Trong cuộc họp tại TPHCM, báo chí phản ánh tình trạng gần Tết, trên không gian mạng, nhiều thông tin quảng cáo không đúng sự thật về pháp lý dự án, khiến khách hàng gặp khó. Thậm chí, một số dự án còn chưa có thông báo đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai nhưng đã được “thổi phồng” pháp lý đầy đủ và giới thiệu tới người mua.

Trả lời vấn đề này, Sở Xây dựng TPHCM cho biết trong năm nay đã ban hành kế hoạch kiểm tra tình hình chấp hành pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc ngành, lĩnh vực do Sở phụ trách. Trong đó có các nội dung kiểm tra tiến độ thực hiện dự án nhà ở thương mại; kiểm tra việc ký hợp đồng bán, thuê mua nhà ở xã hội đúng đối tượng đã được Sở Xây dựng xác nhận…

Sở Xây dựng cũng chỉ đạo lực lượng tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các dự án đầu tư xây dựng nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm trong hoạt động kinh doanh bất động sản như không đảm bảo đầy đủ các điều kiện theo quy định; triển khai xây dựng dự án đầu tư xây dựng nhà ở chậm tiến độ đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt…

Ngoài kế hoạch kiểm tra định kỳ, Sở Xây dựng cho biết luôn chủ động tổ chức các cuộc kiểm tra đột xuất đối với các dự án bất động sản khi có thông tin phản ánh, kiến nghị của người dân, cơ quan báo chí hoặc khi phát hiện dấu hiệu vi phạm trong quá trình theo dõi, quản lý lĩnh vực nhà ở và thị trường bất động sản.

Đồng thời, Sở cũng ban hành các văn bản khuyến cáo, yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, dự án bất động sản phải chấp hành quy định pháp luật về công khai thông tin bất động sản, dự án bất động sản đưa vào kinh doanh.

Đối với việc rà soát, xử phạt các thông tin quảng cáo sai sự thật, cơ quan này được giao phối hợp thực hiện quản lý trật tự xây dựng đối với các công trình quảng cáo theo thẩm quyền.

Thế khó của doanh nghiệp

Tại sự kiện gần đây, bà Nguyễn Thanh Hương – Giám đốc đầu tư Công ty Nam Long – thừa nhận một thực tế là giá đất tăng mạnh đã tạo nên cuộc cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp trong việc mua gom quỹ đất. Chi phí giá đất cao khiến biên lợi nhuận của doanh nghiệp ngày càng mỏng, đặc biệt với những khu đô thị đa tiện ích đòi hỏi vốn đầu tư lớn.

Vì vậy, công ty buộc phải tái định vị sản phẩm theo từng phân khúc, phù hợp với chi phí đất gia tăng, đồng thời tìm kiếm cơ hội mở rộng quỹ đất thông qua đấu giá. Nhấn mạnh tầm quan trọng của quỹ đất sạch, bà Hương khẳng định năm nay doanh nghiệp sẽ quyết liệt hơn trong việc tham gia đấu thầu, nhất là khi các quy định của Nhà nước đang dần thông thoáng.

Giá nhà, đất tăng cũng khiến ông Dương Long Thành – Nhà sáng lập, Chủ tịch HĐQT Thắng Lợi Group – bày tỏ nhiều băn khoăn, trăn trở. Ông kể rằng 15 năm trước, công ty ông phát triển một dự án ở Bến Cát (Bình Dương cũ), giá bán một căn nhà chỉ khoảng 300 triệu đồng. Người lao động, công nhân hay viên chức cần làm việc tích lũy trong 5-6 năm là có thể sở hữu.

Tuy nhiên, thị trường bất động sản chứng kiến nhiều biến động mạnh, đặc biệt là giá nhà tăng nhanh hơn thu nhập. Trong khi thu nhập bình quân của người dân chỉ tăng khoảng 6-8%/năm, giá nhà lại tăng 12-20%/năm trong suốt một thập kỷ. Sự chênh lệch kéo dài đã tạo nên khoảng cách ngày càng lớn giữa khả năng tài chính và giá trị bất động sản.

Ông Thành cho rằng thị trường phần lớn nghiêng về các sản phẩm cao cấp, diện tích lớn, vật liệu xa xỉ… dẫn đến giá cao. Trong khi đó, 70-80% nhu cầu thị trường hướng đến nhà ở thật, giá vừa túi tiền, lại thiếu thốn.

