Tại sự kiện Toàn cảnh thị trường bất động sản quý III/2025 diễn ra sáng nay (7/10), phía Batdongsan.com.vn công bố nhiều thông tin thú vị về thị trường.

Theo đơn vị trên, thị trường bất động sản Việt Nam trong quý III đang vận động theo một quy luật mới, nơi các đô thị truyền thống không còn giữ vị thế độc tôn.

Dữ liệu cho thấy một xu hướng không thể đảo ngược, đó là dòng tiền và nhu cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ ra vùng ven, những nơi còn nhiều dư địa tăng trưởng và được tiếp sức bởi hạ tầng liên vùng ngày càng hoàn thiện.

Độ quan tâm tại Hà Nội giảm, TPHCM đi ngang

Mức độ quan tâm bất động sản tại Hà Nội đã giảm 22% so với cùng kỳ năm 2024, trong khi TPHCM gần như đi ngang. Khi độ quan tâm tại Hà Nội hạ nhiệt thì các tỉnh lân cận lại nổi lên như những điểm sáng đầy hấp dẫn.

Một “tứ giác” vệ tinh bao gồm Hải Phòng, Hưng Yên, Hòa Bình và Bắc Giang đã trở thành tâm điểm mới, chiếm tới 80% tổng mức độ quan tâm của toàn khu vực ngoài Hà Nội. Dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng so với đầu năm là Hòa Bình, với con số 65% và Bắc Giang với 61% cho thấy sức hút khó cưỡng của các thị trường mới nổi.

Việc Hải Phòng và Hải Dương sáp nhập đã tạo ra một nền kinh tế lớn thứ ba cả nước, “siêu đô thị biển” có sức bật mạnh mẽ. Trong quý III vừa qua, phân khúc chung cư đã dẫn dắt thị trường với mức tăng giá ấn tượng 17% so với quý 1/2023 và lợi suất cho thuê cạnh tranh 4,6%.

Đi tìm phân khúc “nóng” nhất

Tại Hà Nội, chung cư tiếp tục là phân khúc “nóng” nhất với mức tăng giá phi mã 95% so với quý I/2023, đặc biệt ở phân khúc cao cấp. Tuy nhiên, mặt bằng giá chung của thị trường đã tăng chậm lại.

“Tại thị trường Hà Nội, giá bán tiếp tục tăng lên nhưng nhu cầu có sự hạ nhiệt, dòng tiền vẫn tập trung nhiều ở phân khúc cao cấp cận trung tâm và chung cư tiếp tục dẫn dắt thị trường”, ông Đinh Minh Tuấn – Giám đốc khu vực miền Nam của Batdongsan.com.vn – cho biết.

Đất nền là phân khúc có sự bứt phá mạnh về giá ở khu vực cận trung tâm khi tăng 95% và vùng ven tăng 75%. Dù vậy, do nhạy cảm với các biến động vĩ mô, mức độ quan tâm đối với đất nền vẫn chưa thực sự phục hồi.

Tại phía Nam, “sức nóng” cũng tập trung hoàn toàn vào các thị trường vệ tinh của TPHCM. Bình Dương (cũ) nổi lên như một “ngôi sao sáng” tuyệt đối khi chiếm tới 84% tổng mức độ quan tâm toàn miền và ghi nhận tốc độ tăng trưởng 165% so với đầu năm.

Theo đơn vị trên, thị trường TPHCM chỉ thực sự bật tăng mạnh mẽ sau khi có thông tin sáp nhập đơn vị hành chính. Giá rao bán trung bình nhanh chóng leo lên mức 99 triệu đồng/m2, cao nhất trong 2 năm qua. Chung cư trung tâm tiếp tục dẫn dắt thị trường, và thành phố Thủ Đức đang trở thành một cực tăng trưởng mới, thu hút mạnh dòng vốn đầu tư trung và dài hạn nhờ quy hoạch hiện đại và hạ tầng đồng bộ.

Bình Dương đang là “vệ tinh” phục hồi nhanh nhất, hưởng lợi trực tiếp từ các dự án hạ tầng như Vành đai 3. Dòng vốn đầu tư cho thuê cũng đang dịch chuyển về các khu vực lân cận, nơi có tỷ suất sinh lời hấp dẫn hơn. Điển hình là Thủ Dầu Một với lợi suất cho thuê đạt 5,1%, cao nhất khu vực. Nguồn cung căn hộ mới cũng tập trung chủ lực ở vùng ven như Thuận An và Dĩ An, mỗi khu vực có hơn 13.000 căn đang mở bán.

Thị trường miền Trung duy trì nhịp tăng trưởng ổn định với mức độ quan tâm tăng 13% so với cùng kỳ 2024. Đà Nẵng và Khánh Hòa tiếp tục là hai “đầu tàu” không thể thay thế, chiếm tới 84% tổng mức độ quan tâm toàn khu vực.

Thị trường Quảng Nam – Đà Nẵng có mức độ quan tâm trong quý III tăng 24% ở Đà Nẵng, tăng 58% tại Quảng Nam. Động lực chính đến từ dòng tiền ngoại tỉnh, với sự quan tâm từ Hà Nội tăng 141% và từ TPHCM tăng 32%. Cả hai phân khúc đất nền và chung cư tại Đà Nẵng đều bùng nổ, với giá đất nền tăng 68% và chung cư tăng 50% so với quý I/2023.

Tăng mức cọc lên 50% giá khởi điểm

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 66.11 nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất ở theo quy định của Luật Đất đai. Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị quyết là quy định tiền đặt trước khi cá nhân tham gia đấu giá đất ở tối thiểu 10% và tối đa 50% giá khởi điểm.

