Chị Phương Linh, chủ cửa hàng phụ kiện thời trang, vừa đóng cửa một mặt bằng tại phố Chùa Bộc, quận Đống Đa. Căn nhà có 4 tầng, tổng diện tích sàn 180 m2. Chị thuê chung với một cửa hàng thời trang ở hai tầng dưới với giá thuê cả căn 60 triệu đồng, riêng hai tầng trên là 20 triệu.

Nhưng cuối tháng 4, cửa hàng phía dưới đã rút lui sau hơn một năm gồng lỗ. Chủ nhà nói hỗ trợ giảm còn 50 triệu đồng nếu khách thuê cả căn và tiếp tục gia hạn hợp đồng. Tuy nhiên, chi phí cao, doanh thu liên tục sụt giảm nên chị Linh cũng quyết định trả mặt bằng, chỉ duy trì kênh bán hàng online.

“Khách đến cửa hàng giảm mạnh rõ rệt, có ngày chưa đến 5 lượt nên trả mặt bằng là cần thiết để giảm gánh nặng chi phí”, chị nói.

Tương tự, một chủ nhà có mặt tiền cho thuê 50 m2, diện tích sàn khoảng 200 m2 ở Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân cho biết chấp nhận thương lượng, giảm giá thuê 20% còn 45 triệu đồng một tháng, nhưng nửa năm qua không tìm được khách. “Cũng có một số người hỏi nhưng biết giá rồi lại thôi. Thời buổi kinh tế khó khăn, giảm giá để đỡ bỏ phí tài sản”, người này chia sẻ.

Trường hợp chủ nhà chấp nhận giảm giá cho thuê nhà phố 15-20% không hiếm gặp tại thị trường Hà Nội thời gian qua. Minh Tuấn, môi giới nhà phố ở trung tâm Hà Nội với hơn 8 năm kinh nghiệm, chia sẻ đây là giai đoạn khủng hoảng của thị trường cho thuê nhà phố mặt tiền. Tuấn cho biết đã chứng kiến một hệ thống thời trang có 10 cửa hàng tại Hà Nội đóng cửa hầu hết mặt bằng, chỉ giữ một mặt bằng làm kho. Một số dãy phố treo biển cho thuê mặt bằng nhiều hơn cả giai đoạn dịch bệnh.

Theo môi giới này, phía chủ nhà không còn cảnh hét giá cao vẫn có khách xếp hàng tranh thuê như những năm trước. Thay vào đó, một số chủ nhà đã chấp thuận thương lượng, giảm giá thuê trung bình 10-15% cho hợp đồng thuê, thậm chí giảm 30% cho 1-3 tháng đầu.

Khảo sát của VnExpress cho thấy, nhiều căn nhà phố ế khách thuê đã được chủ tăng cường áp dụng khuyến mãi để kích cầu như giảm giá thuê đến 20%, giãn thanh toán. Giải pháp này được đưa ra trong bối cảnh nhiều khách thuê tiếp tục rời khỏi mặt bằng nhà phố cho thuê.

Đặc biệt, nhiều tuần qua, UBND TP Hà Nội mở đợt cao điểm kiểm tra hàng giả cũng khiến không khí mua sắm tại các tuyến phố trung tâm ảm đạm hơn. Nhiều căn nhà sau thời gian đóng cửa cũng bắt đầu treo biển “cho thuê nhà chính chủ” như Kim Mã, Cầu Giấy, Phạm Ngọc Thạch, Bà Triệu, Phố Huế…

Dữ liệu của kênh rao tin trực tuyến Batdongsan cũng chỉ ra mức độ quan tâm nhà mặt phố trong tháng 5 tiếp đà giảm, sụt khoảng 8% so với tháng trước. Một số phường ghi nhận giá rao cho thuê nhà phố lao dốc 15-30% so năm ngoái như Giảng Võ (giảm 33%), Ô Chợ Dừa (30%), Quan Hoa (20%), Láng Hạ (17%), Trung Hòa (15%), Đội Cấn (14%)…

Khách thuê đang chiếm ưu thế hơn chủ nhà trên thị trường nhà mặt phố, theo ông Nguyễn Chí Thanh, Phó chủ tịch thường trực Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS). Ông nói, trước đây, nhu cầu rất lớn trong khi nguồn cung hạn chế khiến những tuyến phố đắc địa luôn nằm trong danh sách săn đón của các khách thuê. “Tình trạng giảm giá thuê ít khi xảy ra bởi chủ nhà chiếm ưu thế”, ông Thanh cho hay.

