“Sốt” đất hạ nhiệt, phân lô bán nền vẫn âm ỉ

Những ngày đầu tháng 1, sau thời kỳ “sốt” đất rầm rộ, thị trường bất động sản tại xã Toàn Lưu, Hà Tĩnh, đã có dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt. Tuy nhiên, hoạt động phân lô bán nền vẫn diễn ra âm ỉ.

Ghi nhận của phóng viên tại nhiều thôn thuộc xã Toàn Lưu cho thấy, cảnh ô tô nối đuôi, môi giới và nhà đầu tư đổ về tìm mua đất không còn dày đặc như trước.

Nhiều khu đất từng là vườn, đất trồng cây lâu năm, được giới đầu cơ thu gom, phân lô bán nền, nay vắng bóng nhà ở mới. Hạ tầng như đường bê tông, đường nhựa nội khu, hệ thống cột điện mặt trời vẫn còn đó, nhưng khung cảnh lại đìu hiu.

Tại thôn Nam Sơn, một mảnh đất rộng hàng trăm mét vuông đang được nhóm công nhân thi công đường nhựa và kênh mương thoát nước sơ sài. Theo nhóm công nhân, mảnh đất này vốn là đất vườn của người dân địa phương, sau đó được một người ở Nghệ An mua lại, chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất ở rồi phân lô để bán.

Dọc tuyến đường, một số người đi xe biển kiểm soát Nghệ An dừng lại xem xét rồi rời đi. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại một số khu đất khác trong xã.

Người dân địa phương cho biết, từ cuối năm 2025 đến nay, nhiều nhà đầu tư từ tỉnh khác đã mua đất, mở đường, xây kênh thoát nước và phân lô.

Trên mạng xã hội, các lô đất này đang được quảng cáo với mức giá 300-500 triệu đồng/lô, với lời chào mời “đắc địa”, cách trung tâm thành phố Hà Tĩnh (cũ) khoảng 7km, cách nút giao cao tốc 2,5km, gần khu công nghiệp thu hút vốn FDI.

Nhiều lời quảng cáo khẳng định “đất rẻ, đẹp, tiềm năng sinh lời cao”, có thể tăng giá gấp 2-3 lần trong vài năm.

Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo UBND xã Toàn Lưu cho biết, tình trạng “sốt” đất hiện nay chủ yếu diễn ra tại một số địa phương của tỉnh Nghệ An, còn trên địa bàn xã đã cơ bản lắng xuống.

Chính quyền địa phương khuyến cáo người dân và nhà đầu tư khi giao dịch đất đai cần ký kết hợp đồng rõ ràng, thực hiện công chứng hợp pháp để tránh rủi ro.

Trước đó, Công an xã Toàn Lưu cũng đã phát đi thông báo cảnh báo người dân đề phòng chiêu trò của “cò đất”, khi nhóm này mua đất của người dân rồi chia lô, lôi kéo người khác tham gia mua bán nhằm đẩy giá lên cao, gây ra hậu quả là giá đất bị đẩy vượt xa giá trị thực, người mua chịu nhiều rủi ro, trong khi ngân sách và quy hoạch địa phương bị ảnh hưởng.

Doanh nghiệp từng bị xử phạt hơn nửa tỷ đồng

Hồi tháng 9/2025, sau khi quy hoạch phân khu Khu công nghiệp phía Tây thành phố Hà Tĩnh cũ (nay thuộc xã Toàn Lưu) được công bố, cơn “sốt” đất nhanh chóng bùng phát.

Dọc tuyến tỉnh lộ 550 và nhiều ngõ nhỏ, ô tô đỗ kín, người dân và nhà đầu tư nườm nượp kéo về.

Thời điểm đó, một lô đất 160m2 cạnh nhà ở thôn Nam Sơn được bán đầu năm 2025 với giá 700 triệu đồng, nhưng chỉ trong thời gian ngắn đã liên tục được chuyển nhượng, tăng lên 1 tỷ đồng, rồi 1,2 tỷ đồng và tiếp tục được rao bán với giá hơn 1,6 tỷ đồng.

Gần đó, một lô đất rộng 200m2 cũng được chào bán 2,2 tỷ đồng dù nằm trong ngõ nhỏ, xung quanh chủ yếu là rừng cây và cánh đồng bỏ hoang.

Trước tình trạng này, Sở Xây dựng Hà Tĩnh đã gửi văn bản đến các sở, ngành liên quan, đề nghị tăng cường quản lý thị trường bất động sản. Cơ quan này nhận định, một số hội nhóm, cá nhân lợi dụng tâm lý đầu tư theo đám đông, thiếu hiểu biết của người dân để “tạo giá ảo”, “thổi giá”, làm nhiễu loạn thông tin thị trường và trục lợi.

