Từ sau dịch Covid-19 đến nay, thị trường đất nền chưa ghi nhận điểm sáng rõ rệt khi tỷ lệ hấp thụ liên tục duy trì ở mức thấp, phổ biến dưới 20%. Báo cáo của DKRA Consulting cho thấy năm 2023, tỷ lệ hấp thụ đất nền chỉ khoảng 10%, năm 2024 là 15,15% và năm 2025 khoảng 18%. Cả năm qua, thị trường phía Nam ghi nhận khoảng 9.450 nền đất được mở bán, với gần 1.700 sản phẩm được hấp thụ.

Các nền tảng dữ liệu trực tuyến cũng phản ánh xu hướng tương tự. Theo chuyên trang mua bán nhà đất trực tuyến Batdongsan, sau đợt tăng nóng mang tính cục bộ hồi tháng 4, nhu cầu tìm mua đất nền nhanh chóng hạ nhiệt, giảm trung bình 15-20% so với cùng kỳ năm trước, nhiều thời điểm lượng tìm mua giảm 30-40%. Tiêu thụ đất nền với các dự án mở bán duy trì khoảng 20-30% rổ hàng.

Còn Nhà Tốt đánh giá nếu bỏ qua giai đoạn nóng sốt cục bộ sau thông tin sáp nhập tỉnh thành, thị trường này năm qua nhìn chung vẫn trầm lắng, lượng tìm mua sụt từ 35-50% so với cùng kỳ 2024, giảm tại hầu hết khu vực.

Lý giải nguyên nhân khiến thanh khoản đất nền phục hồi chậm, ông Phan Đình Phúc, CEO Seenee Việt Nam, cho rằng rào cản lớn nhất nằm ở dòng tiền và tâm lý nhà đầu tư. Trong chu kỳ trước, phần lớn nhà đầu tư thua lỗ khi rót vốn vào đất nền – loại tài sản mang tính “bất động” đúng nghĩa, chủ yếu mua để chờ tăng giá rồi bán, không tạo ra giá trị sử dụng hay dòng tiền trong quá trình nắm giữ. Khi thị trường đi xuống, thanh khoản kém khiến nhiều người mắc kẹt vốn trong thời gian dài. Trải nghiệm này khiến không ít nhà đầu tư nhìn lại và đánh giá cao các phân khúc có khả năng khai thác dòng tiền như căn hộ, bởi ngay cả khi chưa bán được, tài sản vẫn có thể cho thuê.

Ở góc độ nguồn cung, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, phân tích thị trường đất nền đang thiếu hụt dự án mới khi nhiều chủ đầu tư dần rút khỏi phân khúc này. Năm qua, nguồn cung mở bán mới chỉ chiếm khoảng 13% tổng cung sơ cấp, phần lớn sản phẩm trên thị trường là hàng tồn kho từ các năm trước. Tây Ninh là địa phương chiếm tỷ trọng nguồn cung đất nền lớn nhất phía Nam nhưng cũng chỉ ghi nhận hai dự án mới, gồm khu dân cư Dragon Eden quy mô 146,8 ha và khu đô thị The Solia 20,5 ha. Tại TP HCM (sau sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu), nguồn hàng chào bán chủ yếu là sản phẩm tồn kho hoặc tái khởi động các giai đoạn cũ.

Cung – cầu vì vậy lệch pha khi khoảng 69% sức cầu tập trung vào các dự án mới, thể hiện qua việc các dự án tại Tây Ninh chiếm hơn 53% thanh khoản thị trường đất nền phía Nam trong năm qua.

Về phía doanh nghiệp, xu hướng rút lui khỏi đất nền ngày càng rõ nét. Nhiều chủ đầu tư như Thắng Lợi Group, Cát Tường, Trần Anh hay Khải Hoàn Land từng xem phân khúc này là trụ cột đều không còn đặt trọng tâm trong kế hoạch kinh doanh năm 2026.

