Sự dịch chuyển theo các trục hạ tầng lớn

Bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, cho rằng bức tranh đô thị TPHCM đã có những thay đổi rõ nét sau một thập kỷ phát triển.

Nếu chỉ quan sát trong một đến hai năm, sự dịch chuyển của thị trường có thể chưa thực sự rõ ràng. Tuy nhiên, khi nhìn lại chặng đường 10 năm, có thể thấy TPHCM đã mở rộng không gian đô thị một cách mạnh mẽ.

Các dự án bất động sản không còn tập trung chủ yếu trong khu vực lõi trung tâm mà dần dịch chuyển ra ngoài theo các trục hạ tầng lớn, đặc biệt là khu vực dọc Vành đai 2, Vành đai 3.

Chuyên gia nhận định xu hướng này sẽ tiếp tục trong thời gian tới khi câu chuyện phát triển đô thị được mở rộng từ Vành đai 3 sang Vành đai 4. Hạ tầng giao thông đóng vai trò then chốt, giúp rút ngắn khoảng cách và thay đổi đáng kể khái niệm “xa – gần” trong không gian đô thị.

Khi các tuyến giao thông được hoàn thiện và kết nối đồng bộ, những dự án nằm cách trung tâm thành phố 40-50 km không còn bị xem là quá xa như trước. Điều này phản ánh sự chuyển dịch tất yếu của thị trường và cách TPHCM đang tái cấu trúc không gian phát triển đô thị trong dài hạn, đại diện CBRE nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam của PropertyGuru Việt Nam, nhận định trong vòng 10 năm qua, quá trình mở rộng không gian đô thị của TPHCM không chỉ được thúc đẩy bởi gia tăng dân số mà còn đến từ sự bứt phá mạnh mẽ của hạ tầng giao thông, đặc biệt là các tuyến vành đai. Yếu tố này đã tạo ra bước ngoặt lớn, làm thay đổi căn bản bản đồ phát triển thị trường căn hộ của thành phố.

Trước năm 2015, nguồn cung căn hộ tại TPHCM chủ yếu tập trung trong khu vực Vành đai 2, xoay quanh lõi trung tâm. Khi các tuyến Vành đai 3 và Vành đai 4 từng bước được hình thành, biên độ đô thị đã được mở rộng đáng kể. Các doanh nghiệp bất động sản cũng dịch chuyển mạnh ra khu vực vùng ven, đặc biệt về phía Đông Bắc thành phố. Chỉ trong một thập kỷ, số lượng dự án căn hộ đã tăng gấp khoảng 3,2 lần, phản ánh rõ nét tác động lan tỏa của hạ tầng.

Vai trò “trung tâm duy nhất” của khu lõi đô thị dần suy giảm, nhường chỗ cho sự hình thành các cực phát triển mới. Các khu vực như TP Thủ Đức, Dĩ An, Thuận An, Thủ Dầu Một hay Nhà Bè nổi lên nhờ lợi thế kết nối từ hệ thống vành đai và hạ tầng giao thông liên vùng. Chuyên gia cho rằng chính phân khúc căn hộ (chứ không phải nhà ở thấp tầng) là động lực chủ đạo giúp TPHCM mở rộng diện tích đô thị với tốc độ nhanh và quy mô lớn.

Hạ tầng sẽ tiếp tục được kết nối và đầu tư mạnh mẽ

Theo bà Nguyễn Thị Dạ Thảo, Trưởng phòng Quản lý Đường sắt đô thị – Sở Xây dựng TPHCM, tuyến metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) đã hoàn tất 100% công tác giải phóng mặt bằng và dự kiến khởi công vào tháng 1 năm sau.

Sau khi hợp nhất, TPHCM quy hoạch 27 tuyến đường sắt đô thị. Trong giai đoạn 2025-2030, thành phố đặt mục tiêu đưa vào xây dựng và hoàn thành 6 tuyến metro, từng bước hình thành mạng lưới giao thông khối lượng lớn đồng bộ.

Cũng theo bà Dạ Thảo, để đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng đến năm 2030, TPHCM sẽ tập trung đầu tư khép kín 3 tuyến Vành đai 2, 3 và 4, đồng thời hoàn thiện hệ thống cao tốc hướng tâm nhằm tăng cường kết nối vùng, gồm các tuyến TPHCM – Chơn Thành, Biên Hòa – Vũng Tàu, TPHCM – Mộc Bài, Hồ Tràm – sân bay Long Thành…

Về tầm nhìn dài hạn, TPHCM đặt mục tiêu đến năm 2035 phát triển mạng lưới metro dài khoảng 355 km, đóng vai trò là “xương sống” cho chiến lược phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Trong giai đoạn 5 năm đầu, thành phố sẽ thí điểm phát triển TOD tại 11 vị trí quanh các nhà ga metro và các tuyến vành đai trọng điểm, hướng tới hình thành các khu đô thị tích hợp, đa chức năng.

