Đầu tháng 6, giai đoạn hai một dự án ở ngã tư Lê Quang Đạo – Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội được mở bán với giỏ hàng gần nghìn căn. Giá chủ đầu tư đưa ra trung bình 130 triệu đồng một m2, chưa gồm VAT và phí bảo trì, gấp đôi so với giai đoạn đầu họ mở bán 4 năm trước. Các sản phẩm có diện tích 34-150 m2, tương ứng 1-4 phòng ngủ.

Xuân Hải, một môi giới chuyên phân khúc chung cư phía tây, cho biết căn hộ nhỏ nhất tại dự án có giá khoảng 4,4 tỷ đồng với một phòng ngủ. Căn đắt nhất lên đến gần 23 tỷ đồng diện tích 150 m2, tức khoảng 152 triệu đồng một m2 (gồm VAT và phí bảo trì). Môi giới này cho biết trục căn này có tầm view ngắm pháo hoa nên đắt đỏ nhất dự án. Một số căn vị trí góc, diện tích 114-121 m2 có giá 18-19,4 tỷ đồng.

Tuy nhiên, Hải cho hay, để lấy được căn hộ ưng ý, khách hàng sẽ phải trả thêm khoản chênh (phí lấy căn ngoại giao) hàng trăm triệu đồng cho sàn giao dịch, với lý do “số booking gấp 8 lần quỹ hàng, ai sẵn sàng trả chênh thì có quyền sở hữu”.

Theo ghi nhận của VnExpress, nửa đầu năm nay, rổ hàng chung cư mới tại Hà Nội tiếp tục đội giá cao hơn trước. Tại huyện Đông Anh, dự án chung cư cao cấp trong đại đô thị được chào 90-100 triệu đồng một m2, cạnh tranh với quận trung tâm. Căn ba phòng ngủ tại dự án này giá từ 7,5 tỷ đồng với diện tích 75 m2.

Hay một dự án căn hộ gồm 5 tòa tháp ở mặt đường Võ Chí Công, quận Tây Hồ mở rổ hàng cho khách giữ chỗ (booking) từ cuối năm ngoái với giá rumor – mức thăm dò phản ứng của thị trường, chưa chính thức – từ 6.800 USD, tương đương khoảng 170 triệu đồng một m2, chưa gồm VAT. Dòng căn sky villa thông tầng tại dự án này được chào giá từ 25 tỷ đồng.

Với ngưỡng 15-22 tỷ đồng, rổ hàng chung cư “rượt đuổi” với phân khúc nhà liền thổ cùng khu vực phía tây. Đơn cử, quỹ căn liền kề diện tích 90-100 m2, mặt tiền 5 m giáp đường Lê Quang Đạo kéo dài đang chào 21-23 tỷ đồng, cạnh tranh với căn hộ 4 phòng ngủ tại dự án ở ngã tư Mễ Trì.

Hay tại khu đô thị gần đường Xuân Phương, một số căn liền kề vị trí góc, view công viên có giá 21-22 tỷ đồng. Một số căn nhỏ hơn, diện tích 75 m2, giá gần 15 tỷ đồng. Trong khi đó, tại khu đô thị ở khu vực Vân Canh, Hoài Đức, quỹ hàng nhà liền kề 80 m2 đang giao dịch chuyển nhượng khoảng 16-17 tỷ đồng. Các căn này cao 4 tầng, diện tích sử dụng 275 m2, mặt tiền 5m.

Hãng dịch vụ bất động sản Savills cho biết hơn 60% nhà thấp tầng tại Hà Nội có giá trung bình 20-30 tỷ đồng. Do đó, quỹ căn chung cư mới hơn 20 tỷ đồng đang tiệm cận với khung giá nhà thấp tầng này.

Theo dữ liệu của hãng, trong 5 năm qua, giá bán sơ cấp (chủ đầu tư chào bán) chung cư Hà Nội tăng trung bình 22% một năm. Tính đến cuối quý I, quận Tây Hồ dẫn đầu về mức độ đắt đỏ với giá dự án mới trung bình 185 triệu đồng một m2, trong khi mặt bằng toàn thị trường khoảng 79 triệu đồng.

Lý giải diễn biến trên, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng chủ đầu tư nào có lợi thế sẵn quỹ đất đều muốn xây dựng, kinh doanh phân khúc cao cấp trở lên để tối ưu lợi nhuận. Trong bối cảnh giá đất, chi phí đầu tư, xây dựng, nhân công ngày càng tăng, việc giảm giá bán sơ cấp hiếm khi xảy ra.