Theo cơ quan soạn thảo, việc nâng trần tiền đặt trước là giải pháp nhằm hạn chế tình trạng trả giá cao để trục lợi rồi sau đó bỏ cọc, gây nhiễu loạn thị trường đất đai.

Luật sư Phạm Thanh Tuấn (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho biết, so với quy định trước đây, mức tiền đặt trước đối với cá nhân tham gia đấu giá đất ở đã tăng từ tối đa 20% lên 50% giá khởi điểm. Quy định mới buộc người tham gia đấu giá phải cân nhắc nghiêm túc hơn về năng lực tài chính, qua đó góp phần hạn chế hiện tượng trả giá cao rồi bỏ cọc.

Tuy nhiên, theo ông Tuấn, việc quy định biên độ tiền đặt trước khá rộng có thể khiến các địa phương có xu hướng lựa chọn mức cao nhất để an toàn, từ đó vô tình tạo thêm rào cản cho người dân tham gia đấu giá. Đáng lưu ý, quy định này chỉ áp dụng đối với cá nhân, trong khi doanh nghiệp tham gia đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện dự án vẫn áp dụng mức đặt trước từ 10% đến 20%.

Cùng quan điểm, luật sư Nguyễn Văn Đỉnh (Đoàn luật sư Hà Nội) nhận định quy định mới sẽ buộc người tham gia đấu giá thận trọng hơn ngay từ khâu nộp hồ sơ và tiền đặt trước, qua đó khắc phục tình trạng trả giá cao nhằm thổi giá đất hoặc phục vụ các mục đích không lành mạnh. Tuy nhiên, ông cho rằng chính sách này vẫn bộc lộ một số vướng mắc.

Thứ nhất, việc trao cho địa phương quyền lựa chọn mức đặt trước trong biên độ từ 10% đến 50% giá khởi điểm có thể gây lúng túng trong tổ chức thực hiện, thậm chí đặt ra câu hỏi về hiệu quả thực chất của quy định mới. Trên thực tế, địa phương hoàn toàn có thể chọn mức 10%, thấp hơn cả trần 20% theo quy định cũ.

Thứ hai, nếu áp dụng mức đặt trước cao bằng 50% giá khởi điểm vô hình trung lại tạo ra rào cản cho người tham gia đấu giá, làm giảm tính cạnh tranh của cuộc đấu giá đất.

Luật sư Đỉnh dẫn ví dụ, một nhóm chủ thể có mục đích xấu có thể câu kết với đơn vị tổ chức đấu giá, đưa một số thửa đất ra đấu giá cùng thời điểm với mức đặt 50% giá khởi điểm, khiến người dân không kịp huy động nguồn tiền đặt trước, từ đó tạo điều kiện cho nhóm này thu gom đất và để dành kiếm lời.

Cấm tham gia đấu giá tối đa 5 năm

Một quy định mới của Nghị quyết là bổ sung chế tài xử lý vi phạm đối với người trúng đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở.

Theo đó, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kết quả trúng đấu giá đất đối với trường hợp giao đất ở cho cá nhân sẽ ra quyết định cấm tham gia đấu giá: Từ 2 năm đến 5 năm đối với trường hợp người trúng đấu giá không nộp tiền; từ 6 tháng đến 3 năm đối với trường hợp người trúng đấu giá nộp không đủ tiền.

Trước đây, theo Điều 70 Luật Đấu giá tài sản, chế tài cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 5 năm chỉ áp dụng đối với doanh nghiệp bỏ cọc khi đấu giá đất thực hiện dự án hoặc đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Nghị quyết số 66.11 đã mở rộng phạm vi áp dụng chế tài này sang đối tượng cá nhân tham gia đấu giá đất ở.

Ông Đỉnh cho rằng quy định mới được kỳ vọng sẽ khắc phục “khoảng trống pháp lý”, đồng thời bổ trợ cho chính sách nâng mức đặt trước nhằm chấn chỉnh tình trạng cá nhân trúng đấu giá rồi bỏ cọc. Tuy nhiên, theo chuyên gia, hiệu quả thực tế vẫn còn là dấu hỏi khi cá nhân hoàn toàn có thể nhờ người khác đứng tên để tham gia đấu giá – điều khó kiểm soát hơn so với doanh nghiệp.

Cần lưu ý rằng, chính vì lo ngại khả năng “lách luật” này nên khi sửa đổi Luật Đấu giá tài sản năm 2024, cơ quan soạn thảo đã không đề xuất chế tài cấm đối với cá nhân. Tuy vậy, sau 2 năm, quy định này đã được đưa vào Nghị quyết số 66.11.

Nhìn tổng thể, luật sư Đỉnh cho rằng mọi chính sách đều có hai mặt. Việc “siết” đấu giá đất bằng cách nâng mức đặt trước lên tối đa 50% và bổ sung chế tài cấm tham gia đấu giá tới 5 năm có thể làm giảm số lượng người tham gia, từ đó hạn chế vai trò của đấu giá như một công cụ tối đa hóa giá trị quyền sử dụng đất – một loại tài sản công đặc biệt.

Còn luật sư Phạm Thanh Tuấn đánh giá các quy định mới sẽ tăng mạnh tính răn đe, buộc người tham gia đấu giá phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi bỏ cọc. Qua đó, chính sách này có thể góp phần hạn chế đầu cơ, thổi giá và giảm nguy cơ hình thành các cơn “sốt ảo” từ hoạt động đấu giá đất.