Thị trường bất động sản chuyển sang giai đoạn mới

Chiều 8/1, diễn đàn Triển vọng thị trường bất động sản năm 2026 – Động lực cho chu kỳ tăng trưởng mới được tổ chức tại TPHCM.

Tại sự kiện, TS Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho rằng thị trường đang bước vào chu kỳ phát triển mới, bao gồm cả cơ hội lẫn thách thức.

Trong đó, nhiều tín hiệu tích cực của thị trường đã được mở ra, như nguồn cung tăng mạnh khi hàng loạt dự án được tháo gỡ pháp lý; thanh khoản phục hồi; giá bất động sản có xu hướng tăng mạnh đầu năm nhưng đã chững lại vào giữa năm và đang được kiểm soát tốt hơn nhờ sự điều tiết của Nhà nước.

Cũng theo chuyên gia, các “cơn sóng” đầu cơ ngắn hạn bị đứt gãy sau khi sáp nhập tỉnh thành, tốc độ tăng giá phi mã được chặn lại, thay vào đó là xu hướng phát triển ổn định và dài hạn hơn. Tuy vậy, thách thức vẫn hiện hữu, từ cơ cấu nguồn cung thiên về phân khúc giá cao, áp lực chi phí đầu vào, đến sự phụ thuộc lớn vào tín dụng.

Về tổng thể, ông Đính cho rằng thị trường sẽ không còn chỗ cho đầu tư ăn xổi. Giai đoạn tới đòi hỏi các chủ thể phải chuyên nghiệp hơn, minh bạch hơn và tuân thủ nghiêm kỷ cương thị trường trong một hệ sinh thái được quản trị bằng dữ liệu và công nghệ số.

Cùng với đó, TS Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế, cho rằng thị trường bất động sản Việt Nam, đặc biệt là khu vực phía Nam, đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc toàn diện. Sự tái cấu trúc này diễn ra đồng bộ trên tất cả các khía cạnh, từ chủ thể tham gia thị trường, cơ cấu sản phẩm, giá cả, dịch vụ hỗ trợ đến thể chế và phương thức quản lý Nhà nước.

Sản phẩm bất động sản sẽ ngày càng hướng mạnh hơn vào nhu cầu thực, chú trọng chất lượng, tiện ích, công năng và yếu tố thông minh. Thị trường sẽ dần chuyển từ các dự án nhỏ lẻ sang các đại dự án, siêu đô thị quy mô lớn, gắn với hệ thống hạ tầng đồng bộ, giao thông công cộng và không gian sống hiện đại.

Những dự án này đòi hỏi các chủ đầu tư có năng lực tài chính, quản trị, trách nhiệm xã hội và tầm nhìn dài hạn. Quá trình này cũng kéo theo sự sàng lọc mạnh mẽ các chủ đầu tư, loại bỏ những dự án kém chất lượng, thiếu minh bạch, qua đó nâng cao chất lượng chung của thị trường.

Quyết tâm từ Bộ Xây dựng

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nhận định thị trường bất động sản Việt Nam đang đứng trước cơ hội bước vào giai đoạn phát triển ổn định, bền vững hơn nhờ hoàn thiện thể chế và tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý. Tuy nhiên, thị trường vẫn đối mặt nhiều tồn tại, hạn chế cần được khắc phục.

Trước hết là dư thừa nguồn cung sản phẩm bất động sản, nhà ở phân khúc cao cấp và phân khúc trung cấp, thiếu sản phẩm bất động sản là nhà ở giá phù hợp với khả năng chi trả của đa số người dân, đặc biệt thiếu nhà ở cho công nhân khu công nghiệp, nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập thấp.

Ngoài ra, giá bất động sản còn cao so với thu nhập của số đông người dân và vượt quá khả năng chi trả của người dân. Việc cập nhật thông tin lên hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản của các địa phương, doanh nghiệp còn chậm…

Để tạo động lực cho chu kỳ tăng trưởng mới, Bộ Xây dựng xác định các giải pháp trọng tâm gồm tiếp tục hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi số; thúc đẩy phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, nhà cho thuê, thuê mua; đẩy mạnh nhà ở xã hội theo mục tiêu xây dựng ít nhất 1 triệu căn giai đoạn 2021-2030, đồng thời sớm thành lập Quỹ nhà ở quốc gia.

