Hoàng Quân (32 tuổi) đang làm việc tại một ngân hàng thương mại ở TP HCM, cho biết có thu nhập 24,5 triệu đồng mỗi tháng, không thấp so với mặt bằng lương chung nhưng chẳng thấm là bao với mức phí sinh hoạt đắt đỏ của TP HCM. Dù tiết kiệm từ khi ra trường, đến nay, Quân vẫn chọn ở trọ với lý do mua nhà không nổi.

“Một căn hộ bình dân ở thành phố có giá đến 3 tỷ đồng, muốn mua phải vay ít nhất 2 tỷ đồng và 15-25 năm tới, mỗi tháng phải dành hơn 60% thu nhập trả nợ. Phấn đấu trong nợ nần thì thà ở trọ cả đời dành dụm tiền về già dưỡng lão”, anh cho hay.

Quân không phải cá biệt, rất nhiều bạn trẻ dù đã nỗ lực từng ngày mong sớm có mái ấm ở TP HCM, nhưng đã từ bỏ, chọn cách thuê nhà ở các đô thị lớn.

Thùy Chi (35 tuổi) công tác tại một tổ chức tín dụng ở TP HCM, cho biết từ khi ra trường đã bắt đầu tích lũy cho kế hoạch mua nhà tuổi 30. Dù tuổi tác đã cách xa mục tiêu 5 năm, Chi vẫn đang ở trọ. Với mức thu nhập 22 triệu đồng mỗi tháng, Chi thuê căn phòng giá 4 triệu đồng (chưa tính điện, nước…), trung bình mỗi tháng, cô tiêu tốn ít nhất 13 triệu đồng cho phí sinh hoạt, mua sắm và tiết kiệm nhiều nhất 5 triệu đồng.

Hiện cô chỉ tiết kiệm được 700 triệu đồng, mua căn nhà vài tỷ đồng ở thành phố là điều quá xa vời. Do đó, cô chấp nhận thuê nhà ở trọ để bớt phải lo nghĩ, dành tiền vào việc khác.

Tương tự, Kim Anh (28 tuổi) nhân viên cho một công ty truyền thông ở quận 1, chia sẻ thu nhập loanh quanh ở mức 16-18 triệu mỗi tháng, làm cả đời cũng không mua được nhà ở TP HCM. Hơn nữa cô cũng không thấy quá nhiều lợi ích khi mua nhà ở thành phố nên “thà cứ ở trọ, dùng tiền trả lãi mua nhà đi học thêm kiến thức, kỹ năng mới để phát triển công việc”.

Nghiên cứu mới đây từ Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (Vars) cho thấy, hơn 60% người trẻ dưới 35 tuổi tại các đô thị lớn (Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng) ưu tiên thuê nhà, coi đây là giải pháp tối ưu để giảm gánh nặng tài chính và tận hưởng sự tự do trong bối cảnh giá bất động sản leo thang.

Tương tự, kết quả khảo sát từ chuyên trang Batdongsan cũng cho thấy, xu hướng tìm thuê nhà gia tăng gần 22% trong năm 2024. Nhóm khách hàng trong độ tuổi 25-34 tìm thuê cao nhất (gần 62%), ngay cả nhóm thu nhập cao từ 21-40 triệu đồng mỗi tháng cũng có tỷ lệ tìm thuê nhà đến 42% trong năm qua.

Lý giải, Vars cho rằng giá nhà tăng cao, không có ưu đãi lãi suất là rào cản khiến nhiều người khó mua nhà, đẩy họ vào thị trường thuê. Giá căn hộ chung cư tại Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng tăng lần lượt 72%, 50% và 34% trong 5 năm qua, còn thu nhập trung bình của người dân chỉ tăng khoảng 6-10% mỗi năm và ở mức rất thấp (từ 6,8-8,9 triệu đồng mỗi tháng). Trung bình vay 1,5-2 tỷ đồng mua nhà, hàng tháng người mua phải trả tiền gốc và lãi từ 25-60 triệu đồng, cao hơn 5-10 lần chi phí thuê nhà.

Còn theo Batdongsan, hơn 41% người đi thuê cho biết không đủ tài chính mua, không muốn ràng buộc vì khoản vay mua nhà và giá thuê nhà giá thấp hơn trả lãi suất hàng tháng. Với mức GDP bình quân đầu người ước tính khoảng 9,5 triệu đồng mỗi tháng (2024), một người trẻ (25-40 tuổi) phải tích lũy từ 26 năm để sở hữu căn hộ diện tích 60 m2, giá khoảng 3 tỷ đồng (trong điều kiện lãi suất huy động giả định là 4,5%/năm).