Theo đại diện một doanh nghiệp bất động sản, việc phát triển đất nền ngày càng khó khi pháp lý siết chặt, chi phí đầu tư tăng mạnh từ hạ tầng, tiền sử dụng đất đến tiện ích, trong khi thời gian triển khai kéo dài. Ngược lại, giá bán khó cạnh tranh với nhà liền kề và căn hộ, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp, thậm chí không hiệu quả. Thực tế này buộc nhiều chủ đầu tư điều chỉnh giá sơ cấp tăng 20-30% trong năm qua, chủ yếu để bù đắp chi phí phát triển.

Năm nay, giới chuyên gia dự báo cán cân đầu tư trên thị trường bất động sản đang dần dịch chuyển, mở ra khả năng đất nền được một bộ phận nhà đầu tư cân nhắc trở lại. Ông Phan Đình Phúc nhận định đà tăng mạnh của giá căn hộ khiến phân khúc này ngày càng mất cân đối so với thu nhập và giá trị sử dụng. Ông dẫn ví dụ tại Long An, nơi giá căn hộ đã lên khoảng 35 triệu đồng mỗi m2, trong khi đất nền tại các dự án có quy hoạch 1/500, hạ tầng hoàn chỉnh chỉ dao động 20-25 triệu đồng mỗi m2.

Tuy nhiên, theo ông Phúc, sự quay lại của đất nền, nếu có, sẽ không diễn ra đại trà như các chu kỳ trước mà mang tính chọn lọc, tập trung tại những khu vực hội tụ đầy đủ hạ tầng, kết nối, tiện ích, việc làm và đặc biệt là dòng tiền thực từ cư dân sinh sống.

Cùng quan điểm, chuyên gia bất động sản Trần Hoàng cho rằng cuộc chơi đất nền đang thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây nhiều dự án chỉ dừng ở việc phân lô, làm đường nội bộ rồi bán, nay doanh nghiệp phải phát triển theo hướng bài bản hơn, đầu tư hạ tầng, tiện ích, trường học, trung tâm thương mại và các dịch vụ dân sinh, tiệm cận mô hình khu đô thị hoàn chỉnh. Sự thay đổi này đến từ Luật Đất đai mới có hiệu lực từ ngày 1/8/2024, theo đó hình thức phân lô bán nền truyền thống gần như bị loại bỏ, các dự án phải hoàn thiện hạ tầng, tiện ích và nhà ở theo quy hoạch trước khi được nghiệm thu và cấp sổ.

Theo các chuyên gia, sự dịch chuyển trong mô hình phát triển cùng động lực từ hạ tầng giao thông có thể khiến giá đất nền tăng thêm 10-20% trong năm 2026. Nhưng biên độ giá giữa các khu vực sẽ tiếp tục phân hóa mạnh, phản ánh sự khác biệt về vị trí, sản phẩm và sức cầu từng địa phương. Đất nền vì vậy khó tạo ra các cơn sốt lớn hay dẫn dắt thanh khoản thị trường như trước.

Phương Uyên

Chủ đầu tư An Gia đang triển khai gói tài chính cho dự án The Gió Riverside với chính sách hỗ trợ 100% lãi vay trong 36 tháng, khách chỉ cần đóng 21% giá trị căn hộ tương đương khoảng 600 triệu đồng để ký hợp đồng cho căn 65 m2. Ngoài ra, khách hàng được ân hạn nợ gốc tối đa 60 tháng, nhận chiết khấu đến 23,5%…

Công ty Cổ phần Mai Bá Hương gần đây cũng đưa ra gói vay hỗ trợ cho dự án Dragon Eden (tại Tây Ninh). Theo đó, khách hàng chỉ trả nợ gốc 1% mỗi năm trong 20 năm đầu, ngân hàng cho vay tối đa 80% giá trị hợp đồng, lãi suất 0 đồng trong 18 tháng. Người mua nhận đất và sổ ngay, được hưởng chiết khấu lên tới 10%.

