Thế khó của doanh nghiệp

Tại sự kiện gần đây, bà Nguyễn Thanh Hương – Giám đốc đầu tư Công ty Nam Long – thừa nhận một thực tế là giá đất tăng mạnh đã tạo nên cuộc cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp trong việc mua gom quỹ đất. Chi phí giá đất cao khiến biên lợi nhuận của doanh nghiệp ngày càng mỏng, đặc biệt với những khu đô thị đa tiện ích đòi hỏi vốn đầu tư lớn.

Vì vậy, công ty buộc phải tái định vị sản phẩm theo từng phân khúc, phù hợp với chi phí đất gia tăng, đồng thời tìm kiếm cơ hội mở rộng quỹ đất thông qua đấu giá. Nhấn mạnh tầm quan trọng của quỹ đất sạch, bà Hương khẳng định năm nay doanh nghiệp sẽ quyết liệt hơn trong việc tham gia đấu thầu, nhất là khi các quy định của Nhà nước đang dần thông thoáng.

Giá nhà, đất tăng cũng khiến ông Dương Long Thành – Nhà sáng lập, Chủ tịch HĐQT Thắng Lợi Group – bày tỏ nhiều băn khoăn, trăn trở. Ông kể rằng 15 năm trước, công ty ông phát triển một dự án ở Bến Cát (Bình Dương cũ), giá bán một căn nhà chỉ khoảng 300 triệu đồng. Người lao động, công nhân hay viên chức cần làm việc tích lũy trong 5-6 năm là có thể sở hữu.

Tuy nhiên, thị trường bất động sản chứng kiến nhiều biến động mạnh, đặc biệt là giá nhà tăng nhanh hơn thu nhập. Trong khi thu nhập bình quân của người dân chỉ tăng khoảng 6-8%/năm, giá nhà lại tăng 12-20%/năm trong suốt một thập kỷ. Sự chênh lệch kéo dài đã tạo nên khoảng cách ngày càng lớn giữa khả năng tài chính và giá trị bất động sản.

Ông Thành cho rằng thị trường phần lớn nghiêng về các sản phẩm cao cấp, diện tích lớn, vật liệu xa xỉ… dẫn đến giá cao. Trong khi đó, 70-80% nhu cầu thị trường hướng đến nhà ở thật, giá vừa túi tiền, lại thiếu thốn.

Một thách thức khác liên quan chi phí cấu thành đầu vào cao. Chi phí pháp lý, chi phí thuế, chi phí đơn giá đất tăng mạnh, chi phí vật liệu xây dựng biến động tăng cao cùng với tác động của lãi suất vay đều ảnh hưởng đến giá thành.

Tăng nguồn cung nhà ở vừa túi tiền

Ông Lucas Ignatius Loh Jen Yuh – Tổng giám đốc Nam Long – cho rằng thị trường vẫn vận hành theo quy luật cung cầu. Nhu cầu nhà ở thực tại Việt Nam rất lớn, trong khi nguồn cung chưa theo kịp.

Bên cạnh đó, giá đất liên tục leo thang do kỳ vọng của người sở hữu, khiến nhiều doanh nghiệp trên thị trường khó có thể đưa ra mức giá bán “vừa túi tiền”. Ở TPHCM, các nhà phát triển buộc phải tập trung vào sản phẩm trung – cao cấp để đảm bảo lợi nhuận, còn phân khúc vừa túi tiền chỉ có thể triển khai ở khu vực vùng ven.

Ông Lucas nhận định trong giai đoạn tới, giá nhà sẽ khó tăng đột biến do các biện pháp kiểm soát hiệu quả của Nhà nước. Doanh nghiệp này sẽ tiếp tục kiên định phát triển các phân khúc trung cấp và vừa túi tiền, dù đối mặt nhiều khó khăn trong việc mua quỹ đất với giá hợp lý. Quỹ đất công ty tìm kiếm sẽ hướng đến xây dựng sản phẩm ở mức 30-35 triệu đồng/m2, phục vụ nhóm mua để ở, góp phần đa dạng hóa thị trường.

