Sở Xây dựng TP HCM cho biết tiến độ triển khai các dự án hạ tầng khu tái định cư trên địa bàn đang gặp nhiều vướng mắc, trong đó không ít dự án bị chậm kéo dài nhiều năm so với kế hoạch ban đầu.

Theo báo cáo, thành phố hiện có 5 dự án hạ tầng khu tái định cư đang chuẩn bị đầu tư, 6 dự án đang triển khai và 26 dự án đã hoàn thành, bố trí tái định cư cho người dân. Tuy nhiên, phần lớn các dự án đang triển khai đều chậm tiến độ, chủ yếu do vướng pháp lý, bồi thường giải phóng mặt bằng và phối hợp giữa các sở, ngành.

Cụ thể như dự án hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư Long Bửu (giai đoạn 2 – tiểu khu 2), phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, được phê duyệt từ tháng 2/2005 nhưng đến nay, sau 20 năm vẫn chưa hoàn thành. Nhiều hạng mục hạ tầng kỹ thuật còn thi công dang dở và đang phải xử lý theo kết luận thanh tra. Việc kéo dài thời gian thực hiện khiến dự án rơi vào tình trạng chồng lấn pháp lý, gây khó khăn cho việc chuẩn bị đầu tư các dự án mới.

Tương tự, khu tái định cư phường Tân Thới Nhất, diện tích 38 ha, được triển khai từ năm 2002 nhưng đến nay vẫn còn vướng khoảng 1% mặt bằng và chưa hoàn tất thủ tục pháp lý về đất đai, khiến dự án kéo dài hơn hai thập kỷ.

Một số dự án có vai trò then chốt cho các công trình giao thông lớn cũng đang chậm tiến độ. Khu tái định cư Tân Bình, phục vụ giải phóng mặt bằng dự án vành đai 3 đoạn qua Bình Dương, hiện vướng bồi thường và pháp lý, có nguy cơ chậm khoảng 90 ngày. Khu tái định cư tại xã Phạm Văn Cội, phục vụ dự án cao tốc TP HCM – Mộc Bài, có thể chậm khoảng 50 ngày do các thủ tục liên quan đến đất đai.

Ngoài ra, ba dự án tái định cư do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Nhà Bè thực hiện, gồm khu tái định cư T30, khu tái định cư 10 ha Phú Xuân và một dự án khác, cũng đang gặp nhiều khó khăn trong quá trình triển khai.

Từ thực tế này, Sở Xây dựng kiến nghị UBND TP HCM chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát quỹ đất, quỹ nhà tái định cư và địa điểm bố trí tái định cư cho các dự án đầu tư công; đồng thời tổng hợp nhu cầu nhà, đất tái định cư của các địa phương để chủ động tạo lập quỹ đất phục vụ các dự án trọng điểm, công ích và chỉnh trang đô thị.

Sở Xây dựng cũng đề xuất giao Sở Tài chính phối hợp các đơn vị liên quan rà soát các khu đất phù hợp, đề xuất chủ trương đầu tư xây dựng khu tái định cư mới, nhằm đáp ứng nhu cầu bố trí tái định cư cho các dự án đầu tư công đến năm 2026 và các năm tiếp theo.

TP HCM hiện còn 373 dự án cải tạo sông, kênh, rạch chưa được triển khai, với tổng quy mô di dời giải tỏa và tái định cư 5 năm tới gần 40.000 căn nhà. Theo kế hoạch, đến 2030 thành phố sẽ di dời, tái định cư toàn bộ các hộ trên và chỉnh trang đô thị, khai thác hiệu quả quỹ đất dọc bên. Từ 1993 đến nay, thành phố đã giải phóng mặt bằng 40.381 căn nhà ven kênh rạch. Riêng năm nay, dự kiến có thêm 5.717 căn nhà được di dời, tái định cư.

Phương Uyên

Đầu năm nay, thị trường chung cư Hà Nội liên tục mở bán, vợ chồng anh Hùng (quê Hưng Yên) đi xem nhiều dự án với mong muốn mua nhà trước Tết Nguyên đán, song kế hoạch không thành. Anh cho hay với khoản tiết kiệm gần 2 tỷ đồng, anh tính mua hàng sơ cấp để được hưởng ưu đãi chiết khấu và thanh toán tiến độ.