Hiện nay, xu hướng thương mại điện tử cùng cuộc đua phát triển trung tâm thương mại kéo nhiều nhà bán lẻ dần rời bỏ mặt bằng truyền thống. Cùng đó, nhiều nhãn hàng phải thu hẹp quy mô do khó khăn chồng chất, tình hình kinh doanh giảm sút. Họ cho rằng không nhất thiết phải có cửa hàng vật lý, thay vào đó chuyển sang bán hàng online nhằm tiết kiệm tối đa chi phí.

Cùng quan điểm, bà Hoàng Nguyệt Minh, Giám đốc cấp cao bộ phận Cho thuê thương mại Savills Hà Nội cho rằng mặt bằng nhà phố tại Hà Nội đang mất dần ưu thế khi giá thuê bị đẩy lên cao nhiều năm qua. Cùng đó, tiến độ thanh toán tiền thuê khắt khe, lên tới 6 tháng thậm chí thanh toán theo năm, gây khó khăn cho khách thuê cần tối ưu dòng vốn lưu động.

Xu hướng này có thể nhìn thấy rõ ràng với các dịch vụ ăn uống, thời trang. Trước đây các nhãn hàng F&B, thời trang thường chuộng kinh doanh tại mặt phố lớn. Hiện nhiều thương hiệu có xu hướng dịch chuyển sang các khu thương mại lớn, còn thời trang thu hẹp, tập trung bán online.

“Nhiều khách thuê trong nước thay đổi thị hiếu, còn nhãn hàng quốc tế chuộng mặt bằng trong trung tâm thương mại khiến nhà phố ngày càng thất thế”, bà Minh cho hay.

Thời gian tới, các chuyên gia nhận định nhiều nhà phố cho thuê sẽ tiếp tục khó khăn nếu không có chính sách thu hút khách thuê. Bà Hoàng Nguyệt Minh khuyến nghị chủ nhà nên linh hoạt hơn trong thỏa thuận giá cả, diện tích cho thuê, phương án chia mặt bằng hay thời hạn thanh toán…Hợp đồng cũng cần được hai bên cân nhắc kỹ về các điều khoản chấm dứt, phạt, bất khả kháng.

Về phía người đi thuê, bà Minh cho rằng đây là lúc để tìm kiếm vị trí kinh doanh đẹp khi thị trường có nhiều nguồn cung với giá “mềm mại hơn”. Ngoài vị trí, diện tích, thiết kế, bà khuyến nghị khách thuê chú ý đến tiêu chuẩn trang bị an toàn cháy của mặt bằng trong bối cảnh cơ quan quản lý siết chặt việc chuyển đổi công năng sử dụng công trình, tăng kiểm tra việc phòng cháy, chữa cháy.

Ngọc Diễm

Gắn bó với Celadon City gần 10 năm, chị Mỹ Duyên (cư dân phân khu Ruby) cho biết, luôn cảm thấy tự hào khi là một mảnh ghép trong cộng đồng cư dân khoẻ mạnh và năng động của Celadon City, đồng thời, là một phần của môi trường sinh thái gắn kết con người với thiên nhiên, các loài động, thực vật.

Không chỉ chị Duyên, tại Celadon City, hàng nghìn cư dân nhận thấy sự gắn bó với không gian yên bình, thoáng đáng của “ngôi nhà chung”. Gia đình chị Hà My (phân khu Diamond Centery) hài lòng vì các thành viên có thể hoà mình cùng hệ sinh thái đa dạng mỗi ngày, điều khó tìm thấy giữa lòng đô thị đông đúc.