Theo ông, ở giai đoạn trước, vị trí đắc địa quyết định giá bán, nên mốc trăm triệu đồng một m2 chủ yếu gắn với quận nội đô. Hiện nay, quỹ đất trung tâm ngày càng hạn hẹp, nguồn cung cao cấp có xu hướng mở rộng ranh giới và xuất hiện ở cả vùng ven. Ông Đính cho rằng ngoài vị trí, giá bán sản phẩm còn gồm thương hiệu, mức độ đầu tư tiện ích, quản lý vận hành…

Nguyên nhân khác, theo ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc EZ Property, từ năm ngoái đến nay, nguồn cung chung cư mới ở Hà Nội chủ yếu là các phân khu, giai đoạn tiếp theo của khu đô thị hoặc dự án có quỹ đất chuyển nhượng thứ cấp, tập trung ở phía tây và phía đông bắc thành phố. Còn số lượng dự án được phê duyệt mới vẫn “trên đầu ngón tay”.

“Thị trường thiếu tính cạnh tranh khiến giá bán khó giảm”, ông Toản nói.

Trong khi đó, Bộ Xây dựng cho rằng giá chung cư mới tăng mạnh do tác động từ việc găm hàng để đẩy giá của một số sàn giao dịch và môi giới. Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư dâng cao, giỏ hàng mới khi mở bán bị đại lý “cộng thêm giá” khi giao dịch với khách hàng. Số tiền chênh này không cố định mà phụ thuộc sức nóng của thị trường, có thể lên đến 5% giá bán.

Cùng với đó, một số chủ đầu tư cũng góp phần đẩy giá nhà ở bằng cách đưa ra mức chào bán cao, nâng lợi nhuận kỳ vọng cao hơn mức trung bình các dự án bất động sản.

Trái ngược với đà leo thang của dự án mới,thị trường chung cư thứ cấp có dấu hiệu giảm tốc nhiều tháng qua. Theo kết quả khảo sát hơn 400 dự án ở Thủ đô của Savills, 47% trong số này có giá chuyển nhượng giảm so với quý trước. Biên độ giảm tùy từng nơi, song mức trung bình khoảng 1%.

Diễn biến trên cũng được đơn vị nghiên cứu Cushman & Wakefield ghi nhận. Hãng cho biết lực cầu với phân khúc chung cư Hà Nội có dấu hiệu sụt giảm. Thị trường có hơn 4.300 căn hộ được bán ra trong quý I, giảm 53% theo quý. Tỷ lệ hấp thụ chậm lại do tâm lý khách mua giảm nhiệt, chủ yếu chờ đợi trong bối cảnh kinh tế còn khó khăn.

Trong bối cảnh giá dự án thương mại ngày càng đắt đỏ, phân khúc nhà xã hội, nhà ở bình dân được kỳ vọng giúp giải “cơn khát” an cư với phần đông người dân. Năm nay, Hà Nội dự kiến hoàn thành 8 dự án nhà xã hội với khoảng 4.670 căn và khởi công 6 dự án, hơn 10.200 căn. Thành phố sẽ chấp thuận chủ trương đầu tư cho 6 dự án mới, quy mô 10.500 căn để bổ sung nguồn cung cho các năm tiếp theo.

Dự báo cho năm 2026, đơn vị nghiên cứu Savills kỳ vọng mặt bằng giá sơ cấp sẽ giảm khi các chủ đầu tư quay trở lại phát triển phân khúc nhà ở bình dân, vốn rất khan hiếm hiện nay. “Việc tái cung cấp các căn hộ dưới 2 tỷ đồng giúp thị trường tiếp cận gần hơn với nhu cầu thực, tạo thế cân bằng bền vững giữa cung và cầu”, Savills cho hay.

Ngọc Diễm

Theo báo cáo từ Công ty nghiên cứu thị trường Savills, thanh khoản và tiềm năng khai thác kinh tế của phân khúc nhà phố thương mại (shophouse) vẫn ở mức yếu. Trong quý I, TP HCM ghi nhận gần 700 căn nhà thấp tầng được mở bán, trong đó nhà phố thương mại chiếm khoảng 370 căn, chủ yếu đến từ một dự án tại Bình Chánh. Dù nguồn cung cải thiện, lượng tiêu thụ lại rất thấp, chỉ đạt khoảng 20 căn, tương đương 5% nguồn cung.

Tình hình tương tự được ghi nhận bởi Công ty tư vấn dịch vụ bất động sản DKRA Group. Đơn vị này cho biết trong quý I, TP HCM và các tỉnh giáp ranh có 86 dự án nhà phố mở bán sơ cấp (chủ đầu tư chào bán), cung ứng hơn 5.000 căn. Tuy nhiên, chỉ khoảng 370 căn được tiêu thụ, tương đương 7%. Riêng dòng nhà phố thương mại trong các dự án chỉ tiêu thụ được 11 căn trên tổng số 3.500 căn, đạt tỷ lệ hấp thụ 0,3%.

Không chỉ sức mua yếu, mức độ quan tâm tìm kiếm nhà phố thương mại cũng giảm sút. Theo dữ liệu từ trang mua bán nhà đất trực tuyến Nhà Tốt, nửa đầu năm 2025, lượng quan tâm đến loại hình này tại TP HCM giảm trung bình 9-11%. Chuyên trang Batdongsan cũng ghi nhận lượt tìm mua giảm gần 14% so với cùng kỳ năm ngoái.

