Chị Thu Hà, nhân viên văn phòng tại TP HCM, cho biết đặt cọc mua căn hộ 2 phòng ngủ tại một dự án ở TP Dĩ An (Bình Dương) vào cuối năm 2024 với giá khoảng 35 triệu đồng mỗi m2. Tổng giá trị căn hộ 65 m2, gồm thuế và các khoản phí khác gần 2,5 tỷ đồng. Thời điểm đó, dự án mới được công bố ra thị trường, chưa hoàn tất các thủ tục pháp lý, nên chủ đầu tư chỉ nhận đặt cọc giữ chỗ.

Đến đầu năm nay, dự án được cấp phép xây dựng và bắt đầu triển khai, chủ đầu tư bất ngờ điều chỉnh giá bán lên 42 triệu đồng mỗi m2, tăng gần 25% so với ban đầu. Lý do chủ đầu tư đưa ra là tiền sử dụng đất tăng cao hơn nhiều so với trước, sau khi cơ quan chức năng xác định nghĩa vụ tài chính đất đai của dự án. “Tôi nghĩ giá chỉ tăng nhẹ, ai ngờ đắt thêm vài trăm triệu đồng”, chị Hà cho hay.

Tương tự, anh Quốc Tuấn, làm việc tại một công ty xây dựng ở TP Thủ Đức, chia sẻ từng tính mua căn hộ tại dự án được triển khai từ năm 2023. Lúc đó, giá bán đợt đầu khoảng 55 triệu đồng mỗi m2, nhưng chưa đủ pháp lý nên anh lưỡng lự xuống tiền. Cuối năm ngoái, khi dự án tái mở bán, giá căn hộ đã vọt lên hơn 67 triệu đồng một m2, tăng trên 25%.

Anh Tuấn cho hay chủ đầu tư thông báo giá tăng mạnh do tiền sử dụng đất nộp cao hơn dự tính, cộng thêm khoản phạt chậm nộp gần 4 năm và chi phí bù lỗ cho đợt mở bán trước với giá thấp.

Ghi nhận của VnExpress cũng cho thấy nhiều dự án mới sắp mở bán trên địa bàn TP HCM, Bình Dương, Long An… có giá tăng cao ngay sau khi chủ đầu tư hoàn tất nghĩa vụ tài chính. Cụ thể, dự án Bcons Solary của chủ đầu tư Bcons được giới thiệu ra thị trường đầu năm nay, giá dự kiến từ 32 triệu đồng mỗi m2. Nhưng đợt đặt chỗ mới đây, mức giao dịch được nâng thêm gần 6 triệu đồng một m2, lên 38 triệu đồng.

Một số dự án khác chuẩn bị mở bán trong quý III cũng điều chỉnh thêm 3-4 triệu đồng mỗi m2 so với giới thiệu trước đó, sau khi chủ đầu tư cập nhật số tiền sử dụng đất phải đóng.

Lý giải việc giá tăng cao, ông Ngỗ Quang Phúc, Tổng giám đốc Phú Đông Group, cho biết doanh nghiệp cũng đang rơi vào bài toán buộc phải tăng giá nhà hoặc làm “không công” sau khi có thông báo về tiền sử dụng đất phải nộp.

Ông Phúc chia sẻ, dự án đã phải chờ đợi hơn 3 năm mới nhận được thông báo đóng tiền sử dụng đất. Tuy nhiên, số tiền phải nộp cao gấp đôi so với dự toán ban đầu. Trong bối cảnh đó, nếu không muốn thua lỗ, doanh nghiệp buộc điều chỉnh giá bán cao hơn 4-5 triệu đồng mỗi m2 so với dự kiến.

“Chúng tôi không thể không tăng giá vì còn phải gánh thêm khoản truy thu do nộp chậm nhiều năm, chi phí triển khai dự án. Nếu không cộng tất cả chi phí này vào giá thành, doanh nghiệp sẽ đứng trước nguy cơ lỗ nặng”, ông Phúc chia sẻ.

Một đại diện doanh nghiệp triển khai dự án căn hộ tại Thuận An cho biết do chưa xác định được tiền sử dụng đất nên giai đoạn mở bán năm 2022 buộc phải tạm tính chi phí, chào giá 33 triệu đồng mỗi m2 để tạo thanh khoản và giữ tiến độ. Nhưng đến cuối năm ngoái, sau khi nộp tiền sử dụng đất cao hơn nhiều lần dự kiến và chịu thêm chi phí chậm nộp, giá bán phải điều chỉnh lên, mức thấp nhất 38 triệu đồng mỗi m2 nhằm bù đắp chi phí và đảm bảo hiệu quả tài chính. “Việc tăng giá là bất khả kháng, phản ánh đúng chi phí thực tế, không nhằm tối đa hóa lợi nhuận”, ông nói.

