Báo cáo về danh mục đầu tư của giới nhà giàu năm 2025 (công bố tháng 12) của Altrata, ước tính thế giới có khoảng 16 triệu cá nhân có tài sản đầu tư trên 1 triệu USD. Khoảng 4,1 triệu trong số này sống ở châu Á. Bất động sản vẫn là loại tài sản được ưu tiên đầu tư hàng đầu, bên cạnh cổ phần doanh nghiệp và các loại hình tài chính (trái phiếu, quỹ…). Trong đó, nhóm này tập trung vào các bất động sản “khó nhân bản”, có giá trị khan hiếm và khả năng giữ giá trong dài hạn.

Trước đó, Altrata cũng đưa ra một báo cáo về thị trường nhà ở xa xỉ, phân tích rằng giới nhà giàu thích các bất động sản gắn liền với vị trí đặc biệt như gần trung tâm, trên đồi, ven biển, ven sông, giữa rừng. Nhóm này trung bình sở hữu ba bất động sản khác nhau gắn liền với nhu cầu công việc, nghỉ dưỡng và sưu tầm. Trải nghiệm sống, pháp lý, an ninh, giá trị dài hạn là những yếu tố thu hút nhóm khách hàng thượng lưu.

Thực tế diễn ra tại nhiều thị trường cũng phản ánh xu hướng tìm mua nhà của nhóm này. Đơn cử, cuối tháng 12/2025, thị trường Manhattan, Mỹ lần đầu chứng kiến giao dịch trên 100 triệu USD. Theo New York Post, căn hộ 80 Clarkson nằm tại khu West Village, trung tâm Manhattan lập kỷ lục 129 triệu USD. Mức giá này cao nhất lịch sử bất động sản khu vực trung tâm Manhattan. Kỷ lục trước đây thuộc về một căn biệt thự có giá hơn 70 triệu USD.

Độc bản là yếu tố tạo nên mức giá không tưởng của dự án này. 80 Clarkson nằm trong khu đất ven sông cuối cùng tại khu vực trung tâm. Quy hoạch hạn chế nguồn cung khu vực này cũng làm tăng giá trị dự án. Với hai tòa tháp ốp đá vôi cao lần lượt 37 và 45 tầng, dự án chỉ có số lượng giới hạn vài trăm căn hộ. Đi kèm là những tiện ích như 69 sân đỗ xe riêng, 48 hầm rượu vang, nhà hàng xa xỉ có thể phục vụ tại nhà, khu vườn trên sân thượng với tầm nhìn bao quát thành phố, sân vườn riêng… Theo các trang tin tức của Mỹ, dù dự án chưa hoàn thành, song mức giá vẫn liên tục tăng và không phải ai có tiền cũng có thể sở hữu.

Nhiều thị trường quốc tế khác như tại London (Anh), Florida (Mỹ), Tokyo (Nhật) cũng chứng kiến những dự án “độc bản” có mức giá hàng chục triệu USD. Theo báo cáo về xu hướng thị trường nhà ở xa xỉ 2025 của Coldwell Banker công bố tháng 12/2025, những bất động sản có giá trên 3 triệu USD thường được giao dịch một cách nhanh chóng, không cần thương lượng nhiều, miễn đáp ứng yêu cầu về pháp lý, yêu cầu về chất lượng sống. Coldwell Banker cho rằng nhóm người có tài sản ròng cao hiện nay đánh giá bất động sản một cách toàn diện hơn, dựa trên giá trị dài hạn, tính bền vững, sự phù hợp về lối sống thay vì chỉ là nơi phô trương địa vị.

Những bất động sản thể hiện cam kết bền vững như tiết kiệm năng lượng hay gắn liền yếu tố xanh sẽ có giá cao hơn và bán nhanh hơn. “Phòng tập thể dục tại nhà, phòng tắm chất lượng như spa, phòng thiền, không gian sống trong nhà và ngoài trời, cùng các yếu tố thiết kế sinh thái kết nối cư dân với thiên nhiên trở thành những kỳ vọng xa xỉ tiêu chuẩn”, báo cáo của Coldwell Banker nêu.

