Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 287/2025/NĐ-CP ngày 5/11, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không. 

Nghị định 287 gồm 5 chương, 29 điều, thay thế Nghị định 44/2018, được xem là khuôn khổ pháp lý cao nhất hiện nay trong việc định hình lại cách quản lý các tài sản công tại khu vực cảng hàng không.

Theo một chuyên gia về quy hoạch đô thị, đây là lần đầu tiên một cơ chế rõ ràng được thiết lập để chuyển giao các tài sản, bao gồm cả quỹ đất không còn nhu cầu sử dụng cho mục đích hàng không, về cho địa phương quản lý và xử lý.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản luôn “khát” những quỹ đất sạch có vị trí chiến lược, Nghị định mới này đã mang đến một thông tin cực kỳ đáng chú ý. Trọng tâm của sự chú ý lần này đổ dồn về Điều 19, quy định về việc “Chuyển giao tài sản kết cấu hạ tầng hàng không về địa phương quản lý, xử lý”.

Điểm mới mang tính đột phá của nghị định là việc trao quyền chủ động cho địa phương sau khi tiếp nhận các tài sản này. Chính quyền cấp tỉnh có thể khai thác, sử dụng quỹ đất theo quy định của pháp luật về đất đai, đầu tư và nhà ở, trong đó có thể thực hiện đấu giá, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, giao cho các tổ chức phát triển quỹ đất quản lý hoặc sử dụng cho các mục tiêu an sinh như phát triển nhà ở xã hội, tái định cư.

Mọi hoạt động xử lý phải được tiến hành minh bạch, có thẩm định, phê duyệt của cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm không ảnh hưởng đến hoạt động hàng không hiện hữu.

Nghị định cũng khẳng định rõ ràng giới hạn của cơ chế này: Các tài sản được xây dựng trên đất quốc phòng sẽ không được chuyển giao cho địa phương, mà tiếp tục do Bộ Quốc phòng quản lý theo quy định riêng. Cách tiếp cận này giúp phân định rạch ròi giữa hạ tầng dân dụng và khu vực quân sự, đảm bảo an toàn, an ninh hàng không.

Theo giới chuyên gia, việc luật hóa cơ chế chuyển giao này sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực đất đai quốc gia, khắc phục tình trạng “đất treo” hoặc sử dụng kém hiệu quả trong phạm vi sân bay. Khi những khu đất không còn phục vụ công năng hàng không được đưa trở lại vòng quay phát triển kinh tế, địa phương có thêm cơ hội tạo nguồn lực mới, bổ sung quỹ đất sạch cho phát triển đô thị, thương mại và nhà ở.

Dưới góc độ dài hạn, Nghị định 287 không chỉ là giải pháp kỹ thuật trong quản lý tài sản công, mà còn mở ra một hướng khai thác bền vững cho “quỹ đất sân bay” – vừa bảo đảm an toàn, quốc phòng, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, đưa nguồn lực hạ tầng trở lại phục vụ lợi ích chung.

Ngày 10/1, UBND xã Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi đã công bố kết quả đấu giá thành công 40 lô đất tại các tuyến đường trung tâm xã, thu về gần 270 tỷ đồng, vượt xa giá khởi điểm.

Ông Phạm Văn Thắng, Chủ tịch UBND xã Măng Đen, cho biết Ban Quản lý dự án và dịch vụ công ích xã Măng Đen đã phối hợp cùng Công ty đấu giá hợp danh Đông Dương (Gia Lai) tổ chức phiên đấu giá quyền sử dụng đất đối với 40 lô đất.

Tổng diện tích của 40 lô đất này là hơn 8.584m2, với diện tích mỗi lô dao động từ 178m2 đến 385m2. Tổng giá khởi điểm ban đầu được đưa ra là hơn 223 tỷ đồng.

Phiên đấu giá được tổ chức theo hình thức bỏ phiếu gián tiếp, áp dụng phương thức trả giá lên, thu hút khoảng 200 hồ sơ đăng ký tham gia.

Kết quả, tất cả 40 lô đất đều được đấu giá thành công, mang về tổng giá trị gần 270 tỷ đồng, cao hơn khoảng 46 tỷ đồng so với giá khởi điểm. Giá trúng đấu giá bình quân đạt khoảng 6,75 tỷ đồng mỗi lô.

Chủ tịch UBND xã Măng Đen nhận định, mức chênh lệch đáng kể so với giá khởi điểm cho thấy sức hút mạnh mẽ của quỹ đất tại khu vực trung tâm xã. Ông nhấn mạnh, yếu tố du lịch và khí hậu đặc trưng của Măng Đen đang là “thỏi nam châm” thu hút sự quan tâm lớn từ cả người dân và giới đầu tư.

“Nguồn thu từ đấu giá đất sẽ góp phần quan trọng vào việc tăng ngân sách địa phương, tạo điều kiện khai thác hiệu quả quỹ đất, phục vụ phát triển hạ tầng và kinh tế – xã hội trong thời gian tới”, ông Thắng khẳng định.

Bên cạnh một số doanh nghiệp bất động sản có nền tảng tài chính vững mạnh, không ít công ty vẫn đang phải “căng mình” giải bài toán dòng tiền để duy trì và phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh. Tái cơ cấu nguồn vốn, quỹ đất và danh mục dự án đang trở thành lựa chọn phổ biến.