Một thách thức khác liên quan chi phí cấu thành đầu vào cao. Chi phí pháp lý, chi phí thuế, chi phí đơn giá đất tăng mạnh, chi phí vật liệu xây dựng biến động tăng cao cùng với tác động của lãi suất vay đều ảnh hưởng đến giá thành.

Tăng nguồn cung nhà ở vừa túi tiền

Ông Lucas Ignatius Loh Jen Yuh – Tổng giám đốc Nam Long – cho rằng thị trường vẫn vận hành theo quy luật cung cầu. Nhu cầu nhà ở thực tại Việt Nam rất lớn, trong khi nguồn cung chưa theo kịp.

Bên cạnh đó, giá đất liên tục leo thang do kỳ vọng của người sở hữu, khiến nhiều doanh nghiệp trên thị trường khó có thể đưa ra mức giá bán “vừa túi tiền”. Ở TPHCM, các nhà phát triển buộc phải tập trung vào sản phẩm trung – cao cấp để đảm bảo lợi nhuận, còn phân khúc vừa túi tiền chỉ có thể triển khai ở khu vực vùng ven.

Ông Lucas nhận định trong giai đoạn tới, giá nhà sẽ khó tăng đột biến do các biện pháp kiểm soát hiệu quả của Nhà nước. Doanh nghiệp này sẽ tiếp tục kiên định phát triển các phân khúc trung cấp và vừa túi tiền, dù đối mặt nhiều khó khăn trong việc mua quỹ đất với giá hợp lý. Quỹ đất công ty tìm kiếm sẽ hướng đến xây dựng sản phẩm ở mức 30-35 triệu đồng/m2, phục vụ nhóm mua để ở, góp phần đa dạng hóa thị trường.

Trả lời phóng viên báo Dân trí, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE Việt Nam – lý giải nguyên nhân giá nhà tăng, gốc rễ nằm ở sự thiếu hụt nghiêm trọng sản phẩm thuộc phân khúc tầm trung và tầm thấp – những phân khúc giữ vai trò cân bằng nhu cầu. Trong khi đó, các chủ đầu tư cũng đối mặt với nhiều áp lực khi các loại chi phí đầu vào cao, đặc biệt là giá đất.

Vị này cho rằng giải pháp căn cơ là tăng nguồn cung ở các phân khúc vừa túi tiền, từ đó kéo giảm mặt bằng giá và giảm áp lực lên phân khúc cao cấp. Thực tế, hiện nay hơn 95% người lao động không đủ khả năng mua căn hộ có giá 10-12 tỷ đồng. Mặt bằng giá hiện tại đang phản ánh nhu cầu của nhóm khách hàng hạng sang và cao cấp, chứ không phản ánh thị trường đại chúng.

Các thị trường phát triển ở châu Á như Singapore, Thái Lan, Hong Kong hay Thượng Hải cũng vận hành theo mô hình tương tự: khu trung tâm có giá rất cao, trong khi các khu đô thị vệ tinh xa hơn, nhưng kết nối hạ tầng tốt, đóng vai trò hấp thụ nhu cầu ở mức giá phù hợp hơn. Mô hình TOD phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng được đánh giá là hướng đi đúng để mở rộng không gian đô thị và giảm áp lực giá nhà tại trung tâm.

Đồng quan điểm, ông Dương Long Thành kỳ vọng mô hình đô thị nén kết hợp TOD cần được quy hoạch để hướng đến người dân, nâng cao chất lượng sống.  Ngoài ra, Chính phủ cũng cần tập trung tăng nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở vừa túi tiền; triển khai cơ chế hỗ trợ người mua nhà lần đầu. Các doanh nghiệp cần phát triển sản phẩm phù hợp nhu cầu thực, dự án cần đặt mục tiêu phục vụ cư dân và giá bán hợp lý.

Theo dữ liệu từ Batdongsan.com.vn, chung cư tiếp tục là tâm điểm của thị trường Hà Nội trong quý III năm nay. Chu kỳ từ năm 2021 đến nay, Hà Nội dẫn đầu cả nước với mức tăng trưởng giá bất động sản lên tới 112%. So với quý I/2023, phân khúc chung cư tăng giá 95%.

