Anh Minh (38 tuổi), nhân viên một doanh nghiệp logistics tại TP HCM, tìm mua nhà ở thực trong giai đoạn cuối năm. Gia đình anh ưu tiên các sản phẩm có thể nhận nhà sớm, thay cho những dự án còn trong quá trình triển khai. Theo anh Minh, nhà ở đã hoàn thiện giúp giảm áp lực về tiến độ và chủ động hơn trong kế hoạch sinh hoạt, nhất là trong giai đoạn cuối năm.

Trong bối cảnh đó, nhiều chủ đầu tư điều chỉnh chính sách bán hàng, tập trung vào các sản phẩm đã hình thành để kích cầu thị trường. Tại TP HCM, Van Phuc Group đang triển khai chương trình ưu đãi dành cho nhà phố và shophouse đã hoàn thiện ở Van Phuc City.

Doanh nghiệp cho biết, chính sách ưu đãi được áp dụng trong giai đoạn cuối năm nhằm hỗ trợ tài chính cho người mua, đặc biệt nhóm khách hàng có nhu cầu sở hữu bất động sản để sử dụng ngay. Các sản phẩm được đưa ra thị trường đều nằm trong khu đô thị đã hình thành, có hạ tầng và tiện ích đồng bộ.

“Với nhà ở hoàn thiện, người mua có thể trực tiếp đánh giá chất lượng xây dựng, môi trường sống và khả năng khai thác, từ đó đưa ra quyết định phù hợp với nhu cầu cá nhân”, đại diện Van Phuc Group chia sẻ.

Tại Van Phuc City, nhà phố, shophouse được thiết kế nhằm đảm bảo ba mục tiêu: an cư, đầu tư và khai thác cho thuê. Về an cư, đây là khu đô thị quy hoạch đồng bộ với cộng đồng cư dân hiện hữu. Các tiện ích phục vụ đời sống đã sẵn sàng như công viên, không gian xanh, giáo dục, y tế, thương mại, giải trí và hệ thống an ninh khép kín.

Trong khi đó, giá trị đầu tư đến từ nền tảng quy hoạch dài hạn. Theo Van Phuc Group, các sản phẩm nằm trong đại đô thị lớn, có cộng đồng cư dân hiện hữu và hệ sinh thái tiện ích hoàn chỉnh thường duy trì sức hút trên thị trường. Đây là yếu tố giúp tài sản không bị phụ thuộc vào biến động ngắn hạn.

Ngoài ra, khả năng khai thác cho thuê và kinh doanh cũng là lợi thế. Các tuyến phố thương mại, shophouse nằm trên trục đường lớn, gần công viên, khu vui chơi, phố đi bộ và các điểm tổ chức sự kiện giúp thu hút cư dân, khách tham quan cao, từ đó, tạo thuận lợi cho việc kinh doanh, mở văn phòng, showroom hoặc cho thuê.

Ngoài shophouse, liền kề, Van Phuc City còn phát triển phân khu cao tầng Diamond Sky, mở ra lựa chọn căn hộ hiện đại dành cho nhóm khách hàng cao cấp. Dự án nằm tại trung tâm khu đô thị, kết nối thuận tiện với đại lộ Phạm Văn Đồng và điểm dừng Metro 3B. Từ đây, cư dân chỉ mất khoảng 10 phút để đi đến trung tâm quận 1 cũ và sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất.

Hiện, Diamond Sky đã hoàn thành toàn bộ hệ thống cọc và bước vào giai đoạn thi công phần hầm, dự kiến nghiệm thu hạng mục hầm móng trong quý I.

Van Phuc City là khu đô thị do Van Phuc Group phát triển trên quỹ đất gần 200 ha tại khu vực cửa ngõ Đông Bắc TP HCM. Dự án sở hữu lợi thế ba mặt giáp sông Sài Gòn. Mật độ xây dựng được kiểm soát ở mức khoảng 40%, phần còn lại dành cho hệ thống mặt nước, công viên, trục cảnh quan và các tiện ích công cộng.

Khu đô thị đã bước vào giai đoạn vận hành ổn định với cộng đồng cư dân hơn 10.000 người đang sinh sống cùng khoảng 3.000 doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực. Các hạng mục hạ tầng và dịch vụ như trường học, cơ sở y tế, bến du thuyền, khu phố thương mại và trung tâm thương mại đã đưa vào khai thác.

