Thông tin trên được Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết tại Diễn đàn “Triển vọng thị trường bất động sản năm 2026 – Động lực cho chu kỳ tăng trưởng mới” do Báo Xây dựng tổ chức chiều 8/1.

Theo Thứ trưởng, qua rà soát, cả nước hiện có khoảng 2.991 dự án bất động sản gặp khó khăn, trong đó hơn 80% vướng mắc liên quan đến pháp lý, thủ tục đầu tư, đất đai, định giá đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính. Tổng quy mô vốn của các dự án này ước khoảng 2,4 triệu tỷ đồng, phản ánh lượng nguồn lực tài chính lớn đang bị “tắc nghẽn” trong nền kinh tế.

“Nếu tháo gỡ được các dự án này, thị trường sẽ có thêm nguồn cung rất lớn, không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn giúp giảm áp lực thiếu hụt nhà ở thời gian tới”, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh đánh giá.

Cũng theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, thời gian qua, các cơ quan chức năng đã tháo gỡ được khoảng 926 dự án trong tổng số gần 3.000 dự án nêu trên. Phần còn lại đang được phân loại theo thẩm quyền xử lý. Cụ thể, khoảng 248 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội, hiện được nghiên cứu để xây dựng nghị quyết tháo gỡ. 278 dự án thuộc thẩm quyền Chính phủ và các bộ, ngành, dự kiến tiếp tục xử lý trong năm nay. Ngoài ra, còn 114 dự án thuộc thẩm quyền địa phương, sẽ do các địa phương chủ động tháo gỡ theo hướng dẫn của Trung ương.

Đáng chú ý, khoảng 80 dự án gặp vướng mắc theo hình thức hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao) cũng đang được Chính phủ xây dựng nghị quyết riêng nhằm khơi thông nguồn lực và sớm đưa các dự án này trở lại triển khai.

Bên cạnh việc tháo gỡ các dự án tồn đọng, Bộ Xây dựng xác định gia tăng nguồn cung nhà ở xã hội và nhà thương mại giá phù hợp là một trong những nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn tới. Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh, nhà ở xã hội đang trở thành điểm sáng khi cả nước đã đạt hơn 60% mục tiêu của Đề án 1 triệu căn. Riêng năm 2026, dự kiến bổ sung khoảng 160.000 căn, góp phần điều tiết thị trường và cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Ngoài ra, cả nước hiện có 1.114 dự án nhà ở, khu đô thị đang triển khai, với khoảng 529.000 sản phẩm. Dù vậy lãnh đạo Bộ Xây dựng thẳng thắn nhìn nhận thị trường vẫn tồn tại nhiều hạn chế như cơ cấu sản phẩm chưa cân đối, nguồn cung nhà ở giá phù hợp còn thiếu, giá bất động sản tăng cao và hệ thống thông tin thị trường chưa đầy đủ, kịp thời. Nếu việc tháo gỡ cho hàng nghìn dự án đang bị ách tắc được triển khai đồng bộ trong năm nay, thị trường sẽ có thêm dư địa để điều chỉnh cơ cấu sản phẩm theo hướng sát với nhu cầu thực hơn.

Ở góc độ thị trường, TS Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho biết năm 2025, thị trường đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi hàng loạt dự án được tháo gỡ vướng mắc pháp lý và quay trở lại triển khai, bổ sung nguồn cung mới đạt mức cao nhất kể từ năm 2020. Thanh khoản cũng cải thiện rõ rệt, tiệm cận giai đoạn ổn định trước Covid 19. Giá bất động sản tăng nhanh trong nửa đầu năm nhưng đã chững lại từ giữa năm, nhờ các biện pháp điều tiết của Nhà nước.

Cùng với đó, đầu tư công tiếp tục được đẩy mạnh, tạo lực đỡ cho thị trường. Dòng vốn tín dụng đạt mức kỷ lục hơn 4 triệu tỷ đồng, trong đó khoảng 1,8 triệu tỷ đồng chảy vào lĩnh vực bất động sản.

Chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng quá trình tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý không chỉ khơi thông nguồn lực cho các dự án mà còn mở ra cơ hội tái cấu trúc toàn diện thị trường bất động sản, đặc biệt tại khu vực phía Nam – nơi tập trung nhiều dự án quy mô lớn nhưng tồn tại vướng mắc kéo dài.

Ông Phong đánh giá, việc hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính và áp dụng các cơ chế đặc thù gỡ vướng cho thị trường bất động sản, trong đó cho phép triển khai dự án khi đạt được sự đồng thuận của đa số chủ sở hữu, đang tạo điều kiện để xử lý nhiều dự án “đóng băng” kéo dài.