Trả lời phóng viên báo Dân trí, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE Việt Nam – lý giải nguyên nhân giá nhà tăng, gốc rễ nằm ở sự thiếu hụt nghiêm trọng sản phẩm thuộc phân khúc tầm trung và tầm thấp – những phân khúc giữ vai trò cân bằng nhu cầu. Trong khi đó, các chủ đầu tư cũng đối mặt với nhiều áp lực khi các loại chi phí đầu vào cao, đặc biệt là giá đất.

Vị này cho rằng giải pháp căn cơ là tăng nguồn cung ở các phân khúc vừa túi tiền, từ đó kéo giảm mặt bằng giá và giảm áp lực lên phân khúc cao cấp. Thực tế, hiện nay hơn 95% người lao động không đủ khả năng mua căn hộ có giá 10-12 tỷ đồng. Mặt bằng giá hiện tại đang phản ánh nhu cầu của nhóm khách hàng hạng sang và cao cấp, chứ không phản ánh thị trường đại chúng.

Các thị trường phát triển ở châu Á như Singapore, Thái Lan, Hong Kong hay Thượng Hải cũng vận hành theo mô hình tương tự: khu trung tâm có giá rất cao, trong khi các khu đô thị vệ tinh xa hơn, nhưng kết nối hạ tầng tốt, đóng vai trò hấp thụ nhu cầu ở mức giá phù hợp hơn. Mô hình TOD phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng được đánh giá là hướng đi đúng để mở rộng không gian đô thị và giảm áp lực giá nhà tại trung tâm.

Đồng quan điểm, ông Dương Long Thành kỳ vọng mô hình đô thị nén kết hợp TOD cần được quy hoạch để hướng đến người dân, nâng cao chất lượng sống.  Ngoài ra, Chính phủ cũng cần tập trung tăng nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở vừa túi tiền; triển khai cơ chế hỗ trợ người mua nhà lần đầu. Các doanh nghiệp cần phát triển sản phẩm phù hợp nhu cầu thực, dự án cần đặt mục tiêu phục vụ cư dân và giá bán hợp lý.

Khi tái cấu trúc tổng thể đô thị với tầm nhìn 100 năm, trong giai đoạn 2026-2045, Hà Nội sẽ di dời hơn 860.000 người trong khu vực nội đô.

Song song với việc di dời, Hà Nội đề xuất tái cấu trúc dân cư theo hướng giãn dân nội đô. Người dân thuộc diện giải tỏa, di dời sẽ được bố trí tái định cư một phần tại chỗ, phần còn lại tại các khu đô thị mới ở các cực tăng trưởng như Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc.

Phân khúc nào sẽ tăng giá?

Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (Vars), việc Hà Nội tái cấu trúc không gian đô thị không chỉ nhằm điều chỉnh lại phân bố dân cư, lao động và nguồn lực kinh tế, mà còn kéo theo sự tái cấu trúc sâu sắc của thị trường bất động sản.

Trong trung và dài hạn, thị trường bất động sản khu vực trung tâm Hà Nội sẽ tiếp tục phân hóa rõ nét. Các dự án hạng sang và siêu sang duy trì mặt bằng giá cao và đà tăng giá, phục vụ nhóm cư dân tinh hoa, chuyên gia cao cấp và nguồn nhân lực chất lượng cao, phù hợp với định hướng hội nhập quốc tế của Thủ đô.

Theo đề án, quỹ đất trung tâm sau tái thiết được ưu tiên cho các công trình thương mại – dịch vụ có giá trị gia tăng cao như trung tâm tài chính, khu văn phòng hạng A. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển phân khúc nhà ở siêu cao cấp, gắn với các khu chức năng nói trên và nhu cầu nhà ở hiện hữu.