Ngày 3/10/2025, Sở Xây dựng tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH MTV Đông Quân Land (trụ sở tại phường Trường Vinh, Nghệ An) số tiền 505 triệu đồng vì vi phạm trong hoạt động kinh doanh bất động sản.

Cụ thể, ngày 20/9, công ty này tổ chức mở bán lô đất nền tại thôn Trung Tâm, xã Toàn Lưu, gắn tên “dự án đất nền ven sông”. Sự kiện quảng bá rầm rộ, có xe đưa đón khách, bàn ghế phục vụ tham quan, giao dịch, diễn ra đúng thời điểm “cơn sốt” đất bùng phát ở khu vực sau khi có thông tin về khu công nghiệp nói trên.

Theo cơ quan chức năng, Công ty TNHH MTV Đông Quân Land có nhiều hành vi vi phạm như cung cấp không trung thực hồ sơ, thông tin về bất động sản; phát hành thư mời, vẽ sơ đồ phân lô; đặt tên “dự án đất nền ven sông” không đúng thực tế, không có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản.

Sự dịch chuyển theo các trục hạ tầng lớn

Bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, cho rằng bức tranh đô thị TPHCM đã có những thay đổi rõ nét sau một thập kỷ phát triển.

Nếu chỉ quan sát trong một đến hai năm, sự dịch chuyển của thị trường có thể chưa thực sự rõ ràng. Tuy nhiên, khi nhìn lại chặng đường 10 năm, có thể thấy TPHCM đã mở rộng không gian đô thị một cách mạnh mẽ.

Các dự án bất động sản không còn tập trung chủ yếu trong khu vực lõi trung tâm mà dần dịch chuyển ra ngoài theo các trục hạ tầng lớn, đặc biệt là khu vực dọc Vành đai 2, Vành đai 3.

Chuyên gia nhận định xu hướng này sẽ tiếp tục trong thời gian tới khi câu chuyện phát triển đô thị được mở rộng từ Vành đai 3 sang Vành đai 4. Hạ tầng giao thông đóng vai trò then chốt, giúp rút ngắn khoảng cách và thay đổi đáng kể khái niệm “xa – gần” trong không gian đô thị.

Khi các tuyến giao thông được hoàn thiện và kết nối đồng bộ, những dự án nằm cách trung tâm thành phố 40-50 km không còn bị xem là quá xa như trước. Điều này phản ánh sự chuyển dịch tất yếu của thị trường và cách TPHCM đang tái cấu trúc không gian phát triển đô thị trong dài hạn, đại diện CBRE nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam của PropertyGuru Việt Nam, nhận định trong vòng 10 năm qua, quá trình mở rộng không gian đô thị của TPHCM không chỉ được thúc đẩy bởi gia tăng dân số mà còn đến từ sự bứt phá mạnh mẽ của hạ tầng giao thông, đặc biệt là các tuyến vành đai. Yếu tố này đã tạo ra bước ngoặt lớn, làm thay đổi căn bản bản đồ phát triển thị trường căn hộ của thành phố.

Trước năm 2015, nguồn cung căn hộ tại TPHCM chủ yếu tập trung trong khu vực Vành đai 2, xoay quanh lõi trung tâm. Khi các tuyến Vành đai 3 và Vành đai 4 từng bước được hình thành, biên độ đô thị đã được mở rộng đáng kể. Các doanh nghiệp bất động sản cũng dịch chuyển mạnh ra khu vực vùng ven, đặc biệt về phía Đông Bắc thành phố. Chỉ trong một thập kỷ, số lượng dự án căn hộ đã tăng gấp khoảng 3,2 lần, phản ánh rõ nét tác động lan tỏa của hạ tầng.

Vai trò “trung tâm duy nhất” của khu lõi đô thị dần suy giảm, nhường chỗ cho sự hình thành các cực phát triển mới. Các khu vực như TP Thủ Đức, Dĩ An, Thuận An, Thủ Dầu Một hay Nhà Bè nổi lên nhờ lợi thế kết nối từ hệ thống vành đai và hạ tầng giao thông liên vùng. Chuyên gia cho rằng chính phân khúc căn hộ (chứ không phải nhà ở thấp tầng) là động lực chủ đạo giúp TPHCM mở rộng diện tích đô thị với tốc độ nhanh và quy mô lớn.

Hạ tầng sẽ tiếp tục được kết nối và đầu tư mạnh mẽ

Theo bà Nguyễn Thị Dạ Thảo, Trưởng phòng Quản lý Đường sắt đô thị – Sở Xây dựng TPHCM, tuyến metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) đã hoàn tất 100% công tác giải phóng mặt bằng và dự kiến khởi công vào tháng 1 năm sau.

