chị hùn vốn với bạn để đầu tư lô đất nền gần khu công nghiệp ở Việt Yên hồi tháng 3. Với diện tích khoảng 100 m2, tổng giá trị lô đất lên đến 6 tỷ đồng, tăng 40% so với cuối năm ngoái.

Sang tháng 4, chị cho hay khu vực này tăng nhiệt, một số người hỏi han mua đất nhưng chị chưa muốn bán. Đến tháng 6, việc sáp nhập hai tỉnh Bắc Ninhvà Bắc Giang được thông qua, thị trường “đổi chiều” khi lượng người hỏi mua đất sụt giảm. Chị Huyền nôn nóng muốn bán sớm, tránh mất thanh khoản song bạn chị không đồng ý vì vẫn chưa được giá.

Theo ghi nhận của VnExpress, thị trường đất nền ở nhiều tỉnh phía Bắc đột ngột rơi vào ảm đạm sau 4 tháng đầu năm tăng nhiệt. Nhiều khu vực từng tăng giá nhanh lên 30-40% vài tháng trước đó tại Hưng Yên, Bắc Giang, Hòa Bình … đã xuất hiện tình trạng nhà đầu tư thoát hàng, muốn “cắt lỗ” hàng trăm triệu đồng.

Dữ liệu của kênh Batdongsan cũng cho thấy mức độ quan tâm đất nền tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc có xu hướng giảm tốc sau khi đạt đỉnh vào tháng 3, giảm lần lượt 15% và 5% theo tháng. Một số tỉnh sụt giảm mức độ quan tâm mạnh nhất gồm Hòa Bình (giảm 16%), Vĩnh Phúc (14%), Bắc Giang (11%), Hưng Yên (10%)…

Giám đốc một sàn giao dịch chuyên phân khúc đất nền ở Hưng Yên cho hay phân khúc này bất ngờ hạ nhiệt sau 1-2 tháng nổi “sóng”. Tình trạng nhà đầu tư “cắt cọc”, thậm chí bỏ cọc xuất hiện tràn lan trên cả thị trường đất nền đấu giá. Vị này dẫn chứng một phiên đấu hơn trăm lô tại xã Cẩm Ninh, huyện Ân Thi từng thu hút đông đảo nhà đầu tư hồi tháng 4 với giá trúng gấp nhiều lần khởi điểm. Tuy nhiên, hết hạn nộp tiền vào giữa tháng 6, chỉ có hơn chục lô được nộp tiền, còn lại đều bị bỏ cọc.

“Sóng qua nhanh khiến nhiều người không kịp thoát hàng phải chật vật rao bán, thậm chí mất trăm triệu đến hơn tỷ đồng tiền cọc. Tình trạng này diễn ra phổ biến ở nhiều nơi từng là tâm điểm ‘sốt’ ba tháng trước như Ân Thi, Phù Cừ, Tiên Lữ”, vị này cho hay.

Ông Nguyễn Chí Thanh, Phó chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), nhìn nhận tình trạng “gãy sóng” đầu tư đất nền diễn ra phổ biến ở nhiều tỉnh phía Bắc, tập trung ở những nơi có thông tin đầu tư dự án lớn hoặc sáp nhập đơn vị hành chính. Nắm được tâm lý thị trường dễ biến động theo thông tin, nhiều nhóm nhà đầu tư, môi giới đã tạo tâm lý đám đông khi liên tục rao bán, chuyển nhượng, mang đến “cảm giác thị trường sôi động”. Khi tâm lý lên đỉnh điểm, các đối tượng này rút khỏi thị trường, để lại nhiều hệ lụy cho những người đến sau.

Cùng quan điểm, ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc EZ Property, cho rằng giai đoạn trước, các tỉnh như Bắc Giang, Hải Dương, Hòa Bình… đã chứng kiến nhiều lần “sốt giá” đất nền. Không ít nhà đầu tư rơi vào cảnh “người mua cuối cùng”, không thoát hàng kịp phải chịu thua lỗ nặng, chôn vốn nhiều năm hay thậm chí mất trắng tài sản. Bài học từ những cơn sốt giá đất trước đây vẫn còn rõ nét khi đất đai bị bỏ hoang, không đưa vào sử dụng nhưng giá neo cao, vượt ngưỡng chi trả của phần đông người dân địa phương.

Thực tế, giá bán đất tại nhiều khu vực đã neo ở mặt bằng giá mới, dù “sốt đất” hạ nhiệt. Trên chợ địa ốc trực tuyến Batdongsan, giá bán đất nền một số địa phương có dấu hiệu đi ngang so với thời điểm đỉnh tháng 3 như Hải Phòng, Hưng Yên, Hòa Bình. Tuy nhiên giá bán này so với hồi đầu năm đã leo thang đến 20-40%. Tại Bắc Giang, giá bán đất nền đã hạ nhiệt 7% so với tháng 3 song vẫn ở ngưỡng cao.

Các chuyên gia cho rằng bất động sản tăng trưởng bền vững cần ba yếu tố quan trọng gồm kinh tế địa phương, đầu tư công và xuất nhập cư. Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc kênh Batdongsan khuyến nghị người mua cần nghiên cứu và đánh giá kỹ các yếu tố ảnh hưởng đến giá đất nền như vị trí, hạ tầng, quy hoạch, nhu cầu việc làm, nhập cư và nền kinh tế của địa phương. Những yếu tố này không chỉ đảm bảo suất đầu tư an toàn trong dài hạn mà còn có khả năng khai thác kinh doanh, tránh tình trạng bỏ hoang đất.

“Nhà đầu tư đất nền nên lường trước kịch bản mua dễ bán khó, giao dịch chậm, thậm chí mất thanh khoản trong một vài năm. Từ bài học trong quá khứ, họ cần lưu ý không phải lô đất nào cũng tăng giá nếu thiếu các động lực phát triển”, ông Quốc Anh cho hay.

Ngọc Diễm