Đối với khu chung cư cũ, phân khúc này có thể tiếp tục giữ hoặc tăng giá trong ngắn hạn, nhưng sẽ chịu áp lực điều chỉnh khi hạ tầng kết nối vùng ven hoàn thiện và sinh kế dần được dịch chuyển ra khỏi khu vực trung tâm.

Trong khi đó, khu vực vùng ven Hà Nội sẽ là nơi hấp thụ phần lớn dòng dân cư di dời. Thị trường tại đây được dự báo xuất hiện nhiều đại đô thị quy mô lớn, nguồn cung dồi dào, có chất lượng.

Do đó, bồi thường bằng đất hoặc nhà ở tại các khu vực đã được quy hoạch trở thành các cực phát triển mới được đánh giá là giải pháp phù hợp hơn. Những khu vực đang và sẽ hình thành các cụm trường đại học, bệnh viện, trung tâm nghiên cứu và khu công nghệ có thể trở thành điểm đến ổn định cho dòng dân cư di dời.

Dù nguồn cung tăng trưởng mạnh, khả năng mặt bằng giá căn hộ tại khu vực vùng ven giảm sâu là không lớn do chi phí đất đai, xây dựng và vốn ngày càng gia tăng. Ngoài ra, chất lượng nguồn cung tại khu vực này ngày càng được nâng cao, phần lớn các dự án mới đều phát triển theo mô hình đại đô thị, sở hữu hệ thống hạ tầng, tiện ích đồng bộ, hiện đại.

Mức giá phổ biến có thể xoay quanh khoảng 50 triệu đồng/m2, ngoại trừ phân khúc nhà ở xã hội, trong bối cảnh nhu cầu ở thực từ dòng dân cư di dời đóng vai trò lực đỡ quan trọng cho thị trường.

Nhà đầu tư nên làm gì?

Trong bối cảnh nguồn cung bất động sản gia tăng mạnh trên diện rộng, với sự xuất hiện của hàng loạt dự án siêu đô thị cùng quá trình tái cấu trúc đô thị diễn ra ngày càng quyết liệt, theo Vars, chiến lược đầu tư bất động sản cần được điều chỉnh theo hướng thận trọng và ưu tiên trung – dài hạn.

Tại khu vực vùng ven, những nhà đầu tư không chịu áp lực tài chính lớn có thể tiếp tục nắm giữ các tài sản gắn với nhu cầu ở thực và các trục hạ tầng mới, nơi dư địa tăng trưởng vẫn còn. Ngược lại, cần hạn chế các quyết định đầu tư dựa trên kỳ vọng ngắn hạn, đặc biệt tại những khu vực đã tăng “nóng”.

Ở khu vực trung tâm, phân khúc bất động sản hạng sang tiếp tục thu hút dòng tiền của nhóm nhà đầu tư có năng lực tài chính mạnh và nhu cầu tích trữ tài sản dài hạn. Nhờ nguồn cung khan hiếm và nhu cầu thuê lớn, giá bán và giá thuê tại các dự án có vị trí đắc địa duy trì xu hướng tăng ổn định, tương tự diễn biến tại TPHCM, nơi nhiều dự án trung tâm dù giá cao vẫn ghi nhận tỷ lệ hấp thụ và lấp đầy rất lớn.

Bên cạnh Hà Nội, các địa phương giáp ranh có nền tảng kinh tế tốt, hưởng lợi từ dòng vốn FDI và sự phát triển của công nghiệp – logistics cũng là những lựa chọn đáng cân nhắc trong trung và dài hạn.

“Sốt” đất hạ nhiệt, phân lô bán nền vẫn âm ỉ

Những ngày đầu tháng 1, sau thời kỳ “sốt” đất rầm rộ, thị trường bất động sản tại xã Toàn Lưu, Hà Tĩnh, đã có dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt. Tuy nhiên, hoạt động phân lô bán nền vẫn diễn ra âm ỉ.

