Vài tháng gần đây, hai vợ chồng anh Nam liên tục tìm kiếm thông tin về các dự án căn hộ mới mở bán ở Hà Nội để đầu tư hoặc cho thuê. Với khoản tích lũy sẵn có gần 2,5 tỷ đồng, anh muốn tìm một căn hộ có 2 phòng ngủ (diện tích 60-70 m2) với giá quanh mức 3,5 tỷ để vay thêm tối đa chỉ khoảng 1 tỷ đồng.

Tuy nhiên đến nay, anh Nam tính chuyển hướng tìm sang vùng lân cận, như khu vực Văn Giang (Hưng Yên), bởi thị trường Hà Nội gần như không còn dự án chung cư thương mại mới mở bán có giá dưới 60 triệu đồng một m2.

Anh cho biết dự án có mức thấp nhất mà anh được môi giới giới thiệu cũng từ 61 triệu đồng một m2 nằm ở mặt đường 32, gần Đại học Công nghiệp Hà Nội và nhà ga Nhổn (thuộc tuyến metro Nhổn – ga Hà Nội). Dù vậy, đây là những quỹ căn cuối cùng tại dự án với diện tích gần 140 m2, 3 phòng ngủ. Các căn diện tích lớn thường tiêu thụ chậm và giá rẻ hơn loại 2 phòng ngủ. Sau khi trừ chính sách chiết khấu của chủ đầu tư, căn hộ này còn hơn 8,4 tỷ đồng – gấp hơn hai lần khả năng chi trả của anh Nam.

Nửa đầu năm nay, tình trạng khan hiếm nguồn cung nhà giá rẻ, nhà vừa túi tiền ở Hà Nội ngày càng rõ rệt. Theo khảo sát của VnExpress, các dự án chung cư thương mại mở bán trong quý II hoặc sắp mở bán có giá thấp nhất từ 60 triệu đồng trở lên. Tuy nhiên, chỉ 1-2 dự án còn sót lại mức này, nằm tại khu vực phía đông – huyện Gia Lâm trước sáp nhập đơn vị hành chính.

Một số khu vực như Hà Đông, Hoàng Mai hay Thanh Trì trước đây thường có giá chung cư 40-50 triệu đồng một m2 thì hiện các dự án mới mở bán tại đây không thấp hơn 70 triệu đồng. Thậm chí, mức giá từ 100 triệu đồng mỗi m2 ngày càng phổ biến với các dự án căn hộ mới tại Thủ đô.

Tại báo cáo về thị trường bất động sản nửa đầu năm, One Mount – đơn vị do Techcombank và Masterise hậu thuẫn – cho biết phân khúc căn hộ trung cấp (30-50 triệu đồng một m2) đã vắng bóng 5 quý liên tiếp tại Hà Nội. Nhận định này cũng trùng khớp với dữ liệu từ Viện Kinh tế Xây dựng (Bộ Xây dựng) khi lần gần nhất nhất đơn vị này đề cập tới dự án căn hộ mới có giá dưới 60 triệu đồng ở Thủ đô là quý I/2024.

Tương tự, Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cũng cho biết thị trường chủ yếu mở bán căn hộ cao cấp, sang trọng và gần như không có căn thương mại dưới 60 triệu một m2. Theo One Mount, phân khúc chung cư hạng sang (100-260 triệu một m2) đã quay trở lại với tỷ trọng lớn, chiếm đến 40% trong tổng số 7.800 căn hộ mới ra mắt vào quý II.

Hãng tư vấn bất động sản CBRE thông tin 6 tháng đầu năm nay, tổng nguồn cung căn hộ mở bán mới ở Hà Nội đạt hơn 10.760 căn, cao thứ hai trong 5 năm trở lại đây. Đến hết quý II, giá bán căn hộ thứ cấp bình quân đạt 79 triệu đồng một m2 (chưa gồm VAT, phí bảo trì và chiết khấu), tăng 33% so với cùng kỳ năm ngoái.

Giám đốc cấp cao CBRE Hà Nội Nguyễn Hoài An cho rằng các chủ đầu tư “kém mặn mà” làm chung cư bình dân bởi họ phải cân bằng bài toán lợi nhuận. Theo bà, hiện nay doanh nghiệp bất động sản đối mặt với chi phí liên quan đất đai tăng đáng kể sau khi áp dụng bảng giá đất mới. Cùng với đó, giá vật liệu xây dựng và thủ tục pháp lý kéo dài làm tăng chi phí đầu vào của các chủ đầu tư.