Việc xác định nghĩa vụ tài chính về đất vẫn là vướng mắc lớn nhất của các dự án bất động sản hiện nay, đặc biệt là phần truy thu bổ sung sau nhiều năm triển khai.

Trước đây, nhiều dự án được tạm tính khoản này để doanh nghiệp kịp xây dựng và mở bán. Con số tạm tính đã được phân bổ vào giá bán cho khách hàng. Tuy nhiên, khi dự án đã hoàn thiện và cư dân vào ở nhiều năm, cơ quan chức năng mới tính lại tiền sử dụng đất theo mức giá hiện tại, cao hơn gấp nhiều lần so với mức ban đầu. Điều này khiến chi phí đội lên đột biến, nhiều dự án từ lãi thành lỗ, doanh nghiệp không đủ khả năng nộp, còn người mua nhà cũng chịu thiệt.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho rằng khi nghĩa vụ tài chính về đất quá cao, chi phí đầu tư bị đội lên, buộc doanh nghiệp phải cộng thêm vào giá bán để bảo toàn lợi nhuận. Thực chất, đây là khoản tạm ứng mà doanh nghiệp nộp thay cho Nhà nước, nhưng cuối cùng lại do người mua nhà gánh chịu.

Theo ông, áp lực chi phí đất đang tạo ra một vòng lặp bất lợi: giá đầu vào tăng, giá bán bị đẩy lên, sức mua giảm, nguồn cung mới co lại, từ đó tiếp tục gây thêm áp lực tăng giá. Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở thực vẫn cao nhưng khả năng tiếp cận bị thu hẹp, việc giá bất động sản tiếp tục đi lên có thể gây hệ lụy dài hạn cho vấn đề an sinh và sự bền vững của thị trường.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), cũng cho rằng chi phí sử dụng đất hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành bất động sản. Khi chi phí phát sinh, việc tăng giá nhà là điều khó tránh khỏi. Trong bối cảnh giá nhà tại TP HCM và Hà Nội đã liên tục lập đỉnh, xu hướng này sẽ tiếp tục đẩy cơ hội mua nhà xa khỏi tầm tay người thu nhập trung bình và thấp, kéo theo những hệ lụy dài hạn về an sinh xã hội.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia kiến nghị cần thận trọng khi quy định tỷ lệ phần trăm tính đơn giá đất, sao cho phù hợp với điều kiện từng địa phương. Từ nay đến thời điểm bảng giá đất mới áp dụng vào ngày 1/1/2026, chính quyền cần đánh giá tác động tại các địa phương để kịp thời điều chỉnh chính sách, đảm bảo hài hòa lợi ích và không tạo thêm rào cản cho thị trường. Bên cạnh đó, doanh nghiệp và giới chuyên môn cũng đề xuất bỏ quy định truy thu tiền sử dụng đất bổ sung cho giai đoạn chậm xác định trước ngày 1/8/2024 để tránh gây thiệt hại cho doanh nghiệp.

Phương Uyên

Cột mốc trở thành thành phố trực thuộc Hải Phòng từ đầu năm 2025 là một trong những bàn đạp để Thủy Nguyên vươn mình trong quá trình đô thị hóa, mở ra những triển vọng cho nhà đầu tư. Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông bài bản như cầu Hoàng Văn Thụ đã đi vào sử dụng, cầu Hoàng Gia sắp hoàn thiện, cùng trục đường ven sông Cấm rộng lớn, kết hợp sự hiện diện của các “ông lớn” như Vinhomes, Hoàng Huy Group, Masterise, Văn Phú… cũng đưa Thủy Nguyên trở thành điểm đến tiềm năng.

Được định hướng thành trung tâm hành chính – kinh tế mới, Thủy Nguyên trở thành điểm sáng, thu hút tầng lớp trí thức và chuyên gia nhờ các dự án đô thị tích hợp tiện ích cao cấp. Song song đó, phát triển kinh tế biển cũng giúp Hải Phòng nói chung và Thủy Nguyên nói riêng thu hút chuyên gia nước ngoài, từ đó, thúc đẩy nhu cầu bất động sản cho thuê. Ngoài ra, công nghiệp xanh và logistics với lợi thế quỹ đất rộng, kết nối liền mạch đến cảng biển và các khu kinh tế trọng điểm, mở ra cơ hội đầu tư bất động sản công nghiệp.

Trong bối cảnh này, các nhà phát triển bất động sản cũng nỗ lực đa dạng hóa danh mục sản phẩm với các loại nhà ở thương mại từ nhà phố, biệt thự đến nhà ở xã hội nhằm đáp ứng các nhu cầu của cư dân và nhà đầu tư.