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam, nhận định việc vay mua nhà với người trẻ vẫn gặp “muôn vàn khó khăn”. Vay là đồng nghĩa phải trả nợ trong 15-25 năm, hoặc phải “bóp mồm bóp miệng” cắt giảm nhiều khoản chi tiêu khác để có thời gian trả nợ ngắn hơn. Chưa kể, lãi suất thả nổi khó dự báo cũng làm nhiều người trẻ không dám vay, chọn ở trọ thay vì sở hữu tài sản.

Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc Batdongsan nhận định, bên cạnh vấn đề tài chính, tư duy về sở hữu nhà cũng dần thay đổi, đặc biệt là với thế hệ trẻ. Hiện có khoảng 28% ngưởi thuê nhà cho biết, chọn ở trọ vì thích sự linh hoạt từ việc thay đổi môi trường sống.

Xu hướng gia tăng nhu cầu thuê khiến mảng cho thuê tại Việt Nam ngày càng tiềm năng. Dù vậy, thị trường cho thuê vẫn còn nhiều hạn chế, chưa thực sự trở thành một giải pháp thay thế hoàn toàn cho việc sở hữu nhà.

Hội Môi giới bất động sản Việt Nam cho biết, phần lớn nguồn cung nhà cho thuê do cá nhân sở hữu và quản lý, chưa có sự tham gia của các chủ đầu tư chuyên nghiệp. Trong khi đó, tại các nước phát triển, mô hình “build-to-rent” (xây dựng để cho thuê) đã trở nên phổ biến, giúp người thuê có nhiều lựa chọn hơn với giá cả hợp lý và dịch vụ tốt hơn.

Việt Nam cũng chưa có chính sách bảo vệ người thuê nhà. Đa số các hợp đồng thuê đều có thời hạn ngắn (6-12 tháng) và không có ràng buộc về điều kiện và mức tăng giá, khiến người thuê phải đối mặt với rủi ro về sự ổn định và quyền lợi. Việc thuê nhà chỉ có thể trở thành một lựa chọn phổ biến khi thị trường cho thuê được phát triển chuyên nghiệp hơn và có sự hỗ trợ từ chính sách tài chính.

Đơn vị này đề xuất nên có quy định pháp luật cụ thể bảo vệ quyền lợi người thuê như giới hạn mức tăng giá thuê mỗi năm và khuyến khích hợp đồng thuê dài hạn. Còn Hiệp hội bất động sản TP HCM mới đây cũng đề xuất, để tăng khả năng sở hữu nhà của người dân, nên có chính sách tín dụng ưu đãi với nhóm người mua nhà lần đầu.

Phương Uyên

Theo bản công bố thông tin hôm 30/6 của Tổng công ty Du lịch Hà Nội (Hanoitourist), thương vụ đấu giá hơn 12,18 triệu cổ phần (tương ứng 51% vốn) tại Công ty Du lịch Hà Nội – Quảng Bình dự kiến diễn ra ngày 23/7.

Mức giá đấu khởi điểm từ 16.239 đồng một cổ phần. Như vậy, giá tối thiểu cho thương vụ trên gần 198 tỷ đồng.

Công ty Du lịch Hà Nội – Quảng Bình là chủ đầu tư dự án khách sạn 5 sao Pullman tại khu vực phía đông đường Võ Nguyên Giáp, xã Bảo Ninh, TP Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình (trước sáp nhập với tỉnh Quảng Trị), nay là phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị. Dự án có tổng mức đầu tư 600 tỷ đồng với 283 phòng khách sạn, 18 căn biệt thự tiêu chuẩn 5 sao quốc tế mang thương hiệu Pullman do Tập đoàn Accor quản lý.

Theo tiến độ được phê duyệt trước đây, khách sạn này được duyệt hoàn thành và vận hành trước ngày 31/12/2023. Tuy nhiên đến nay, dự án vẫn chưa về đích.

Theo bản công bố thông tin của Hanoitourist, dự án vẫn còn một số gói thầu về lắp đặt, thi công nội thất chưa thực hiện. Công ty dự kiến hoàn thành gói thầu cuối cùng của dự án vào tháng 6/2026.

Việc Hanoitourist chuyển nhượng vốn tại công ty là chủ đầu tư khách sạn Pullman Quảng Bình nhằm tái cơ cấu lại tổng công ty theo kế hoạch đã được UBND TP Hà Nội phê duyệt.

Đến hết tháng 3, Công ty Du lịch Hà Nội – Quảng Bình có tổng tài sản khoảng 372 tỷ đồng. Doanh nghiệp này chưa phát sinh doanh thu do đang trong giai đoạn xây dựng dự án khách sạn Pullman 5 sao Quảng Bình. Đơn vị này ghi nhận lỗ lần lượt 3,3 tỷ và 4,2 tỷ năm 2023, 2024.

