Chính phủ ban hành Nghị định số 357/2025 quy định về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Nghị định mới quy định hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản được xây dựng, quản lý tập trung, thống nhất từ Trung ương đến địa phương, nhằm bảo đảm minh bạch, đồng bộ và hiệu quả trong quản lý nhà nước.

Bộ Xây dựng là cơ quan chủ trì xây dựng, quản lý, vận hành hệ thống dữ liệu trên phạm vi toàn quốc. UBND cấp tỉnh có trách nhiệm thu thập, cập nhật, quản lý và khai thác dữ liệu trong phạm vi địa phương. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan được cấp quyền truy cập theo phân quyền để khởi tạo, chia sẻ, cập nhật, tra cứu thông tin.

Hệ thống được xây dựng theo hướng mở, tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn về cơ sở dữ liệu, API, an ninh, bảo mật, bảo đảm kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, tránh trùng lặp thu thập thông tin.

Toàn bộ dữ liệu hình thành là tài sản Nhà nước do Bộ Xây dựng quản lý, được bảo đảm an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu cá nhân và bí mật nhà nước; thông tin công bố công khai trên Cổng thông tin là dữ liệu tổng hợp.

Nghị định cũng quy định rõ nội dung cơ sở dữ liệu về nhà ở, bất động sản và tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ bất động sản, bao gồm cả thông tin về sàn giao dịch, tổ chức môi giới, cá nhân có chứng chỉ hành nghề.

Nghị định quy định 3 hình thức khai thác, sử dụng thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản, gồm khai thác trực tiếp thông qua Cổng thông tin của hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản; khai thác thông qua kết nối, chia sẻ dữ liệu trực tuyến giữa các hệ thống thông tin và khai thác bằng hình thức gửi văn bản đến cơ quan có thẩm quyền.

Việc chia sẻ thông tin, dữ liệu giữa các cơ quan Nhà nước được thực hiện không thu phí, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Các tổ chức, cá nhân có nhu cầu khai thác thông tin, dữ liệu mang tính chất chuyên ngành, chi tiết theo quy định thì phải gửi phiếu yêu cầu đến Bộ Xây dựng thông qua Cổng dịch vụ công Quốc gia, nộp trực tiếp tại bộ phận một cửa, qua dịch vụ bưu chính hoặc qua hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Xây dựng, đồng thời thực hiện nghĩa vụ chi trả các chi phí liên quan theo quy định của pháp luật về giá.

Giá căn hộ tăng gấp 3 nhờ tuyến metro số 1

Sáng nay (19/11), hội thảo về Hành trình hiện thực hóa đô thị TOD Việt Nam được phối hợp tổ chức giữa DKRA Group và Hiệp hội Bất động sản Việt Nam.

Nói tại hội thảo, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Tiếp thị dự án nhà ở CBRE Việt Nam – nói căn hộ dọc metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên đã tăng giá mạnh sau khi tuyến này đi vào vận hành. Mức độ tăng giá phổ biến khoảng 20-50%, một số dự án nằm gần nhà ga thậm chí tăng tới 150-200%.

Nhìn rộng ra câu chuyện thế giới, một số thị trường tương đồng như Singapore, Hong Kong, Seoul, Bangkok đều có giá căn hộ tăng cao sau khi vận hành tuyến metro. Lúc này, TOD (Transit-Oriented Development, mô hình phát triển đô thị nén, mật độ cao, đa chức năng xung quanh các nhà ga) được nhìn nhận đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển quy hoạch đô thị và quy hoạch dự án.

Ông Kiệt cho rằng có nhiều yếu tố tác động tới giá trị bất động sản quanh TOD, gồm tiết kiệm thời gian di chuyển; tiếp cận mọi dịch vụ mà không cần dùng xe; cho phép xây dựng mật độ cao, giúp chủ đầu tư tối ưu hóa lợi nhuận; giá trị thương mại cao từ khách bộ hành; giảm nhu cầu và chi phí vận hành xe cá nhân…

Vị này cũng nói thêm sự thành công của mô hình TOD đến từ nhiều yếu tố, bao gồm pháp lý, nguồn vốn, thu hút đầu tư tư nhân và kết nối hoàn chỉnh. Trong đó, quy hoạch 1/500 phải công khai, minh bạch trước khi kêu gọi đầu tư để ngăn chặn đầu cơ; cần vốn giải phóng mặt bằng tạo quỹ đất sạch; môi trường pháp lý rõ ràng để thu hút nhà đầu tư có năng lực và tiềm lực tài chính…

Đặc biệt, ông Kiệt nhấn mạnh tới mô hình TOD phải thực sự hoàn chỉnh, đưa nhiều mô hình sản phẩm thương mại vào kinh doanh kết hợp với nhà ga; cần vỉa hè, cầu đi bộ kết nối để người dân có thể một bước tiếp cận nhà ga thay vì phải dùng các phương tiện cá nhân làm trung chuyển.

