Vài tháng qua, một tổ hợp 7 tòa tháp tại Văn Giang, Hưng Yên nhận đặt chỗ (booking) hơn 2.000 căn cho khách hàng với giá bán rumor (thăm dò thị trường) khoảng 60 triệu đồng một m2. Lượng căn này chỉ chiếm hơn 16% tổng nguồn cung căn hộ có thể mở bán tại dự án, khoảng 12.000 căn.

Trong đợt mở bán đầu tiên, chủ đầu tư đưa ra giá tăng 10-15 triệu đồng một m2 so với mức rumor. Khách hàng cần chi từ 2,5 tỷ đồng cho căn một phòng ngủ, diện tích 38 m2 (gồm VAT, chưa có phí bảo trì). Với căn hai phòng ngủ, giá bán có thể vượt 3,4 tỷ đồng.

Dự án này cùng các phân khu tại đại đô thị Ocean Park 2 và 3 (sát cao tốc Hà Nội – Hải Phòng) dự kiến cung cấp hàng chục nghìn căn hộ cho khu đông Thủ đô. Giữa tháng 11, MIK Group cũng công bố kế hoạch phát triển 70 tòa chung cư tại khu vực này với 35.000 căn.

Tương tự, một nhà phát triển bất động sản cao cấp khác sẽ xây 34 tòa chung cư tại hai đại đô thị phía đông Hà Nội. Trong đó, 15 tòa có thể khởi động trong năm tới và bàn giao vào 2027. Tổng nguồn cung từ dự án này có thể lên đến hàng chục nghìn căn.

Theo dự báo của One Housing, đơn vị nghiên cứu thị trường do Techcombank và Masterise hậu thuẫn, Hà Nội có thể đón 35.000 căn hộ mới năm 2026. Tuy nhiên, toàn bộ sản phẩm thuộc phân khúc cao cấp, hạng sang, và chủ yếu từ các chủ đầu tư lớn như Masterise Homes, Sunshine, MIK…

Còn hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho biết khoảng 11.100 căn hộ mới đổ bộ thị trường Hà Nội trong quý IV, nâng nguồn cung mới cả năm 2025 vượt mức 32.300 căn. Trong hai năm tới, đơn vị này dự báo Thủ đô có thể đón hơn 33.000 căn hộ mới mỗi năm.

Nguồn cung căn hộ dồi dào nhờ các chủ đầu tư mở rộng quy mô triển khai, việc mở bán tại các dự án cũng được đẩy nhanh. Nhiều dự án được đưa ra thị trường ngay sau khi có giấy phép bán hàng, thay vì chờ đến giai đoạn xây dựng gần hoàn thiện. “Khoản tiền khách hàng thanh toán trước giúp doanh nghiệp cải thiện dòng tiền, bổ sung vốn lưu động để làm các dự án mới”, CBRE nêu.

Còn theo hãng dịch vụ tư vấn bất động sản Savills, một trong những động lực chính của thị trường là loạt dự án thương mại được gỡ vướng pháp lý. Bên cạnh đó, “làn sóng” nhà ở xã hội đang tăng tốc, trong khi hoạt động cải tạo chung cư cũ cũng bắt đầu chuyển động.

Dù vậy, trong bối cảnh chung cư giá cao liên tục mở bán, Bộ Xây dựng cho biết lượng giao dịch bất động sản có xu hướng giảm mạnh từ quý III, nhất là phân khúc chung cư, nhà riêng lẻ. Quý này có tổng cộng gần 136.700 giao dịch, giảm 13% theo quý và hơn 3% theo năm. Riêng phân khúc chung cư, nhà riêng lẻ ghi nhận hơn 32.100 giao dịch, bằng 93% so với quý II và giảm hơn 16% cùng kỳ năm ngoái.

Trong khi đó, lượng tồn kho bất động sản có xu hướng tăng mạnh. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng tổng hợp từ 22/34 địa phương, tồn kho chung cư quý III tăng tới 37% so với quý II. Điều này cho thấy sức hấp thụ của thị trường với phân khúc này giảm nhiệt.

Theo một thăm dò mới đây của VnExpress với hơn 13.800 độc giả về kế hoạch mua nhà, có đến một phần ba người tham gia cho biết họ tiếp tục thuê dài hạn trong bối cảnh giá chung cư liên tục tăng. Khoảng 29% độc giả chia sẻ họ sẽ chuyển sang vùng ven để tìm dự án giá rẻ hơn.