Tương tự, Phú Đông Group, chủ đầu tư dự án Phú Đông SkyOne, cho phép người mua thanh toán 10% (khoảng 220 triệu đồng) cho đến khi nhận nhà (năm 2027). Chính sách này nhắm đến nhóm khách hàng trẻ lần đầu sở hữu nhà, có tích lũy hạn chế, giảm rủi ro chôn vốn trong giai đoạn xây dựng. Chủ đầu tư cũng hỗ trợ 100% lãi vay và ân hạn gốc trong 24 tháng, cố định lãi suất 0% trong hai năm đầu. Dự án đang mở bán với giá từ 36 triệu đồng mỗi m2.

Các gói ưu đãi trên được doanh nghiệp bất động sản đưa ra trong bối cảnh lãi suất cho vay của nhiều ngân hàng tăng lên. Ghi nhận của VnExpress cho thấy lãi suất ưu đãi vay bất động sản tại nhiều nhà băng tăng 1-2% mỗi năm so với vài tháng trước. ACB đang áp dụng mức 8% cho giai đoạn ưu đãi 1-2 năm đầu, ABBank 9,6%, Sacombank 7,5-8%, VIB là 9%,… Lãi suất thả nổi cho khoản vay nhà ở hiện cũng phổ biến 11-14% mỗi năm, tăng 1-2% so với trước.

Theo Ngân hàng Nhà nước, tín dụng bất động sản hiện chiếm khoảng 24% tổng dư nợ, trong khi tổng tín dụng toàn nền kinh tế tương đương 137% GDP. Đây là mức được nhiều tổ chức quốc tế đánh giá tiềm ẩn rủi ro. Các ngân hàng cũng đẩy mạnh huy động vốn cuối năm, kéo mặt bằng lãi suất tăng.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc thị trường nhà ở CBRE Việt Nam, cho biết giá bán hiện là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định mua nhà, vượt lên cả vị trí, tiến độ thanh toán hay thời điểm bàn giao. Giá căn hộ sơ cấp tại Hà Nội và TP HCM đang ở mức khoảng 90-94 triệu đồng mỗi m2, khiến phần lớn sản phẩm mở bán có giá từ 5 tỷ đồng mỗi căn.

Theo ông, chi phí sở hữu tăng cao buộc nhiều người mua phải dùng đòn bẩy tài chính và hiện khoảng 64% giao dịch trên thị trường có sử dụng tín dụng ngân hàng. Điều này càng cho thấy điều kiện vay và sức chịu đựng tài chính của người mua đóng vai trò then chốt trong quyết định xuống tiền.

“Nếu thiếu hỗ trợ tài chính, người mua nhà sẽ thận trọng hơn. Do đó ưu đãi lãi suất và chính sách thanh toán giãn rộng là hướng đi hợp lý giúp doanh nghiệp giữ thanh khoản và kích cầu hiệu quả trong giai đoạn này”, ông Kiệt nhận định.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, đánh giá với mặt bằng giá cao, người mua có xu hướng tìm dự án được hỗ trợ lãi suất, giãn tiến độ hoặc trả chậm nhằm giảm áp lực vốn ban đầu. Điều này cũng lý giải vì sao nhiều chủ đầu tư ưu tiên chính sách tài chính thay vì giảm giá trực tiếp. Bởi theo ông Tuấn, động thái này vừa giữ được mặt bằng giá bán, vừa mở rộng tệp khách có khả năng tiếp cận nhà ở.

Với doanh nghiệp phát triển dự án, chi phí vốn gia tăng khiến biên lợi nhuận thu hẹp, việc kích cầu qua ưu đãi thanh toán trở thành cách duy trì dòng tiền và xoay vòng dự án trong giai đoạn thị trường nhạy cảm.

Theo ông Lucas Ignatius Loh Jen Yuh, CEO Nam Long Group, lãi vay mua nhà hiện chưa ở mức cảnh báo, nhưng chỉ cần tăng thêm biên độ nhỏ cũng có thể làm sức mua chậm lại. Nam Long vì thế đang nghiên cứu các gói vay hỗ trợ 3-5 năm để giảm áp lực tài chính giai đoạn đầu cho khách mua, một chiến lược cũng được nhiều doanh nghiệp áp dụng để giữ nhịp bán hàng trong thời gian tới.

