Sở Xây dựng Hải Phòng vừa duyệt mở bán 441 căn nhà ở xã hội hình thành trong tương lai ở dự án Khu đô thị mới Hoàng Huy Green River tại phường Thủy Nguyên. Chủ đầu tư dự án là Công ty Cổ phần Đầu tư Dịch vụ Tài chính Hoàng Huy.

Sở này đề nghị chủ đầu tư tiếp tục thi công công trình đảm bảo đúng quy hoạch, thiết kế, tiến độ đã được phê duyệt. Trước thời điểm thông báo tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua, thuê, công ty phải gửi quyết định giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội về Sở Xây dựng để công khai thông tin.

Dự án Green River quy mô khoảng 32,5ha còn có các sản phẩm như biệt thự, nhà liền kề, căn hộ cao tầng. 

Mới đây, Sở Xây dựng Hải Phòng cũng ra thông báo về việc 236 căn nhà ở xã hội thuộc khu đô thị – dịch vụ, thương mại và nhà ở công nhân Tràng Duệ (phường An Dương) được mở bán. Dự án do Công ty cổ phần Khu công nghiệp Sài Gòn – Hải Phòng làm chủ đầu tư.

Trước đó, vào cuối tháng 8, Sở Xây dựng TP Hải Phòng thông báo về 548 căn hộ nhà ở xã hội hình thành trong tương lai của Công ty cổ phần Vinhomes đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Các căn nhà này thuộc dự án nhà ở xã hội tại phường Hải An, khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải (giai đoạn 1).

Theo Sở Xây dựng Hải Phòng, thành phố được Thủ tướng Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển tổng số 49.400 căn nhà ở xã hội đến năm 2030. Trong năm nay, TP Hải Phòng dự kiến có hơn 11.430 căn nhà ở xã hội được hoàn thành.

Ngày 22/9, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp nghe báo cáo dự thảo nghị định hướng dẫn chính sách đất đai và môi trường trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đề nghị các bộ, ngành tập trung làm rõ 3 nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, nghị định này đã thực sự giải quyết những vấn đề cốt lõi liên quan đến môi trường và chính sách đất đai phục vụ cho việc hình thành hai trung tâm tài chính hay chưa? Bên cạnh những chính sách, cơ chế đặc thù mà TP Đà Nẵng và TPHCM đã có, cần đánh giá nghị định lần này quy định đã đủ cụ thể, khả thi để triển khai hay chưa, hay lại cần một nghị định khác để bổ sung.

Thứ hai, nghị định phải bảo đảm nguyên tắc phân cấp, phân quyền rõ ràng cho địa phương, nếu không quy định rành mạch trách nhiệm và thẩm quyền thì khó đi vào thực tiễn.

Thứ ba, nghị định không được vượt nghị quyết, vượt luật, trong trường hợp nghị định không xử lý được vì vướng mắc ở luật hoặc nghị quyết, cần tính toán giải pháp, phương án vận dụng cơ chế.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết dự thảo nghị định tập trung vào hai nhóm chính sách, gồm đất đai và môi trường.

Theo đó, dự thảo nghị định thống nhất giao chủ tịch UBND cấp tỉnh làm đầu mối quyết định: Giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng, gia hạn, điều chỉnh thời gian sử dụng đất.

Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư được coi là căn cứ pháp lý quan trọng khi đề nghị giao, cho thuê, chuyển mục đích sử dụng đất. Đây là điểm mới nhằm tạo thuận lợi tối đa cho nhà đầu tư.

Quy định thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu thuộc cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh, theo góp ý của TPHCM và TP Đà Nẵng.

Hướng dẫn thực hiện trình tự, thủ tục giao đất cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng, gia hạn, điều chỉnh thời gian sử dụng đất, đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu.

Ngoài ra, nhà đầu tư có thể lựa chọn đăng ký trực tiếp với cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế. Đây là điểm mở rộng, tạo thuận lợi so với quy định hiện hành.

Đối với nội dung nhà ở và xây dựng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, Bộ đã có văn bản góp ý, chủ yếu đề nghị làm rõ thêm, không có đề xuất cụ thể để đưa vào nghị định.

Qua rà soát, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thấy các quy định hiện hành đã đầy đủ, đặc biệt là về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài trong dự án xây dựng tại trung tâm tài chính, do đó, không cần hướng dẫn thêm.

Đóng góp ý kiến cho dự thảo nghị định, lãnh đạo UBND TPHCM, TP Đà Nẵng mong muốn cơ quan soạn thảo tiếp tục chỉnh sửa về mặt kỹ thuật đối với một số quy định: Tổ chức đấu giá, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư; đăng ký môi trường; làm rõ căn cứ pháp lý của quy định coi giấy chứng nhận đăng ký đầu tư là căn cứ để giao, cho thuê, chuyển mục đích sử dụng đất.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, đến thời điểm này, 2 địa phương thực thi là TPHCM và TP Đà Nẵng đều thống nhất, chỉ còn một số điểm kỹ thuật cần chỉnh sửa, như vậy, nghị định có thể ban hành sau khi tiếp thu, hoàn thiện.