Công ty Cổ phần Đầu tư LDG (LDG Group, mã chứng khoán: LDG) đã thông qua việc chuyển nhượng toàn bộ dự án Khu căn hộ LDG Sky (phường Đông Hòa, TPHCM). Theo lãnh đạo công ty, thương vụ này nằm trong lộ trình tái cơ cấu nguồn vốn, quỹ đất và dự án nhằm tạo thêm nguồn tài chính phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh trong giai đoạn tới.

Dự án LDG Sky có quy mô hơn 18.000m2, gồm 4 khối căn hộ cao 29 tầng với gần 1.700 căn hộ cao cấp. Đến thời điểm hiện tại, dự án đã hoàn thành xây dựng phần móng cùng các thủ tục pháp lý liên quan. Việc chuyển nhượng dự án được xem là một bước đi quan trọng trong chiến lược tái cấu trúc tài chính và chuẩn bị cho chu kỳ đầu tư kinh doanh mới của doanh nghiệp.

Hiện LDG Group vẫn đang sở hữu nhiều quỹ đất tại các địa phương như TPHCM, Đà Nẵng, Đồng Nai và Cần Thơ. Cụ thể là khu phức hợp Bãi Bụt rộng 29 ha ven biển Đà Nẵng với tổng vốn đầu tư hơn 8.000 tỷ đồng; hai dự án khu căn hộ tại đại lộ Võ Văn Kiệt và An Dương Vương (thuộc quận 9 cũ) với tổng giá trị hơn 2.000 tỷ đồng; khu đô thị Diamond Valley rộng 19ha tại Đồng Nai…

Nếu quá trình tái cơ cấu diễn ra thuận lợi, việc triển khai các dự án này được kỳ vọng sẽ mang lại nguồn doanh thu đáng kể cho công ty trong thời gian tới.

Không riêng LDG Group, trong bối cảnh thị trường bất động sản có nhiều thay đổi về chính sách và xu hướng đầu tư, nhiều doanh nghiệp trong ngành cũng đang đẩy mạnh tái cơ cấu toàn diện nhằm phù hợp với mục tiêu phát triển mới.

Đơn cử, Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai (mã chứng khoán: QCG) đã thông qua việc chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp tại hai doanh nghiệp là Công ty Xây dựng – Kinh doanh nhà Phạm Gia và Công ty Bất động sản Hiệp Phúc, dự kiến hoàn tất trong quý I năm nay.

Việc thoái vốn này nằm trong phương án thu xếp tài chính để trả nợ cho bà Trương Mỹ Lan, qua đó phục vụ mục tiêu thu hồi dự án Khu dân cư Bắc Phước Kiển (TPHCM).

Một trường hợp khác là Công ty Cổ phần Phát triển Bất động sản Phát Đạt (mã chứng khoán: PDR) vừa chuyển nhượng 79% vốn tại công ty con là Công ty TNHH Đầu tư Bất động sản Cao tầng Thuận An 1 (phường Xuân Hòa, TPHCM) và chuyển nhượng 99% cổ phần tại Công ty Đầu tư Bắc Cường (Đà Nẵng) với giá tối thiểu 1.100 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, Phát Đạt cũng thực hiện thâu tóm công ty sở hữu dự án nhà ở thương mại tại khu đất số 239 Cách Mạng Tháng 8 (phường Bàn Cờ, TPHCM) với diện tích khoảng 3.500m2, tổng mức đầu tư dự kiến 5.500 tỷ đồng và thời gian triển khai từ năm 2026 đến 2030.

Trong khi đó, Tập đoàn Novaland đã rút toàn bộ vốn khỏi Công ty TNHH Đầu tư Bất động sản Tân Kim Yến – công ty mẹ của Công ty TNHH Bất động sản Gia Phú, chủ đầu tư dự án The Sun Avenue trên trục đường Mai Chí Thọ, phường Bình Trưng, TPHCM. Việc thoái vốn này đồng nghĩa Novaland không còn mối liên hệ sở hữu với dự án The Sun Avenue.

Song song với hoạt động thoái vốn, Novaland cũng vừa hoàn tất phát hành hơn 163,6 triệu cổ phiếu để hoán đổi nợ cho NovaGroup và Diamond Properties, với tổng giá trị khoản nợ được hoán đổi hơn 2.577 tỷ đồng.

Đồng thời, tập đoàn đã thông qua kế hoạch phát hành cổ phiếu để chuyển đổi một phần gói trái phiếu chuyển đổi quốc tế trị giá 335 triệu USD. Cụ thể, số lượng trái phiếu chuyển đổi là 133 trái phiếu, tương ứng giá trị chuyển đổi 747 tỷ đồng, giá chuyển đổi 36.000 đồng/cổ phiếu.

Sau khi triển khai hai phương án phát hành trên, Novaland đã giảm được hơn 3.324 tỷ đồng dư nợ. Tổng tỷ lệ sở hữu của nhóm cổ đông lớn (NovaGroup và Diamond Properties) cùng nhóm cổ đông gia đình Chủ tịch Novaland hiện đạt trên 40%.