Ông cho rằng việc giá căn hộ dọc tuyến metro số 1 tăng cho thấy người dân sẵn sàng chấp nhận trả mức cao hơn để sử dụng và trải nghiệm những tiện ích từ hệ thống giao thông công cộng. Tiềm năng từ TOD khá rõ nên các doanh nghiệp cũng sẵn sàng chuẩn bị quỹ đất, mô hình phát triển dự án dọc các tuyến metro. Thậm chí nhiều chủ đầu tư lớn còn chủ động đề xuất làm các tuyến metro gắn với phát triển đô thị.

Ông Phạm Lâm –  Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc DKRA Group – nói xu hướng đô thị trong tương lai bắt buộc phải dịch chuyển sang mô hình TOD, giúp người dân tiếp cận nơi ở – làm việc trong phạm vi rộng hơn, thậm chí ở bán kính 50-200km quanh khu vực trung tâm mà không phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Mô hình TOD không chỉ giảm áp lực giao thông, hạn chế ô nhiễm mà còn tạo ra một lối sống mới cho cư dân đô thị. Trong bối cảnh giá nhà ngày càng tăng và người dân khó tiếp cận nhà ở, ông nhấn mạnh quy hoạch và hạ tầng giao thông sẽ giữ vai trò quan trọng trong việc mở rộng không gian phát triển và cải thiện khả năng sở hữu nhà.

Làm sao để vận hành TOD hiệu quả?

Nêu quan điểm, TSKH. KTS Ngô Viết Nam Sơn nói 10 chiến lược quy hoạch theo mô hình TOD nhằm tạo động lực tăng trưởng mới cho các đô thị Việt Nam.

Theo đó, hệ sinh thái TOD cần được hình thành cho mọi nhóm đối tượng, đồng thời quy hoạch phải được tích hợp đa ngành ngay từ giai đoạn đầu. Chuyên gia nhấn mạnh vai trò của hợp tác công – tư, cũng như yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý cho việc lập kế hoạch tạo ngân sách từ quỹ đất TOD.

Bên cạnh đó, chiến lược cũng đặt trọng tâm vào mô hình quản lý xây dựng và vận hành gắn với hệ thống giao thông và đô thị TOD phù hợp; phát triển môi trường thân thiện – ứng dụng điều kiện làm việc TOD cho người đi bộ; tích hợp chiếu sáng cộng đồng trên các tuyến; ứng dụng công nghệ thông minh và tăng cường vai trò doanh nghiệp metro.

Các định hướng khác bao gồm phát triển linh hoạt theo từng giai đoạn và kết nối liên vùng theo mô hình TOD đa cực, đa trung tâm nhằm bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả khai thác của toàn hệ thống.

Dù TOD đã được đề cập suốt 1-2 thập kỷ trên thế giới nhưng tại Việt Nam, ông Nam Sơn cho biết đến năm 2022 mô hình này mới chính thức được đưa vào hệ thống quy hoạch quốc gia. So với nhiều quốc gia trong khu vực, Việt Nam vẫn còn khá thiếu kinh nghiệm, mới chỉ có khoảng 3 năm tiếp cận bài bản và đến nay chưa hình thành khu đô thị TOD đúng nghĩa.

Theo chuyên gia, Việt Nam chưa có khu đô thị TOD thực sự. Nhiều người lầm tưởng tuyến metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên đã hoàn thiện nhưng thực tế vẫn còn khoảng 2/3 đoạn tuyến chưa được triển khai đầy đủ. Vì vậy, kỳ vọng ông Sơn đặt ra là phải chuẩn bị song song: vừa hoàn thiện tuyến số 1 đúng chuẩn TOD, vừa xây dựng kế hoạch tham vọng cho mạng lưới 10 tuyến metro trong vòng 10 năm tới.