Sau một ngày làm việc, gia đình chị thường dành thời gian dạo bộ trên những con đường rợp bóng mát trong khuôn viên nội khu, vừa để hít thở không khí trong lành, vừa nuôi dưỡng tâm trí và tinh thần. Ngoài ra, điều khiến những bậc phụ huynh như chị ưng ý hơn là con trẻ được vui chơi, khám phá thế giới thiên nhiên và các loài sinh vật đa dạng ngay tại nơi sống.

Hệ sinh thái rộng lớn

Với quy mô 82,5 ha, Celadon City ôm trong mình hệ sinh thái gồm hơn 7.000 cây trưởng thành thuộc 170 loài thực vật, cùng trên 80 loài động vật đặc trưng bản địa. Các không gian xanh đa tầng trong khu đô thị theo thời gian đã sinh trưởng và phát triển, tạo ra hệ sinh thái lành mạnh.

Theo báo cáo đánh giá đa dạng sinh học được thực hiện bởi Gamuda Land phối hợp cùng Trung tâm Nghiên cứu và Dịch vụ Sinh vật cảnh (Hội Sinh vật cảnh TP HCM), tại Celadon City có 279 loài thực vật thuộc 92 họ. Trong đó, 52 loài cây gỗ lớn (cao từ 15 m đến trên 25 m), 203 loài hoa và cây bụi, 24 loài cây hoang dại. Về động vật, có 28 loài côn trùng, 7 loài cá, 6 loài lưỡng cư, 8 loài bò sát, 32 loài chim và 3 loài thú.

Giữa không gian ấy, hơn 6.600 gia đình thuộc nhiều thế hệ cư dân đã gắn bó với khu đô thị từ lúc những phân khu đầu tiên mới hình thành.

Thảm thực vật ở đây không chỉ làm đẹp cảnh quan, mà còn đóng vai trò điều tiết dòng chảy, điều hòa nhiệt độ, mang đến môi trường sống trong lành và xanh mát cho cư dân. Dữ liệu từ báo cáo đánh giá đa dạng sinh học khảo sát tại thời điểm tháng 12/2022 cho thấy nhiệt độ trong công viên Celadon City luôn thấp hơn 1-3 độ C so với các khu vực dân cư khác do diện tích cây xanh tại khu đô thị duy trì tỷ lệ 1/5.

Công viên trung tâm quy mô trên 16,4 ha, cùng diện tích mặt nước rộng lớn đến từ 3 hồ điều hoà giúp điều tiết nền nhiệt độ. Nhờ đó, mỗi cư dân tại khu đô thị được thụ hưởng mật độ cây xanh lên đến 18 m2 một người. Theo khuyến nghị của tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi người cần không gian xanh cách nhà không quá 300 m, các thành phố cần tỷ lệ cây xanh 10-15 m2 một người.

Mục tiêu phát triển đa dạng sinh học trong khu đô thị

Trong bối cảnh đô thị hoá ảnh hưởng lớn tới môi trường sống, người dân ngày càng nhận thức rõ giá trị về mặt sức khoẻ thể chất và tinh thần của việc sống hoà mình giữa thiên nhiên. Do đó, Celadon City không ngừng nỗ lực phát triển bền vững đa dạng sinh học trong môi trường sống của khu đô thị nhằm góp phần cải thiện sức khoẻ, nâng cao chất lượng sống, môi trường sống lâu dài cho cư dân.

Cách đây 15 năm khi bắt tay vào xây dựng Celadon City, những nhà phát triển bất động sản của Gamuda Land đã đặt mục tiêu phát triển khu đô thị này thành một môi trường lý tưởng cho cả con người và thiên nhiên. Bền bỉ với mục tiêu ấy, từ chiến lược, Gamuda Land đã quan tâm thường xuyên tới sự phát triển của đa dạng sinh học tại khu đô thị, thể hiện qua các báo cáo đa dạng sinh học định kỳ phối hợp cùng Trung tâm Nghiên cứu và Dịch vụ Sinh vật cảnh (Hội Sinh vật cảnh TP HCM) thực hiện.