Nhiều chuyên gia cũng cảnh báo tình trạng “thừa cung” có thể xảy ra bởi phần lớn giỏ hàng mới thuộc phân khúc cao cấp, hạng sang. Nguồn cung đang trên đà trở lại mức đỉnh 33.000-37.000 căn hộ mỗi năm như giai đoạn cao điểm 2015-2019. Tuy nhiên, dữ liệu của CBRE cho biết bình quân giá bán thứ cấp căn hộ ở Hà Nội đạt 91 triệu đồng một m2 vào cuối quý III. Con số này cao gấp 3 lần mặt bằng giá chung cư 10 năm trước.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc thị trường nhà ở CBRE Việt Nam nhận định giá bán neo cao vượt xa khả năng chi trả của số đông, thị trường có thể bước vào trạng thái bão hòa. “Bên bán không muốn giảm giá, người mua e dè rủi ro và thanh khoản suy yếu”, ông Kiệt cho biết.

Ông nhắc lại giai đoạn 2007-2011 khi thị trường nhà đất trong nước tăng giá quá nhanh, tín dụng siết lại, giao dịch gần như đóng băng và cảnh báo nguy cơ tương tự ở giai đoạn này.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết nhu cầu lớn nhất của thị trường nằm ở phân khúc nhà ở vừa túi tiền, nhưng ba năm qua nguồn cung phần lớn là bất động sản cao cấp, giá trị lớn, phục vụ nhu cầu đầu tư, đầu cơ. Theo dữ liệu của VARS, 9 tháng đầu năm, 42% tổng nguồn cung tại Hà Nội đến từ chung cư phân khúc 80-200 triệu đồng một m2.

Ngay cả các khu vực vùng ven – vốn được kỳ vọng cung cấp nhà ở vừa túi tiền -giá bán thực tế cũng ngày càng đắt đỏ và chỉ thấp hơn một chút so với khu vực trung tâm. Trong khi nhóm căn hộ bình dân, loại hình được người dân trông đợi nhất, chỉ chiếm 3% lượng hàng mở bán, chủ yếu là nhà xã hội. Điều này có nghĩa sản phẩm nhà thương mại giá rẻ gần như biến mất.

Về giải pháp, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) cho rằng bên cạnh nhà xã hội, Nhà nước cần có cơ chế khuyến khích phát triển nhà thương mại vừa túi tiền và hỗ trợ người trẻ mua căn nhà đầu tiên. “Nếu nhà vừa túi tiền quay trở lại là trung tâm của thị trường, địa ốc sẽ có hy vọng cân bằng nhu cầu đầu tư và ở thực, đảm bảo công bằng, ổn định xã hội”, ông nói.

Ông Châu đề xuất bổ sung người mua nhà dưới 3 tỷ đồng một căn được tiếp cận gói vay ưu đãi 145.000 tỷ đồng, vốn chỉ dành cho nhà xã hội. Theo ông, khả năng tiếp cận nhà ở của người trẻ sẽ được gia tăng khi có chính sách tín dụng lãi suất hợp lý, 5,9-6,1% một năm, thời hạn 20-25 năm.

Trước thực trạng này, đại diện Bộ Xây dựng cho biết cần điều chỉnh quy định về tiền sử dụng đất hợp lý, và có cơ chế đẩy mạnh phân khúc giá phù hợp với thu nhập của phần đông người dân. Cơ quan này cho biết đang hoàn thiện đề án thí điểm Trung tâm giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý nhằm tăng minh bạch cho thị trường.

Ngọc Diễm – Anh Tú

Dự án mở đầu cho giai đoạn này là Sarene Residence & Commercial Complex, khu phức hợp căn hộ cao cấp và phố thương mại được triển khai tại lô đất 6.8, thuộc phân khu phía Bắc – Khu đô thị Sala. Đây là dự án được quy hoạch gồm các khối căn hộ ở, dịch vụ và dãy phố thương mại, hướng tầm nhìn về hồ trung tâm Thủ Thiêm. Theo chủ đầu tư, dự án được phát triển với mật độ xây dựng và số lượng căn hộ ở mức vừa phải, ưu tiên yếu tố riêng tư, đồng thời tích hợp các tiện ích phục vụ nhu cầu ở kết hợp kinh doanh.

