Chính phủ vừa ban hành Nghị định 357 về xây dựng, quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Theo Nghị định, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản được xây dựng, quản lý thống nhất từ trung ương đến địa phương. Bộ Xây dựng là đơn vị xây dựng, quản lý, sử dụng hệ thống trên toàn quốc. UBND cấp tỉnh có trách nhiệm thu thập, cập nhật, cũng như khai thác cơ sở dữ liệu.

Mã định danh điện tử cho sản phẩm bất động sản là chuỗi ký tự số và chữ, tối đa 40 ký tự. Mã này được cấp riêng cho mỗi căn nhà (chung cư hoặc riêng lẻ) và bất động sản trong công trình xây dựng. Việc cấp mã định danh riêng cho từng sản phẩm giúp tăng minh bạch, quản lý giao dịch và phòng ngừa các rủi ro pháp lý.

Cấu trúc của mã định danh điện tử cho các sản phẩm bất động sản sẽ gồm: mã định danh thửa đất – mã thông tin dự án, công trình – định danh địa điểm (nếu có) – loại sản phẩm bất động sản.

Ngoài sản phẩm bất động sản, Chính phủ cũng quy định về mã định danh cho từng đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư, chứng chỉ hành nghề môi giới địa ốc hay cá nhân được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở.

Hệ thống cơ sở dữ liệu nhà và thị trường bất động sản phải có đầy đủ thông tin dự án, gồm tổng mức đầu tư, quy mô sử dụng đất, tiến độ, cũng như một số văn bản pháp lý.

Đồng thời, cơ sở dữ liệu bất động sản sẽ có thống kê giá mua bán (triệu đồng một m2), tổng giá trị giao dịch hay bất động sản tồn kho… Ngoài ra, hệ thống này cũng có dữ liệu về giao dịch qua công chứng và thông tin về hợp đồng mua bán bất động sản. Trong đó, các hợp đồng gồm mã định danh của bất động sản và cá nhân/tổ chức giao dịch, thời gian ký kết, hình thức giao dịch (mua bán, thuê, nhận chuyển nhượng…).

Hệ thống do Bộ Xây dựng quản lý còn có thông tin về sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân như loại hình nhà, địa chỉ, diện tích, số lượng; thời hạn và hình thức sở hữu; tình trạng pháp lý…

Các bộ, ngành khác được yêu cầu chia sẻ, kết nối, cung cấp thông tin trên hệ thống, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản. Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm chia sẻ dữ liệu về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, mã định danh thửa đất.

Bộ Tài chính cần cung cấp các thông tin về thuế với hoạt động chuyển nhượng bất động sản. Ngân hàng Nhà nước chia sẻ kết quả về tín dụng trong lĩnh vực này như dư nợ với đầu tư, kinh doanh bất động sản, số dư bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai.

Anh Tú

Nội dung được nêu trong Thông báo số 256 của Văn phòng Chính phủ ngày 23/5, truyền đạt kết luận của Phó thủ tướng tại cuộc họp về tình hình thị trường bất động sản.

Theo đó, bất động sản là mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất, tín dụng, thị trường vốn và lao động. Thời gian qua, Chính phủ đã liên tục chỉ đạo tháo gỡ vướng mắc cho lĩnh vực này. Tuy nhiên, thị trường vẫn đối mặt nhiều hạn chế như thiếu nguồn cung, giá tăng cao so với thu nhập người dân, khả năng tiếp cận nhà ở còn thấp.

Lãnh đạo Chính phủ cho rằng cần những giải pháp mạnh và thực chất hơn. Đất đai bị bỏ hoang, dự án chậm triển khai phải được xem xét thu hồi hoặc đánh thuế cao. Chính sách thuế cần phân biệt rõ giữa người sử dụng hợp pháp và hành vi đầu cơ, gây lãng phí tài nguyên.

Phó thủ tướng giao Bộ Tài chính phối hợp Bộ Xây dựng và Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu chính sách thuế với đất hoang hóa, dự án treo; đồng thời rà soát thuế nhà đất thứ hai, thuế chuyển nhượng và thời gian sở hữu bất động sản, tránh đánh thuế chồng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao hoàn thiện cơ sở dữ liệu giá đất đến từng thửa, trên cơ sở vùng giá trị và thửa đất chuẩn, tiến tới áp dụng một mức giá đất thống nhất. Đây sẽ là căn cứ xây dựng chính sách thuế minh bạch, công bằng và chống đầu cơ, đẩy giá. Bộ này cũng cần phối hợp Bộ Tài chính rà soát quy định về định giá, thủ tục hành chính, tiếp cận đất đai và các quy định chuyển tiếp để trình Chính phủ ban hành nghị định sửa đổi trong tháng 6.

Với Bộ Xây dựng, Phó thủ tướng yêu cầu sớm xây dựng hệ thống dữ liệu thị trường bất động sản, bao gồm thông tin giao dịch, giá cả, cung – cầu. Trên cơ sở đó, Nhà nước có thể điều tiết thị trường thông qua quy hoạch, kế hoạch phát triển đô thị và nhà ở, điều chỉnh tiến độ, cơ cấu dự án, áp dụng chính sách tài chính, tín dụng, thuế phù hợp từng thời kỳ.

Cơ quan này cũng được giao nghiên cứu phát triển các trung tâm giao dịch bất động sản phù hợp từng địa phương; tích hợp các thủ tục đầu tư, thẩm định thiết kế, phòng cháy chữa cháy vào giấy phép xây dựng nhằm rút ngắn thời gian triển khai dự án. Ngoài ra, Bộ Xây dựng cần ban hành thiết kế mẫu nhà ở xã hội, mở rộng đối tượng thụ hưởng và đa dạng hình thức tiếp cận như thuê, thuê mua, mua.

Nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ, lãng phí tài nguyên đất, năm ngoái, đoàn giám sát của Quốc hội cũng đã kiến nghị, sớm ban hành chính sách thuế áp dụng với người sở hữu nhiều nhà đất, bỏ hoang bất động sản. Nhiều địa phương hiện nay dư thừa các sản phẩm như shophouse, biệt thự không người ở. Trong khi đó, nhà ở bình dân, vừa túi tiền ngày càng khan hiếm, nhất là tại Hà Nội và TP HCM ghi nhận tình trạng lệch pha trên thị trường bất động sản trầm trọng.

Chủ trương tính thuế cao hơn với người sử dụng nhiều diện tích đất, nhiều nhà ở, đầu cơ, chậm sử dụng, bỏ đất hoang, đã được Trung ương nêu trong Nghị quyết 18, tháng 6/2022. Cuối 2022, Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) từng cho biết nghiên cứu tính thuế người bỏ hoang đất hoặc sử dụng nhiều đất đai hơn so với hạn mức.

Bên cạnh thuế hoang hoá tài sản, Bộ Tài chính cũng đang nghiên cứu phương án tính thuế 20% trên giá trị chuyển nhượng nhà đất, đánh thuế bất động sản thứ hai, thuế theo thời gian sở hữu tài sản…

Phương Uyên