Thị trường bất động sản Mỹ năm 2025 đang chứng kiến một nghịch lý thú vị: Công nghệ càng hiện đại, người mua nhà càng mệt mỏi. 

Không còn dừng lại ở các công cụ chỉnh sửa màu sắc đơn thuần, AI đang can thiệp sâu vào cấu trúc hình ảnh, tạo ra một hiện tượng mà giới chuyên môn gọi là “housefished” – mượn từ khái niệm “catfish” (lừa tình qua mạng). Những ngôi nhà trên web thì đẹp như mơ, nhưng thực tế lại là những cú lừa ngoạn mục, đẩy người mua vào ma trận thông tin hỗn loạn và tốn kém.

Cú lừa thị giác và bài toán chi phí cơ hội

Trong đầu tư bất động sản, thông tin chính xác là tài sản quý giá nhất. Tuy nhiên, AI đang làm xói mòn tài sản này. Claire Boston, một phóng viên cao cấp, đã ghi nhận tình trạng ngày càng nhiều người mua nhà tại Mỹ rơi vào cảnh dở khóc dở cười khi tin vào những bức ảnh đã được “tút tát” quá đà.

Những dấu hiệu nhận biết đang dần trở nên phổ biến: Bề mặt tường láng mịn bất thường, thảm cỏ xanh mướt không một chiếc lá úa. Thậm chí, đôi khi những chiếc đèn chùm sang trọng hay cửa sổ thoáng đãng xuất hiện trong ảnh lại hoàn toàn không tồn tại ở đời thực.

Megan Kolstad, một môi giới bất động sản tại St. Paul (Minnesota), là nhân chứng sống cho trào lưu méo mó này. Trong một lần dẫn khách đi xem nhà, cô và khách hàng đã sững sờ khi phát hiện bức ảnh rao bán trên mạng có một ô cửa sổ phòng ngủ rất đẹp, nhưng thực tế bức tường đó lại kín mít.

“Điều đó thực sự gây hiểu lầm nghiêm trọng”, Kolstad bức xúc. Từ góc độ kinh doanh, đây không chỉ là sự lừa dối về thẩm mỹ mà là sự lãng phí nguồn lực khổng lồ. Khách hàng và môi giới mất thời gian di chuyển, sắp xếp lịch trình chỉ để đối chiếu những gì thấy trên mạng với thực tế phũ phàng.

“Khi đến nơi, chúng tôi chỉ mải so sánh ảnh mạng với thực tế, và việc đó rất lãng phí thời gian”, Kolstad nhấn mạnh. Trong một thị trường cạnh tranh, thời gian là tiền bạc. Việc bị thu hút bởi một sản phẩm ảo đồng nghĩa với việc nhà đầu tư có thể đã bỏ lỡ một cơ hội thực tế khác tốt hơn ở nơi khác.

Sonia Rodriguez, một môi giới thuộc Redux Group ở Bắc Virginia, cũng chia sẻ trải nghiệm tương tự. Cô từng đi tiền trạm một căn nhà được quảng cáo là trống trải, sạch sẽ (nhờ kỹ thuật dàn dựng ảo). Nhưng khi bước vào, hiện trạng là một mớ hỗn độn đồ đạc của chủ nhà đang ở, cộng với hệ thống ánh sáng tồi tệ khác xa trên ảnh.

“Tôi đến xem trước và nghĩ ngay: Không ổn rồi”, Rodriguez kể lại. Quyết định không đưa khách đến xem sau đó của cô là một hành động quản trị rủi ro cần thiết. Nếu không, uy tín của nhà môi giới sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi sự thiếu trung thực của hình ảnh niêm yết.

Ranh giới giữa marketing và gian lận

Cần phải phân biệt rõ ràng giữa làm đẹp và lừa dối. Dàn dựng ảo (dùng phần mềm thêm nội thất vào ảnh phòng trống) từ lâu đã là một công cụ marketing hợp pháp và hiệu quả, giúp người mua hình dung tiềm năng của không gian sống. Tuy nhiên, sự trỗi dậy của AI tạo sinh đang đẩy mọi thứ đi quá giới hạn đạo đức.