Ghi nhận của phóng viên tại nhiều thôn thuộc xã Toàn Lưu cho thấy, cảnh ô tô nối đuôi, môi giới và nhà đầu tư đổ về tìm mua đất không còn dày đặc như trước.

Nhiều khu đất từng là vườn, đất trồng cây lâu năm, được giới đầu cơ thu gom, phân lô bán nền, nay vắng bóng nhà ở mới. Hạ tầng như đường bê tông, đường nhựa nội khu, hệ thống cột điện mặt trời vẫn còn đó, nhưng khung cảnh lại đìu hiu.

Tại thôn Nam Sơn, một mảnh đất rộng hàng trăm mét vuông đang được nhóm công nhân thi công đường nhựa và kênh mương thoát nước sơ sài. Theo nhóm công nhân, mảnh đất này vốn là đất vườn của người dân địa phương, sau đó được một người ở Nghệ An mua lại, chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất ở rồi phân lô để bán.

Dọc tuyến đường, một số người đi xe biển kiểm soát Nghệ An dừng lại xem xét rồi rời đi. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại một số khu đất khác trong xã.

Người dân địa phương cho biết, từ cuối năm 2025 đến nay, nhiều nhà đầu tư từ tỉnh khác đã mua đất, mở đường, xây kênh thoát nước và phân lô.

Trên mạng xã hội, các lô đất này đang được quảng cáo với mức giá 300-500 triệu đồng/lô, với lời chào mời “đắc địa”, cách trung tâm thành phố Hà Tĩnh (cũ) khoảng 7km, cách nút giao cao tốc 2,5km, gần khu công nghiệp thu hút vốn FDI.

Nhiều lời quảng cáo khẳng định “đất rẻ, đẹp, tiềm năng sinh lời cao”, có thể tăng giá gấp 2-3 lần trong vài năm.

Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo UBND xã Toàn Lưu cho biết, tình trạng “sốt” đất hiện nay chủ yếu diễn ra tại một số địa phương của tỉnh Nghệ An, còn trên địa bàn xã đã cơ bản lắng xuống.

Chính quyền địa phương khuyến cáo người dân và nhà đầu tư khi giao dịch đất đai cần ký kết hợp đồng rõ ràng, thực hiện công chứng hợp pháp để tránh rủi ro.

Trước đó, Công an xã Toàn Lưu cũng đã phát đi thông báo cảnh báo người dân đề phòng chiêu trò của “cò đất”, khi nhóm này mua đất của người dân rồi chia lô, lôi kéo người khác tham gia mua bán nhằm đẩy giá lên cao, gây ra hậu quả là giá đất bị đẩy vượt xa giá trị thực, người mua chịu nhiều rủi ro, trong khi ngân sách và quy hoạch địa phương bị ảnh hưởng.

Doanh nghiệp từng bị xử phạt hơn nửa tỷ đồng

Hồi tháng 9/2025, sau khi quy hoạch phân khu Khu công nghiệp phía Tây thành phố Hà Tĩnh cũ (nay thuộc xã Toàn Lưu) được công bố, cơn “sốt” đất nhanh chóng bùng phát.

Dọc tuyến tỉnh lộ 550 và nhiều ngõ nhỏ, ô tô đỗ kín, người dân và nhà đầu tư nườm nượp kéo về.

Thời điểm đó, một lô đất 160m2 cạnh nhà ở thôn Nam Sơn được bán đầu năm 2025 với giá 700 triệu đồng, nhưng chỉ trong thời gian ngắn đã liên tục được chuyển nhượng, tăng lên 1 tỷ đồng, rồi 1,2 tỷ đồng và tiếp tục được rao bán với giá hơn 1,6 tỷ đồng.

Gần đó, một lô đất rộng 200m2 cũng được chào bán 2,2 tỷ đồng dù nằm trong ngõ nhỏ, xung quanh chủ yếu là rừng cây và cánh đồng bỏ hoang.