Tại Việt Nam, bức tranh tài sản đang dịch chuyển. Báo cáo của The Wealth Report 2025 của Knight Frank cho thấy Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ gia tăng người giàu nhanh ở châu Á giai đoạn 2023-2028. Hãng này xếp Việt Nam vào nhóm thị trường bất động sản cao cấp mới nổi tại châu Á – Thái Bình Dương. Cùng với đó, nhu cầu về không gian sống riêng tư, khác biệt, không đại trà bắt đầu hình thành tại các đô thị lớn.

Trong bức tranh này, Hà Nội với tốc độ phát triển GRDP nhanh, cùng lịch sử văn hiến và vị thế thủ đô, được đánh giá phù hợp phát triển các sản phẩm giới hạn, đáp ứng gu mua nhà của giới siêu giàu. Khu vực ven sông Hồng, nơi hội tụ trầm tích lịch sử và cảnh quan tự nhiên, là một trong những dải đất có giá trị dài hạn.

Tại khu vực này, Rivea Residences – tháp đôi 35 tầng với tổng 618 căn hộ do Meygroup làm chủ đầu tư ở phường Vĩnh Hưng, khu Nam Hà Nội, hướng tới nhóm khách hàng tìm kiếm bất động sản mang tính giới hạn. Dự án phát triển dòng sản phẩm duplex The Rey Edition với số lượng 96 căn trong tổng thể quy hoạch gần 3 ha.

Điểm khác biệt của The Rey Edition nằm ở cấu trúc không gian sống. Mỗi căn duplex được bố trí thông tầng, có bể bơi và sân vườn riêng tại ban công – những tiện ích thường chỉ xuất hiện ở nhà thấp tầng hoặc biệt thự biệt lập. Các căn hộ này được bố trí từ tầng 20 trở lên, không chung với các loại hình căn hộ khác để đảm bảo tính riêng tư cho cư dân.

Ngoài ra, các căn hộ đều có tầm nhìn về sông Hồng và không gian công viên sinh thái Vĩnh Hưng quy mô 15 ha, tạo “khoảng thở” tách biệt với mật độ đô thị dày đặc bên ngoài.

Cư dân tại đây được hưởng hệ tiện ích theo chuẩn khách sạn, kết hợp chăm sóc sức khỏe, làm việc và thư giãn. Chẳng hạn, tầng 6 là chuỗi tiện ích chăm sóc thể chất như bể bơi bốn mùa trong nhà dài 50 m, khu sauna, jacuzzi. Dự án cũng có các không gian yên tĩnh cho nhu cầu cá nhân như phòng gym riêng tư, thư viện, phòng học, khu làm việc chung và phòng họp. Không gian thư giãn, kết nối có vườn thiền, khu ngắm cảnh, BBQ, phòng cộng đồng…

Cùng Meygroup phát triển dự án là nhiều đơn vị tư vấn quốc tế như Aedas (kiến trúc và nội thất), Belt Collins (cảnh quan), YD Illumination (chiếu sáng) và CBRE (vận hành).

Theo đại diện phát triển dự án, The Rey Edition định hướng xây dựng không gian sống cá nhân hóa cao, giới hạn cộng đồng cư dân và ưu tiên trải nghiệm dài hạn thay vì tối đa hóa số lượng căn. Mô hình này được áp dụng tại nhiều dự án hạng sang, siêu sang trên thế giới: giá trị không nằm ở quy mô mà ở mức độ khan hiếm và khả năng duy trì chuẩn sống ổn định theo thời gian.

Hoài Phương

Chị Lan Phương (41 tuổi), chủ căn nhà phố tại phường Đức Nhuận, từng xem đây là tài sản sinh lời an toàn, nay gần như không còn tạo lợi nhuận. Mặt bằng hiện cho thuê hơn 40 triệu đồng mỗi tháng, chỉ đủ trả một phần lãi vay. Sau khi trừ thuế, bảo trì và khấu hao, dòng tiền gần như bằng không.