Theo đại diện nhà phát triển bất động sản Hoàng Huy, giá trị bất động sản của Thủy Nguyên sẽ tăng nhanh nhờ hạ tầng kết nối thuận tiện với trung tâm Hải Phòng và vùng kinh tế lân cận. Trong đó, nhà phố thương mại và shophouse tại các khu đô thị mới hứa hẹn dòng tiền ổn định từ kinh doanh hoặc cho thuê. Sự xuất hiện của các đô thị khép kín, đầy đủ tiện ích sẽ chiếm ưu thế khi đáp ứng xu thế sống hiện đại cư dân cũng như các nhà đầu tư.

Đón đầu hành trình phát triển của Thủy Nguyên, Hoang Huy New City được Tập đoàn Hoàng Huy đầu tư, phát triển thành một khu đô thị hiện đại, mang đến phong cách sống mới cho cư dân – “sống như ý, vui như hội”. Trải rộng gần 50 ha tại xã Tân Dương và Dương Quan, dự án mang mô hình đô thị lễ hội.

Chủ đầu tư mong muốn biến mỗi ngày tại dự án là một trải nghiệm lễ hội cho cư dân. Theo đó, 8 phân khu được thiết kế mang sắc màu riêng, từ không gian thanh bình giữa cây xanh, công viên, hồ cảnh quan chiếm hơn 60% diện tích, đến nhịp sống sôi động của các tuyến phố và quảng trường trung tâm. Đây là nơi cư dân an cư, tận hưởng loạt tiện ích như bể bơi ngoài trời, khu BBQ và không gian tổ chức sự kiện định kỳ, tạo nên cộng đồng gắn kết.

“Dự án không đơn thuần mang lại ánh sáng vật lý, mà còn mở ra một chương mới cho tiềm năng phát triển khu vực. Nhà phố thương mại và shophouse đóng vai trò như ‘sân khấu’ cho các hoạt động kinh doanh, trong khi biệt thự mang đến không gian riêng tư, nhà ở thương mại đáp ứng nhu cầu thực, tạo nên một bức tranh đầu tư đa dạng, linh hoạt”, đại diện chủ đầu tư chia sẻ.

Với vị trí cách trung tâm Hải Phòng khoảng 5 phút di chuyển qua cầu Hoàng Văn Thụ, dự án hứa hẹn gia tăng giá trị khi Thủy Nguyên hướng tới thành phố quốc tế trong tương lai. Hoang Huy New City cũng được chủ đầu tư cam kết về tiến độ với giai đoạn 1 bàn giao năm 2024, cùng pháp lý minh bạch.

Song Anh

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 2/4 công bố áp thuế nhập khẩu đối ứng với hơn 180 đối tác thương mại, dao động 10-50%. Trong đó, Việt Nam thuộc nhóm các nước chịu mức cao nhất là 46%.

Ông Phạm Lâm, Phó chủ tịch Hiệp hội bất động sản Việt Nam, cho biết còn quá sớm để đánh giá tác động của quyết định này đến thị trường bất động sản. Nhưng trước mắt, ông nói động thái này đang ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư cũng như khả năng tác động đến dòng vốn FDI vào thị trường này.

Bởi nếu các tập đoàn đa quốc gia giảm hoặc hoãn kế hoạch mở rộng nhà máy, nhu cầu thuê đất, nhà xưởng và giá thuê khu công nghiệp có thể giảm khiến tồn kho tăng và các khu công nghiệp mới cũng bị trì hoãn. “Điều này kéo theo các khu vực đang phát triển bất động sản công nghiệp như Bắc Ninh, Bắc Giang, Hải Phòng, Long An, Bình Dương… sẽ bị tác động”, ông lo ngại.

Đồng tình, ông Võ Hồng Thắng, Giám đốc khối đầu tư DKRA Group, cho rằng mọi diễn biến của thị trường bất động sản sẽ có sự thay đổi lớn sau quyết định áp thuế 46% của Mỹ. Theo đó, lĩnh vực bất động sản hạ tầng khu công nghiệp, thương mại dịch vụ và nhà ở đều sẽ khó khăn khi thuế đối ứng được thực thi (9/4).

Ông Thắng cho biết thời gian qua, không ít doanh nghiệp Việt đẩy mạnh đầu tư nhiều khu công nghiệp với các chi phí đầu tư cao, với kỳ vọng thu hút dòng vốn FDI. Với chính sách thuế mới, không loại trừ khả năng dòng vốn FDI sẽ đảo chiều, quay đầu cập bến các quốc gia khác. Việt Nam có thể rơi vào tình trạng “tổ xây xong không đón được đại bàng”.