Đồng thời, tháo gỡ vướng mắc các dự án để khơi thông nguồn lực; tăng cường theo dõi, điều tiết thị trường, thanh tra, kiểm soát tín dụng và trái phiếu bất động sản; hoàn thiện hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Hà Nội thông qua bảng giá đất mới, cao nhất 702 triệu đồng/m2

Chiều 26/11, với tỷ lệ 100% đại biểu có mặt tán thành, HĐND TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết về bảng giá đất mới, áp dụng từ đầu năm 2026. Giá đất được chia thành 17 khu vực sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Bảng giá đất mới tăng 2-26% so với số liệu cũ. Khu vực có giá cao nhất là hơn 702 triệu đồng/m2, với thửa giáp mặt đường (vị trí 1) tại loạt tuyến đường như Bà Triệu (đoạn từ Hàng Khay đến Trần Hưng Đạo), Đinh Tiên Hoàng, Hai Bà Trưng (đoạn từ Lê Thánh Tông đến Quán Sứ).

Bảng giá đất điều chỉnh được dùng làm căn cứ để tính tiền bồi thường, xác định giá đất cho người tái định cư với người được bồi thường về đất ở; tính thuế sử dụng đất, thuế thu nhập cá nhân từ việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Bảng giá cũng được dùng điều chỉnh các khoản phí và lệ phí liên quan đến sử dụng, chuyển nhượng đất hoặc khi làm các thủ tục hành chính về đất đai.

Hà Nội, TPHCM đấu giá “đất vàng”

Hà Nội sắp tổ chức đấu giá khu đất rộng 3.366m2 tại số 18 phố Cao Bá Quát, phường Ba Đình. Khu đất sẽ được thực hiện dự án khách sạn 5 sao, tầng cao công trình 5-6 tầng, với tổng diện tích sàn 15.923m2.

Giá khởi điểm tại vòng đầu tiên của phiên đấu giá là 201,7 triệu đồng/m2, tương đương từ 679 tỷ đồng. Bước giá tối thiểu cho vòng tiếp theo là 2 triệu đồng mỗi m2, tương đương khoảng 6,73 tỷ đồng cho cả khu đất. Phiên đấu giá này phải trải qua tối thiểu 3 vòng.

Trong khi đó, UBND TPHCM lên kế hoạch tổ chức đấu giá quyền sử dụng 7 lô đất tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm vào năm sau. Các khu đất được đưa ra đấu giá gồm lô 3-8, 3-9, 3-12 (Khu chức năng số 3); lô 7-1, 7-17 (Khu chức năng số 7); lô 1-12 (Khu chức năng số 1) và lô 4-21 (Khu chức năng số 4).

Hiện trạng các lô đất trên đều đã hoàn thiện kết nối hạ tầng kỹ thuật, cơ bản hoàn thành bồi thường, giải phóng mặt bằng và đủ điều kiện để đưa ra đấu giá quyền sử dụng đất.

Trong số 7 lô đất sắp đấu giá, ba lô 3-8, 3-9 và 3-12 từng được đấu giá thành công vào cuối năm 2021 với mức giá hàng nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý, lô 3-12 có diện tích hơn 10.000m2 được trả giá tới 24.500 tỷ đồng, tương đương 2,45 tỷ đồng/m2 – gấp 8 lần giá khởi điểm. Tuy nhiên, các doanh nghiệp trúng đấu giá đã không thực hiện nghĩa vụ tài chính đúng hạn và sau đó xin bỏ cọc.

Hà Nội sẽ đối thoại với người dân về nhà ở xã hội

Trung tâm phục vụ hành chính công TP Hà Nội cho biết sẽ tổ chức hội nghị đối thoại với chủ đề “Từ thủ tục liên thông đến an cư: Tháo gỡ khó khăn cho người dân mua nhà ở xã hội trên địa bàn TP Hà Nội” vào ngày 3/12.