Trước tình trạng này, Sở Xây dựng Hà Tĩnh đã gửi văn bản đến các sở, ngành liên quan, đề nghị tăng cường quản lý thị trường bất động sản. Cơ quan này nhận định, một số hội nhóm, cá nhân lợi dụng tâm lý đầu tư theo đám đông, thiếu hiểu biết của người dân để “tạo giá ảo”, “thổi giá”, làm nhiễu loạn thông tin thị trường và trục lợi.

Ngày 3/10/2025, Sở Xây dựng tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH MTV Đông Quân Land (trụ sở tại phường Trường Vinh, Nghệ An) số tiền 505 triệu đồng vì vi phạm trong hoạt động kinh doanh bất động sản.

Cụ thể, ngày 20/9, công ty này tổ chức mở bán lô đất nền tại thôn Trung Tâm, xã Toàn Lưu, gắn tên “dự án đất nền ven sông”. Sự kiện quảng bá rầm rộ, có xe đưa đón khách, bàn ghế phục vụ tham quan, giao dịch, diễn ra đúng thời điểm “cơn sốt” đất bùng phát ở khu vực sau khi có thông tin về khu công nghiệp nói trên.

Theo cơ quan chức năng, Công ty TNHH MTV Đông Quân Land có nhiều hành vi vi phạm như cung cấp không trung thực hồ sơ, thông tin về bất động sản; phát hành thư mời, vẽ sơ đồ phân lô; đặt tên “dự án đất nền ven sông” không đúng thực tế, không có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản.

UBND xã An Khánh (TP Hà Nội) vừa công bố đồ án điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết khu đô thị Nam An Khánh và phần mở rộng khu B tại ô đất ký hiệu HH3. Chủ đầu tư dự án là Công ty cổ phần Đầu tư Sông Đà – Việt Đức.

Ô đất HH3 có chức năng hỗn hợp gồm căn hộ cao cấp, văn phòng, khách sạn, dịch vụ thương mại và công trình công cộng. Theo quyết định điều chỉnh quy hoạch, diện tích ô đất giữ nguyên hơn 40.000m2. Quy mô dân số tăng lên 5.409 người.

Phương án tổ chức không gian được điều chỉnh thành 6 tòa tháp cao từ 31-40 tầng. Khối nhà để xe cao 7 tầng được bố trí ở giữa 6 tòa tháp với các tiện ích như cây xanh, sân vườn, sân thể thao nằm trên mái.

Một số chỉ tiêu như diện tích, mật độ xây dựng, tổng diện tích sàn, hệ số sử dụng đất được điều chỉnh giảm. Trước đó, ô đất được quy hoạch với tổng diện tích sàn khoảng 421.200m2, trong đó 60% là sàn căn hộ, còn lại dịch vụ thương mại. Mật độ xây dựng khối đế 53%, khối tháp 40% và hệ số sử dụng đất 10,5 lần.

Đầu năm nay, Hà Nội cũng điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết khu đô thị Nam An Khánh và phần mở rộng – khu B, tỷ lệ 1/500 tại ô đất HH2D. Chức năng sử dụng đất tại đây vẫn được giữ nguyên gồm căn hộ cao cấp, văn phòng, dịch vụ, thương mại và công trình khác. Tuy nhiên, chiều cao công trình được điều chỉnh, từ mức 7–60 tầng trước đây xuống còn tối đa 40 tầng. Diện tích xây dựng từ 13.152m2 giảm về 9.796m2.

Khu đô thị mới Nam An Khánh nằm ở phía tây TP Hà Nội, thuộc địa bàn xã An Khánh. Tổng diện tích đất quy hoạch dự án gần 190ha. Dự án được giao cho Tổng công ty cổ phần Đầu tư phát triển khu đô thị và khu công nghiệp Sông Đà (Sudico) phát triển từ năm 2006.