Đầu năm nay, thị trường chung cư Hà Nội liên tục mở bán, vợ chồng anh Hùng (quê Hưng Yên) đi xem nhiều dự án với mong muốn mua nhà trước Tết Nguyên đán, song kế hoạch không thành. Anh cho hay với khoản tiết kiệm gần 2 tỷ đồng, anh tính mua hàng sơ cấp để được hưởng ưu đãi chiết khấu và thanh toán tiến độ.

Tìm hiểu ở cả khu vực phía đông và tây thành phố, anh đắn đo vì giá bán đều neo trên 70-80 triệu một m2. Bởi để mua được căn diện tích 50-60 m2, anh phải vay thêm khoảng 2-2,5 tỷ đồng, chưa kể khoản chênh vài trăm triệu (khoản trả riêng cho đại lý) tùy vị trí. Trong bối cảnh lãi vay có xu hướng tăng, việc vay hơn nửa căn nhà với vợ chồng anh là “áp lực quá lớn”.

Không riêng anh Hùng, nhiều người mua nhà để ở vẫn trong cảnh loay hoay trước đà tăng giá của chung cư mới, dù nguồn cung rất dồi dào.

Tại Hà Nội, gần 36.000 căn hộ mới đã được ra mắt thị trường trong năm qua. Đây là mức cao thứ hai trong vòng 6 năm trở lại đây, chỉ thấp hơn 2019, theo hãng dịch vụ bất động sản CBRE.

Nguồn cung dồi dào, nhưng 2025 cũng đánh dấu lượng mở bán kỷ lục của phân khúc giá trên 120 triệu đồng mỗi m2 với gần 4.000 căn, chiếm 11% số căn mở bán trong năm. Các dự án mới tại khu vực nội thành tiếp tục duy trì quanh 90-110 triệu một m2. Thậm chí một số dự án dù nằm ở ngoại ô vẫn mở bán ở ngưỡng cao, lên đến 5-6 tỷ đồng một căn hộ hai phòng ngủ.

Bà Nguyễn Hoài An, Giám đốc CBRE Hà Nội, cho biết giai đoạn 2014-2022, nguồn cung mới chủ yếu là hàng bình dân và trung cấp với tỷ trọng lên đến 80-90%. Từ 2023, cơ cấu này đã bị đảo ngược khi hàng cao cấp chiếm ưu thế hơn 80%. Giỏ hàng bình dân gần như biến mất trong hơn hai năm qua.

So với Thủ đô đã có gần hai năm tăng nóng, chung cư mới tại TP HCM ghi nhận đà leo thang 20-30% ở khu vực trung tâm từ cuối 2024. Báo cáo từ CBRE cho thấy tính đến quý IV/2025, mặt bằng giá chung cư sơ cấp vùng lõi trung tâm tăng thêm 21% so với cùng kỳ, đạt bình quân 92 triệu đồng mỗi m2. Một số dự án giai đoạn tiếp theo ghi nhận mức tăng 30-50% so với các đợt mở bán trước đó.

Tại khu vực Bình Dương trước đây, đà tăng đạt 15% so với cùng kỳ, trung bình 47 triệu đồng mỗi m2 căn hộ. Đây cũng là địa bàn dẫn đầu về nguồn cung và lượng tiêu thụ tại TP HCM nói riêng và khu vực phía nam nói chung.

Tuy nhiên, khác với Hà Nội, nhu cầu mua cao dẫn dắt xu hướng tăng giá căn hộ tại TP HCM, và loại hình cao cấp, hạng sang chiếm ưu thế. Cả năm ngoái, khu vực TP HCM cũ chỉ có gần 7.100 căn mở bán, đều đến từ giai đoạn tiếp theo của dự án hiện hữu.

Sức nóng của phân khúc chung cư cũng lan rộng tại TP Đà Nẵng. Theo dữ liệu của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), giá chào bán mới căn hộ sơ cấp tại thành phố biển miền Trung trong 2025 đạt bình quân 83 triệu đồng một m2, tăng 68% sau 6 năm. Trong đó, dòng tiền từ các nhà đầu tư phía bắc (chủ yếu từ Hà Nội) đổ về Đà Nẵng tăng mạnh, khiến mặt bằng giá phân khúc căn hộ bị đẩy lên cao.