Lý giải nguyên nhân khiến thanh khoản nhà phố thương mại TP HCM giảmsức hút, bà Cao Thị Thanh Hương, Trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường Savills TP HCM, nhận định nhà phố thương mại đang đối mặt bài toán khó: giá bán cao nhưng lợi nhuận cho thuê lại thấp. Nhà đầu tư tại Việt Nam thường kỳ vọng tăng giá tài sản kết hợp khai thác cho thuê, song thực tế thời gian qua cho thấy vận hành shophouse không dễ dàng.

Theo dữ liệu từ Savills, ba năm qua, giá sơ cấp trung bình của nhà phố thương mại tại TP HCM đã tăng hơn 20%, trong khi biệt thự và nhà phố truyền thống gần như không biến động. Riêng 5 tháng đầu năm nay, theo Batdongsan và Nhà Tốt, giá bán shophouse tại các quận nội thành tăng bình quân 12-16%, khu Đông tăng hơn 20%.

Tuy nhiên, đà tăng giá khiến tỷ suất sinh lời từ khai thác cho thuê trở nên khiêm tốn, hiện chỉ dao động 1-2%. Nguyên nhân là thị trường bán lẻ gặp khó do thương mại điện tử phát triển nhanh và xu hướng tiêu dùng tiết kiệm trong bối cảnh lạm phát có nguy cơ tăng cao. Điều này khiến việc vận hành shophouse không còn hấp dẫn như kỳ vọng.

Bà Hương cho biết đà tăng giá này khiến nhà phố thương mại trở thành sản phẩm có giá trị cao, song lại đặt ra bài toán khó về tỷ suất sinh lời khi khai thác tài sản không còn hấp dẫn như kỳ vọng.

Còn theo chuyên gia Lê Quốc Kiên, hiện trạng bàn giao sản phẩm cũng là yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cho thuê. Nhiều dự án chỉ hoàn thiện mặt ngoài, giao thô bên trong. Tại các khu vực chưa có cộng đồng dân cư đủ lớn, chủ nhà buộc phải đầu tư thêm để hoàn thiện nội thất, trong khi khoản chi này không nhỏ. Do đó, nhiều nhà đầu tư chọn “để đó” chờ tăng giá hơn là khai thác kinh doanh, khiến hiệu suất sử dụng tài sản thấp.

Ngoài ra, vấn đề pháp lý cũng là lực cản lớn. Nhiều dự án đã bàn giao nhưng chưa có sổ hồng, khiến chủ nhà gặp khó khi cho thuê, đặc biệt với khách thuê cần giấy tờ hợp pháp để đăng ký kinh doanh.

Theo ông Kiên, nhiều chủ đầu tư vẫn “thổi” tiềm năng để bán giá cao, nhưng thực tế nhu cầu thuê với mức giá đắt đỏ rất hạn chế. Muốn đảm bảo lợi nhuận hợp lý, giá thuê phải đạt 7-10% giá trị shophouse mỗi năm, trong khi hiện nay trừ một số khu vực trung tâm, tỷ lệ lợi nhuận trung bình đạt chưa tới 1-2%. Các dự án mới thường nằm ở khu vực vắng vẻ, thiếu khách vãng lai, yếu tố then chốt để vận hành hiệu quả mô hình shophouse.

Dự báo về diễn biến của phân khúc nhà phố thương mại thời gian tới, các chuyên gia cho rằng giá bán sẽ tiếp tục tăng do nguồn cung ngày càng hạn chế, khi quỹ đất dành cho nhà thấp tầng tại TP HCM khan hiếm. Bên cạnh đó, chi phí sử dụng đất nhiều khả năng sẽ tăng theo bảng giá đất mới dự kiến áp dụng từ năm 2026.

Tuy nhiên, cùng với đà tăng giá, bài toán tỷ suất lợi nhuận từ việc khai thác cho thuê shophouse sẽ khó có chuyển biến tích cực. Ngoại trừ một số khu vực có tiềm năng tăng trưởng nhờ hưởng lợi từ phát triển hạ tầng và quy hoạch đô thị, phần lớn các dự án nhà phố thương mại vẫn được dự báo tiếp tục gặp khó.

Theo các chuyên gia, muốn đầu tư shophouse hiệu quả, nhà đầu tư cần ưu tiên các dự án tại khu dân cư hiện hữu hoặc khu vực đang phát triển mạnh về hạ tầng, có mật độ dân số cao để đảm bảo khả năng khai thác. Với các shophouse còn đang hình thành, cần đánh giá triển vọng gia tăng giá trị từ các dự án hạ tầng đã, đang và sẽ triển khai. Đặc biệt, cần tính toán kỹ bài toán tài chính, bao gồm chi phí đầu tư ban đầu, chi phí hoàn thiện, vận hành, thuế và khả năng khấu hao. Người mua không nên quyết định vội vàng do hiệu ứng truyền thông hay FOMO (sợ bỏ lỡ), mà cần dựa vào phân tích dòng tiền thực tế.

Phương Uyên