Thị trường bất động sản nghỉ dưỡng Việt Nam đang tồn tại một nghịch lý “ngành du lịch ghi nhận những con số bứt phá kỷ lục, thì hạ tầng nghỉ dưỡng lại rơi vào trạng thái ngủ đông kéo dài”. Theo số liệu năm 2025, Việt Nam đã đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế (tăng hơn 20% so với năm trước đó) và 137 triệu lượt khách nội địa, đưa tổng thu từ du lịch vượt mốc 1 triệu tỷ đồng. Với đường bờ biển dài 3.260 km cùng những điểm đến lọt top thế giới như Phú Quốc, Nha Trang, Đà Nẵng, tiềm năng khai thác rất lớn.

Trái ngược diễn biến này, tại các “thủ phủ” du lịch, nhiều dự án sở hữu vị trí đắc địa, được đầu tư quy mô lớn nhưng nhanh chóng rơi vào tình trạng bỏ hoang hoặc hoạt động cầm chừng. Tại Phan Thiết, loạt dự án Aloha Beach Village, Golden Peak Resort, Đồi Sứ Resort, hay Feng Shui Resort dù đã vận hành nhiều năm, công suất khai thác luôn ở mức thấp báo động, không ít khu vực xuống cấp trầm trọng, thậm chí phải ngừng kinh doanh.

Tương tự, trên cung đường ven biển Đất Đỏ – Xuyên Mộc (TP HCM ) từng một thời “dậy sóng”, nay lại trầm lắng với những dự án như Hyatt Regency, The Sea Class, Edenia Resort hay Charm Resort Hồ Tràm. Nhiều phân khu triển khai rầm rộ trước đó, nay cũng rơi vào cảnh “đắp chiếu”, gây lãng phí nguồn lực đất đai.

Báo cáo từ DKRA Group cho thấy có tới hơn 99% nguồn cung sơ cấp trong năm 2025 thực chất là hàng tồn kho từ các dự án cũ. Tỷ lệ hấp thụ của phân khúc này vẫn duy trì ở mức thấp, khi niềm tin của nhà đầu tư bị xói mòn bởi lợi nhuận cam kết không như mong đợi và tính thanh khoản của thị trường thứ cấp gần như đóng băng.

Theo báo cáo từ Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, giai đoạn 2023-2025, giá chuyển nhượng thứ cấp bất động sản nghỉ dưỡng giảm trung bình 15-20%, cá biệt 40-50% nhưng vẫn khó thanh khoản.

Khó khăn của bất động sản nghỉ dưỡng, theo chuyên gia, không nằm ở nhu cầu du lịch suy giảm, tiềm năng khai thác hạn chế mà do thiếu chiến lược vận hành bài bản, chất lượng sản phẩm không đồng bộ và định hướng phát triển sai lệch.

Bà Hương Nguyễn, CEO Eras Land, nhận định cốt lõi dẫn đến thực trạng “chết yểu” của nhiều dự án nghỉ dưỡng bắt nguồn từ việc mang tư duy bán nhà ở đi làm dự án nghỉ dưỡng. Nhiều chủ đầu tư tập trung vào thiết kế, tiến độ và cam kết lợi nhuận để bán hàng, trong khi xem nhẹ khâu vận hành. Khi dự án đi vào hoạt động, công suất thấp, chi phí cao và chất lượng dịch vụ thiếu ổn định khiến dòng tiền không đủ duy trì, đẩy dự án nhanh chóng suy giảm.

Theo bà Hương, vận hành là “điểm mù” lớn nhất của doanh nghiệp nội địa, trong khi việc thuê thương hiệu quốc tế chỉ phù hợp giai đoạn đầu do chi phí cao, dễ bào mòn lợi nhuận trung và dài hạn. Áp lực càng lớn với các dự án bán sản phẩm cho nhà đầu tư thứ cấp rồi nhận lại quyền khai thác, khi đơn vị vận hành phải đồng thời đảm bảo lợi nhuận, chi trả cam kết và duy trì dòng tiền ổn định. Nếu sản phẩm không đạt chuẩn ngay từ đầu, bài toán hiệu quả gần như không có lời giải.

Bên cạnh đó, nhiều dự án phát triển thiếu tính đồng bộ và bản sắc riêng, quy hoạch manh mún, sản phẩm sao chép lẫn nhau, khiến chất lượng không đáp ứng tiêu chuẩn của các kênh phân phối du lịch quốc tế.

Đồng quan điểm, ông Mauro Gasparotti, Giám đốc cấp cao Savills Hotels khu vực Đông Nam Á, cho biết hơn 68% nguồn cung khách sạn – nghỉ dưỡng tại Việt Nam hiện do chủ đầu tư tự vận hành, trong đó không ít dự án chưa được đầu tư tương xứng cho trải nghiệm khách. Trong bối cảnh khách quốc tế có khả năng chi tiêu cao và tầng lớp trung lưu trong nước ngày càng ưu tiên sản phẩm chất lượng, các dự án thiếu khác biệt và vận hành kém đang ngày càng khó duy trì hiệu quả khai thác và chiến lược phát triển dài hạn.