Sau khi hợp nhất, TPHCM quy hoạch 27 tuyến đường sắt đô thị. Trong giai đoạn 2025-2030, thành phố đặt mục tiêu đưa vào xây dựng và hoàn thành 6 tuyến metro, từng bước hình thành mạng lưới giao thông khối lượng lớn đồng bộ.

Cũng theo bà Dạ Thảo, để đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng đến năm 2030, TPHCM sẽ tập trung đầu tư khép kín 3 tuyến Vành đai 2, 3 và 4, đồng thời hoàn thiện hệ thống cao tốc hướng tâm nhằm tăng cường kết nối vùng, gồm các tuyến TPHCM – Chơn Thành, Biên Hòa – Vũng Tàu, TPHCM – Mộc Bài, Hồ Tràm – sân bay Long Thành…

Về tầm nhìn dài hạn, TPHCM đặt mục tiêu đến năm 2035 phát triển mạng lưới metro dài khoảng 355 km, đóng vai trò là “xương sống” cho chiến lược phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Trong giai đoạn 5 năm đầu, thành phố sẽ thí điểm phát triển TOD tại 11 vị trí quanh các nhà ga metro và các tuyến vành đai trọng điểm, hướng tới hình thành các khu đô thị tích hợp, đa chức năng.

Một điểm nhấn quan trọng trong chiến lược này là khai thác quỹ đất dọc các tuyến metro và trục giao thông lớn nhằm tạo nguồn lực tài chính cho đầu tư hạ tầng. Theo ước tính, khoảng 1.800ha đất tiềm năng có thể mang lại nguồn thu khoảng 7,8 tỷ USD, được tái đầu tư trở lại cho phát triển hạ tầng đô thị.

Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TPHCM (IEEr) vừa có văn bản kiến nghị việc xây dựng bảng giá đất phải đảm bảo nguyên tắc ổn định, phù hợp với thực tiễn đời sống nhân dân và áp dụng hệ số K để xác định giá đất.

Theo Viện này, bảng giá đất của 3 địa phương tại TPHCM trước sáp nhập là cơ sở phù hợp để nhân với hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K), từ đó xây dựng bảng giá đất lần đầu áp dụng trên toàn thành phố kể từ ngày 1/1/2026.

Viện IEEr cho rằng, nếu xây dựng bảng giá đất theo giá thị trường để làm “giá gốc”, rồi tiếp tục nhân hệ số K, sẽ khiến giá đất bị khuếch đại, làm méo mó thị trường và nghĩa vụ tài chính, đồng thời không đúng tinh thần khoa học của việc áp dụng hệ số K.

Trong khi đó, bảng giá đất áp dụng từ ngày 31/10/2024 tại TPHCM (cũ) đang quá cao, gây nhiều hệ lụy cho doanh nghiệp và người dân. Ngay cả cơ quan quản lý Nhà nước cũng gặp khó khăn trong việc giải quyết thủ tục tính tiền sử dụng đất.

Đơn vị này chỉ ra rằng thu nhập bình quân quốc gia hiện chỉ đạt 8,2 triệu đồng/tháng, trong khi giá đất tăng quá nhanh, vượt xa mức thu nhập của người dân, khiến khó khăn chồng chất. Nhà ở xã hội hiện có giá lên tới 1,2 tỷ đồng/căn 2 phòng ngủ, khiến người lao động nghèo phải mất 38 năm tích lũy mới có khả năng mua.

Do đó, IEEr cho rằng việc xây dựng bảng giá đất mới không nên tiếp tục làm theo cách cũ, mà cần tuân thủ chỉ đạo của Bộ Chính trị và hướng dẫn của Bộ Tài chính về áp dụng hệ số K trong xây dựng bảng giá đất.

Bộ Chính trị đã định hướng việc xây dựng bảng giá đất dựa trên bảng giá cơ sở nhân với hệ số K, áp dụng từ ngày 1/1/2026, nhằm góp phần ổn định thị trường bất động sản và đáp ứng nhu cầu nhà ở xã hội cho người lao động.

Viện IEEr kiến nghị TPHCM xây dựng bảng giá đất dựa trên bảng giá đất trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, sau đó nhân với hệ số K để áp dụng cho bảng giá đất mới năm 2026.

Biên độ điều chỉnh hệ số K được đề xuất dao động từ tăng/giảm 20% đến 300%, nhằm ổn định giá thị trường mà không gây lạm phát. Riêng giá đất nông nghiệp trong bảng giá đất phải bằng 30% giá đất ở của cùng một thửa đất.