Trước năm 2022, căn nhà mua hơn 18 tỷ đồng từng cho thuê ổn định 75 triệu đồng mỗi tháng. Sau dịch, giá thuê giảm dần còn 50 triệu đồng rồi thấp hơn nhưng vẫn khó giữ khách. Hợp đồng ngắn hạn, khách liên tục trả mặt bằng vì kinh doanh thua lỗ khiến thời gian nhà trống kéo dài, chi phí sửa chữa, môi giới phát sinh. Từ chỗ tạo thu nhập đều đặn, tài sản này trở thành gánh nặng buộc chủ nhà bù lỗ để giữ.

Không riêng nhà phố, shophouse cũng chung cảnh ngộ. Anh Hoàng Nam (46 tuổi) mua căn shophouse khối đế chung cư khu Đông năm 2019 với giá gần 10 tỷ đồng. Ban đầu chào thuê 40 triệu đồng mỗi tháng không có khách, sau phải hạ còn 32-35 triệu đồng rồi dưới 30 triệu đồng mỗi tháng và chỉ ký được hợp đồng ngắn hạn. Trong khi đó, mỗi tháng anh vẫn gánh gần 50 triệu đồng tiền lãi vay, phí quản lý, bảo trì và thuế. Sau bốn năm khai thác kém hiệu quả, anh rao bán ngang giá mua nhưng thị trường hầu như không phản hồi.

Với nhiều chủ nhà, khó khăn lớn nhất hiện nay không chỉ là tìm khách thuê mà là giữ khách. Bà Lê Thị Duyên (phường An Đông, TP HCM) cho biết trong hai năm qua đã bốn lần phải treo biển cho thuê lại nhà phố mặt tiền vì khách trả nhà chỉ sau vài tháng hoạt động. Có trường hợp chấp nhận thuê với giá đã giảm gần 40% so với trước dịch nhưng chưa đầy nửa năm vẫn đóng cửa do doanh thu không đủ bù chi phí. “Giá thuê không còn là rào cản lớn nhất, khó nhất là khách vào rồi nhưng không trụ nổi”, bà nói.

Năm 2025 tiếp tục là giai đoạn thử thách với nhà phố cho thuê khi nhiều chủ sở hữu rơi vào vòng luẩn quẩn: giá mua cao, kỳ vọng dòng tiền lớn nhưng hiệu quả khai thác kéo dài kém khả quan, áp lực tài chính ngày càng chồng chất. Khi buộc phải bán ra, mức giá thị trường chấp nhận thường thấp hơn nhiều so với kỳ vọng, khiến phân khúc này rơi vào trạng thái thanh khoản yếu.

Dữ liệu từ Batdongsan cho thấy đây là năm thứ ba liên tiếp nhu cầu thuê nhà mặt phố sụt giảm. Giai đoạn 2023-2025, lượng tìm thuê giảm trung bình 20-30% mỗi năm, trong khi giá chào thuê đã hạ 15-20%, thậm chí 25-30% tại nhiều tuyến đường nội thành. Từ vị thế được xem là loại hình “hái ra tiền”, nhà phố dần trở thành phân khúc có biên lợi nhuận mỏng.

Savills Việt Nam cũng ghi nhận mặt bằng nhà phố truyền thống chịu áp lực cạnh tranh lớn từ trung tâm thương mại. Trong khi giá thuê tại trung tâm thương mại vẫn tăng nhờ nhu cầu từ các thương hiệu lớn, tỷ lệ hấp thụ của nhà phố giảm 30-40%, kéo giá thuê đi xuống qua từng năm.