Tìm hiểu ở cả khu vực phía đông và tây thành phố, anh đắn đo vì giá bán đều neo trên 70-80 triệu một m2. Bởi để mua được căn diện tích 50-60 m2, anh phải vay thêm khoảng 2-2,5 tỷ đồng, chưa kể khoản chênh vài trăm triệu (khoản trả riêng cho đại lý) tùy vị trí. Trong bối cảnh lãi vay có xu hướng tăng, việc vay hơn nửa căn nhà với vợ chồng anh là “áp lực quá lớn”.

Không riêng anh Hùng, nhiều người mua nhà để ở vẫn trong cảnh loay hoay trước đà tăng giá của chung cư mới, dù nguồn cung rất dồi dào.

Tại Hà Nội, gần 36.000 căn hộ mới đã được ra mắt thị trường trong năm qua. Đây là mức cao thứ hai trong vòng 6 năm trở lại đây, chỉ thấp hơn 2019, theo hãng dịch vụ bất động sản CBRE.

Nguồn cung dồi dào, nhưng 2025 cũng đánh dấu lượng mở bán kỷ lục của phân khúc giá trên 120 triệu đồng mỗi m2 với gần 4.000 căn, chiếm 11% số căn mở bán trong năm. Các dự án mới tại khu vực nội thành tiếp tục duy trì quanh 90-110 triệu một m2. Thậm chí một số dự án dù nằm ở ngoại ô vẫn mở bán ở ngưỡng cao, lên đến 5-6 tỷ đồng một căn hộ hai phòng ngủ.

Bà Nguyễn Hoài An, Giám đốc CBRE Hà Nội, cho biết giai đoạn 2014-2022, nguồn cung mới chủ yếu là hàng bình dân và trung cấp với tỷ trọng lên đến 80-90%. Từ 2023, cơ cấu này đã bị đảo ngược khi hàng cao cấp chiếm ưu thế hơn 80%. Giỏ hàng bình dân gần như biến mất trong hơn hai năm qua.

So với Thủ đô đã có gần hai năm tăng nóng, chung cư mới tại TP HCM ghi nhận đà leo thang 20-30% ở khu vực trung tâm từ cuối 2024. Báo cáo từ CBRE cho thấy tính đến quý IV/2025, mặt bằng giá chung cư sơ cấp vùng lõi trung tâm tăng thêm 21% so với cùng kỳ, đạt bình quân 92 triệu đồng mỗi m2. Một số dự án giai đoạn tiếp theo ghi nhận mức tăng 30-50% so với các đợt mở bán trước đó.

Tại khu vực Bình Dương trước đây, đà tăng đạt 15% so với cùng kỳ, trung bình 47 triệu đồng mỗi m2 căn hộ. Đây cũng là địa bàn dẫn đầu về nguồn cung và lượng tiêu thụ tại TP HCM nói riêng và khu vực phía nam nói chung.

Tuy nhiên, khác với Hà Nội, nhu cầu mua cao dẫn dắt xu hướng tăng giá căn hộ tại TP HCM, và loại hình cao cấp, hạng sang chiếm ưu thế. Cả năm ngoái, khu vực TP HCM cũ chỉ có gần 7.100 căn mở bán, đều đến từ giai đoạn tiếp theo của dự án hiện hữu.

Sức nóng của phân khúc chung cư cũng lan rộng tại TP Đà Nẵng. Theo dữ liệu của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), giá chào bán mới căn hộ sơ cấp tại thành phố biển miền Trung trong 2025 đạt bình quân 83 triệu đồng một m2, tăng 68% sau 6 năm. Trong đó, dòng tiền từ các nhà đầu tư phía bắc (chủ yếu từ Hà Nội) đổ về Đà Nẵng tăng mạnh, khiến mặt bằng giá phân khúc căn hộ bị đẩy lên cao.