Vấn đề nằm ở chỗ, các công cụ AI hiện nay không chỉ “trang điểm” mà còn “phẫu thuật thẩm mỹ” cho ngôi nhà. Nathan Cool, một nhiếp ảnh gia bất động sản kỳ cựu 15 năm tại California, gọi đây là những ảo giác của AI. Ông ủng hộ việc dùng công nghệ để chỉnh sửa ánh sáng hay màu sắc cho nhanh gọn, nhưng kịch liệt phản đối việc thay đổi cấu trúc vật lý.

“Những dấu hiệu cảnh báo bắt đầu xuất hiện khi tôi nghĩ: Khoan đã”, Cool phân tích. “Mọi thứ bắt đầu thay đổi cấu trúc. Tường dài hơn. Cửa sổ lớn hơn. Thậm chí có thể xuất hiện thêm một góc nhà”.

Khi AI tự ý thêm một góc nhà hay nới rộng cửa sổ, nó đang tạo ra một bản mô tả sai lệch về tài sản. Hãy tưởng tượng một nhà đầu tư xuống tiền đặt cọc vì thích độ thoáng của căn phòng, để rồi phát hiện ra độ thoáng đó chỉ là sản phẩm của thuật toán photoshop.

Kolstad còn đưa ra ví dụ về sự sắp đặt phi lý trí của AI: Một bộ sofa chữ L khổng lồ cho 8 người được nhét vào không gian chật hẹp, chắn ngang cửa sổ. “Thực tế thì một chiếc ghế lớn như vậy không thể nào vừa với không gian đó”, cô nói. Điều này đánh lừa cảm nhận của người mua về diện tích thực tế – một chỉ số quan trọng trong định giá bất động sản. Khi kích thước và công năng bị bóp méo, rủi ro định giá sai tài sản sẽ tăng lên theo cấp số nhân.

Siết chặt quy định: Hồi chuông cảnh tỉnh cho thị trường

Trước làn sóng “fake news” trong hình ảnh bất động sản, cơ chế tự điều chỉnh của thị trường và bàn tay quản lý của nhà nước đã bắt đầu can thiệp. Đây là tín hiệu cho thấy thời kỳ “miền Tây hoang dã” của AI trong lĩnh vực này sắp kết thúc.

Hiệp hội Môi giới Bất động sản Quốc gia Mỹ (NAR) đã chính thức lên tiếng. Dù vẫn ủng hộ ứng dụng công nghệ, NAR cảnh báo các thành viên phải tuân thủ Bộ Quy tắc Đạo đức, trong đó cấm tuyệt đối hành vi “phóng đại, xuyên tạc hoặc che giấu các thông tin quan trọng”.

Ở cấp độ pháp lý, các bang lớn đang đi đầu trong cuộc chiến chống lại sự lừa dối của AI. Sở Ngoại vụ bang New York tháng trước đã phát đi cảnh báo về sự gia tăng của hình ảnh nhân tạo, coi đây là hành vi có thể vi phạm luật quảng cáo gây hiểu lầm. Họ khuyến khích người mua nộp đơn khiếu nại – một động thái trao quyền mạnh mẽ cho người tiêu dùng.

Quyết liệt nhất phải kể đến California. Từ ngày 1/1 tới đây, một đạo luật mới sẽ có hiệu lực, buộc các môi giới phải công bố rõ ràng khi sử dụng ảnh đã chỉnh sửa kỹ thuật số. Quan trọng hơn, luật yêu cầu phải cung cấp kèm theo cả phiên bản ảnh gốc chưa chỉnh sửa.

Đây là một thay đổi mang tính bước ngoặt. Nó buộc người bán phải minh bạch hóa hiện trạng tài sản. Nếu áp dụng vào góc nhìn đầu tư, quy định này giúp thanh lọc thị trường, loại bỏ những “bom xịt” được tô vẽ và giúp giá cả phản ánh đúng giá trị thực hơn.