Điều này trở thành một trong những yếu tố quan trọng, tạo niềm tin yêu gắn kết của cư dân đang sinh sống tại đây với khu đô thị, cũng như thu hút nhiều khách hàng tiếp tục quan tâm. Theo chủ đầu tư, khi chất lượng sống được nâng cao, sự gia tăng giá trị cho bất động sản sau bàn giao tại khu đô thị sinh thái phía Tây này cũng được đảm bảo.

Sức hút này được ghi nhận ở Diamond Centery, phân khu cao cấp nhất toàn khu đô thị. Hệ sinh thái tiện ích đẳng cấp giúp cư dân tận hưởng không gian nghỉ dưỡng ngay thềm nhà.

Chủ đầu tư cho biết, các sản phẩm của Diamond Centery đã đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; khách hàng có thể làm sổ hồng sau khi nhận bàn giao.

Song Anh

Hoàng Quân (32 tuổi) đang làm việc tại một ngân hàng thương mại ở TP HCM, cho biết có thu nhập 24,5 triệu đồng mỗi tháng, không thấp so với mặt bằng lương chung nhưng chẳng thấm là bao với mức phí sinh hoạt đắt đỏ của TP HCM. Dù tiết kiệm từ khi ra trường, đến nay, Quân vẫn chọn ở trọ với lý do mua nhà không nổi.

“Một căn hộ bình dân ở thành phố có giá đến 3 tỷ đồng, muốn mua phải vay ít nhất 2 tỷ đồng và 15-25 năm tới, mỗi tháng phải dành hơn 60% thu nhập trả nợ. Phấn đấu trong nợ nần thì thà ở trọ cả đời dành dụm tiền về già dưỡng lão”, anh cho hay.

Quân không phải cá biệt, rất nhiều bạn trẻ dù đã nỗ lực từng ngày mong sớm có mái ấm ở TP HCM, nhưng đã từ bỏ, chọn cách thuê nhà ở các đô thị lớn.

Thùy Chi (35 tuổi) công tác tại một tổ chức tín dụng ở TP HCM, cho biết từ khi ra trường đã bắt đầu tích lũy cho kế hoạch mua nhà tuổi 30. Dù tuổi tác đã cách xa mục tiêu 5 năm, Chi vẫn đang ở trọ. Với mức thu nhập 22 triệu đồng mỗi tháng, Chi thuê căn phòng giá 4 triệu đồng (chưa tính điện, nước…), trung bình mỗi tháng, cô tiêu tốn ít nhất 13 triệu đồng cho phí sinh hoạt, mua sắm và tiết kiệm nhiều nhất 5 triệu đồng.

Hiện cô chỉ tiết kiệm được 700 triệu đồng, mua căn nhà vài tỷ đồng ở thành phố là điều quá xa vời. Do đó, cô chấp nhận thuê nhà ở trọ để bớt phải lo nghĩ, dành tiền vào việc khác.

Tương tự, Kim Anh (28 tuổi) nhân viên cho một công ty truyền thông ở quận 1, chia sẻ thu nhập loanh quanh ở mức 16-18 triệu mỗi tháng, làm cả đời cũng không mua được nhà ở TP HCM. Hơn nữa cô cũng không thấy quá nhiều lợi ích khi mua nhà ở thành phố nên “thà cứ ở trọ, dùng tiền trả lãi mua nhà đi học thêm kiến thức, kỹ năng mới để phát triển công việc”.

Nghiên cứu mới đây từ Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (Vars) cho thấy, hơn 60% người trẻ dưới 35 tuổi tại các đô thị lớn (Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng) ưu tiên thuê nhà, coi đây là giải pháp tối ưu để giảm gánh nặng tài chính và tận hưởng sự tự do trong bối cảnh giá bất động sản leo thang.

Tương tự, kết quả khảo sát từ chuyên trang Batdongsan cũng cho thấy, xu hướng tìm thuê nhà gia tăng gần 22% trong năm 2024. Nhóm khách hàng trong độ tuổi 25-34 tìm thuê cao nhất (gần 62%), ngay cả nhóm thu nhập cao từ 21-40 triệu đồng mỗi tháng cũng có tỷ lệ tìm thuê nhà đến 42% trong năm qua.

