Nhiều dự án ở trung tâm tái khởi động

Công ty cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh vừa tái khởi động và giới thiệu dự án chung cư Sarene Residence & Commercial Complex thuộc phân khu phía Bắc – Khu đô thị Sala (phường An Khánh), gắn liền với trục Trung tâm tài chính – hành chính Thủ Thiêm. Sự kiện đánh dấu bước khởi đầu cho giai đoạn đầu tư xây dựng mới của Khu đô thị Sala sau một thời gian tạm ngưng từ năm 2018 và đến nay pháp lý đã được khơi thông.

Ông Nguyễn Hoàng Tuệ, Tổng giám đốc Đại Quang Minh, nói kế hoạch mở bán các sản phẩm của dự án này vào tháng 6 năm nay và hoàn thiện, bàn giao vào tháng 11/2027.

Cũng tại phường An Khánh, dự án Dat Xanh Homes Riverside (nay đổi tên thành The Prive) được tái khởi động trong năm qua sau thời gian trì hoãn vì pháp lý. Công trình đang được thi công rầm rộ, các đợt mở bán đã được triển khai.

Theo ghi nhận, không riêng các dự án này, nhiều tổ hợp, công trình nhà ở trong khu trung tâm TPHCM có cơ hội “hồi sinh”, tái khởi động sau nhiều năm gặp khó vì pháp lý.

Tại trung tâm quận 1 cũ, 2 dự án cao ốc từng “đắp chiếu” nhiều năm là IFC One Saigon và One Central HCM cũng đã được tính toán phương án điều chỉnh để tiếp tục thực hiện.

Sở Xây dựng TPHCM mới đây cho biết thành phố đã chấp thuận việc chuyển nhượng, điều chỉnh dự án khu phức hợp One Central HCM (đối diện chợ Bến Thành, phường Bến Thành), gia hạn tiến độ thêm 48 tháng.

Còn dự án IFC One Saigon, thành phố đã nhận được đơn của bà Trương Mỹ Lan (Tập đoàn Vạn Thịnh Phát) đề nghị tiếp tục tham gia đầu tư, hoàn thiện. Sở Xây dựng TPHCM được yêu cầu phối hợp với các cơ quan liên quan thẩm định dự án, lập phương án xử lý theo đúng quy định và thẩm quyền.

Nguồn cung tiếp tục khan hiếm, giá khó “hạ nhiệt”

Theo dữ liệu thị trường, trong giai đoạn 2015-2025, giá bất động sản trung tâm TPHCM tăng mạnh trên tất cả các phân khúc, nhưng mức tăng không đồng đều. Đất nền dẫn đầu mức tăng, tiếp theo là chung cư tăng 197%, nhà riêng tăng 168%.

Đại diện một đơn vị nghiên cứu cho rằng bất động sản trung tâm, bao gồm cả khu cũ lẫn Thủ Thiêm vẫn giữ vị thế đặc biệt: nhu cầu ổn định và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ năng lực kết nối hạ tầng. Những yếu tố then chốt này giúp phân khúc căn hộ duy trì sức đề kháng tốt trong trung hạn đến dài hạn, ngay cả khi thị trường chung trải qua các chu kỳ điều chỉnh.

Trung tâm Nghiên cứu Thị trường & Am hiểu Khách hàng One Mount Group cũng ghi nhận tình hình thị trường có nhiều chủ đầu tư đã tái khởi động hoặc mở bán các dự án tại khu vực trung tâm và vùng lõi đô thị TPHCM. Xu hướng này phản ánh quá trình tháo gỡ pháp lý đang diễn ra tích cực, đồng thời cho thấy kỳ vọng của doanh nghiệp vào một chu kỳ tăng trưởng bền vững hơn trong trung và dài hạn.

Khu vực trung tâm tiếp tục dẫn dắt thị trường với dòng sản phẩm cao cấp và hạng sang, chiếm khoảng 80% lượng giao dịch. Trong khi đó, phân khúc trung cấp lại dịch chuyển mạnh sang các thị trường vệ tinh, nơi đóng góp hơn 60% tổng lượng giao dịch toàn thị trường trong năm 2025.

Tại trung tâm TPHCM, giá bán trung bình năm 2025 đã đạt hơn 103 triệu đồng/m2, tăng 25% so với năm trước. Động lực chính thúc đẩy chỉ số giá sơ cấp tăng cao là sự xuất hiện của các dự án hạng sang với mức giá chào bán kỷ lục.

Đơn vị này dự báo tổng nguồn cung mới tại thị trường TPHCM dự kiến sẽ đạt từ 27.000 đến 32.000 căn hộ/năm. Trong đó, khu vực trung tâm ước tính đóng góp 16.000-17.000 căn/năm trong giai đoạn 2026-2027. Việc gia tăng đáng kể về cả số lượng và chất lượng nguồn cung sơ cấp cho thấy sự sẵn sàng của các chủ đầu tư trong việc đón đầu làn sóng tăng trưởng mới.

Ông Trần Minh Tiến (One Mount Group), nhận định TPHCM đang đứng trước một làn sóng tăng trưởng mới khi các điểm nghẽn pháp lý dần được khai thông. Đặc biệt, việc triển khai các dự án trọng điểm tại khu vực Thủ Thiêm trong năm nay sẽ đóng vai trò là “đầu tàu” thiết lập những cột mốc giá mới, tái định vị hoàn toàn mặt bằng giá trị cho khu vực trung tâm.