Một điểm nhấn quan trọng trong chiến lược này là khai thác quỹ đất dọc các tuyến metro và trục giao thông lớn nhằm tạo nguồn lực tài chính cho đầu tư hạ tầng. Theo ước tính, khoảng 1.800ha đất tiềm năng có thể mang lại nguồn thu khoảng 7,8 tỷ USD, được tái đầu tư trở lại cho phát triển hạ tầng đô thị.

Hạ tầng dẫn đường, xu hướng dịch chuyển ra vùng vệ tinh

Giá căn hộ tại các thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM tăng phi mã trong thời gian qua, làm dấy lên nhiều lo ngại về vấn đề an cư. Theo chuyên gia, tại Hà Nội, giá trung bình của nhà chung cư dao động 70-80 triệu đồng/m2, nhiều dự án cao cấp, hàng hiệu có mức trên 100 triệu đồng/m2.

Còn tại TPHCM, nhiều dự án mới ra mắt thời gian qua có giá được neo cao, ở mức 100-200 triệu đồng/m2, thậm chí tiệm cận nhà phố. Ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) – thống kê từ 2020 đến nay, tốc độ tăng giá nhà của TPHCM có thời điểm lên đến 15-20% mỗi năm.

Theo Savills, nguồn cung nhà ở tại TPHCM vẫn bị bó hẹp bởi các vướng mắc pháp lý, trong khi nhu cầu ở thực vẫn duy trì cao. Sự lệch pha giữa cung – cầu khiến giá bán tiếp tục neo ở mức cao, dù thị trường không còn biến động mạnh. Trong bối cảnh đó, đầu tư hạ tầng và giãn dân được xem là giải pháp căn cơ giúp giảm áp lực lên khu trung tâm.

Tuyến metro số 1 vận hành trong tháng 3 đã rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TPHCM đến Bình Dương (cũ) xuống còn 20-30 phút, mở ra khả năng hình thành các cực dân cư – thương mại mới ngoài khu lõi trung tâm.

Bà Cao Thị Thanh Hương – Quản lý cấp cao Bộ phận Nghiên cứu tại Savills Việt Nam – nhận định muốn giãn dân thành công thì phải bắt đầu từ hạ tầng và đô thị hóa. Khi quy hoạch kinh tế – xã hội gắn với hạ tầng, việc bố trí quỹ đất ở dọc các trục giao thông sẽ giúp cả nhà ở thương mại và xã hội được triển khai nhanh hơn, đa dạng hóa nguồn cung cho người mua.

Cùng với hạ tầng, các chính sách hỗ trợ tài chính cũng là trụ cột quan trọng để mở rộng khả năng tiếp cận nhà ở. Theo chỉ đạo của Chính phủ, đề án thành lập Quỹ Nhà ở Quốc gia đang được nghiên cứu và dự kiến triển khai trong thời gian tới.

Bà Hương cho rằng, đây là mô hình đã chứng minh hiệu quả ở Singapore và Hàn Quốc, khi người dân được vay với lãi suất thấp, thời gian dài, còn doanh nghiệp tham gia quỹ được hưởng ưu đãi đầu tư và tiếp cận quỹ đất quy hoạch. Người mua được hỗ trợ tài chính hợp lý, còn doanh nghiệp có động lực tham gia phát triển nhà ở vừa túi tiền. Khi hai phía cùng hưởng lợi, thị trường sẽ tiến tới trạng thái cân bằng và bền vững hơn.

Đại diện Savills đánh giá, khi hạ tầng, quy hoạch và cơ chế tài chính được triển khai đồng bộ, TPHCM sẽ có điều kiện để giải quyết bài toán giãn dân, cân bằng cung – cầu và ổn định giá nhà ở dài hạn. Việc mở rộng không gian đô thị theo hướng kết nối vùng không chỉ giúp phân bổ lại mật độ dân cư, mà còn tạo dư địa phát triển cho các phân khúc phù hợp với người mua ở thực.

Hạ tầng là yếu tố dẫn đường cho động lực mới của thị trường bất động sản mùa cuối năm cũng được các chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu Kinh tế – Tài chính – Bất Động Sản Dat Xanh Services (Dat Xanh Services – FERI) nêu quan điểm.

Theo đó, hạ tầng tiếp tục giữ vai trò đầu tàu của toàn thị trường. Hàng loạt công trình chiến lược như cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 2, sân bay Long Thành, vành đai 3 TPHCM… đồng loạt tăng tốc tiến độ, tạo nên làn sóng lan tỏa mạnh mẽ đến các khu vực vùng ven và vệ tinh đô thị.

Chính sách thúc đẩy giải ngân đầu tư công đạt tiến độ cao nhất trong nhiều năm trở lại đây đã góp phần tạo “cú hích kép” cho thị trường: vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa nâng sức bật cho bất động sản khu vực hưởng lợi từ hạ tầng. 

Khu đô thị vệ tinh cần đảm bảo điều gì?

Nói tại một sự kiện gần đây, TSKH.KTS Ngô Viết Nam Sơn – Chuyên gia quy hoạch kiến trúc – nói vị trí chỉ là một phần nhỏ quyết định sự thành công khu đô thị vệ tinh. Kinh nghiệm từ khu đô thị Nam Sài Gòn, cũng như được xem qua các quy hoạch thành công ở Thượng Hải hay Mỹ, cho thấy một khu đô thị muốn phát triển bền vững cần hội tụ 3 yếu tố ngay từ đầu.