Các công ty môi giới cũng đang tự dựng lên hàng rào bảo vệ mình. Cả Rodriguez và Kolstad đều cho biết họ được yêu cầu phải ghi chú rõ ràng trên các bức ảnh có can thiệp của AI. Trong kỷ nguyên thông tin, sự minh bạch chính là ttấm khiên bảo vệ thương hiệu tốt nhất trước các rủi ro kiện tụng.

Sự xâm nhập của AI vào bất động sản là xu thế không thể đảo ngược. Nó mang lại tốc độ và chi phí thấp cho người bán, nhưng lại đẩy rủi ro thẩm định về phía người mua. Câu chuyện tại Mỹ là bài học nhãn tiền cho thị trường Việt Nam, nơi công nghệ cũng đang bùng nổ trong các ứng dụng proptech (công nghệ bất động sản).

Như nhiếp ảnh gia Nathan Cool đã cảnh báo, khi AI bắt đầu ảo giác, rủi ro sẽ trở nên cực kỳ lớn. Một cú click chuột vào bức ảnh đẹp có thể dẫn đến một giao dịch sai lầm trị giá hàng tỷ đồng. Trong thời đại này, sự hoài nghi hợp lý và việc mắt thấy, tay sờ lại trở thành công cụ bảo vệ tài sản hiệu quả nhất.

Theo các chuyên gia bất động sản, bước sang năm 2026 và các năm tiếp theo, khi Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) không còn dừng lại ở những kỳ vọng trên giấy mà đang trở thành hiện thực, đây sẽ là biến số quan trọng, trực tiếp ảnh hưởng đến thị trường bất động sản tại Đà Nẵng và TPHCM

Hạ tầng trọng điểm kích hoạt thị trường Đà Nẵng

Trong quy hoạch chiến lược, Đà Nẵng đang được định hình trở thành Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) quy mô khu vực với tổng diện tích khoảng 300ha. Điểm đặc biệt của quy hoạch này là sự phân bố linh hoạt tại nhiều phân khu chức năng, thay vì tập trung cục bộ. Đáng chú ý nhất là quỹ đất phía Tây Bắc đường dẫn lên cầu Thuận Phước và đặc biệt là dự án lấn biển quy mô 282ha đối diện trục đường huyết mạch Nguyễn Tất Thành.

Giới phân tích đánh giá, lợi thế cốt lõi của thị trường nhà ở Đà Nẵng hiện nay nằm ở quỹ đất sạch và khả năng quy hoạch đồng bộ. Địa phương này đang sở hữu một hệ sinh thái hạ tầng trọng điểm có tính kết nối cao, bao gồm cảng biển nước sâu Liên Chiểu, Khu thương mại tự do (FTZ) thí điểm và kế hoạch mở rộng sân bay quốc tế.

Sự cộng hưởng của các đại dự án này đang kiến tạo nên một cực tăng trưởng mới tại phía Tây Bắc thành phố. Hệ quả tất yếu là sự dịch chuyển của dòng vốn và nguồn nhân lực. Làn sóng chuyên gia, kỹ sư và lao động chất lượng cao đổ về làm việc tại các khu vực này đang trực tiếp kích hoạt nhu cầu nhà ở thực, mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn cho bất động sản khu vực Liên Chiểu và vùng phụ cận.

Các con số thống kê mới nhất đã phản ánh rõ nét tác động của hạ tầng lên thị trường. Báo cáo từ DKRA cho thấy, tính đến cuối năm 2025, thị trường nhà ở Đà Nẵng đã ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ nhất trong 2 năm qua.

Điểm sáng nhất thuộc về phân khúc căn hộ sơ cấp. Đây là phân khúc đạt mức tăng trưởng ấn tượng nhất trong 5 năm, với nguồn cung tăng vọt 84% và lượng tiêu thụ tăng tới 94% so với cùng kỳ. Giá bán sơ cấp cũng thiết lập mặt bằng mới, tăng trung bình 10-15%, chủ yếu nhờ sự xuất hiện của các dòng sản phẩm hạng sang và cao cấp.