Dự kiến, hội nghị có sự tham gia đầy đủ của các cơ quan trực tiếp thẩm định hồ sơ như Sở Xây dựng, Sở Tư pháp, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Văn phòng Đăng ký đất đai, Bảo hiểm xã hội Hà Nội và Ngân hàng Chính sách xã hội. Các đơn vị sẽ giải đáp từng nhóm nội dung cụ thể mà người dân thường gặp.

Ngoài ra, nhiều chủ đầu tư đang triển khai dự án nhà ở xã hội trên địa bàn như Him Lam, Viglacera, BIC Việt Nam, Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng, UDIC… cũng tham dự.

Tại hội nghị, người dân sẽ trao đổi trực tiếp với các đơn vị phụ trách và nhận phản hồi ngay, thay vì chỉ được cung cấp tài liệu hướng dẫn chung. Nội dung tập trung vào các vấn đề như tiêu chí xét duyệt, hồ sơ cần chuẩn bị, thời hạn giải quyết, cơ chế vay vốn ưu đãi và trách nhiệm của từng cơ quan trong quy trình liên thông.

Siết kỷ luật, tăng cường giám sát hoạt động môi giới

Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) phát đi công văn yêu cầu các sàn giao dịch và doanh nghiệp môi giới không để xảy ra các hành vi trái quy định như cam kết “suất mua”, “suất nội bộ”, quyền ưu tiên lựa chọn sản phẩm…

Đơn vị môi giới không được phát tán thông tin, hình ảnh, tài liệu chưa được kiểm chứng; không sử dụng thương hiệu của tổ chức theo cách gây hiểu nhầm, thiếu minh bạch. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra nội bộ để ngăn chặn việc nhân viên và cộng tác viên lợi dụng danh nghĩa công ty thực hiện hành vi vi phạm.

Đối với đội ngũ môi giới cá nhân, hiệp hội yêu cầu tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp; đặt trách nhiệm minh bạch thông tin, trung thực trong tư vấn lên hàng đầu; không lợi dụng tâm lý khách hàng để trục lợi.

Môi giới bị nghiêm cấm đưa ra cam kết chắc chắn về suất mua, suất ưu tiên hay đảm bảo kết quả xét duyệt; thu tiền chênh lệch, tiền bảo đảm hồ sơ hoặc bất kỳ khoản thu nào không được phép; cố tình thổi phồng thông tin, tạo dựng nội dung gây hiểu nhầm; hoặc sử dụng danh nghĩa tổ chức, cá nhân khác khi chưa được cho phép.

Sự thay đổi của thị trường

Theo ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE Việt Nam, thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn chuyển giao với những quy định mới, thay đổi hoàn toàn tư duy của người mua và nhà đầu tư.

Trước hết, việc Chính phủ tiến tới xây dựng bảng giá đất hằng năm, áp dụng làm cơ sở tính thuế và các nghĩa vụ tài chính về đất đai, được dự báo sẽ tác động mạnh đến cách thị trường xác định giá trị bất động sản. Thay đổi quan trọng này buộc nhà đầu tư phải đánh giá lại danh mục của mình một cách thận trọng hơn.

Câu chuyện thuế tài sản, dù Bộ Tài chính chưa áp dụng, vẫn là vấn đề khiến giới đầu tư đặc biệt quan tâm. Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy việc đánh thuế sở hữu bất động sản là xu hướng tất yếu nhằm kiểm soát đầu cơ và điều tiết thị trường. Vì vậy, khả năng Việt Nam triển khai sắc thuế này trong 3-5 năm tới được nhiều chuyên gia đánh giá là kịch bản hoàn toàn khả thi. Khi đó, tâm lý và chiến lược đầu tư chắc chắn sẽ có sự dịch chuyển đáng kể.

Song song đó, Chính phủ cũng đang siết chặt quản lý các dòng vốn đầu tư và cơ cấu sản phẩm trên thị trường. Những phân khúc từng được coi là “miền đất hứa” như đất nền phân lô đã bị siết chặt tại một số địa phương, cho thấy mức độ ảnh hưởng rất lớn của chính sách lên hành vi đầu tư của cá nhân. Kỳ vọng “nhân đôi tài sản” trong 6 tháng từ nguồn cung đất nền phân lô đã trở nên không thực tế.