Tuy nhiên, những thay đổi này cũng tạo ra sức ép lớn, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược, nâng cao năng lực quản trị và thích ứng với môi trường chính sách mới cùng các tiêu chuẩn phát triển ngày càng khắt khe hơn.

Giới chuyên gia nhìn nhận khi nguồn cung được khơi thông, thị trường bước vào quá trình sàng lọc rõ nét hơn. Những dự án kém chất lượng, thiếu minh bạch hoặc không đủ năng lực triển khai dần bị loại bỏ, nhường chỗ cho các doanh nghiệp có tiềm lực tài chính, quản trị tốt và tầm nhìn dài hạn. Trục phát triển vì thế dịch chuyển từ các dự án nhỏ lẻ sang các khu đô thị, đại dự án quy mô lớn, gắn với hạ tầng giao thông và định hướng phát triển bền vững.

Năm 2026, thị trường bất động sản đứng trước nhiều cơ hội nhờ mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, chính sách tiền tệ duy trì linh hoạt và định hướng phát triển các mô hình đô thị mới như đô thị nén, đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Theo đánh giá của cơ quan chức năng, khi các vướng mắc pháp lý được tháo gỡ đồng bộ, thị trường bất động sản sẽ có điều kiện bước vào giai đoạn phục hồi bền vững hơn.

Phương Uyên

Chủ đầu tư An Gia đang triển khai gói tài chính cho dự án The Gió Riverside với chính sách hỗ trợ 100% lãi vay trong 36 tháng, khách chỉ cần đóng 21% giá trị căn hộ tương đương khoảng 600 triệu đồng để ký hợp đồng cho căn 65 m2. Ngoài ra, khách hàng được ân hạn nợ gốc tối đa 60 tháng, nhận chiết khấu đến 23,5%…

Công ty Cổ phần Mai Bá Hương gần đây cũng đưa ra gói vay hỗ trợ cho dự án Dragon Eden (tại Tây Ninh). Theo đó, khách hàng chỉ trả nợ gốc 1% mỗi năm trong 20 năm đầu, ngân hàng cho vay tối đa 80% giá trị hợp đồng, lãi suất 0 đồng trong 18 tháng. Người mua nhận đất và sổ ngay, được hưởng chiết khấu lên tới 10%.

Tương tự, Phú Đông Group, chủ đầu tư dự án Phú Đông SkyOne, cho phép người mua thanh toán 10% (khoảng 220 triệu đồng) cho đến khi nhận nhà (năm 2027). Chính sách này nhắm đến nhóm khách hàng trẻ lần đầu sở hữu nhà, có tích lũy hạn chế, giảm rủi ro chôn vốn trong giai đoạn xây dựng. Chủ đầu tư cũng hỗ trợ 100% lãi vay và ân hạn gốc trong 24 tháng, cố định lãi suất 0% trong hai năm đầu. Dự án đang mở bán với giá từ 36 triệu đồng mỗi m2.

Các gói ưu đãi trên được doanh nghiệp bất động sản đưa ra trong bối cảnh lãi suất cho vay của nhiều ngân hàng tăng lên. Ghi nhận của VnExpress cho thấy lãi suất ưu đãi vay bất động sản tại nhiều nhà băng tăng 1-2% mỗi năm so với vài tháng trước. ACB đang áp dụng mức 8% cho giai đoạn ưu đãi 1-2 năm đầu, ABBank 9,6%, Sacombank 7,5-8%, VIB là 9%,… Lãi suất thả nổi cho khoản vay nhà ở hiện cũng phổ biến 11-14% mỗi năm, tăng 1-2% so với trước.

Theo Ngân hàng Nhà nước, tín dụng bất động sản hiện chiếm khoảng 24% tổng dư nợ, trong khi tổng tín dụng toàn nền kinh tế tương đương 137% GDP. Đây là mức được nhiều tổ chức quốc tế đánh giá tiềm ẩn rủi ro. Các ngân hàng cũng đẩy mạnh huy động vốn cuối năm, kéo mặt bằng lãi suất tăng.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc thị trường nhà ở CBRE Việt Nam, cho biết giá bán hiện là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định mua nhà, vượt lên cả vị trí, tiến độ thanh toán hay thời điểm bàn giao. Giá căn hộ sơ cấp tại Hà Nội và TP HCM đang ở mức khoảng 90-94 triệu đồng mỗi m2, khiến phần lớn sản phẩm mở bán có giá từ 5 tỷ đồng mỗi căn.

Theo ông, chi phí sở hữu tăng cao buộc nhiều người mua phải dùng đòn bẩy tài chính và hiện khoảng 64% giao dịch trên thị trường có sử dụng tín dụng ngân hàng. Điều này càng cho thấy điều kiện vay và sức chịu đựng tài chính của người mua đóng vai trò then chốt trong quyết định xuống tiền.