Sự tăng giá này đặc biệt rõ rệt tại phân khúc cao cấp ở các quận cận trung tâm như Tây Hồ và Ba Đình – nơi giá rao bán chung cư phổ biến nằm trong khoảng 130-210 triệu đồng/m2. Sự leo thang đó đã tạo ra một rào cản lớn đối với đại bộ phận người mua nhà, đặc biệt là những người có nhu cầu ở thực.

Kết quả khảo sát của đơn vị này đã minh chứng rõ ràng cho áp lực này: 56% người được hỏi đánh giá chung cư hiện tại là “khó tiếp cận”. Điều này cho thấy dù thị trường bất động sản bán đang nhanh chóng phục hồi và chung cư đóng vai trò dẫn dắt về mức độ quan tâm nhưng khả năng chi trả của người dân đang bị thách thức.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam của Batdongsan.com.vn, nhận định rằng tại thị trường Hà Nội, giá bán tiếp tục tăng lên nhưng nhu cầu có sự hạ nhiệt. Dòng tiền đầu tư vẫn tập trung nhiều ở phân khúc cao cấp cận trung tâm và chung cư tiếp tục dẫn dắt thị trường.

Phân khúc phổ thông, trung cấp có mức giá dưới 55 triệu đồng/m2 có hiệu suất tăng giá vượt trội với mức tăng 57-71% so với quý I/2024. Trong khi đó, nhu cầu với phân khúc này rất lớn. 

Nghịch lý giá cao và nhu cầu lớn tại phân khúc phổ thông đã tạo ra xu hướng dịch chuyển rõ rệt. Theo đơn vị trên, dòng tiền và nhu cầu đang dịch chuyển ra khỏi trung tâm, hướng về các khu vực vùng ven.

Cụ thể, dù lượng quan tâm bất động sản tại Hà Nội giảm 22% so với cùng kỳ năm 2024 nhưng xu hướng dịch chuyển nguồn cung và nhu cầu sang các khu vực vệ tinh như Đông Anh, Gia Lâm, và Long Biên ngày càng rõ rệt.

Các khu vực này có lợi thế về quỹ đất, giá cả còn cạnh tranh và hưởng lợi trực tiếp từ hàng loạt dự án hạ tầng giao thông trọng điểm đang được triển khai quyết liệt, như cầu Ngọc Hồi kết nối Hà Nội với Hưng Yên, và cao tốc Bắc – Nam.

Sự dịch chuyển đó không chỉ xảy ra với chung cư mà còn cả các loại hình khác như đất nền, nhà riêng. Giá đất nền tại các khu vực cận trung tâm tăng 95% và vùng ven tăng 75%, giá nhà riêng tăng 63% so với quý I/2023. 

Một đơn vị nghiên cứu bất động sản cũng có báo cáo mới đây cho thấy tính đến hết tháng 6, giá chung cư tại Hà Nội tăng 33% so với cùng kỳ năm 2024. Về nguồn cung, tổng nguồn cung chung cư tại Hà Nội mở bán mới trong cả năm dự kiến đạt khoảng 31.000 căn, tương đương mức của năm 2024.

Còn theo dữ liệu khác, nửa đầu năm, tổng nguồn cung mới tại Hà Nội đạt khoảng 14.900 căn, cao hơn 121% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá bán sơ cấp trung bình vẫn ở mức cao, đạt 91 triệu đồng/m2, tăng 40% theo năm. Đáng chú ý, các căn hộ có giá trên 4 tỷ đồng tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất, trong khi nguồn cung sơ cấp dưới 2 tỷ đồng gần như vắng bóng.

Về triển vọng nguồn cung, tính đến cuối năm nay, dự kiến thị trường Hà Nội sẽ có khoảng 11.500 căn hộ được chào bán. Tuy nhiên, chủ yếu nguồn cung vẫn tập trung ở phân khúc cao cấp và trung cấp.

Ông Nguyễn Văn Đính – Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) – nói, nguồn cung chung cư đã tăng trong thời gian qua nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của người dân.

Theo ông, với mức chi phí đầu tư cao như hiện nay, mặt bằng giá chung cư sơ cấp vẫn tiếp tục đi lên. Trong ngắn hạn từ nay tới cuối năm, giá căn hộ tại Hà Nội sẽ tiếp tục tăng do chi phí đầu vào tăng cao và kỳ vọng sinh lời của nhà đầu tư vẫn ở mức cao.