Đà tăng mạnh mẽ của chung cư mới cũng kéo theo giá của căn hộ cũ đi lên. Theo thống kê của Viện Kinh tế Xây dựng, trong nửa đầu năm, căn hộ cũ dưới 2 tỷ đồng chỉ còn khoảng 3,9%; căn 2-3 tỷ đồng chiếm 9,3%. Nhóm căn hộ này chủ yếu đến từ các dự án đã xây dựng lâu năm, ở vị trí xa khu vực trung tâm. Đơn vị này ước tính các thị trường Thủ đô hiện nay có quá nửa số căn hộ trị giá trên 5 tỷ đồng.

Nguồn cung căn hộ tại Hà Nội tiếp tục tăng trong thời gian tới, nhưng giá được dự báo khó hạ nhiệt. Theo ước tính của hãng tư vấn bất động sản Savills, từ nửa cuối 2025 đến 2027, Hà Nội sẽ có thêm khoảng 58.100 căn hộ từ 58 dự án được đưa ra thị trường. Còn One Mount dự tính Thủ đô sẽ có gần 30.000 căn hộ mới trong năm nay, chủ yếu ở phân khúc cao cấp và hạng sang.

Chuyên gia tại VARS cho rằng giá nhà tiếp tục tăng khi nhiều dự án sau khi được gỡ vướng phải gánh chi phí tăng cao mỗi năm do chậm tiến độ. Chưa kể, các chủ đầu tư cũng chịu áp lực từ tiền sử dụng đất và chi phí tài chính ngày càng gia tăng. Bởi vậy, họ lo ngại về khả năng tiếp cận nhà ở cho người trẻ và thu nhập trung bình. Điều này, theo VARS, có thể làm giảm động lực mua ở thực và gây ra những hệ lụy với thị trường bất động sản, cũng như nền kinh tế.

Thực tế, nhiều người cũng đang cân nhắc lại việc mua nhà bởi giá quá cao. Theo khảo sát của VnExpress trong gần 1 tháng qua với hơn 7.600 độc giả, khoảng 52% người tham gia cho biết không muốn mua chung cư nửa cuối năm 2025 vì giá tăng vọt. Khoảng 21%, tương ứng 1.635 người nói rằng tiếp tục thuê nhà để chờ thời điểm giá chung cư về mức hợp lý. Về tài chính, phần lớn người tham gia khảo sát cho biết họ cũng chỉ đủ khả năng mua nhà dưới 3 tỷ đồng.

Anh Tú

Trong báo cáo thị trường 6 tháng đầu năm, Viện Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết số lượng chung cư thương mại giá bình dân ở Hà Nội và TP HCM vẫn rất hạn chế do các chủ đầu tư chủ yếu phát triển nhà cao cấp.

So với năm ngoái, nguồn cung căn hộ tiếp tục tăng với phần lớn dự án giá trên 80 triệu đồng mỗi m2. Thậm chí số dự án giá hơn 100 triệu đồng một m2 có xu hướng mở rộng ra cả khu vực vùng ven.

Viện này cho biết giá chung cư tăng cao khiến số lượng căn hộ giá rẻ trên thị trường ngày càng ít, chủ yếu đến từ các dự án đã bàn giao lâu năm, xa trung tâm. Tại Hà Nội, tỷ trọng căn hộ chuyển nhượng dưới 2 tỷ đồng chỉ chiếm khoảng 3,9%, trong khi phân khúc trên 5 tỷ lên tới 55%.

Tại TP HCM, căn hộ trên 5 tỷ đồng cũng chiếm tỷ trọng lớn, hơn 47%. Khoảng 28% thị phần thuộc về phân khúc 3-5 tỷ đồng. Còn chung cư dưới 2 tỷ đồng chiếm khoảng 7% và cũng đang có xu hướng biến mất.

Diễn biến trên cũng được nhiều đơn vị nghiên cứu thị trường ghi nhận. Hãng tư vấn bất động sản CBRE cho biết 6 tháng đầu năm, tổng nguồn cung căn hộ mở bán mới ở Hà Nội đạt hơn 10.760 căn, cao thứ hai trong 5 năm trở lại đây. Giá bán các dự án mới đều được chủ đầu tư để ở ngưỡng cao, trung bình 79 triệu đồng một m2 (chưa gồm VAT, phí bảo trì và chiết khấu), tăng 33% so cùng kỳ năm ngoái.

Tương tự, tại trung tâm TP HCM (trước sáp nhập), giá căn hộ đạt trung bình 82 triệu đồng mỗi m2, tăng 29% so với cùng kỳ năm ngoái. Các dự án mở bán mới ghi nhận mức tăng bình quân 10-13% so với giai đoạn trước.

Bà Nguyễn Hoài An, Giám đốc cấp cao CBRE Hà Nội, cho biết chủ đầu tư “kém mặn mà” làm chung cư bình dân bởi họ phải cân bằng bài toán lợi nhuận. Hiện các chủ đầu tư đối mặt với chi phí liên quan đất đai tăng đáng kể sau khi áp dụng bảng giá đất mới cộng với giá vật liệu xây dựng và thủ tục pháp lý kéo dài, làm tăng chi phí đầu vào.