Song Anh

Tại Diễn đàn bất động sản nhà ở “Kết nối hiện tại – kiến tạo tương lai” do CBRE tổ chức mới đây, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc thị trường nhà ở CBRE Việt Nam, cho biết giá sơ cấp tại TP HCM và Hà Nội đã tăng 35-45% chỉ sau một năm. Riêng quý III, giá căn hộ ở TP HCM tăng thêm 15-18%, trung bình khoảng 90 triệu đồng mỗi m2 với 70% nguồn hàng mới năm nay thuộc phân khúc bất động sản cao cấp và hạng sang, kéo bằng giá vượt xa thu nhập trung bình của phần lớn người dân đô thị.

Dữ liệu từ Knight Frank Việt Nam cũng cho thấy mặt bằng giá sơ cấp bình quân căn hộ TP HCM đạt gần 96 triệu đồng mỗi m2, tăng 8,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, gần 60% lượng hàng mở bán có giá trên 100 triệu đồng mỗi m2, phần còn lại chủ yếu ở mức trên 60 triệu đồng mỗi m2. Nguồn cung hạng sang lấn át nhà trung, cao cấp khiến giá liên tục lập đỉnh trong năm nay.

Giá nhà tăng mạnh trong nhiều năm khiến không ít chuyên gia liên tưởng đến giai đoạn bất động sản Trung Quốc một thập kỷ trước, khi thị trường liên tục sốt đất, thanh khoản cao, dòng vốn đổ vào ồ ạt và tâm lý đầu tư theo đám đông lên ngôi – trước khi sụp đổ hàng loạt khi tín dụng bị siết lại. Điều này làm dấy lên lo ngại Việt Nam có thể lặp lại kịch bản tương tự nếu không kiểm soát tốt rủi ro.

Đánh giá về nguy cơ, ông Kiệt cho rằng Việt Nam không đi đúng quỹ đạo của Trung Quốc nên không hoàn toàn lặp lại kịch bản này. Dù vậy vẫn có rủi ro với phân khúc cao cấp nếu giá bị đẩy quá xa với sức mua thực. Bong bóng có thể xuất hiện ngay cả trong bối cảnh thiếu cung khi giới đầu cơ găm hàng, kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn và lượng vốn chảy vào thị trường vượt sức hấp thụ.

Ông nhắc lại giai đoạn 2007-2011 khi thị trường trong nước tăng giá quá nhanh, tín dụng siết lại và giao dịch gần như đóng băng. Hiện tại, đà tăng giá căn hộ cao cấp và hạng sang chưa có dấu hiệu dừng lại, trong khi giao dịch nghiêng nhiều về đầu cơ, ít dựa trên nhu cầu ở thật. Khi mức giá vượt xa khả năng chi trả, thị trường có thể bước vào trạng thái bão hòa, bên bán không muốn giảm giá, bên mua e dè rủi ro và thanh khoản suy yếu. Đây là kịch bản xấu nhưng hoàn toàn có thể xảy ra nếu giá tiếp tục leo lên mức phi lý 200-250 triệu đồng mỗi m2 mà không tương xứng với chất lượng sản phẩm và mức thu nhập bình quân.

Ở góc nhìn tổng thể, bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, nhận định nguy cơ bong bóng với phân khúc cao cấp là có, song với toàn thị trường vẫn ở mức thấp. Khác với Trung Quốc, nơi nguồn cung được bơm mạnh suốt thời kỳ tăng trưởng thần tốc và nhiều địa phương coi bất động sản là động lực GDP, thị trường Việt Nam lại chịu tình trạng thiếu cung kéo dài.

Ba năm gần đây, nguồn cung nhà ở tại TP HCM chỉ đạt chưa tới 20.000 sản phẩm, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 30.000-40.000 căn mỗi năm giai đoạn 2018-2021. Hạ tầng đô thị phát triển chậm hơn nhu cầu mở rộng dân số, thủ tục pháp lý kéo dài và quỹ đất trung tâm thu hẹp khiến số dự án mới ra thị trường không đáp ứng đủ nhu cầu. Chính sự khác biệt về cung – cầu này giúp Việt Nam ít có khả năng rơi vào kịch bản khủng hoảng giống Trung Quốc trong ngắn hạn.

Dù vậy, bà Dung cho rằng ranh giới giữa tăng trưởng mạnh và bong bóng tài sản rất mong manh nếu giá tiếp tục vượt sức mua của xã hội.