Giá bán cao tạo ra rào cản ngày càng lớn với khả năng chi trả của người dân. Theo một thăm dò mới đây của VnExpress với hơn 13.800 độc giả về kế hoạch mua nhà, có đến một phần ba người tham gia cho biết họ tiếp tục thuê dài hạn trong bối cảnh giá chung cư liên tục tăng. Khoảng 29% độc giả chia sẻ họ sẽ chuyển sang vùng ven để tìm dự án giá rẻ hơn.

Lý giải đà tăng giá nhà tại các đô thị lớn, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) cho biết chi phí sử dụng đất hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành bất động sản. Việc áp dụng bảng giá đất mới sát giá thị trường, cùng với quy trình phê duyệt dự án thay đổi làm gia tăng áp lực tài chính lên chủ đầu tư. Ngoài ra, nguyên vật liệu tăng giá, nhân công và chi phí tài chính cũng được phản ánh trực tiếp vào giá bán nhà.

“Khi nhu cầu nhà ở thực vẫn cao nhưng khả năng tiếp cận của người dân bị thu hẹp, việc giá bất động sản tiếp tục đi lên có thể gây hệ lụy dài hạn cho vấn đề an sinh, bền vững thị trường”, ông nói.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), nhìn nhận nguồn cung tại 3 thành phố lớn cải thiện nhưng lệch pha nghiêm trọng về phân khúc, và chỉ tập trung ở một vài chủ đầu tư lớn. Việc này dẫn đến cuộc đua tăng giá bán giữa các chủ đầu tư khi “ai cũng muốn tối ưu lợi nhuận”. Ngay cả các khu vực vùng ven – vốn được kỳ vọng cung cấp nhà ở vừa túi tiền, giá căn hộ cũng ngày càng đắt đỏ.

Về giải pháp, các chuyên gia kiến nghị Nhà nước cần có cơ chế khuyến khích phát triển nhà thương mại vừa túi tiền và hỗ trợ người trẻ mua căn nhà đầu tiên, cùng định hướng thúc đẩy nhà xã hội. “Nhà vừa túi tiền quay lại vị trí trung tâm của thị trường, ngành địa ốc mới có hy vọng cân bằng cung – cầu, giải quyết bài toán an sinh cho đại đa số người dân”, ông nói.

Hội Môi giới bất động sản cũng kiến nghị cơ quan quản lý cần đưa ra bộ tiêu chí theo dõi và cảnh báo sớm diễn biến thị trường bất động sản. Thông qua hệ thống chỉ số này, cơ quan quản lý có thể phát hiện các diễn biến bất thường như tình trạng tăng giá hay suy giảm thanh khoản cục bộ, để có biện pháp điều tiết.

Ở góc độ cơ quan quản lý, ông Phạm Đăng Hồ, Trưởng phòng Phát triển đô thị (Sở Xây dựng TP HCM), nhìn nhận nguồn cung nhà giá rẻ phụ thuộc lớn vào việc doanh nghiệp có chấp nhận tiết giảm biên lợi nhuận để chia sẻ với người mua.

Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, ông Hồ kiến nghị ngành ngân hàng cần “mở đường” bằng các gói tín dụng chuyên biệt cho nhà thương mại vừa túi tiền, với cơ chế ưu đãi tương tự nhà ở xã hội. “Các ngân hàng cần tính tới những khoản vay dài hạn với chính sách đặc thù. Đây là chìa khóa để giải bài toán vốn cho doanh nghiệp và khơi thông nguồn cung nhà bình dân”, ông Hồ nói.

Năm 2026, nguồn cung chung cư được dự báo tăng mạnh ở cả ba thành phố nhưng giá bán vẫn neo cao. CBRE cho biết Hà Nội và TP HCM có thể đón hơn 33.000 căn hộ mỗi nơi. Còn Đà Nẵng có thể ghi nhận khoảng hơn 1.000 căn chào bán năm nay, theo Avison Young.

Ông Trần Trọng Vũ, đồng sáng lập Công ty SPE.R, cho biết chung cư vẫn là phân khúc giữ vai trò dẫn dắt thị trường bất động sản nhờ nhu cầu ở thực và đầu tư cho thuê. Hạ tầng, đặc biệt là các tuyến vành đai và đường sắt đô thị, sẽ tiếp tục là yếu tố định hình mặt bằng giá mới.

“Thời gian tới, chủ đầu tư cần thận trọng hơn, ưu tiên sản phẩm phục vụ nhu cầu thực thay vì chạy theo đầu cơ. Đây là yếu tố sống còn để đảm bảo dòng tiền không bị tắc nghẽn khi khách hàng ngày càng khắt khe”, ông Vũ nói.

Ngọc Diễm – Phương Uyên