Ở phân khúc đất nền, nguồn cung sơ cấp tăng 79% và sức cầu cải thiện đột biến với lượng tiêu thụ gấp 6 lần cùng kỳ. Tuy nhiên, thanh khoản vẫn có sự phân hóa, tập trung chủ yếu tại các dự án mới mở bán thuộc khu vực trung tâm cũ. DKRA dự báo trong năm nay, nguồn cung đất nền mới sẽ duy trì mức khan hiếm (khoảng 500-600 sản phẩm), trong khi phân khúc căn hộ dự kiến bùng nổ với khoảng 6.000-7.000 căn mới.

Ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội, nhận định giai đoạn 2025-2027, thị trường sẽ đón nhận hơn 12.000 căn hộ mới. Những đột phá về hạ tầng và chính sách không chỉ tác động đến kinh tế, du lịch mà còn là động lực để bất động sản Đà Nẵng phát triển bền vững, thu hút các nhà đầu tư dài hạn.

Bài học quốc tế và kỳ vọng tái định vị giá tại TPHCM

Nếu Đà Nẵng đang ở giai đoạn khởi tạo hạ tầng, thì câu chuyện của TPHCM với quy hoạch IFC tại Thủ Thiêm (quy mô gần 900ha) lại được soi chiếu rõ nét qua lăng kính của các mô hình thành công trên thế giới. Bài toán đặt ra là: Một trung tâm tài chính sẽ tác động thế nào đến định giá bất động sản?

Chuyên gia bất động sản Nguyễn Quốc Anh dẫn chứng bài học điển hình từ Seoul (Hàn Quốc). Trước năm 2000, Jung-gu là trung tâm cũ, đối mặt với quá tải hạ tầng. Năm 2003, Chính phủ Hàn Quốc phê duyệt phát triển IFC mới tại Yeouido (phía Nam), cách trung tâm cũ 6km. Với các chính sách ưu đãi mạnh mẽ như hỗ trợ 70% chi phí thuê văn phòng, khu vực này sau đó đã thu hút hơn 1.000 định chế tài chính và tạo ra hơn 100.000 việc làm.

Điểm mấu chốt mà nhà đầu tư cần quan tâm chính là “độ trễ” của giá trị. Ông Quốc Anh chỉ ra rằng, trong giai đoạn xây dựng (2007-2013), giá bất động sản tại Yeouido chỉ tăng nhẹ 6%, thấp hơn mức tăng 9% của khu vực ngoài trung tâm. Lý do là bởi công trường còn ngổn ngang và tiện ích chưa đồng bộ.

Tuy nhiên, “điểm rơi” lợi nhuận thực sự xuất hiện khi trung tâm đi vào vận hành. Từ năm 2013 đến 2025, giá nhà tại khu vực trung tâm mới này đã tăng tốc phi mã gấp 2,2 lần, tạo ra mức chênh lệch giá khoảng 13-15% so với khu vực ngoài trung tâm.

Kịch bản tương tự cũng diễn ra tại Lục Gia Chủy (Thượng Hải, Trung Quốc). Tính đến năm 2022, giá bất động sản tại đây cao hơn khu vực ngoài trung tâm khoảng 25%. Nguyên nhân cốt lõi đến từ sự khan hiếm nguồn cung nhà ở tại lõi trung tâm trong khi GDP và tầng lớp thu nhập cao tiếp tục tăng trưởng.

Quay trở lại Việt Nam, việc hình thành IFC tại Thủ Thiêm được kỳ vọng sẽ tái định vị hoàn toàn mặt bằng giá bất động sản khu vực này. PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Thành viên Tổ Tham mưu Thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TPHCM, cho rằng thành phố đang sở hữu nền tảng vững chắc để vận hành IFC.

Khác với các cơn sốt đất dựa trên đầu cơ, IFC khi hoạt động sẽ tạo ra nhu cầu thực lớn đối với văn phòng hạng A và nhà ở cao cấp phục vụ giới chuyên gia tài chính quốc tế.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng nhấn mạnh, yếu tố quyết định thành công không chỉ nằm ở quy hoạch hạ tầng phần cứng, mà phụ thuộc lớn vào cơ chế chính sách đặc thù như ưu đãi thuế và môi trường kinh doanh để thu hút “đại bàng” tài chính về làm tổ.