Ở triển vọng dài hạn, chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên nhận định dư địa tăng trưởng của bất động sản vẫn khả quan nhờ tốc độ đô thị hóa, gia tăng dân số cơ học và dòng dịch chuyển công nghiệp. Tuy vậy, ông lưu ý nguy cơ xuất hiện “điểm nghẽn thanh khoản” tại phân khúc cao cấp, nơi giá đã tăng mạnh nhiều năm và phụ thuộc lớn vào dòng tiền đầu cơ.

Theo ông Kiên, thị trường vận hành theo chu kỳ, giá không tăng mãi và cũng không giảm mãi, điều quan trọng là xác định đúng giá trị thực và lựa chọn thời điểm phù hợp. Giai đoạn hiện nay đòi hỏi chiến lược thận trọng, chọn lọc dự án có pháp lý rõ ràng, ưu tiên giá trị khai thác thực tế và dòng tiền cho thuê ổn định thay vì kỳ vọng tăng giá ngắn hạn.

Theo giới chuyên môn, điểm sáng thị trường đang nằm ở chính sách điều hành của nhà nước. Nhiều biện pháp điều tiết thị trường đang được cơ quan chức năng đưa ra sớm, trước khi rủi ro bong bóng lan rộng. Các đề xuất liên quan thuế tài sản, hạn chế đầu cơ, cải cách pháp lý, tháo gỡ cho dự án tồn đọng, phát triển nhà ở xã hội và phân khúc hợp túi tiền đang được xây dựng. Cơ quan quản lý cũng thể hiện rõ quan điểm hỗ trợ tăng nguồn cung thực, kiểm soát kỳ vọng giá, hướng đến thị trường minh bạch và ổn định hơn.

Trong bối cảnh giá nhà tăng nhanh nhất thập kỷ, những bước điều tiết này được xem như “van giảm áp” quan trọng nhằm hạ nhiệt thị trường và đưa cơ cấu sản phẩm về trạng thái cân bằng hơn, đặc biệt với nhóm trung cấp – phân khúc đáp ứng nhu cầu ở thật và có biên độ hấp thụ tốt. Nền tảng đó, theo các chuyên gia, sẽ góp phần duy trì sự phát triển bền vững và hạn chế hình thành chu kỳ tăng nóng mới.

Với nhà đầu tư, khuyến nghị chung là cần xác định mục tiêu dài hạn dựa trên nhu cầu thực, dòng tiền và khả năng tài chính. Các sản phẩm sở hữu pháp lý rõ ràng, nằm trong khu vực có hạ tầng hoàn thiện, mức giá tương ứng với tốc độ tăng trưởng kinh tế được đánh giá có biên độ giữ giá và khai thác tốt hơn thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng tăng giá tức thời. Thị trường hiện tại đòi hỏi chuyển dịch tư duy từ “lướt sóng” sang đầu tư giá trị, ưu tiên yếu tố sử dụng, cho thuê và tiềm năng dòng tiền bền vững, phù hợp với chu kỳ vận động mới của bất động sản.

Phương Uyên

Hai tuần qua, chị Ngọc Huyền, ngụ ở xã Gia Lâm, liên tục rao bán căn hộ tại phân khu 4 tòa trong đại đô thị phía đông Hà Nội. Căn này rộng 59 m2 có giá 6,2 tỷ đồng (khoảng 105 triệu đồng một m2) đã được chị này thanh toán tiến độ được 15% (khoảng 900 triệu). Thời điểm mở bán, để lấy được suất mua nhà, chị cho hay đã phải chi thêm 500 triệu đồng tiền chênh cho đại lý.

Chị Huyền cho hay nếu gặp khách thiện chí, chị sẵn sàng giảm khoản chênh còn 200 triệu đồng, thu về 1,1 tỷ đồng. Tình cảnh này, theo chị, khác biệt với hơn hai tháng trước khi nhiều khách mua phải “giành giật” để có quyền chọn mua căn hộ. Với vị trí đối diện hồ, chị kỳ vọng “bán chênh ít nhất tiền tỷ vì đây là phân khu cuối ra hàng tại đại đô thị”.

“Rao bán mấy tuần qua vẫn chưa có khách hỏi, tôi gửi thêm nhiều môi giới bán hộ song họ báo đây là thời điểm chững của thị trường, nếu không giảm thêm sẽ khó thanh khoản”, chị than thở.

Trường hợp như chị Huyền không hiếm gặp. Anh Trung Hiếu, ngụ ở xã Đông Anh, cho biết đang chật vật sang nhượng căn hộ 94 m2 tại dự án gồm ba tòa cao 45 tầng trong đại đô thị phía bắc. Căn này anh mua với giá 10,2 tỷ đồng thanh toán theo tiến độ, kèm khoản chênh 800 triệu cho đại lý.