Tỷ suất lợi nhuận vì thế giảm sâu. Trước năm 2020, lợi suất cho thuê nhà phố theo ghi nhận của Biggee, Batdongsan và Nhà Tốt, phổ biến ở mức 6-8% mỗi năm, đủ hấp dẫn so với gửi tiết kiệm. Sau dịch Covid-19, mức sinh lời thu hẹp còn 2-3% với nhà phố và 1-2% với shophouse. Đến năm 2025, lợi suất tiếp tục co lại, chỉ còn khoảng 1,5-2% với nhà phố và dưới 1% với shophouse, thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng ban đầu và kém cạnh tranh so với nhiều kênh đầu tư tài chính khác.

Lý giải thực trạng này, bà Cao Thị Thu Hương, quản lý cấp cao Savills Việt Nam, cho rằng phân khúc nhà phố cho thuê đang chịu tác động đồng thời từ sự suy yếu của sức mua và thay đổi hành vi tiêu dùng. Nhóm khách thuê chủ lực như ngân hàng, F&B, y tế, giáo dục đang trong quá trình tái cơ cấu, thu hẹp mạng lưới và tiết giảm chi phí. Bên cạnh đó, thương mại điện tử và xu hướng mua sắm tại các điểm tập trung khiến hiệu quả kinh doanh tại nhà phố suy giảm, trong khi chi phí thuê vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí của doanh nghiệp.

Với loại hình nhà phố thương mại, khó khăn thường xuất phát từ việc định hướng phát triển và khai thác sai ngay từ đầu. Nhiều nhà đầu tư coi đây là tài sản nắm giữ chờ tăng giá, trong khi chủ đầu tư tập trung bán hàng mà ít chú trọng xây dựng mô hình vận hành thương mại. Khi yếu tố kinh doanh không được phát huy, giá trị shophouse thậm chí kém cạnh tranh hơn nhà phố hay biệt thự liền kề.

Bàn về khả năng phục hồi, bà Mai Võ, Trưởng bộ phận Bán lẻ CBRE Việt Nam, cho rằng yếu tố then chốt vẫn là sự phục hồi của tiêu dùng. Với nhà mặt phố, phân khúc này còn dư địa phục hồi nhưng khó quay lại giai đoạn “giá cao, dễ thuê”, mà sẽ vận động theo hướng chọn lọc, gắn chặt với hiệu quả kinh doanh thực tế. Năm 2025, câu chuyện của nhiều chủ nhà phố cho thuê tại TP HCM không còn xoay quanh lợi nhuận, mà là làm sao để giữ dòng tiền không âm.

Theo bà, mặt bằng cần được định giá lại theo sức mua và khả năng khai thác, thay vì neo theo kỳ vọng quá khứ. Lợi thế vị trí không còn đủ nếu khó tiếp cận, thiếu chỗ đậu xe hoặc không phù hợp công năng; việc giảm giá thuê đơn thuần cũng không hiệu quả nếu không đi kèm điều chỉnh mô hình khai thác như hợp đồng linh hoạt, chia sẻ doanh thu hay cho thuê từng phần. Nhà mặt phố cần ưu tiên các ngành đòi hỏi hiện diện vật lý như F&B, y tế, giáo dục, dịch vụ cá nhân hoặc showroom trải nghiệm.

Đối với nhà phố thương mại, bà Mai nhấn mạnh cần định vị đúng bản chất là bất động sản thương mại, gắn với bài toán kinh doanh thực tế từ ngành hàng, quy mô mặt bằng đến lưu lượng khách và dòng tiền. Quản lý vận hành chuyên nghiệp đóng vai trò quyết định, đòi hỏi chủ đầu tư tham gia sâu hơn vào tổ chức không gian và thu hút khách thuê, thay vì mô hình “xây xong rồi bán đứt”. Khi có chiến lược vận hành rõ ràng và giá thuê phù hợp sức mua, giá trị thương mại được khôi phục sẽ là nền tảng để giá trị tài sản tăng lên tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này.

“Một khi giá trị thương mại của nhà phố được cải thiện, giá trị tài sản mới có thể tăng tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này”, bà Mai nhấn mạnh.

Phương Uyên