Bàn về hướng phát triển của bất động sản nghỉ dưỡng những năm tới, ông Mauro Gasparotti nhận định cuộc cạnh tranh trên thị trường đang dịch chuyển từ số lượng sang chất lượng. Du lịch Việt Nam phục hồi mạnh nhưng dòng khách không phân bổ đồng đều, chủ yếu tập trung vào các dự án có chất lượng cao, thương hiệu rõ ràng và trải nghiệm khác biệt. Theo ông, trong bối cảnh yêu cầu lưu trú ngày càng khắt khe, những sản phẩm không tái định vị, chuẩn hóa vận hành và đầu tư chiều sâu sẽ tiếp tục gặp khó.

Cùng quan điểm, ông David Jackson, Tổng giám đốc Avison Young Việt Nam, cho rằng tăng trưởng du lịch và nghỉ dưỡng sẽ nghiêng về phân khúc trung – cao cấp và hạng sang, thay vì mở rộng đại trà. Sự thay đổi trong hành vi của du khách quốc tế khiến các yếu tố chất lượng dịch vụ, trải nghiệm và câu chuyện thương hiệu trở thành tiêu chí then chốt, buộc chủ dự án phải đầu tư bài bản hơn ngay từ khâu thiết kế và định vị sản phẩm.

Ông đánh giá các loại hình nghỉ dưỡng gắn với wellness (kết hợp chăm sóc cả thể chất và tinh thần), retreat (chữa lành), detox (thanh lọc cơ thể) và du lịch chậm được dự báo tăng trưởng mạnh trong thời gian tới, đặc biệt tại các điểm đến ven biển và khu vực sinh thái. Do đó, các đơn vị phát triển dự án có thể lưu tâm đến mô hình này trong tương lai.

Từ góc nhìn chiến lược, bà Hương Nguyễn cho rằng bài toán bền vững của bất động sản nghỉ dưỡng nằm ở sự cân bằng giữa tiêu chuẩn dịch vụ và khả năng kiểm soát chi phí. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương hiệu quốc tế, các mô hình vận hành linh hoạt như nhượng quyền hoặc tự vận hành có kiểm soát giúp dự án duy trì chuẩn chất lượng cần thiết, đồng thời nâng cao hiệu quả tài chính dài hạn.

Bên cạnh đó, chất lượng và tính đồng bộ của sản phẩm cần được duy trì xuyên suốt vòng đời dự án thông qua tái đầu tư và làm mới trải nghiệm. Khi được phát triển bài bản và gắn với bản sắc địa phương, bất động sản nghỉ dưỡng không chỉ cải thiện hiệu quả khai thác mà còn góp phần nâng tầm du lịch Việt Nam; ngược lại, tư duy ngắn hạn sẽ khiến thị trường khó tránh khỏi những chu kỳ “bùng lên rồi lụi tàn”.

Phương Uyên

Sự dịch chuyển rõ rệt trong mục đích mua nhà được các bên tham gia thị trường bất động sản ghi nhận trong năm qua. Bà Trịnh Thị Kim Liên, Phó tổng giám đốc kinh doanh của Dat Xanh Serviecs, cho biết kết quả khảo sát chân dung khách hàng năm 2025 của Viện Nghiên cứu Kinh tế – Tài chính – Bất động sản Dat Xanh Services (DXS FERI) cho biết, tỷ lệ người mua bất động sản để đầu tư năm qua chiếm 28%, tăng 27% so với năm 2024. Trong khi đó, nhóm đầu tư lướt sóng ngắn hạn cũng tăng từ 9% năm 2024 lên gần 12% trong năm vừa qua.

Ngược lại, nhu cầu mua để ở giảm gần 5% so với năm trước, mua tích sản giảm mạnh từ 24% xuống còn 17%. Theo Dat Xanh Services, nếu so với giai đoạn thị trường hạ nhiệt năm 2023, nhu cầu mua lướt sóng ngắn hạn trong năm 2025 đã tăng gần 7 lần, còn nhu cầu mua để đầu tư tăng khoảng 75%. Trong khi đó, tỷ lệ mua để ở giảm khoảng 28% và tích sản giảm gần 29%, phản ánh sự dịch chuyển rõ nét trong cơ cấu.

Xu hướng đầu tư gia tăng cũng được ghi nhận trong báo cáo của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS). Theo Hội có hơn 75% giao dịch nhà ở trong năm 2025 đến từ nhóm khách mua căn thứ hai trở lên, với mục tiêu mua để đầu tư và khoảng 10% sử dụng đòn bẩy tài chính ngắn hạn.

Còn theo DKRA Consultings, hơn 50% giao dịch thành công tại thị trường phía Nam năm vừa qua đến từ nhóm khách hàng mua để đầu tư. Phần lớn nhà đầu tư hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính, ưu tiên vòng quay vốn nhanh với thời gian nắm giữ không quá ba năm.