Về phạm vi điều chỉnh, Phó Thủ tướng lưu ý một số nội dung mang tính thủ tục đầu tư liên quan đến Luật Đầu tư, cần đưa vào nội dung sửa đổi khi sửa luật, như quy trình đấu giá, đấu thầu, lựa chọn nhà đầu tư. Do đó, Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính tiếp thu, phối hợp với các bộ, ngành để đưa vào văn bản phù hợp. Những vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính thì đưa vào nghị định của Bộ Tài chính chủ trì xây dựng.

Phó Thủ tướng cho rằng nếu chỉ tham chiếu pháp luật hiện hành thì sẽ mất đi tính đặc thù, vì vậy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần nghiên cứu kỹ hơn để đề xuất cơ chế vượt trội.

Đối với chính sách quản lý xây dựng, Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng trực tiếp xây dựng, đề xuất quy định cho phép chủ đầu tư được lập báo cáo kinh tế – kỹ thuật hoặc thiết kế – kỹ thuật – thi công thay vì phải qua nhiều tầng nấc như nghiên cứu tiền khả thi, khả thi, nhằm giảm thủ tục, phù hợp thông lệ quốc tế.

Liên quan đến quy định thế chấp quyền sử dụng đất tại ngân hàng nước ngoài, Phó Thủ tướng yêu cầu tuân thủ đúng luật hiện hành về quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất.

Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) vừa kiến nghị sửa đổi dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về tháo gỡ khó khăn đối với các dự án BT, yêu cầu làm rõ khái niệm lãi suất để tránh gây thiệt thòi kép cho nhà đầu tư khi Nhà nước chậm bàn giao đất.

Trong văn bản gửi cơ quan chức năng, HoREA đề nghị thay cụm từ “mức lãi suất trung bình” bằng “mức lãi suất cho vay trung bình” tại khoản 2 Điều 12 dự thảo Nghị quyết. Điều này nhằm bảo vệ lợi ích chính đáng của các nhà đầu tư đã hoàn thành nghĩa vụ xây dựng hạ tầng nhưng chưa được thanh toán quỹ đất đối ứng, đỡ bị thiệt thòi.

Lý giải về đề xuất này, Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu cho biết quy định hiện tại chưa rõ ràng, dễ dẫn đến cách hiểu là áp dụng lãi suất tiền gửi tiết kiệm. Thực tế ghi nhận tại thời điểm tháng 1, lãi suất tiền gửi tại nhóm ngân hàng Big4 (BIDV, VietinBank, Vietcombank, Agribank) chỉ dao động từ 0,2-5,3%/năm, trong khi lãi suất cho vay thực tế lên tới 5-10,5%/năm.

Nếu áp dụng mức lãi suất thấp như tiền gửi, nhà đầu tư sẽ bị thiệt thòi nặng nề vì thực tế họ đang phải gánh chi phí lãi vay rất cao để duy trì dự án trong thời gian chờ đợi bàn giao đất, ông Châu nhấn mạnh.

Doanh nghiệp cần đất, không cần lãi là điều HoREA nhấn mạnh. Mục tiêu cao nhất của nhà đầu tư BT là nhận quỹ đất để triển khai dự án đối ứng, tạo giá trị gia tăng và hiệu quả kinh tế cho xã hội. Việc nhận tiền lãi chỉ là giải pháp tình thế khi Nhà nước chậm trễ. Mức bồi hoàn phải tương xứng với chi phí vốn mà doanh nghiệp đã bỏ ra trong suốt giai đoạn từ khi bàn giao công trình đến khi nhận được quyết định giao đất chính thức.

Hiệp hội đề xuất quy định nhà đầu tư được hưởng thêm một khoản tiền tương ứng với mức lãi suất cho vay trung bình của các ngân hàng thương mại. Thời gian được hưởng tính từ thời điểm nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình hoặc công trình dự án BT đến thời điểm có quyết định giao đất, cho thuê đất.

Hiệp hội cũng kiến nghị bổ sung quy định thời điểm xác định giá đất của quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT là thời điểm nhà đầu tư bàn giao công trình dự án BT đã được Kiểm toán Nhà nước kiểm toán.

Việc xác định thời điểm là quan trọng, nhằm đảm bảo công bằng với Nhà nước và nhà đầu tư dự án BT, đặc biệt nhà đầu tư vì cần đảm bảo “nguyên tắc ngang giá, xác định tại cùng một thời điểm”.