Ngược lại, bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE, khẳng định tình trạng khan hiếm nguồn cung khu vực trung tâm TPHCM vẫn tiếp diễn. Trong năm 2025, nguồn cung căn hộ mới chỉ dao động khoảng 7.000-8.000 căn. Năm nay, bà dự báo có thể tăng lên khoảng 10.000 căn, nhưng vẫn ở mức thấp và chủ yếu đến từ các giai đoạn tiếp theo của những dự án đã chào bán trước đây, chứ không phải dự án mới.

Phần lớn các dự án mới trong thời gian tới sẽ nằm ngoài khu vực trung tâm, do quỹ đất ngày càng khan hiếm và giá đất tăng cao. Đặc biệt, những chủ đầu tư chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính từ trước sẽ gặp nhiều khó khăn khi chi phí đất tăng mạnh, buộc họ phải tính toán lại bài toán tài chính.

Giá nhà vượt xa thu nhập, lợi thế thuộc về người có tiền

Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết khả năng tiếp cận nhà ở đang giảm mạnh, ngay cả khi giả định giá nhà và thu nhập của người dân không đổi.

Theo tính toán của VARS, với một căn hộ 2 phòng ngủ giá khoảng 5 tỷ đồng, ngay cả nhóm hộ gia đình thu nhập cao (50 triệu đồng/tháng) cũng cần tới 8 năm nếu dành toàn bộ thu nhập để mua, hoặc 25 năm nếu tuân thủ nguyên tắc chi phí nhà ở không vượt quá 1/3 thu nhập hàng tháng.

Ngay cả nhà ở xã hội, vốn được thiết kế cho nhóm thu nhập thấp, nay cũng không còn “rẻ”. Với giá khoảng 1,5 tỷ đồng cho căn hộ 60 m2, hộ gia đình có thu nhập tối đa 40 triệu đồng/tháng (theo tiêu chí xét duyệt) vẫn phải tiết kiệm liên tục khoảng 10 năm mới đủ khả năng mua nhà. Con số này còn lớn hơn nếu tính thêm chi phí lãi vay.

Kết quả là khoảng cách giàu – nghèo trong sở hữu tài sản ngày càng cố định. Giá bất động sản tăng cao chủ yếu làm lợi cho nhóm đã sở hữu tài sản từ trước, trong khi phần lớn người dân cảm nhận “nghèo đi” dù kinh tế tăng trưởng, bởi chi phí nhà ở tăng nhanh hơn thu nhập.

Người có lợi thế tài chính và tài sản ban đầu tiếp tục nắm giữ nhiều bất động sản như công cụ tích lũy và đầu tư, hưởng lợi từ tăng giá đất đai. Ngược lại, người chưa có nhà đối mặt với nguy cơ phải thuê dài hạn, dù nỗ lực cải thiện thu nhập.

Sớm kiểm soát tốc độ tăng giá nhà đất

VARS nhận định, để thị trường bất động sản phát triển bền vững, tránh rủi ro cho nền kinh tế, cần sớm kiểm soát tốc độ tăng giá. Giải pháp trọng tâm là khơi thông nguồn cung nhà ở giá phù hợp. Khi nguồn cung được bổ sung đủ lớn, thị trường sẽ tự điều tiết theo quy luật cung – cầu.

Trước hết, cơ quan này đề xuất đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành của hệ thống luật mới, đồng thời nâng cao năng lực thực thi tại các địa phương.

Bên cạnh đó, cần tăng cường phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương trong việc điều chỉnh chính sách, nhằm bảo đảm tính linh hoạt theo từng khu vực, từng thời điểm, phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội cũng như mức độ hoàn thiện hạ tầng, đô thị của mỗi vùng.

Một điểm nghẽn lớn khác là công tác giải phóng mặt bằng cũng cần được xử lý theo hướng minh bạch, hiệu quả, vừa rút ngắn thời gian triển khai cho doanh nghiệp, vừa đảm bảo quyền lợi của người dân.

Ngoài ra, VARS kiến nghị bãi bỏ quy định thu bổ sung 5,4%/năm trên tiền sử dụng đất chậm nộp đối với các dự án đã có quyết định giao hoặc cho thuê đất trước 1/8/2024 nhưng chưa xác định giá đất. Đồng thời, cần ban hành phương pháp tính tiền sử dụng đất rõ ràng, ổn định, giúp doanh nghiệp giảm chi phí, từ đó tạo dư địa giảm giá bán nhà.

Hội cũng cho rằng cần đa dạng hóa kênh huy động vốn để giảm phụ thuộc tín dụng ngân hàng, thông qua việc tái cấu trúc thị trường trái phiếu doanh nghiệp, phát triển Quỹ nhà ở quốc gia và các Quỹ đầu tư tín thác bất động sản (REITs) – tạo kênh dẫn vốn minh bạch và dài hạn.

VARS đồng thời đề xuất phát triển đô thị gắn với hạ tầng trọng điểm như đường vành đai, metro, cao tốc… nhằm mở rộng không gian đô thị, giảm áp lực giá đất trung tâm. Song song, cần phát triển thị trường cho thuê nhà chuyên nghiệp, thay đổi tâm lý “phải sở hữu nhà mới ổn định cuộc sống”.

Một giải pháp quan trọng khác là xây dựng hệ thống chỉ số cảnh báo sớm thị trường bất động sản, giúp cơ quan quản lý phát hiện sớm các dấu hiệu lệch chuẩn như đầu cơ, tăng giá bất thường hay mất cân đối cung – cầu.

Cuối cùng, VARS nhấn mạnh việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, nhà ở và giao dịch thống nhất, liên thông trên toàn quốc, gồm thông tin về quy hoạch, giá, pháp lý và biến động sử dụng đất – để tăng tính minh bạch, hạn chế đầu cơ và thao túng giá.