Giá bán cao tạo ra rào cản ngày càng lớn với khả năng chi trả của người dân. Theo một thăm dò mới đây của VnExpress với hơn 13.800 độc giả về kế hoạch mua nhà, có đến một phần ba người tham gia cho biết họ tiếp tục thuê dài hạn trong bối cảnh giá chung cư liên tục tăng. Khoảng 29% độc giả chia sẻ họ sẽ chuyển sang vùng ven để tìm dự án giá rẻ hơn.

Lý giải đà tăng giá nhà tại các đô thị lớn, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) cho biết chi phí sử dụng đất hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành bất động sản. Việc áp dụng bảng giá đất mới sát giá thị trường, cùng với quy trình phê duyệt dự án thay đổi làm gia tăng áp lực tài chính lên chủ đầu tư. Ngoài ra, nguyên vật liệu tăng giá, nhân công và chi phí tài chính cũng được phản ánh trực tiếp vào giá bán nhà.

“Khi nhu cầu nhà ở thực vẫn cao nhưng khả năng tiếp cận của người dân bị thu hẹp, việc giá bất động sản tiếp tục đi lên có thể gây hệ lụy dài hạn cho vấn đề an sinh, bền vững thị trường”, ông nói.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), nhìn nhận nguồn cung tại 3 thành phố lớn cải thiện nhưng lệch pha nghiêm trọng về phân khúc, và chỉ tập trung ở một vài chủ đầu tư lớn. Việc này dẫn đến cuộc đua tăng giá bán giữa các chủ đầu tư khi “ai cũng muốn tối ưu lợi nhuận”. Ngay cả các khu vực vùng ven – vốn được kỳ vọng cung cấp nhà ở vừa túi tiền, giá căn hộ cũng ngày càng đắt đỏ.

Về giải pháp, các chuyên gia kiến nghị Nhà nước cần có cơ chế khuyến khích phát triển nhà thương mại vừa túi tiền và hỗ trợ người trẻ mua căn nhà đầu tiên, cùng định hướng thúc đẩy nhà xã hội. “Nhà vừa túi tiền quay lại vị trí trung tâm của thị trường, ngành địa ốc mới có hy vọng cân bằng cung – cầu, giải quyết bài toán an sinh cho đại đa số người dân”, ông nói.

Hội Môi giới bất động sản cũng kiến nghị cơ quan quản lý cần đưa ra bộ tiêu chí theo dõi và cảnh báo sớm diễn biến thị trường bất động sản. Thông qua hệ thống chỉ số này, cơ quan quản lý có thể phát hiện các diễn biến bất thường như tình trạng tăng giá hay suy giảm thanh khoản cục bộ, để có biện pháp điều tiết.

Ở góc độ cơ quan quản lý, ông Phạm Đăng Hồ, Trưởng phòng Phát triển đô thị (Sở Xây dựng TP HCM), nhìn nhận nguồn cung nhà giá rẻ phụ thuộc lớn vào việc doanh nghiệp có chấp nhận tiết giảm biên lợi nhuận để chia sẻ với người mua.

Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, ông Hồ kiến nghị ngành ngân hàng cần “mở đường” bằng các gói tín dụng chuyên biệt cho nhà thương mại vừa túi tiền, với cơ chế ưu đãi tương tự nhà ở xã hội. “Các ngân hàng cần tính tới những khoản vay dài hạn với chính sách đặc thù. Đây là chìa khóa để giải bài toán vốn cho doanh nghiệp và khơi thông nguồn cung nhà bình dân”, ông Hồ nói.

Năm 2026, nguồn cung chung cư được dự báo tăng mạnh ở cả ba thành phố nhưng giá bán vẫn neo cao. CBRE cho biết Hà Nội và TP HCM có thể đón hơn 33.000 căn hộ mỗi nơi. Còn Đà Nẵng có thể ghi nhận khoảng hơn 1.000 căn chào bán năm nay, theo Avison Young.

Ông Trần Trọng Vũ, đồng sáng lập Công ty SPE.R, cho biết chung cư vẫn là phân khúc giữ vai trò dẫn dắt thị trường bất động sản nhờ nhu cầu ở thực và đầu tư cho thuê. Hạ tầng, đặc biệt là các tuyến vành đai và đường sắt đô thị, sẽ tiếp tục là yếu tố định hình mặt bằng giá mới.