Ông Nguyễn Hoàng Tuệ, Tổng giám đốc Đại Quang Minh, cho biết Sarene là dự án đầu tiên trong chuỗi công trình được triển khai trở lại tại phân khu Bắc Sala sau thời gian dài tạm dừng. Đây cũng là dự án đánh dấu sự trở lại của Đại Quang Minh tại Thủ Thiêm nói riêng và TP HCM nói chung trong bối cảnh các vấn đề pháp lý liên quan đã từng bước được tháo gỡ.

Theo chủ đầu tư, phân khu phía Bắc Sala được định hướng phát triển gắn với trục thương mại – dịch vụ kéo dài từ khu vực Cung Thiếu nhi TP HCM đến Bệnh viện Quốc tế. Dọc trục này dự kiến bố trí các công trình nhà ở, thương mại, văn phòng và các không gian dịch vụ phục vụ cộng đồng cư dân, chuyên gia làm việc tại Thủ Thiêm. Khu vực này được kết nối với phân khu phía Nam Sala thông qua trục giao thông Bắc – Nam và hệ thống đường nội khu, tạo liên kết không gian giữa các phân khu trong toàn khu đô thị.

Theo kế hoạch, dự án thành phần đầu tiên của phân khu này sẽ mở bán chính thức vào tháng 6 và hoàn thiện, bàn giao tháng 11/2027. Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Quốc tế Thiso, đơn vị thành viên của Tập đoàn Thaco, được giới thiệu là đơn vị phân phối và vận hành dự án.

Sala là dự án khu đô thị đầu tiên được triển khai tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm, TP HCM, có quy mô 106 ha do Đại Quang Minh, doanh nghiệp thành viên Tập đoàn Thaco, làm chủ đầu tư với quy mô vốn ban đầu lên đến 2,2 tỷ USD. Dự án được quy hoạch theo mô hình khu đô thị sinh thái, mật độ xây dựng thấp, bao quanh bởi hệ thống công viên, kênh rạch và mảng xanh liên hoàn, kết nối trực tiếp với sông Sài Gòn.

Toàn khu được chia thành hai phân khu Bắc và Nam, ngăn cách bởi đại lộ Mai Chí Thọ. Trong đó, phân khu phía Nam đã cơ bản hoàn thiện với các hạng mục thương mại, giáo dục và giải trí như Thiso Sala Center, tuyến phố thương mại Nguyễn Cơ Thạch, trường quốc tế và các tiện ích nội khu. Phân khu phía Bắc vẫn còn nhiều quỹ đất trống, là khu vực phát triển mới gắn với trục trung tâm tài chính – hành chính Thủ Thiêm, được định hướng bổ sung chức năng thương mại – dịch vụ và không gian giao thương cho toàn khu đô thị. Đây cũng là khu vực phát triển trọng tâm của Đại Quang Minh trong các năm tới đây.

Phân khu phía Bắc được kỳ vọng sẽ bổ sung thêm nguồn cung nhà ở và thương mại cho khu vực Thủ Thiêm và TP HCM nói chung trong giai đoạn tới, khi quá trình triển khai được nối lại sau thời gian gián đoạn.

Phương Uyên

Trong bối cảnh giá bất động sản tại các đô thị lớn liên tục leo thang, xu hướng thuê nhà thay vì mua đang trở nên rõ nét hơn. Nghiên cứu của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho thấy, hơn 60% người trẻ dưới 35 tuổi tại Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng đang chọn thuê nhà ở vì không đủ tài chính sở hữu bất động sản.

Khảo sát của chuyên trang Batdongsan cũng ghi nhận 40% người trẻ dưới 44 tuổi hiện không sở hữu tài sản nào, 55% nhóm dưới 35 tuổi vẫn đang chọn giải pháp thuê trọ và chỉ 14% mua được nhà trong bối cảnh giá leo thang.

Dù nhu cầu thuê cao, phần lớn người Việt chỉ xem đây là giải pháp tạm bợ, không phải hướng an cư lâu dài. Nghiên cứu của Batdongsan cho thấy 95% nhóm người đã kết hôn cho rằng sở hữu nhà ở mới đảm bảo sự ổn định cuộc sống, 73% người độc thân cũng muốn sở hữu một bất động sản vừa để an cư lạc nghiệp vừa tích sản. Hầu hết đều đánh giá “ở trọ” chỉ là giải pháp tình thế, về lâu dài, việc an cư vẫn phải gắn liền với sở hữu nhà ở.