Bên cạnh đó, thanh khoản bất động sản nhà ở và bất động sản thương mại, bán lẻ, văn phòng, nghỉ dưỡng… trong ngắn hạn có thể cùng chịu tác động sụt giảm thanh khoản từ tâm lý đầu tư thận trọng, dòng tiền phòng thủ và thu nhập từ người mua nhà bị ảnh hưởng. Các kênh đầu tư ngách như căn hộ dịch vụ, bất động sản lưu trú du lịch, cho thuê và mua bán nhà cho người nước ngoài cũng giảm khi nhóm lao động chuyên gia từ khối doanh nghiệp ngoại giảm nhu cầu thuê – mua bất động sản Việt Nam.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Hoàng cho rằng trong số các thị trường xuất khẩu chủ lực của các doanh nghiệp FDI, Mỹ vẫn là một trong những thị trường quan trọng hàng đầu. Những chính sách thuế quan này sẽ có tác động lớn đến sự dịch chuyển dòng vốn, tâm lý nhà đầu tư và cả các kế hoạch sản xuất của doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam. Nếu mức thuế 46% này được thực thi, Việt Nam có thể bị giảm sức hút đầu tư, kéo theo mọi loại hình bất động sản cùng nhau liên đới.

Một thực tế là thị trường bất động sản Việt Nam chỉ mới phục hồi sau một đợt khó khăn kéo dài 2 năm qua. Thị trường này hiện vẫn rất nhạy cảm và yếu ớt với các biến động lớn về chính sách, kinh tế chung. Nhà đầu tư còn duy trì tâm lý thận trong với kênh này, nếu bồi thêm một áp lực mới lớn hơn, đà phục hồi thanh khoản chắc chắn sẽ bị cắt đứt, khả năng xấu nhất lại rơi vào trầm lắng trong ngắn hạn.

Dự báo kịch bản thị trường bất động sản sau khi thuế đối ứng được áp dụng, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, phân tích sẽ có ba kịch bản có thể xuất hiện với thị trường này khi Mỹ áp thuế đối ứng. Kịch bản xấu nhất là Mỹ vẫn giữ nguyên mức thuế 46%, thị trường bất động sản chắc chắn sẽ “nguội lạnh”. Khi đó, các doanh nghiệp vừa và nhỏ chịu tác động trực tiếp, buộc phải tạm hoãn các kế hoạch triển khai dự án mới, tập trung vào khai thác sản phẩm hiện có để tránh rủi ro, cung – cầu bất động sản cùng nhau chững lại.

Với kịch bản Việt Nam đàm phán được mức thuế mới, vào khoản trên dưới 20%, thị trường vẫn có khó khăn nhưng ở mức dễ thở hơn, tâm lý “căng như dây đàn” của nhà đầu tư được giải toả phần nào, kéo theo nguồn cung và nhu cầu giảm nhưng chỉ ở mức vừa phải. Ngắn hạn thị trường vẫn sẽ trầm lắng nhưng hồi phục nhanh chóng khi chính phủ tìm kiếm các giải pháp cân đối về lâu dài.

Còn với kịch bản khả quan, Mỹ chấp nhận mức thuế dưới 15%, bất động sản gần như sẽ được “miễn nhiễm”.

Dù là kịch bản nào, theo ông Tuấn, doanh nghiệp bất động sản vẫn cần chuẩn bị các kế hoạch ứng phó. Ngay cả khi áp dụng mức thuế 20%, thị trường cũng không tránh được cú sốc và lợi thế cạnh tranh của Việt Nam bị giảm đi so với các nước trong khu vực. Vì vậy để chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất, doanh nghiệp bất động sản cần sớm tối ưu tài chính, cơ cấu lại dòng sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường và cân đối các phân khúc, loại hình đầu tư. Lúc này các chủ đầu tư bất động sản cần tập trung vào phát triển sản phẩm ở thực, loại hình ít tác động bởi xu hướng dòng tiền đầu tư.

Tâm lý lo lắng từ thuế quan 46% có thể khiến thị trường bất động sản rơi vào trạng thái phòng thủ và quan sát tạm thời, mức độ nghiêm trọng ra sao sẽ phụ thuộc vào khả năng ứng phó của Việt Nam và diễn biến chính sách thương mại toàn cầu trong thời gian tới.

Dù vậy, theo giới chuyên môn, bất động sản vẫn là kênh giữ tiền hàng đầu được người Việt ưa chuộng. Trong dài hạn, dòng tiền cũng sẽ trở lại với thị trường này. Dù vậy trong ngắn hạn, nhà đầu tư và cả doanh nghiệp bất động sản vẫn cần có chiến lượt thích ứng linh hoạt và chuẩn bị ứng phó với mọi thay đổi của chu kỳ mới.

Phương Uyên