Phòng khách – vốn được mặc định trong mọi bản thiết kế – giờ trở thành lựa chọn mở, đặc biệt với căn hộ diện tích nhỏ dưới 70 m2. Nhiều gia đình đang dần từ bỏ phòng khách truyền thống, thay vào đó họ ưu tiên cho không gian sống hiện đại, linh hoạt, tăng kết nối giữa các thành viên.

Ngôi nhà 3 tầng, diện tích 117 m2 với phong cách hiện đại tối giản tại TP HCM là một ví dụ. KTS của Story Architecture và gia chủ cùng thống nhất giản lược phòng khách để ưu tiên diện tích cho sinh hoạt gia đình, thư giãn. Phần diện tích còn lại nhường cho khoảng thông tầng, sân vườn và khu vui chơi trẻ em.

Phòng ngủ của các bé được thiết kế giường tầng chung, có cửa nối với phòng bố mẹ và ban công, tạo thành một khoảng chạy nhảy liên thông. Nhờ vậy, gia đình có nhiều không gian mở và gắn kết.

Tương tự, căn hộ thông tầng rộng 180 m2 tại TP HCM, được KTS của Sunhouses Architecture thiết kế theo phong cách tối giản kết hợp cảm hứng Nhật Bản. KTS chọn làm một khu vực ngồi thư giãn nhỏ gọn, đủ để gia chủ nghỉ ngơi hoặc tiếp những người bạn thân, họ hàng. Phần lớn diện tích tầng một dành cho bếp, bàn ăn, không gian sinh hoạt chung, với vật liệu tự nhiên như gỗ và bê tông hiệu ứng tạo cảm giác gần gũi, ấm áp.

Nhiều gia đình chọn mở rộng khu bếp, phòng ăn kết hợp tiếp khách tại đây khi cần thiết. Số khác chuyển diện tích phòng khách thành góc làm việc, nơi vui chơi cho trẻ hoặc không gian đa năng.

Mô hình “open space”, “living kitchen” phổ biến tại châu Âu và Mỹ cũng góp phần định hình lại cách tổ chức không gian, hướng đến sự gắn kết, đa dụng và tối ưu công năng.

Tại Đà Nẵng, ngôi nhà phố hai tầng diện tích 100 m2 cũng được thiết kế hoàn toàn không có phòng khách. Thay cho bố cục quen thuộc, KTS của NAW studio quyết định đặt bếp và sân sau làm trung tâm kết nối của cả gia đình. Khu bếp – ăn liền kề với khoảng sân phía sau trở thành nơi quây quần chính, đồng thời tạo sự gắn kết giữa không gian sinh hoạt và thiên nhiên. Nhờ giải pháp này, ngôi nhà luôn thoáng đãng, tràn ngập ánh sáng và gió tự nhiên.

Các tầng trên tiếp tục được thiết kế theo hướng mở rộng không gian, giúp diện tích 100 m2 trở nên rộng rãi hơn về mặt cảm nhận. Cách thiết kế này cho thấy việc bỏ phòng khách không làm mất đi vai trò trung tâm của ngôi nhà, thay vào đó dịch chuyển nó sang những khu vực gắn liền với sinh hoạt thực tế của gia đình.

Theo KTS Đinh Công Quỳnh (FLAT6 architects), nếu gia chủ thường xuyên tiếp khách quan trọng, cần nơi riêng tư để trao đổi công việc hay tổ chức gặp mặt dịp lễ, Tết, không gian tiếp khách tách biệt vẫn cần được duy trì.

Với những gia đình ít tiếp khách hoặc chỉ đón người thân quen, việc tích hợp không gian sinh hoạt có thể mang lại sự gần gũi và hiệu quả sử dụng cao hơn. “Cách tổ chức không gian cần linh hoạt, dựa trên nhu cầu cụ thể và mục đích tiếp khách của mỗi gia đình”, KTS Quỳnh nói.

Tuy vậy, xu hướng bỏ phòng khách cũng đặt ra một số thách thức. Không gian mở đòi hỏi gia chủ đầu tư nhiều hơn cho hệ thống hút mùi, vật liệu dễ vệ sinh và nội thất linh hoạt để duy trì sự gọn gàng và tính thẩm mỹ. Chưa kể, không phải ai cũng thoải mái khi ngồi trò chuyện ngay cạnh gian bếp khi tới chơi nhà.

KTS Đinh Công Quỳnh cho rằng thực tế việc tiếp khách thường diễn ra ngoài giờ nấu ăn, hoặc nếu trùng, khách cũng dễ dàng thông cảm vì đây là hoạt động sinh hoạt bình thường trong gia đình. Không gian bếp mở vì vậy không phải trở ngại, miễn đảm bảo gọn gàng, sạch sẽ.

“Bếp mở giúp các thành viên có thể cùng tham gia nấu ăn và trò chuyện, tăng tính kết nối”, KTS Quỳnh nói, thêm rằng thiết kế ngăn chia từng phòng riêng biệt chỉ phù hợp với mô hình nhà biệt thự hoặc gia đình có lối sống truyền thống, cần tách biệt khu phục vụ và sinh hoạt. Cách tổ chức không gian vì vậy phản ánh rõ nét phong cách sống và thói quen của gia chủ.

Bích Phương