Chuyên gia giải thích dọc tuyến metro số 1 đã xuất hiện một vài dự án đầu tư theo mô hình TAD (phát triển lân cận tuyến giao thông), nhưng vẫn chưa chạm tới chuẩn TOD thực thụ. TOD đòi hỏi người dân có thể bước xuống tàu và đi bộ đến các chức năng thiết yếu: dịch vụ thương mại, cửa hàng, khu mua sắm, bệnh viện… Nghĩa là “Transit” mới chỉ hoàn thành, còn “OD” – các chức năng đô thị trong vùng ảnh hưởng của TOD – gần như chưa được định hình.

Theo đánh giá của ông Sơn, 2/3 chặng đường còn lại để hình thành TOD đúng nghĩa chính là khả năng thuyết phục được hàng trăm nghìn cư dân chuyển về sinh sống, làm việc, học tập… quanh các ga metro. Khi đó, lưu lượng giao thông nội đô mới có thể giảm đáng kể, tạo ra tác động tích cực đến toàn bộ cấu trúc đô thị.

Ông Sơn còn nhấn mạnh, cốt lõi của phát triển đô thị theo mô hình TOD nằm ở việc đổi mới tư duy. Nếu trước đây, các dự án metro được quy hoạch rồi mới kêu gọi đầu tư, xác định vùng ảnh hưởng hay định giá đất, thì cách tiếp cận này đã không còn phù hợp. Mô hình TOD đòi hỏi sự tham gia đa ngành và hợp tác công – tư ngay từ bước đầu tiên.

Ông cho rằng nhiều quy hoạch metro hiện nay được xây dựng trước cả khi TOD được đưa vào chủ trương quốc gia năm 2022. Nếu tiếp tục dựa trên những bản quy hoạch cũ này, các đô thị rất khó tạo ra lợi thế cạnh tranh, thậm chí có nguy cơ tụt hậu. Vì vậy, điều quan trọng là phải xem xét điều chỉnh hướng tuyến, vị trí nhà ga và các thông số cấu trúc đô thị ngay từ giai đoạn quy hoạch chi tiết.

Trong cách tiếp cận mới, nhà đầu tư chiến lược cần tham gia từ đầu để cùng Nhà nước thiết kế mô hình phát triển phù hợp. Khu vực công đảm nhiệm xây dựng khung chính sách, còn khu vực tư cung cấp nguồn lực tài chính, trên cơ sở có cơ chế minh bạch về khả năng sinh lời và phân chia lợi ích. Đây được xem là điều kiện tiên quyết để hình thành hệ sinh thái TOD đúng nghĩa và thu hút được dòng vốn dài hạn.

Giá nhà thương mại phải phù hợp bản chất thị trường, nền kinh tế và thu nhập người dân

Chiều 22/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, chủ trì hội nghị công bố quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo và phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định chủ trương rất rõ của Đảng, Nhà nước là dứt khoát không hy sinh công bằng, tiến bộ và an sinh xã hội để chạy theo tăng trưởng đơn thuần; bảo đảm quyền có chỗ ở của công dân với tinh thần “an cư lạc nghiệp”.

Người đứng đầu Chính phủ nêu rõ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết tâm xây dựng, phát triển thị trường bất động sản ổn định, an toàn, lành mạnh, công khai, minh bạch. Thủ tướng nhấn mạnh rằng phải chỉ rõ vướng cái gì, vướng ở đâu, vướng đến đâu, trách nhiệm của ai, cấp nào.

Theo Thủ tướng, thực hiện tốt các chính sách nhà ở và phát triển thị trường bất động sản sẽ góp phần phát triển đất nước nhanh và bền vững; góp phần phát triển đô thị và nông thôn văn minh, hiện đại.

Lãnh đạo Chính phủ cho biết, để góp phần tháo gỡ khó khăn, phát triển thị trường bất động sản, các đột phá về thể chế và hạ tầng đã, đang và sẽ được đẩy mạnh.

Thủ tướng cho biết, tinh thần là sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền để tiếp tục ban hành văn bản phù hợp để tháo gỡ; đồng thời đã và đang sửa đổi các luật liên quan. Song song với đó là đẩy mạnh phát triển hạ tầng chiến lược để góp phần giảm chi phí đầu vào cho lĩnh vực bất động sản, giảm giá thành, tăng sức cạnh tranh, tăng khả năng tiếp cận của người dân với nhà ở.