Nói về nguyên nhânkhiến kênh cho thuê nhà tại Việt Nam khó trở thành lựa chọn an cư lâu dài của người dân, giới chuyên gia cho rằng do phân khúc này đang thiếu nguồn cung dài hạn; khung pháp lý bảo vệ người thuê cũng chưa hoàn thiện.

Viện Nghiên cứu Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cho rằng, thị trường nhà cho thuê tại Việt Nam đến nay vẫn chưa được định hình như một phân khúc phát triển bền vững, mà chủ yếu vận hành theo nhu cầu ngắn hạn, mang tính tự phát. Điểm tích cực của loại hình này là giá thuê tăng chậm hơn nhiều so với giá nhà bán. Nhờ đó, chi phí nhà ở hàng tháng của người thuê chưa bị đẩy lên quá cao, tạo lợi thế tương đối so với việc mua nhà trong bối cảnh giá bán leo thang.

Dẫu vậy, việc thuê nhà vẫn khó trở thành lựa chọn an cư dài hạn do thị trường vận hành ngắn hạn, tự phát và thiếu khung pháp lý bảo vệ người thuê. Các vấn đề như thời hạn thuê, cơ chế điều chỉnh giá hay quyền gia hạn hợp đồng chủ yếu dựa trên thỏa thuận dân sự, trong khi vai trò điều tiết của Nhà nước còn mờ nhạt, khiến người thuê khó yên tâm gắn bó lâu dài. Bên cạnh đó, nguồn cung nhà thuê dài hạn giá hợp lý hiện còn hạn chế, phần lớn do các cá nhân đầu tư nhỏ lẻ, thiếu dự án chuyên nghiệp, trong khi nguồn cung thương mại mới chủ yếu cao cấp, đẩy giá bán và thuê khu vực lân cận tăng cao.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, cho rằng cốt lõi của thị trường nhà cho thuê tại Việt Nam đang thiếu vai trò dẫn dắt của Nhà nước. Khác với nhiều quốc gia phát triển, nơi nhà ở cho thuê được coi là một cấu phần chính thức của hệ thống an sinh xã hội, phân khúc này tại Việt Nam vẫn chủ yếu vận hành theo cơ chế thị trường tự do, với ít công cụ điều tiết. Việc thiếu khung pháp lý rõ ràng về hợp đồng thuê dài hạn, kiểm soát mức tăng giá và bảo vệ quyền lợi người thuê khiến thuê nhà khó trở thành lựa chọn an cư bền vững.

Ngoài ra, tâm lý sở hữu nhà ở của người Việt cũng là một rào cản. Trong bối cảnh hệ thống an sinh xã hội, hưu trí và các kênh tích lũy tài sản dài hạn còn hạn chế, nhà ở không chỉ là nơi ở mà còn được xem là tài sản “neo giữ” giá trị và phòng ngừa rủi ro cho tương lai. Vì vậy, thuê nhà thường gắn với cảm giác tạm bợ, thiếu ổn định, nhất là khi người thuê không có quyền kiểm soát lâu dài đối với nơi ở của mình, đặc biệt với các gia đình có con nhỏ hoặc nhu cầu gắn bó lâu dài với cộng đồng dân cư.

Để kênh thuê nhà có thể trở thành lựa chọn an cư bền vững, VARS nói cần có sự tham gia mạnh mẽ hơn của Nhà nước. Điều này bao gồm việc phát triển quỹ nhà ở cho thuê từ Quỹ Nhà ở Quốc gia, xây dựng khung pháp lý rõ ràng về thuê dài hạn và tạo điều kiện để người dân yên tâm sinh sống mà không chịu rủi ro bị gián đoạn chỗ ở. Kinh nghiệm từ Đức cho thấy, thuê nhà chỉ thực sự phổ biến khi người thuê được bảo vệ tương đương với người sở hữu về quyền cư trú và tiếp cận hạ tầng đô thị.

Song song đó, VARS cho rằng cần khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển bất động sản cho thuê bằng các chính sách ưu đãi về đất đai, thuế và tín dụng. Việc đầu tư các tuyến giao thông kết nối trung tâm với vùng ven cũng được xem là yếu tố then chốt, giúp mở rộng không gian sống và giảm áp lực nhà ở khi giá thuê tại khu vực này thấp hơn 20-30% so với trung tâm. Đây sẽ trở thành lựa chọn khả thi hơn cho người thuê, góp phần giảm áp lực nhà ở và từng bước định hình thị trường thuê nhà theo hướng ổn định, bền vững hơn.

Phương Uyên