Nhiều chuyên gia và ngân hàng đã đưa ra các giải pháp giúp kéo giảm giá nhà tại cuộc họp chiều 22/9 của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản. 

Đề nghị doanh nghiệp bất động sản giảm lợi nhuận để hạ giá nhà

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), nhấn mạnh rằng thị trường bất động sản đã bước vào chu kỳ phục hồi và tăng trưởng trở lại từ quý I/2024.

Tuy nhiên, để đạt mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội, vẫn cần bổ sung hơn 300.000 căn. Đây là nền tảng để tạo nguồn cung trong những năm tới, đồng thời góp phần giải quyết nhu cầu an cư cho nhóm dân cư có thu nhập trung bình và thấp.

Một trong những công cụ quan trọng để khơi thông thị trường là gói tín dụng 145.000 tỷ đồng của 9 ngân hàng thương mại. Trong đó Vietcombank góp 30.000 tỷ đồng, tuy nhiên đến nay chưa giải ngân được do vướng mắc pháp lý của các dự án. 

Ông Châu tán thành việc Bộ Xây dựng đề xuất điều chỉnh tiêu chí thu nhập mua nhà ở xã hội lên 20 triệu đồng/tháng cho một cá nhân, 40 triệu đồng/tháng cho vợ chồng, và 30 triệu đồng/tháng cho cá nhân nuôi con dưới 18 tuổi. 

Về lãi suất vay mua nhà ở xã hội, ông Châu đề nghị quay lại mức 4,8%/năm, từng được Thủ tướng phê duyệt trong giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 7/2024, nhưng riêng Hà Nội và TPHCM có thể quy định khung cao hơn phù hợp với đặc thù. Hiện Ngân hàng Chính sách xã hội đang áp mức 6,6%, cao hơn lãi suất thương mại mà một số ngân hàng như Vietcombank đang áp dụng (5,9–6,1%/năm). 

Ông Châu cho rằng muốn kéo giảm giá nhà, trước hết phải giảm chi phí tiền sử dụng đất, xây dựng, đầu vào như cát, sỏi, thép, xi măng, điện, xăng dầu, cho đến chi phí tuân thủ pháp luật…

Một yếu tố quan trọng khác là kỳ vọng lợi nhuận của doanh nghiệp. Ông Châu đề nghị cộng đồng doanh nghiệp giảm kỳ vọng lợi nhuận ở mức hợp lý để có sự chia sẻ với người mua nhà. 

Lãi suất chưa bao giờ thấp đến thế

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank,) nhìn nhận thị trường bất động sản hiện tại đã rất khác so với một năm trước. Khi đó, nhiều dự án gần như “đóng băng”, ngân hàng rơi vào thế bị động, chỉ chờ nợ đến hạn.

Nhờ những bước đi quyết liệt của Chính phủ, bất động sản đã khởi sắc trở lại, kéo theo hệ thống ngân hàng thoát dần nguy cơ nợ xấu và có thêm niềm tin vào sự phục hồi. “So với một năm trước, thị trường đã tưng bừng hơn rất nhiều. Điều này cho thấy chúng ta đã đi qua giai đoạn khó khăn nhất”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Vinh, giá bất động sản hiện nay là kết quả của nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là giá đất. Nhiều năm qua, ngân sách địa phương được bổ sung nhờ tăng giá đất, nhưng cũng đẩy chi phí nhà ở lên cao.

“Nếu muốn kéo giá nhà xuống thì cần một chính sách đất đai tổng thể và quyết liệt hơn. Chỉ có tăng nguồn cung thì thị trường mới tự điều chỉnh”, ông Vinh phân tích.

Đề cập đến lãi suất, ông Vinh thẳng thắn: “Tôi đã làm ngân hàng 26 năm, chưa bao giờ thấy lãi suất thấp như bây giờ”. Lãi suất thuận lợi cho cả doanh nghiệp và người dân, nhưng không phải là chiếc đũa thần vì vấn đề cốt lõi nằm ở thủ tục. Nếu một dự án triển khai trong 6 tháng, doanh nghiệp sẽ không quá bận tâm lãi suất là 7% hay 10%. Nhưng nếu bị treo nhiều năm, “lãi mẹ đẻ lãi con” thì dù lãi suất giảm đến đâu cũng không cứu nổi.

Với gói tín dụng 120.000 tỷ đồng cho nhà ở xã hội, Tổng giám đốc VPBank tin rằng quý IV năm nay và năm 2026 sẽ là thời điểm giải ngân mạnh mẽ. Ông cũng đồng tình với phương án giao trực tiếp cho các doanh nghiệp bất động sản uy tín triển khai nhà ở xã hội. Nhà nước chỉ cần kiểm soát mục tiêu và ưu đãi đúng địa chỉ, còn doanh nghiệp có thể làm nhanh, làm hiệu quả.