Lý giải, Vars cho rằng giá nhà tăng cao, không có ưu đãi lãi suất là rào cản khiến nhiều người khó mua nhà, đẩy họ vào thị trường thuê. Giá căn hộ chung cư tại Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng tăng lần lượt 72%, 50% và 34% trong 5 năm qua, còn thu nhập trung bình của người dân chỉ tăng khoảng 6-10% mỗi năm và ở mức rất thấp (từ 6,8-8,9 triệu đồng mỗi tháng). Trung bình vay 1,5-2 tỷ đồng mua nhà, hàng tháng người mua phải trả tiền gốc và lãi từ 25-60 triệu đồng, cao hơn 5-10 lần chi phí thuê nhà.

Còn theo Batdongsan, hơn 41% người đi thuê cho biết không đủ tài chính mua, không muốn ràng buộc vì khoản vay mua nhà và giá thuê nhà giá thấp hơn trả lãi suất hàng tháng. Với mức GDP bình quân đầu người ước tính khoảng 9,5 triệu đồng mỗi tháng (2024), một người trẻ (25-40 tuổi) phải tích lũy từ 26 năm để sở hữu căn hộ diện tích 60 m2, giá khoảng 3 tỷ đồng (trong điều kiện lãi suất huy động giả định là 4,5%/năm).

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam, nhận định việc vay mua nhà với người trẻ vẫn gặp “muôn vàn khó khăn”. Vay là đồng nghĩa phải trả nợ trong 15-25 năm, hoặc phải “bóp mồm bóp miệng” cắt giảm nhiều khoản chi tiêu khác để có thời gian trả nợ ngắn hơn. Chưa kể, lãi suất thả nổi khó dự báo cũng làm nhiều người trẻ không dám vay, chọn ở trọ thay vì sở hữu tài sản.

Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc Batdongsan nhận định, bên cạnh vấn đề tài chính, tư duy về sở hữu nhà cũng dần thay đổi, đặc biệt là với thế hệ trẻ. Hiện có khoảng 28% ngưởi thuê nhà cho biết, chọn ở trọ vì thích sự linh hoạt từ việc thay đổi môi trường sống.

Xu hướng gia tăng nhu cầu thuê khiến mảng cho thuê tại Việt Nam ngày càng tiềm năng. Dù vậy, thị trường cho thuê vẫn còn nhiều hạn chế, chưa thực sự trở thành một giải pháp thay thế hoàn toàn cho việc sở hữu nhà.

Hội Môi giới bất động sản Việt Nam cho biết, phần lớn nguồn cung nhà cho thuê do cá nhân sở hữu và quản lý, chưa có sự tham gia của các chủ đầu tư chuyên nghiệp. Trong khi đó, tại các nước phát triển, mô hình “build-to-rent” (xây dựng để cho thuê) đã trở nên phổ biến, giúp người thuê có nhiều lựa chọn hơn với giá cả hợp lý và dịch vụ tốt hơn.

Việt Nam cũng chưa có chính sách bảo vệ người thuê nhà. Đa số các hợp đồng thuê đều có thời hạn ngắn (6-12 tháng) và không có ràng buộc về điều kiện và mức tăng giá, khiến người thuê phải đối mặt với rủi ro về sự ổn định và quyền lợi. Việc thuê nhà chỉ có thể trở thành một lựa chọn phổ biến khi thị trường cho thuê được phát triển chuyên nghiệp hơn và có sự hỗ trợ từ chính sách tài chính.

Đơn vị này đề xuất nên có quy định pháp luật cụ thể bảo vệ quyền lợi người thuê như giới hạn mức tăng giá thuê mỗi năm và khuyến khích hợp đồng thuê dài hạn. Còn Hiệp hội bất động sản TP HCM mới đây cũng đề xuất, để tăng khả năng sở hữu nhà của người dân, nên có chính sách tín dụng ưu đãi với nhóm người mua nhà lần đầu.

Phương Uyên