“Thời gian tới, chủ đầu tư cần thận trọng hơn, ưu tiên sản phẩm phục vụ nhu cầu thực thay vì chạy theo đầu cơ. Đây là yếu tố sống còn để đảm bảo dòng tiền không bị tắc nghẽn khi khách hàng ngày càng khắt khe”, ông Vũ nói.

Ngọc Diễm – Phương Uyên

Khu vực Mai Chí Thọ, nút giao An Phú từng ghi nhận lượng lớn phương tiện cùng tình trạng ùn tắc những ngày cận Tết. Sự kiện thông xe hai chiều trục Liên Phường từ tháng 1, cùng nhánh N2 và hầm chui tại nút giao An Phú được hoàn thiện, góp phần tăng khả năng lưu thông của tuyến. Ngoài chia sẻ lưu lượng với các trục vốn thường xuyên quá tải, tuyến này còn hỗ trợ các dòng xe từ khu dân cư ra vành đai, cao tốc.

Với chiều dài 6,7 km, mặt ngang tới 60 m, Liên Phường hình thành hành lang kết nối xuyên suốt từ khu vực Đỗ Xuân Hợp đến đại lộ Mai Chí Thọ, đồng thời, liên thông với cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây, qua mạng lưới đường trục khu Đông. Nhờ đó, dòng xe được phân tán thay vì dồn vào một số điểm nút quen thuộc.

Việc tổ chức 6 làn xe, phân luồng rõ ràng giúp hạn chế tình trạng dừng, chờ kéo dài tại các giao lộ lớn. Kết nối từ Thảo Điền, An Khánh hay khu vực Cát Lái về khu Đông cũng thuận tiện hơn. Thay vì phải tránh giờ cao điểm hoặc chọn lộ trình vòng, người dân có thể đi thẳng theo trục mới để tới phía Đông thành phố. Thời gian di chuyển giữa các phường trong khu vực cũng được rút ngắn, nhất là trong giai đoạn cận Tết.

Song song, hầm chui thuộc dự án nút giao An Phú đi vào khai thác góp phần tách dòng xe theo hướng từ Mai Chí Thọ đi về phía cao tốc. Giải pháp này giảm xung đột giao thông trên mặt đường, hỗ trợ lưu thông liên tục tại cửa ngõ phía Đông thành phố.

Hạ tầng cải thiện cũng làm thay đổi khả năng tiếp cận các điểm đến trong khu vực. Một số khu đô thị, tổ hợp thương mại, dịch vụ dọc trục Liên Phường như The Global City hưởng lợi thế kết nối. Dự án này do Masterise Homes phát triển, hướng đến là khu đô thị hiện đại với phong cách sống toàn cầu. Cảnh quan được quy hoạch đồng bộ với các điểm check-in thu hút hàng triệu lượt du khách mỗi năm.

Cư dân và du khách có thể dạo bộ tại tuyến phố Art Ave với không gian nghệ thuật giao thoa giữa hiện đại và truyền thống; vui chơi tại City Park; tới cầu Ánh Trăng và vịnh Tình Yêu. Bên cạnh đó là khu thưởng thức ẩm thực Wiyo Complex; hay theo dõi những màn trình diễn tại kênh đào nhạc nước lớn nhất Đông Nam Á…

Theo nhiều chuyên gia, khi các tuyến bổ trợ dần hoàn thiện, mạng lưới giao thông khu Đông sẽ vận hành theo hướng đa trục thay vì phụ thuộc vào một vài tuyến chính. Cách tổ chức này giúp phân bổ lưu lượng hợp lý hơn, giảm tình trạng ùn tắc. Việc vận hành trục kết nối như Liên Phường trước thời điểm Tết Nguyên đán không chỉ giải quyết bài toán lưu thông, mà còn tạo nền tảng cho phát triển đô thị và phân bố lại hoạt động dân cư, thương mại về dài hạn ở khu Đông TP HCM.

Song Anh