Để nhanh sang tay trước kỳ thanh toán mới, anh Hiếu cho biết giảm khoản chênh còn 300 triệu cho khách mua thiện chí song vẫn chưa có giao dịch trong tháng qua. Anh nói, trong nhóm nhà đầu tư tại dự án, thông tin rao bán liên tục được cập nhật với giá chênh ngày càng giảm, thậm chí có căn không chênh. “Tưởng mua từ đợt đầu có thể dễ dàng sang tay với lợi nhuận vài trăm triệu, không ngờ thực tế bán rất chậm”, anh nói.

Đây là hai trong số nhiều trường hợp nhà đầu tư “lướt sóng” chung cư đang tìm cách thoát hàng bằng việc giảm kỳ vọng lợi nhuận. Theo nhiều môi giới, ngoài việc không muốn “lướt sóng thành cư dân”, cuối năm là thời điểm các sàn giao dịch chịu áp lực chốt doanh số nên quỹ căn được ôm trước đó tung ra nhiều, buộc các nhà đầu tư nhỏ lẻ cũng tìm cách thoát hàng.

Đức Dũng, một môi giới chuyên phân khúc căn hộ tại khu đông, cho hay số lượng khách gửi chung cư chuyển nhượng cho anh tăng đột biến những tháng cuối năm, khoảng 30-40% so với quý III. Tình trạng này trái ngược với thời điểm 2-3 tháng trước, khi liên tiếp dự án mới được khớp căn, người mua phải tranh giành để có được suất sở hữu căn hộ. Trong cơn “sốt giá”, Dũng nói, nhiều khách đầu tư sẵn sàng trả tiền chênh từ vài trăm triệu đến hơn tỷ đồng cho đại lý với kỳ vọng lấy được căn “hoa hậu” để tiếp tục sang tay.

Theo một khảo sát môi giới gần đây của kênh Batdongsan, khoảng 17% đáp viên cho biết lượng giao dịch trong quý IV giảm mạnh hơn một nửa so với quý III. Với phân khúc chung cư, 19% môi giới chia sẻ lượng giao dịch có chiều hướng suy giảm.

Ghi nhận diễn biến trên, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc thị trường nhà ở CBRE Việt Nam, cho biết giao dịch chung cư thời gian qua chủ yếu đến từ nhóm đầu tư, đầu cơ, ít dựa trên nhu cầu ở thật. Bởi giá bán neo cao tạo rào cản cho nhóm người mua để ở. Dữ liệu của CBRE cho thấy quý ghi nhận ồ ạt dự án trên 100 triệu đồng một m2 ra mắt. Ngay cả các thị trường tỉnh ven cũng xuất hiện nhiều dự án giá lên đến 60-80 triệu đồng một m2.

Khi mức giá vượt xa khả năng chi trả, thị trường có thể bước vào trạng thái bão hòa, “bên bán không muốn giảm giá, bên mua e dè rủi ro và thanh khoản suy yếu”. Ông nhắc lại giai đoạn 2007-2011 khi thị trường nhà đất trong nước tăng giá quá nhanh, tín dụng siết lại, giao dịch gần như đóng băng và cảnh báo nguy cơ tương tự ở giai đoạn này.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), cho biết phân khúc cao cấp có xu hướng tăng mạnh thời gian qua, chiếm 42% tổng cung chung cư mở bán trong quý III. Tuy nhiên, ông nhìn nhận 70-80% giao dịch đến từ nhu cầu đầu tư với kỳ vọng tăng giá và khai thác cho thuê.

Từ cuối tháng 11, giao dịch nhà đất, bao gồm chung cư bắt đầu sụt giảm khi nhiều ngân hàng dừng gói cho vay giá rẻ, lãi suất có dấu hiệu tăng. Ông Đính nói, lãi suất tăng không chỉ làm giảm sức mua mà còn tác động tâm lý, khiến nhà đầu tư dè dặt hơn với các khoản vay. Nhóm nhà đầu tư trước đó ồ ạt dùng đòn bẩy tài chính với kỳ vọng lướt sóng đang phải tìm cách sang tay do áp lực trả nợ tăng lên. Thay vì đặt cọc nhanh như giai đoạn lãi suất thấp, họ có xu hướng thận trọng hơn.