Giới phân tích cho rằng, thay vì chờ thị trường tự hồi phục, doanh nghiệp đang lựa chọn chủ động “chia nhỏ” gánh nặng tài chính cho người mua bằng hỗ trợ lãi vay, tiến độ linh hoạt và mức chiết khấu trực tiếp. Đây được xem là lời giải để duy trì thanh khoản, đồng thời tránh tái diễn trạng thái trầm lắng của năm 2023 khi người mua đứng ngoài quan sát.

Phương Uyên

Quốc hội mới đây đã thông qua Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Một trong những nội dung quan trọng là cho phép người dân khi chuyển mục đích từ đất ao vườn, đất nông nghiệp sang đất ở trong hạn mức chỉ phải nộp 30-50% phần chênh lệch giá đất, thay vì 100% như quy định hiện hành. Mức thu này được kỳ vọng giảm đáng kể rào cản tài chính cho người dân có nhu cầu “lên thổ cư”.

Theo chuyên gia, chính sách mới thực chất là áp dụng lại công thức tính cũ trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, giúp giảm sốc chi phí chuyển đổi cho người dân. Tuy nhiên, mức phí này vẫn cao với nhiều gia đình xét trên mặt bằng giá đất mới.

Ví dụ như tại TP HCM, theo dự thảo bảng giá đất lần đầu áp dụng từ năm 2026, giá đất nông nghiệp cao nhất chỉ khoảng 625.000 đồng mỗi m2, thấp nhất khoảng 320.000 đồng, trong khi giá đất ở thấp nhất là 2,3 triệu đồng một m2 và cao nhất lên đến 687 triệu đồng. Với mức chênh lệch từ 5 đến 25 lần, dù giảm 50-70%, tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích có thể vẫn tăng nhiều lần so với trước đây, tạo áp lực tài chính lớn với người dân, đặc biệt là nhóm cần chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cũng cho rằng tỷ lệ 30-50% thấp hơn so với mức 100% hiện nay, nhưng trong bối cảnh bảng giá đất tăng mạnh, nghĩa vụ tài chính mà người dân phải gánh vẫn rất lớn. Ở nhiều địa phương phía Nam, đất đai chủ yếu có nguồn gốc do hộ gia đình tự khai phá hoặc thừa kế qua nhiều thế hệ, không phải đất Nhà nước giao. Việc nhiều thế hệ cùng sinh sống trên một thửa đất và nhu cầu tách thửa, chuyển mục đích cho con cái khi lập gia đình là rất phổ biến. Do đó, chính sách thu tiền sử dụng đất cần đủ linh hoạt để vừa đảm bảo nghĩa vụ tài chính, vừa tránh tạo gánh nặng quá mức và ngăn chặn tình trạng đầu nậu lợi dụng chính sách để trục lợi.

Ông Châu dẫn chứng trường hợp một hộ gia đình sở hữu thửa đất 2.000 m2 trồng cây ăn trái, nguồn gốc do tổ tiên để lại. Với giá đất ở theo bảng giá là 10 triệu đồng mỗi m2, đất nông nghiệp 300.000 đồng mỗi m2, hệ số K là 1,5 và hạn mức đất ở 200 m2, nếu gia đình chia đất thành bốn lô để sử dụng và cho con, chỉ riêng lô đầu tiên đã phải nộp khoảng 3 tỷ đồng tiền chuyển mục đích. Ba lô còn lại, với tổng diện tích vượt hạn mức, phải nộp thêm hơn 21,8 tỷ đồng. Tổng số tiền gần 25 tỷ đồng, tương đương việc “mua lại chính mảnh đất của mình”.