“Điều này dẫn đến giỏ hàng sơ cấp dưới 3 tỷ đồng ngày càng hiếm tại hai đô thị lớn, kéo theo chung cư cũ dưới 2 tỷ đồng cũng dần biến mất”, bà An cho hay.

Giá bán liên tục tăng tạo áp lực đến khả năng hấp thụ của thị trường. Viện Kinh tế Xây dựng cho biết tỷ lệ hấp thụ nguồn cung căn hộ tại Hà Nội và TP HCM đều sụt giảm, lần lượt 13% và 7% so với cùng kỳ năm trước. Trên thị trường chuyển nhượng, lượng giao dịch chung cư tại Thủ đô cũng hạ gần 8%.

Tương tự, CBRE cho biết tổng lượng giao dịch chung cư tại Hà Nội trong quý II đạt gần 5.200 căn, giảm 27% so cùng kỳ. Tỷ lệ hấp thụ nguồn cung mới đạt trung bình 60% trong khi cùng kỳ năm ngoái, nhiều dự án do đơn vị này tham gia kinh doanh có mức thanh khoản hơn 90% sau mở bán.

Theo một khảo sát mới đây của VnExpress với hơn 7.400 độc giả, hơn một nửa người tham gia chia sẻ rằng họ không muốn mua chung cư trong nửa cuối năm vì giá quá cao. Trong khi 65% người tham gia chỉ đủ khả năng mua căn hộ dưới 3 tỷ đồng.

Về lâu dài, câu chuyện tăng giá bất động sản nếu không được can thiệp sớm, sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy cho thị trường và xã hội. Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng giá nhà liên tục tăng khiến người thu nhập trung bình và thấp ngày càng khó tiếp cận giấc mơ an cư.

“Nếu không kiểm soát kịp thời, nguy cơ bong bóng bất động sản có thể xảy ra khiến thị trường đối mặt rủi ro đổ vỡ dây chuyền, ảnh hưởng đến nền kinh tế”, ông Đính nói.

Ngọc Diễm

Dự tính mua nhà để an cư sau gần hai năm thuê ở dự án Saigon Royal (quận 4 cũ), chị Hương (41 tuổi, nhân viên văn phòng) cho biết khá bất ngờ khi giá căn hộ tại đây tăng quá cao. Căn hộ 2 phòng ngủ, diện tích 80 m2 hiện được chào giá gần 7,1 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 5,5 tỷ đồng cùng kỳ năm ngoái, sau khi có tin dự án sắp được cấp sổ hồng.

Tương tự, Anh Đức (34 tuổi, kỹ sư IT) chia sẻ từng nhắm đến một căn hộ tại The Pegasuite (quận 8 cũ) giá khoảng 2,8 tỷ đồng hồi giữa năm 2024. Đến tháng 6 năm nay, khi rộ tin sắp có sổ, giá cũng bị đẩy lên 3,4 tỷ đồng. “Tôi tính vay thêm ngân hàng để mua, nhưng mức chênh 500-600 triệu đồng khiến kế hoạch bị phá sản,” anh nói.

Ghi nhận từ VnExpress cho thấy, giá bán thứ cấp tại các dự án cũ, bàn giao nhiều năm nhưng chưa có sổ hồng, hiện đã tăng 15-20% sau khi có quyết định tháo gỡ pháp lý. Tại Saigon Royal, giá căn hộ từ mức 80 triệu đồng mỗi m2 hồi tháng 7/2024, hiện tăng lên trung bình 105 triệu đồng mỗi m2 (tăng hơn 20%). Dự án liền kề là The Tresor (39-39B Bến Vân Đồn) cũng ghi nhận đơn giá nhảy từ 60 triệu lên 85 triệu đồng mỗi m2, tăng 24% trong một năm.

Loạt dự án khác đã và đang trong quá trình xem xét cấp sổ hồng cũng ghi nhận đà tăng giá rõ rệt: The Pegasuite từ 45 triệu đồng lên 53 triệu đồng mỗi m2; The Sun Avenue từ 56 triệu lên 80 triệu đồng (tăng 50%); Kingston Residence từ 66 triệu lên 81 triệu đồng (tăng 24%); Lucky Palace từ 49 triệu lên 54 triệu đồng…

Một số dự án giá vừa túi tiền cũng tăng đáng kể sau khi hoàn thiện pháp lý. Chung cư Sài Gòn Gateway từ 26-35 triệu đồng mỗi m2 năm ngoái, tăng lên 35-42 triệu đồng (tăng khoảng 22%); căn hộ The Park Residence cuối năm 2024 còn giao dịch quanh mức 30-33 triệu đồng, nay đã tăng lên 40-43 triệu đồng; TDH Riverview từ 28-32 triệu đồng lên 33-36 triệu đồng…

Theo dữ liệu từ JLL Việt Nam, quý II, giá chào bán thứ cấp căn hộ tại TP HCM đạt gần 100 triệu đồng mỗi m2, tăng 9,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Chuyên trang Batdongsan thống kê, giá thứ cấp căn hộ TP HCM tăng từ 20-33% so với cùng kỳ 2024, với tốc độ tăng mạnh nhất tại khu Đông, đặc biệt dọc tuyến Xa lộ Hà Nội và khu Thủ Thiêm.