Cùng quan điểm, TS Đinh Thế Hiển – Chuyên gia kinh tế – cho rằng việc Nhà nước đang có những điều chỉnh, kiểm soát lại và dòng vốn vào “lướt sóng” sẽ bị kiểm soát. Trong ngắn hạn, những dự án mở ra phục vụ nhu cầu các nhà đầu tư “đón sóng” sẽ gặp khó khăn. Ngược lại, những dự án tốt vẫn tiềm năng thu hút vốn.

‏‏Theo quan sát và phân tích thị trường bất động sản của chuyên gia trong suốt 30 năm qua, giai đoạn mang lại lợi nhuận cao nhất, thậm chí là siêu lợi nhuận, được hình thành dựa trên 3 yếu tố nền tảng là pháp lý, vĩ mô và hạ tầng.

Tuy nhiên, khi các yếu tố này đã gần đạt tới ngưỡng, bản chất của thị trường sẽ có sự chuyển đổi lớn, dần chuyển đổi theo mô hình của các nước phát triển: Trở thành một kênh đầu tư phát triển bền vững chứ không còn là kênh siêu lợi nhuận như trước đây.

“Khẩu vị” mới trong đầu tư

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt cho rằng trong bối cảnh mới, nhà đầu tư cần chuyển đổi tư duy từ đầu tư “lướt sóng” sang đầu tư giá trị. Theo đó, nhà đầu tư cần tìm kiếm sản phẩm tạo dòng tiền ổn định, ưu tiên các tài sản cho thuê. Dòng tiền hàng tháng từ việc cho thuê sẽ bù đắp chi phí vốn, đồng thời chờ hưởng lợi từ tăng giá vốn trong tương lai.

‏Phân khúc tiềm năng của tương lai cần kết hợp giữa thu nhập và khai thác cũng là quan điểm TS Đinh Thế Hiển nhấn mạnh. Về thu nhập, người mua để ở hoặc đầu tư sẽ ra quyết định dựa trên thu nhập thực tế của họ. Một căn nhà được xem là hợp lý khi việc chi trả (kể cả phần vốn vay) phải phù hợp với khả năng tài chính.

Về hiệu quả khai thác (cho thuê, vận hành), giá trị một bất động sản (dù là 5 tỷ đồng hay 50 tỷ đồng) sẽ được đánh giá thông qua tỷ suất sinh lời phải đạt khoảng 3-3,5%/năm trên tổng vốn đầu tư bỏ ra.

Không chỉ nhà đầu tư, hành vi và chiến lược của người mua bất động sản cũng đang thay đổi đáng kể trước những biến động về chính sách và xu hướng phát triển đô thị.

Theo đại diện CBRE Việt Nam, giá nhà tại Hà Nội và TPHCM trong năm qua đều tăng mạnh. Người mua ở thực lẫn nhà đầu tư đều đặt yếu tố giá lên hàng đầu, tiếp theo là xu hướng lựa chọn các dự án ở giai đoạn mở bán sớm để hưởng lợi thế về giá và phương thức thanh toán.

Người mua cũng chấp nhận đi xa hơn để sở hữu không gian sống tốt hơn, thay vì cố bám lấy khu vực trung tâm với giá quá cao. Câu hỏi “cách trung tâm bao nhiêu km” dần được thay bằng “mất bao lâu để di chuyển”. 

Người mua cũng chú trọng nhiều hơn đến chất lượng vận hành, tiện ích và tiêu chuẩn sống. Điều này thúc đẩy các chủ đầu tư tập trung vào mô hình đại đô thị – xu hướng đã định hình rõ rệt tại Hà Nội và đang lan xuống phía Nam. Những dự án quy mô hàng trăm đến hàng nghìn hecta, kết nối hạ tầng tốt, sẽ trở thành “điểm đến” chủ đạo của nguồn cung mới.

Cuối cùng, yếu tố pháp lý và uy tín chủ đầu tư trở thành ưu tiên hàng đầu. Những biến cố xảy ra trong 5 năm qua đã khiến nhà đầu tư thận trọng hơn, xem pháp lý đầy đủ như “lá chắn” bảo vệ an toàn vốn và khả năng thanh khoản.