Hanoitourist thành lập năm 1963, tiền thân là Công ty Du lịch Hà Nội. Đến nay, Hanoitourist có hơn 22 đơn vị thành viên, hoạt động chính trong lĩnh vực lữ hành, khách sạn, cho thuê văn phòng thương mại với hơn 3.500 nhân viên. Tại Hà Nội, họ nắm cổ phần tại các khách sạn nổi tiếng như Sofitel Legend Metropole Hanoi, Pullman Hanoi và Hotel De L’Opera.

Ngoài Công ty Du lịch Hà Nội – Quảng Bình, đến hết năm nay, Hanoitourist cũng cần thoái vốn tại 5 doanh nghiệp khác gồm Công ty cổ phần Thương mại Du lịch Hà Nội, Công ty Du lịch Hà Nội – Hạ Long, Hanoitourist Taxi, Công ty Khách sạn và Du lịch Bảo Việt, Công ty TNHH Làng Đoàn Kết.

Quảng Bình (trước sáp nhập) là một trong số địa phương được đánh giá còn nhiều dư địa phát triển bất động sản nghỉ dưỡng, do nguồn cung dự án nghỉ dưỡng quy mô lớn khá khiêm tốn, nền giá thấp.

Anh Tú

Sở Du lịch TP HCM đang phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị liên quan xây dựng khung pháp lý cho hoạt động lưu trú ngắn ngày trong chung cư (Airbnb, thuê theo ngày, giờ…). Động thái này được xem như tín hiệu “bật đèn xanh” cho hoạt động từng bị yêu cầu dừng từ cuối năm 2024. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo nhà đầu tư không nên kỳ vọng mô hình này tiếp tục “hái ra tiền” như giai đoạn trước.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên phân tích, trước đây Airbnb phát triển nhanh nhờ chi phí đầu vào thấp và ít ràng buộc pháp lý. Nhưng khi được đưa vào khuôn khổ chính thức, chủ căn hộ sẽ phải chịu thêm các khoản thuế, phí quản lý, bảo trì, yêu cầu về an toàn, phòng cháy chữa cháy… khiến chi phí vận hành tăng và buộc phải điều chỉnh giá thuê. Điều này làm giảm tính cạnh tranh với khách sạn truyền thống.

Ngoài ra, nếu được hợp pháp hóa, nguồn cung loại hình này có thể tăng mạnh, nhưng nhu cầu chưa chắc hồi phục tương ứng. Sau dịch, khách du lịch có xu hướng ưu tiên hình thức lưu trú có thương hiệu và dịch vụ chuyên nghiệp, trong khi nhóm khách doanh nhân quay lại chọn khách sạn tiêu chuẩn vì an toàn và tiện nghi. Áp lực cạnh tranh tăng sẽ khiến biên lợi nhuận của Airbnb khó bằng trước đây.

Từ góc độ vận hành, bà Đỗ Thuý An, đại diện một đơn vị khai thác lưu trú tại TP HCM, nhận định nếu được hợp pháp hoá, Airbnb vẫn sẽ đối mặt không ít thách thức. Nhiều khả năng các chung cư sẽ có động thái siết quản lý khách ra vào, không cấp thẻ tạm trú hoặc áp mức phí cao với căn hộ cho thuê ngắn ngày. Ngay cả khi được pháp luật cho phép, việc vận hành căn hộ lưu trú ngắn ngày vẫn gặp nhiều trở ngại nếu vấp phải phản đối từ ban quản lý hoặc cư dân.

“Mô hình này đòi hỏi sự đồng thuận từ nhiều bên, không thể chỉ dựa vào ý chí của chủ căn hộ hay quy chế nội bộ”, bà An nói.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Tuấn Anh, quản lý Công ty tư vấn dịch vụ Asia Life tại TP HCM, cho rằng kỳ vọng mô hình Airbnb “hái ra tiền” như giai đoạn 2017–2019 không còn thực tế. Khi đó, thị trường còn sơ khai, nhu cầu thuê cao và ít bị kiểm soát. Hiện nay, nhiều khu vực trung tâm đã bão hòa, trong khi chính sách và phản ứng từ cộng đồng ngày càng siết chặt.

Theo ông, thị trường không còn chỗ cho cách làm tự phát. Nhà đầu tư phải chuyên nghiệp hóa toàn bộ quy trình, từ đón khách, dọn dẹp đến xử lý sự cố. Mô hình này nay đòi hỏi chi phí vận hành cao hơn, không còn chuyện “đẩy” mọi chi phí cho ban quản lý hay tự ý khai thác hạ tầng. “Nhà đầu tư cần sẵn sàng trả phí cho mọi dịch vụ khách thuê sử dụng trong toà nhà”, ông Tuấn nói.