Báo cáo của Bộ Xây dựng cũng cho thấy giá căn hộ trung bình tại TP HCM trong quý vừa qua đạt 89 triệu đồng mỗi m2, tăng khoảng 36% – mức cao nhất trong gần một thập kỷ. Giá thứ cấp cũng tăng từ 5-9%, ghi nhận tại loạt dự án hoàn thiện pháp lý, triển khai nhiều năm.

Anh Trần Nam, môi giới tại khu Nam TP HCM, cho biết từ sau khi thông tin các dự án sắp được cấp sổ lan truyền, nhiều chủ căn hộ yêu cầu tăng giá rao từ 200-500 triệu đồng. Có dự án môi giới chưa kịp cập nhật tin thì chủ nhà đã yêu cầu chỉnh giá. Tình trạng này không hiếm, nhất là tại các chung cư đã bàn giao nhiều năm nhưng pháp lý chưa hoàn thiện.

Chị Lê Thị Như, môi giới khu vực Thủ Thiêm, nói “chỉ cần có một văn bản xác nhận hồ sơ pháp lý đã nộp lên sở, là thị trường phản ứng ngay lập tức”. Chủ căn hộ sẽ gỡ tin rao cũ, đăng lại với mức giá mới cao hơn 10-15%.

Việc cấp sổ hồng được giới chuyên gia đánh giá là yếu tố pháp lý có tác động mạnh đến tâm lý thị trường. Ông Phan Công Chánh, Tổng giám đốc Công ty Phú Vinh, ví sổ hồng như chiếc “chìa khóa tháo nút thắt lớn nhất”, giúp người mua an tâm xuống tiền, từ đó đẩy giá bán tăng nhanh. Tuy nhiên, ông cho rằng bên cạnh nhu cầu thật, không ít chủ nhà tranh thủ tạo cảm giác FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) để đẩy giá vượt xa giá trị thực.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam của Batdongsan, cho biết chỉ cần có thông tin “sắp được cấp sổ”, giá thứ cấp đã nhích 5-10%, và khi chính thức ra sổ, mức tăng có thể lên 20-30% tùy vị trí, phân khúc. Ông nhận định đây là hiện tượng phổ biến tại các dự án cao cấp ở khu Đông và Nam TP HCM, nơi nguồn cung từng bị tắc nghẽn thời gian dài. Tuy vậy, ông cảnh báo việc đẩy giá quá nhanh có thể tạo rủi ro nếu thanh khoản thị trường không theo kịp.

Cùng góc nhìn, chuyên gia Lê Quốc Kiên phân tích việc ra sổ giúp khơi thông thanh khoản với các dự án từng bị đóng băng vì pháp lý. Những căn hộ từng bị định giá thấp do vướng mắc giấy tờ, một khi được gỡ rào cản, sẽ bật giá để tiệm cận thậm chí vượt dự án cùng khu vực nếu có vị trí tốt. Dù vậy, ông khuyến nghị người mua ở thực nên tỉnh táo, đánh giá kỹ giá trị thực của tài sản. “Tăng giá ở mức độ vừa phải là hợp lý, còn nếu tăng vọt trong thời gian ngắn dễ là dấu hiệu bong bóng cục bộ”, ông nói.

Giám đốc kinh doanh một công ty phân phối tại TP HCM cũng nhận định đây là hệ quả tất yếu sau thời gian dài thị trường bị tắc pháp lý, khiến hàng chục nghìn căn hộ chưa thể ra sổ. Ngay khi các vướng mắc dần được tháo gỡ, người mua phản ứng nhanh với thông tin tích cực, khiến mặt bằng giá thứ cấp biến động mạnh, dù thanh khoản chung vẫn còn dè dặt.

Tuy nhiên, ông cho rằng người mua cần tỉnh táo vì không phải dự án nào cũng có giá trị thực tăng tương ứng với thông tin pháp lý. “Cần đánh giá đồng thời các yếu tố như vị trí, chất lượng bàn giao, phí quản lý, cộng đồng cư dân và tiện ích để xác định mức giá hợp lý, thay vì chỉ dựa vào một yếu tố pháp lý,” ông nói.

Phương Uyên