Chuyên gia Lê Quốc Kiên nói trong bối cảnh Bảng giá đất tại nhiều địa phương đã điều chỉnh tăng mạnh, riêng TP HCM (khung giá áp dụng từ tháng 8/2024 tăng từ 2,36 lần đến gần 39 lần so với năm 2020), bảng giá đất lần đầu áp dụng từ năm 2026 dự kiến tiếp tục tăng thêm 30-40%, đất nông nghiệp lại giảm 20-25% so với hiện nay, khiến chi phí chuyển đổi, dù quay về cách tính cũ, vẫn là gánh nặng lớn.

“Cách tính cũ nhưng đặt trong bối cảnh mới chỉ mang tính ‘giảm sốc’ thay vì đưa chi phí chuyển đổi về mặt bằng thấp như trước”, ông đánh giá.

Dù vậy, giới chuyên gia vẫn đánh giá chính sách mới mang lại tín hiệu tích cực, đặc biệt với nhóm người có nhu cầu ở thực. Với trường hợp phổ biến là chuyển 100 m2 đất vườn sang đất ở tại khu vực có chênh lệch giá đất 10 triệu đồng mỗi m2, nếu áp mức thu 100% như hiện nay, người dân phải nộp khoảng 1 tỷ đồng. Khi chính sách mới có hiệu lực, số tiền này giảm còn khoảng 300 triệu đồng, giúp nhiều gia đình có cơ hội hợp thức hóa quyền sử dụng đất.

Ở góc độ thị trường, quy định mới cũng không tạo điều kiện cho làn sóng đầu cơ phân lô tràn lan. Với các thửa đất lớn hàng nghìn m2, diện tích được hưởng mức thu ưu đãi chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ, nhà đầu tư vẫn phải nộp gần như đầy đủ tiền sử dụng đất nếu muốn chuyển đổi toàn bộ, qua đó giữ được rào cản cần thiết để hạn chế đầu cơ đất nền nhỏ lẻ.

Tuy nhiên để “khoan sức dân” trong bối cảnh bảng giá đất mới, ông Lê Hoàng Châu đề xuất áp mức thu 20% phần chênh lệch giá đất với diện tích trong hạn mức, 30% cho phần vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức, và 100% cho phần vượt trên ngưỡng này, trừ trường hợp chuyển cho người thân trong gia đình. Mức thu chỉ nên áp dụng một lần với mỗi hộ trên một thửa đất.

Bên cạnh đó, một số ý kiến đề xuất xem xét miễn hoàn toàn tiền sử dụng đất đối với diện tích chuyển đổi trong hạn mức. Luật sư Trương Anh Tú nói chuyển mục đích sử dụng đất về bản chất là thủ tục hành chính, không phải giao dịch mua bán công sản. Việc thu tiền sử dụng đất chỉ nên áp dụng với doanh nghiệp hoặc trường hợp Nhà nước giao đất mới. Với người dân đã sở hữu và sinh sống ổn định trên đất, việc thu khoản tiền này là chưa hợp lý.

Đồng tình quan điểm cần phân loại đối tượng, bà Võ Nhật Liễu, Giám đốc Viện đào tạo phát triển dự án bất động sản, đề xuất chia người sử dụng đất thành ba nhóm: nhóm ở thực được hỗ trợ để đảm bảo khả năng tiếp cận; nhóm sở hữu 2-3 lô đất áp dụng mức thu 30-50%; và nhóm đầu tư kinh doanh áp dụng mức thu 100%, kèm phương pháp tính minh bạch để tránh khiếu nại. Đồng thời, bà kiến nghị cải cách thủ tục xác định tiền sử dụng đất và định giá đất cụ thể nhằm rút ngắn thời gian xử lý, tránh làm “đóng băng” dòng tiền của người dân và doanh nghiệp.

Phương Uyên

Tây Hồ là khu vực sở hữu diện tích mặt nước lớn, mật độ xây dựng được kiểm soát và hệ sinh thái đô thị gắn với yếu tố văn hóa. Quỹ đất dành cho nhà ở cao tầng tại đây đang dần thu hẹp, kéo theo sự hạn chế về nguồn cung ở phân khúc cao cấp.