“Nếu thiếu hỗ trợ tài chính, người mua nhà sẽ thận trọng hơn. Do đó ưu đãi lãi suất và chính sách thanh toán giãn rộng là hướng đi hợp lý giúp doanh nghiệp giữ thanh khoản và kích cầu hiệu quả trong giai đoạn này”, ông Kiệt nhận định.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, đánh giá với mặt bằng giá cao, người mua có xu hướng tìm dự án được hỗ trợ lãi suất, giãn tiến độ hoặc trả chậm nhằm giảm áp lực vốn ban đầu. Điều này cũng lý giải vì sao nhiều chủ đầu tư ưu tiên chính sách tài chính thay vì giảm giá trực tiếp. Bởi theo ông Tuấn, động thái này vừa giữ được mặt bằng giá bán, vừa mở rộng tệp khách có khả năng tiếp cận nhà ở.

Với doanh nghiệp phát triển dự án, chi phí vốn gia tăng khiến biên lợi nhuận thu hẹp, việc kích cầu qua ưu đãi thanh toán trở thành cách duy trì dòng tiền và xoay vòng dự án trong giai đoạn thị trường nhạy cảm.

Theo ông Lucas Ignatius Loh Jen Yuh, CEO Nam Long Group, lãi vay mua nhà hiện chưa ở mức cảnh báo, nhưng chỉ cần tăng thêm biên độ nhỏ cũng có thể làm sức mua chậm lại. Nam Long vì thế đang nghiên cứu các gói vay hỗ trợ 3-5 năm để giảm áp lực tài chính giai đoạn đầu cho khách mua, một chiến lược cũng được nhiều doanh nghiệp áp dụng để giữ nhịp bán hàng trong thời gian tới.

Giới phân tích cho rằng, thay vì chờ thị trường tự hồi phục, doanh nghiệp đang lựa chọn chủ động “chia nhỏ” gánh nặng tài chính cho người mua bằng hỗ trợ lãi vay, tiến độ linh hoạt và mức chiết khấu trực tiếp. Đây được xem là lời giải để duy trì thanh khoản, đồng thời tránh tái diễn trạng thái trầm lắng của năm 2023 khi người mua đứng ngoài quan sát.

Phương Uyên

Cuối năm ngoái, khi chung cư mới liên tục ra hàng ở khu đông, chị Thu Trang, 36 tuổi, xã Gia Lâm vay ngân hàng 2 tỷ đồng để mua một căn ba phòng ngủ. Căn này ở phân khu đã bàn giao 5 năm, giá khoảng 4,8 tỷ đồng. Sau khi nhận nhà, chị đầu tư thêm 200 triệu đồng tiền nội thất, kỳ vọng cho thuê được 14-15 triệu đồng một tháng.

Chị Trang mua nhà cũ để đón sóng tăng giá và có thể cho thuê ngay, dùng dòng tiền trả lãi ngân hàng. Tuy nhiên thị trường vào mùa thấp điểm, môi giới định giá thuê loại căn hộ 3 phòng ngủ chỉ khoảng 12-13 triệu đồng một tháng, vẫn khó tìm khách thuê. Sau một tháng bỏ trống nhà vì không có khách, chị Trang đành chốt hợp đồng cho thuê năm đầu tiên còn 11,5 triệu một tháng, thấp hơn 5-12% dự tính ban đầu.

“Mỗi tháng tôi vẫn phải bù thêm 5-6 triệu tiền trả ngân hàng”, chị nói. Nhà đầu tư này ước tính hiệu suất thuê chỉ khoảng 2,5%, thấp hơn gửi tiết kiệm và tính bán nhà khi thị trường có sóng trở lại.

Tương tự, anh Việt, 35 tuổi, ở phường Từ Liêm vừa mất 30 triệu đồng sửa chữa căn chung cư ở khu đô thị phía tây sau khi khách thuê trả nhà. Căn này rộng 65 m2 được anh mua cách đây hơn một năm với giá 4,5 tỷ đồng, trong đó vay ngân hàng một nửa. Mỗi tháng, anh cho thuê được 11 triệu đồng.

Khi nhận lại nhà, anh Việt tá hỏa hiện trạng xuống cấp dù mới cho thuê một năm. Sàn nhựa giả gỗ bị bong tróc, tường có nhiều vết bẩn khó vệ sinh, sofa bằng da bị rách cùng tay nắm cửa bị bung. Liên hệ với đơn vị sửa chữa, anh nói “chấp nhận mất một tháng tiền cho thuê” để sơn sửa lại nhà, thay nội thất.