Khảo sát tâm lý từ chuyên trang Batdongsan chỉ ra, năm qua, gần 60% người đã sở hữu nhà ở có nhu cầu mua thêm ít nhất một bất động sản với mục tiêu đầu tư, song chỉ dự kiến nắm giữ trong khoảng 2-5 năm.

Lý giải nguyên nhân dòng tiền đầu tư, lướt sóng gia tăng, bà Trịnh Thị Kim Liên cho rằng thị trường thời gian qua xuất hiện nhiều yếu tố hỗ trợ như thông tin sáp nhập địa giới hành chính, hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm được đẩy mạnh và sự dịch chuyển của dòng vốn đầu tư từ phía Bắc vào khu vực phía Nam. Bên cạnh đó tâm lý FOMO về nguồn cung cùng yếu tố lãi suất hấp dẫn cũng phần nào giúp nhà đầu tư an tâm xuống tiền với kỳ vọng thanh khoản nhanh, sang tay được giá.

Chuyên gia bất động sản Phan Đình Phúc, CEO Senee, nhận định dòng tiền từ nhà đầu tư phía Bắc là một trong những yếu tố góp phần tạo nên các đợt tăng giá cục bộ tại thị trường phía Nam trong thời gian qua. Trong đó, không ít trường hợp mang tính đầu tư ngắn hạn, lướt sóng. Điều này khiến nhiều khu vực xuất hiện các “cơn sốt” giá trong thời gian ngắn rồi nhanh chóng hạ nhiệt, làm méo mó mặt bằng giá và gia tăng rủi ro cho thị trường.

Ở góc độ vĩ mô, chuyên gia kinh tế Đinh Thế Hiển cho rằng phần lớn dòng tiền tín dụng bất động sản bị hút vào hoạt động đầu cơ và lướt sóng, chiếm khoảng 80% giao dịch.

“Tâm lý mua cao – bán cao có thể giúp một bộ phận nhà đầu tư hưởng lợi trong ngắn hạn, nhưng cũng tạo ra chu kỳ tăng nóng rồi điều chỉnh mạnh, gây bất ổn cho thị trường”, ông đánh giá.

Dù vậy, nhiều chuyên gia nhận định hoạt động đầu cơ thuần túy, mua để chờ tăng giá nhưng không khai thác sử dụng, sẽ đối mặt với nhiều thách thức trong năm nay.

Bà Nguyễn Thị Kim Thoa, Giám Đốc thị trường DXS FERI, cho biết sự thay đổi nền tảng vận hành của thị trường và các yếu tố vốn tạo điều kiện cho giới lướt sóng đang dần đảo chiều. Thị trường được đánh giá bước vào giai đoạn thanh lọc sau thời gian dòng tiền đầu cơ gia tăng.

Về nguồn cung, bà Thoa cho biết năm nay thị trường nhà ở dự báo có khoảng 136.000 sản phẩm mới, trong đó miền Bắc chiếm hơn 60.000 sản phẩm, miền Nam khoảng 54.000 sản phẩm, còn lại là miền Trung và miền Tây. Nếu tính cả nguồn cung sơ cấp và thứ cấp, tổng lượng sản phẩm trên thị trường năm 2026 có thể vượt 200.000 căn. Cơn khát nhà ở được giải nhiệt, thậm chí nguy cơ dư cung cục bộ tại một số khu vực có thể diễn ra nếu tốc độ tăng nguồn cung vượt khả năng hấp thụ thực tế. Điều này khiến việc lướt sóng không còn khả thi.

Ngoài ra, áp lực lãi suất gia tăng từ cuối năm 2025 cùng đà chững lại của giá chuyển nhượng đang tác động trực tiếp đến tâm lý nhà đầu tư. Sau giai đoạn duy trì ở mức thấp, lãi suất huy động bắt đầu tăng khi nhiều ngân hàng điều chỉnh tăng 1-2 điểm phần trăm. Cùng thời điểm, nhiều khoản vay mua nhà giải ngân giai đoạn 2023-2024 bước vào thời kỳ hết ân hạn nợ gốc, khiến nghĩa vụ trả nợ gia tăng.

Bên cạnh đó, các chính sách quản lý mới và quá trình minh bạch hóa thị trường đang thu hẹp “không gian” hoạt động của các loại hình đầu cơ thiếu nền tảng.

Theo các chuyên gia, thị trường bất động sản năm 2026 sẽ bước vào giai đoạn sàng lọc rõ nét, khi chỉ những sản phẩm có pháp lý an toàn, đáp ứng nhu cầu thực và tạo được dòng tiền bền vững mới duy trì được thanh khoản. Ở chiều cầu, giao dịch chủ yếu đến từ nhu cầu ở thực và đầu tư trung – dài hạn, trong khi hoạt động đầu cơ ngắn hạn tiếp tục bị thu hẹp.

Phương Uyên