Dù vậy, việc xem xét hợp pháp hoá mô hình này vẫn mang lại tín hiệu tích cực cho giới đầu tư. Chị Xuân, một nhà đầu tư sở hữu hai căn hộ từng kinh doanh Airbnb tại TP HCM, cho biết từ khi bị yêu cầu dừng hoạt động cho thuê ngắn ngày, lợi nhuận từ khai thác căn hộ giảm sâu. Nếu trước đây, căn hộ của chị cho thuê Airbnn với doanh thu khoảng 25 triệu đồng mỗi tháng, tỷ lệ lấp đầy hơn 70%. Khi chuyển sang cho thuê dài hạn, chị chỉ cho thuê được giá 17 triệu đồng mỗi tháng. “Tôi sẵn sàng đóng thuế, phí nếu được cho thuê ngắn ngày trở lại”, chị cho hay.

Tương tự, anh Phương Nam, chủ hai căn hộ tại khu đô thị ở TP Thủ Đức, cho biết trước đây, anh cho đơn vị vận hành thuê lại với giá 35 triệu đồng mỗi tháng. Khi tự cho thuê dài hạn (theo tháng), anh buộc hạ giá còn 22 triệu đồng nhưng vẫn không bù đắp được chi phí. “Tôi hy vọng mô hình này sẽ sớm có khung pháp lý rõ ràng, không bị cản trở như hiện nay”, anh Nam nói.

Ông Trung Đỗ, lãnh đạo đơn vị quản lý gần một trăm căn hộ lưu trú ngắn ngày tại TP HCM, cho hay mức sinh lời từ cho thuê dài hạn thấp, khó tìm khách thuê ổn định. Do đó, ông không thể tiếp tục trả tiền thuê cho chủ hộ nên đành hủy hợp đồng với hàng chục căn hộ đang kinh doanh Airbnb. Nhiều chủ hộ từng vay vốn mua nhà trước đó, khi lấy lại căn hộ cũng không thể khai thác cho thuê như kỳ vọng và phải sang tay.

“Nếu có quy định rõ ràng, dù chịu thuế và phí quản lý cao hơn, khả năng sinh lời từ Airbnb vẫn tốt hơn cho thuê truyền thống,” ông nói.

Nguồn dữ liệu từ nền tảng AirDNA cho thấy, năm 2024, TP HCM có gần 14.000 căn hộ kinh doanh Airbnb, doanh thu trung bình mỗi căn khoảng 40-78 triệu đồng mỗi tháng, giá thuê bình quân 58 USD một đêm, với tỷ lệ lấp đầy khoảng 50%. Trong khi đó, theo chuyên trang Batdongsan, giá cho thuê dài hạn tại TP HCM chỉ phổ biến ở mức 14-25 triệu đồng mỗi tháng. Mức lợi nhuận từ đầu tư cho thuê Airbnb rơi vào khoảng 6-7%, trong khi với hình thức thuê truyền thống, lợi suất đầu tư chỉ dao động khoảng 3%.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực phía Nam, cho biết nhờ tính linh hoạt và khả năng điều chỉnh giá theo thị trường, mô hình cho thuê ngắn ngày có thể mang về mức lợi nhuận cao hơn cho thuê dài hạn từ 30-50%. Đây cũng là lý do hoạt động này vẫn phát triển mạnh dù vấp phải nhiều phản đối. Ông Tuấn cũng cảnh báo, nhà đầu tư với trường vốn dài hạn có thể cân nhắc duy trì mô hình này, những ai sử dụng đòn bẩy tài chính cần tính toán thận trọng vì khả năng, việc hợp thức hoá cho thuê ngắn ngày sẽ mất nhiều thời gian hơn dự kiến.

Chuyên gia Lê Quốc Kiên khuyến nghị nhà đầu tư không nên vội quay lại mô hình này chỉ vì kỳ vọng nới lỏng chính sách. Theo lộ trình của TP HCM, mô hình này cần ít nhất hai năm nữa để được cấp phép chính thức, đồng nghĩa từ nay đến 2027, việc cho thuê ngắn hạn vẫn tiếp tục bị tạm dừng.

“Kể cả khi được cấp phép, khả năng sinh lời cũng không còn cao như trước. Nhà đầu tư cần đánh giá kỹ yếu tố chi phí – lợi nhuận – vận hành, cũng như mức độ phù hợp của từng vị trí căn hộ. Bài toán đầu tư hiện không còn dễ dàng như thời kỳ Airbnb bùng nổ”, ông nói.

Phương Uyên