“Giữ lại tiền cọc vẫn không đủ sửa nhà, tôi phải bù thêm gần 20 triệu đồng, chưa tính một tháng phòng trống và phí môi giới tìm khách mới”, anh nói. Sau khi trừ các khoản này, tiền cho thuê một năm thực nhận của anh Việt còn 10 tháng, tương đương tỷ suất lợi nhuận khoảng 2,4%.

Không chỉ những khu đô thị mới với lượng hàng bàn giao lớn, tỷ suất cho thuê có xu hướng giảm mạnh ở các dự án cũ, bàn giao chục năm. Anh Tuấn, một nhà đầu tư ở phường Hoàng Liệt, cho biết tốn 150 triệu đồng để cải tạo căn chung cư 67 m2 tại HH Linh Đàm sau nhiều tháng không tìm được khách thuê mới. Mức cho thuê loại căn này vẫn chững một năm qua, khoảng 7-8 triệu đồng một tháng, dù giá bán đã tăng khoảng 20-30%. “Tính ra hiệu suất cho thuê dao động 2,8-3%, chưa kể hiện trạng xuống cấp nhanh, khấu hao lớn”, anh Tuấn cho hay.

Đây là ba trong nhiều trường hợp nhà đầu tư “vỡ mộng” với hiệu suất cho thuê chung cư. Các nhà đầu tư này chủ yếu sử dụng đòn bẩy tài chính (vay ngân hàng), để mua nhà thời điểm “nóng sốt” nhằm lướt sóng. Tuy nhiên, vị trí dự án xa trung tâm, nguồn cung cho thuê lớn khiến những phân khu này chưa hấp dẫn khách thuê, khó bù lại khoản trả ngân hàng mỗi tháng.

Thời gian qua, lợi nhuận từ cho thuê chung cư Hà Nội duy trì mức thấp hơn lãi gửi ngân hàng và có xu hướng sụt giảm. Con số này được tính bằng (tiền cho thuê một tháng x 12 tháng) chia cho giá trị tài sản.

Hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho biết tính tỷ suất lợi nhuận cho thuê căn hộ ở Thủ đô đạt trung bình 3-3,4% một năm, trong khi năm 2023 mức này trên 5,1%.

Tương tự, theo kênh rao tin trực tuyến Batdongsan, tỷ suất lợi nhuận cho thuê chung cư tại Hà Nội đạt khoảng 3%, trong khi đầu năm 2023 ở ngưỡng 4,9-5%. Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc kênh Batdongsan, cho hay chênh lệch ngày càng lớn giữa giá mua nhà và thuê khiến tỷ suất lợi nhuận thuần túy từ đầu tư cho thuê kém hấp dẫn.

Hiện nay, giá bán chung cư ở Hà Nội trung bình 80-90 triệu đồng mỗi m2, tăng khoảng 30-40% theo năm. Trong khi đó, mức cho thuê căn hộ chỉ tăng khoảng 8-10% một năm, nhiều dự án thậm chí không tăng giá trong thời gian dài.

Ông Quốc Anh dự báo tỷ suất lợi nhuận cho thuê có thể tiếp tục giảm do nguồn cung mới dồi dào nhưng tập trung ở phân khúc cao cấp, trong khi giá nhà thứ cấp vẫn neo cao.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết tỷ suất lợi nhuận cho thuê chung cư tại Việt Nam phổ biến dưới 2%, ở đô thị lớn khoảng 3%, thấp hơn so với gửi tiết kiệm. “Vốn bỏ ra 5-6 tỷ đồng mà lợi suất cho thuê thực tế ngày càng giảm, khiến nhiều nhà đầu tư tay ngang vỡ mộng”, ông nói.

Dù vậy, ông Đính cho rằng chung cư vẫn có sức hút với nhóm nhà đầu tư kinh nghiệm, dày vốn, có nhu cầu tích sản. Họ kỳ vọng nhiều hơn vào tốc độ tăng giá trị tài sản nên việc cho thuê chủ yếu để khai thác thêm trong lúc đợi giá điều chỉnh.

Trong giai đoạn 2026-2028, nguồn cung chung cư mới, sẵn sàng bàn giao có thể lên đến hàng chục nghìn căn, góp phần gia tăng áp lực lên thị trường cho thuê, nhất là vùng ven. CBRE dự báo hai năm tới, Thủ đô có thể đón hơn 33.000 căn hộ mới mỗi năm.

“Trong bối cảnh nguồn cung dồi dào với giá neo cao, nhà đầu tư mới cần cân nhắc kỹ về hiệu quả đầu tư, dòng tiền và rủi ro thanh khoản. Thay vì mua nhanh bán nhanh, họ nên chuyển sang chiến lược trung và dài hạn, chọn lọc dự án kỹ lưỡng”, CBRE khuyến nghị.

Ngọc Diễm – Bích Phương