Trong bối cảnh đó, các dự án vừa hiện diện tại lõi Tây Hồ vừa tiếp cận trục phát triển mới dọc sông Hồng sở hữu lợi thế lớn. Khu vực ven sông được định hướng phát triển đồng bộ đường cảnh quan, công viên sinh thái, không gian công cộng và các hạng mục dịch vụ, qua đó hình thành thêm quỹ tiện ích đô thị quy mô lớn cho khu vực phía bắc Thủ đô.

Noble Crystal Tay Ho WorldHotels Residences là một trong những dự án nằm trên trục này. Tại đây, dòng căn hộ Sky Mansion được phát triển theo mô hình biệt thự trên cao, chú trọng tầm nhìn rộng, khả năng đón sáng tự nhiên và tính riêng tư.

Sky Mansion có thiết kế thông tầng, diện tích lớn và bố cục được tổ chức để tối ưu tầm nhìn ra cảnh quan Hồ Tây, sông Hồng và các khoảng không xanh xung quanh. Một số căn còn kết hợp sân vườn và bể bơi riêng trên tầng cao.

Đơn vị phát triển cho biết, loại hình căn hộ này có số lượng giới hạn trong tổng thể dự án, hướng tới chất lượng sống cao cấp và các tiêu chí không gian riêng tư. Kết cấu thông tầng phức tạp, yêu cầu cao về giải pháp kỹ thuật, hoàn thiện cũng như tiêu chí lựa chọn vị trí, hướng nhìn là những yếu tố tạo nên giá trị riêng của dòng sản phẩm.

Sky Mansions thuộc Noble Crystal Tay Ho WorldHotels Residences – tổ hợp được định vị ở phân khúc siêu sang, quản lý vận hành theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao quốc tế bởi WorldHotels cùng các đối tác dịch vụ. Sự kết hợp giữa vị trí tại Tây Hồ, cấu trúc sản phẩm có số lượng hữu hạn và hệ tiện ích nội khu cao cấp nhằm đáp ứng nhu cầu lưu trú dài hạn lẫn mục tiêu tích lũy tài sản.

Lợi thế vị trí của dự án còn gắn với trục đại lộ cảnh quan sông Hồng – tuyến quy hoạch chiến lược của thành phố. Hệ thống hạ tầng này ngoài chức năng giao thông còn tích hợp dải công viên ven sông, không gian sinh hoạt công cộng và khu dịch vụ thương mại, kết nối Tây Hồ với Đông Anh và trung tâm nội đô. Đại lộ cảnh quan này đã khởi công vào cuối năm 2025 và dự kiến hoàn thành vào năm 2030.

Đại diện đơn vị phát triển cho biết, tại sự kiện khớp giỏ hàng đầu tháng 1, 25 sản phẩm với tổng giá trị khoảng 850 tỷ đồng được ghi nhận. Đây được xem là tín hiệu tích cực ở nhóm bất động sản cao cấp. Chị Lê Mai Phương (phường Yên Hòa, Hà Nội), một trong những khách hàng đặt chỗ tại dự án cho biết, chị lựa chọn không chỉ vì thương hiệu, mà còn vì tầm nhìn và trải nghiệm sống phù hợp với nhu cầu ở lâu dài cũng như tích lũy tài sản.

Hiện, chủ đầu tư tiếp tục triển khai chính sách bán hàng ưu đãi như quà tặng 1% giá trị căn hộ, miễn phí quản lý vận hành 5 sao trong 36 tháng và hỗ trợ lãi suất 0% trong 24 tháng kèm chiết khấu 5%.

Ngoài ra, ngày 24/1, đơn vị phát triển dự án cũng phối hợp tổng đại lý tổ chức sự kiện Sky Mansion Exclusive Tour – chương trình tham quan công trường, cho phép khách hàng theo dõi tiến độ xây dựng và quan sát chất lượng thi công. Hoạt động mở này được xem là cách tăng cường minh bạch thông tin, góp phần củng cố niềm tin với khách hàng và nhà đầu tư.

Song Anh