Trước hết là quy hoạch bài bản với định hướng rõ ràng và có sự tham gia của các chuyên gia. Kế đến là hạ tầng đi trước, bao gồm trường học, đường xá, bệnh viện để tạo nền tảng thu hút cư dân. Yếu tố cuối cùng là kế hoạch triển khai hợp lý, xác định rõ thứ tự ưu tiên để từng bước đưa quy hoạch vào thực tế.

Tuy vậy, ông Sơn chỉ ra vẫn còn những điểm yếu cần lưu ý để triển khai khu đô thị vệ tinh hiệu quả. Thứ nhất là cơ chế và khung pháp lý cần phải thực sự đồng bộ. Thứ 2 là chú trọng đến vấn đề môi trường trong quá trình phát triển dự án. Cuối cùng là vấn đề bản sắc, đòi hỏi quy hoạch phải bảo đảm tính trật tự và hài hòa.

Còn ông Nguyễn Khánh Duy – Giám đốc Bộ phận Kinh doanh nhà ở Savills Việt Nam – cho rằng một khu đô thị vệ tinh được coi là thành công trước hết phải có cư dân sinh sống. Nếu chỉ xây dựng hạ tầng hiện đại, nhiều tiện ích và mảng xanh nhưng vắng bóng người ở thì đó chỉ là “đô thị ma”.

Vì vậy, các khu đô thị vệ tinh muốn thu hút người dân sinh sống cần quan tâm yếu tố đầu tiên là nằm cách trung tâm khoảng 30-40km. Đồng thời, hệ thống giao thông công cộng phải thuận tiện để rút ngắn thời gian di chuyển vào trung tâm, chẳng hạn thông qua metro hoặc tàu cao tốc.

Bên cạnh đó, giá bất động sản tại những khu vực này phải thấp hơn khu vực trung tâm khoảng 40-50%, từ đó mới đủ sức hấp dẫn để cư dân thực sự chọn nơi đây làm chốn an cư.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Quyết định về việc ban hành hệ số điều chỉnh giá đất trên địa bàn thành phố. Đối tượng áp dụng là các cơ quan có chức năng quản lý đất đai; văn phòng đăng ký đất đai; cơ quan thuế và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Theo đó, hệ số điều chỉnh giá đất (K) đối với các loại đất được áp dụng như sau:

– Hệ số điều chỉnh giá đất đối với các loại đất ban hành kèm theo Nghị quyết số 52/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân nhân TP làm căn cứ tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là: K=1.

– Hệ số điều chỉnh giá đất đối với các loại đất ban hành kèm theo Nghị quyết số 52/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân nhân TP làm căn cứ tính tiền, thuế, phí của các trường hợp thuộc phạm vi áp dụng quy định tại khoản 1 Điều 159 Luật Đất đai năm 2024 là: K=1.

– Hệ số điều chỉnh giá đất đối với các loại đất ban hành kèm theo Nghị quyết số 52/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân nhân TP làm căn cứ tính tiền các trường hợp thực hiện dự án đầu tư công nghiệp, cụm công nghiệp, xác định giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất, các trường hợp khác thực hiện dự án đầu tư không có mục đích hỗn hợp theo quy hoạch xây dựng thuộc phạm vi áp dụng quy định tại khoản 1 Điều 160 Luật Đất Đai năm 2024 là:

+ Hệ số điều chỉnh mức biến động thị trường: K=1;

+ Hệ số điều chỉnh theo quy hoạch: K=1,x;

+ Hệ số điều chỉnh theo các yếu tố ảnh hưởng: Đối với các dự án sử dụng đất thương mại, dịch vụ, các dự án đầu tư xây dựng khu đô thị mới, khu đấu giá, khu nhà ở thương mại, dịch vụ, các dự án đầu tư xây dựng khu đô thị mới, khu đấu giá, khu nhà ở thương mại gần trung tâm hành chính, trung tâm thương mại, trung tâm văn hóa, thể thao, cơ sở giáo dục và đào tạo; công viên, khu vui chơi giải trí, khu danh thắng hoặc dự án được phê duyệt quy hoạch có trung tâm hành chính, trung tâm thương mại, trung tâm văn hóa, thể thao, cơ sở giáo dục và đào tạo; công viên, khu vui chơi giải trí, khu danh thắng: K=1,1; đối với các trường hợp khác: K=1.

UBND TP Hà Nội giao Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi, kiểm tra, tổng hợp việc thực hiện quyết định. Cơ quan có chức năng quản lý đất đai, Văn phòng Đăng ký đất đai chủ trì, phối hợp với các cơ quan thuế, tài chính, xây dựng và các tổ chức, cá nhân có liên quan xác định giá đất làm căn cứ tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định.

Các tổ chức, cá nhân, người sử dụng đất có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài chính theo thông báo của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo quy định.