Nguồn cung chung cư mới ồ ạt ra hàng cũng tạo áp lực thanh khoản cho nhóm nhà đầu tư “lướt sóng”. Bởi khi thị trường có nhiều lựa chọn với đa dạng phân khúc sản phẩm, tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ) vì cung khan hiếm không còn khiến nhóm này khó tìm được khách hàng mới để sang tay. Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt cho biết Hà Nội có thể đón 11.100 căn hộ mới trong quý IV, nâng tổng số căn mở bán trong năm nay vượt 32.300 căn, cao hơn mức đỉnh năm ngoái. Nguồn cung mới đa dạng hơn về vị trí giúp phân khúc giá 50-60 triệu đồng một m2 dần quay trở lại.

Dù thị trường chung cư có dấu hiệu chững lại, người mua ở thực vẫn gặp thách thức bởi giá neo cao. Báo cáo của Hội Môi giới bất động sản chỉ ra trong quý III, dự án siêu sang tăng mạnh, chiếm 42% tổng nguồn cung mở bán mới trên cả nước. Riêng Hà Nội và TP HCM (trước sáp nhập) ghi nhận 80% dự án chung cư mở bán mới giá trên 80 triệu đồng một m2.

“Nhiều người dân, nhất là giới trẻ, mất động lực sở hữu bất động sản do khoảng cách lớn giữa giá nhà và thu nhập”, ông Đính cho hay. Ông khuyến nghị người mua cần cân nhắc kỹ hiện trạng, giá trị sử dụng để xem xét mức giá bán. Thay vì mua gấp khi thị trường phấn khích, người mua có thể chọn thuê chung cư nội đô hoặc mua nhà ở vùng ven với giá hợp lý hơn.

Ngọc Diễm

Hải Phòng ghi nhận tốc độ phát triển nhanh về kinh tế, hạ tầng và đô thị hóa những năm qua. 9 tháng đầu năm, GRDP thành phố tăng 11,59%, đứng thứ 2 cả nước và đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất trong 6 thành phố trực thuộc trung ương.

Đây cũng là địa phương đứng đầu cả nước ở 4 chỉ số gồm: năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), cải cách hành chính (PAR Index), mức độ hài lòng của người dân (SIPAS) và chỉ số xanh cấp tỉnh (PGI). Đây là minh chứng đầy thuyết phục cho sự đổi mới mạnh mẽ của chính quyền và là nền tảng để thành phố thu hút dòng vốn chất lượng cao trong thời gian tới.

Tăng trưởng GRDP duy trì ở mức cao, dòng vốn FDI tiếp tục mở rộng, hệ thống giao thông được đầu tư mạnh tạo ra sức ép và cũng là động lực cho thị trường nhà ở. Cùng với đó, lực lượng chuyên gia và nhóm khách hàng có khả năng chi trả cao ngày càng tăng, kéo theo nhu cầu về các sản phẩm nhà ở chất lượng cao.

Theo DOJILand, phân khúc thấp tầng tại Hải Phòng có tỷ lệ hấp thụ ổn định trong nhiều quý liên tiếp, trong khi nguồn cung hạn chế vì quỹ đất phù hợp phát triển mô hình này không nhiều. Các sản phẩm có diện tích rộng, mật độ xây dựng thấp, không gian xanh và tính riêng tư cao được người mua quan tâm. Trong đó, biệt thự hai mặt tiền hoặc sở hữu vườn riêng thường khan hiếm, dẫn đến mức độ tìm kiếm cao hơn so với sản phẩm thông thường.

Các chuyên gia cho rằng, người mua phân khúc này thường ưu tiên vị trí kết nối thuận tiện, chất lượng xây dựng và khả năng duy trì giá trị tài sản trong dài hạn. Đây cũng là những tiêu chí ngày càng được chú trọng trong bối cảnh thị trường và người mua đề cao các sản phẩm có tính minh bạch.

Hướng đến phân khúc khách hàng cao cấp, DOJILand phát triển dự án thấp tầng Emerald Symphony tại phường Thủy Nguyên, TP Hải Phòng quy mô hơn 26 ha với 484 căn biệt thự, liền kề/ shophouse, thương mại dịch vụ. Điểm nhấn của dự án là các sản phẩm sở hữu hai mặt tiền cùng khu vườn riêng biệt.

Theo chủ đầu tư, bất động sản hai mặt tiền vốn chiếm tỷ lệ nhỏ trong mỗi dự án, thường được định giá cao hơn 10-20% so với sản phẩm thông thường và có khả năng thanh khoản tốt. Giá trị này được kỳ vọng nâng cao khi sản phẩm gắn liền với những khu vườn riêng, tạo không gian sống biệt lập, riêng tư và gần gũi thiên nhiên.

Song Anh