Thủ tướng cho biết những nỗ lực nói trên đã đạt những kết quả tích cực. Thị trường bất động sản đang phục hồi tích cực; góp phần hỗ trợ ngân hàng thoát nợ xấu, các dự án được tháo gỡ đã phục hồi, tăng trưởng trở lại; nhà ở xã hội chuyển biến rất tích cực. Đáng lưu ý là bất động sản công nghiệp, logistics phát triển tốt.

Việc tích cực tháo gỡ khó khăn về thể chế, cơ chế, chính sách giúp thị trường này phát triển lành mạnh, an toàn, đột phá nhưng bình đẳng, hiệu quả, góp phần cải thiện chỗ ở cho người dân.

Thủ tướng nhấn mạnh, chúng ta phải phấn đấu để giá nhà thương mại ở mức hợp lý, phù hợp bản chất thị trường, phù hợp với nền kinh tế Việt Nam, phù hợp thu nhập của người dân.

Mục tiêu là người dân có điều kiện về nhà ở thuận lợi, phù hợp, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Cũng theo Thủ tướng, gói tín dụng 145.000 tỷ đồng cho vay nhà ở xã hội chưa giải ngân được nhiều.

Lãnh đạo Chính phủ nêu rõ quan điểm phải có nhiều giải pháp tổng thể, toàn diện và bao trùm, thông thoáng, hiệu quả; đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương, Nhà nước và doanh nghiệp, người dân, giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các chính sách khác.

Đưa giá bất động sản về mức phù hợp

Thủ tướng chỉ đạo tiếp tục tháo gỡ khó khăn về thể chế, cơ chế, chính sách cho thông thoáng, thuận tiện. Đơn cử, Thủ tướng đề nghị, bên cạnh quy định dành tối thiểu 20% diện tích dự án nhà ở thương mại cho nhà ở xã hội, nghiên cứu dành áp dụng dành 20% diện tích dự án nhà ở xã hội cho nhà ở thương mại.

Bên cạnh đó, rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền có liên quan thị trường bất động sản và nhà ở xã hội của các cơ quan có thẩm quyền, để giảm chi phí tuân thủ của người dân và doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Thủ tướng chỉ đạo thực hiện các giải pháp kéo giảm giá bất động sản, tăng nguồn cung để đáp ứng cung cầu. Điều này được thực hiện thông qua việc giải quyết các dự án tồn đọng, thúc đẩy nhà ở xã hội, giảm giá đất, giảm chi phí, giải quyết vấn đề hạ tầng về giao thông, điện nước, viễn thông…

Về giá đất, người đứng đầu chính phủ yêu cầu tăng cường vai trò quản lý, điều tiết của nhà nước; sử dụng đất có hiệu quả; thủ tục đơn giản, thông thoáng, giảm tiền kiểm, tập trung hậu kiểm. Ngoài ra, nghiên cứu quy định mới về ngưỡng thu nhập được mua nhà ở xã hội, đồng thời giao các địa phương linh hoạt điều chỉnh.

Ngân hàng Nhà nước được chỉ đạo nghiên cứu cơ chế, chính sách liên quan lãi suất cho vay, thời gian cho vay phù hợp, thủ tục thuận lợi; có chính sách và chế tài phù hợp với các ngân hàng làm tốt và làm chưa tốt; các ngân hàng tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm và ứng dụng khoa học công nghệ để tiết giảm chi phí.

Các địa phương cũng cần cân đối ngân sách để đầu tư cho hạ tầng và hỗ trợ lãi suất cho vay. Các Bộ sớm hoàn thiện khung pháp lý, thủ tục để thành lập Quỹ nhà ở quốc gia, hoàn thành trong tháng 9.

Bộ Xây dựng được chỉ đạo nghiên cứu để Chính phủ ban hành nghị quyết, giao một số doanh nghiệp có năng lực, có tâm, có tài triển khai một số dự án nhà ở xã hội theo nguyên tắc hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Thủ tướng nhấn mạnh rằng cần vừa làm vừa rút kinh nghiệm, mở rộng dần, không cầu toàn, không nóng vội; cái gì đã chín, đã rõ, được thực tế chứng minh là đúng, thực hiện có hiệu quả, được đa số đồng tình thì luật hóa, những vấn đề còn đang biến động thì xây dựng quy định dưới luật để điều chỉnh.