Thông tin trên được ông Lê Khắc Hiệp, Phó chủ tịch Tập đoàn Vingroup cho biết tại hội nghị trực tuyến toàn quốc về tháo gỡ phát triển nhà xã hội, chiều 6/3. Ông Hiệp cho hay tập đoàn đã đăng ký xây dựng 500.000 căn nhà xã hội từ nay đến 2030 với “quyết tâm thực hiện mục tiêu”.

Trước đó, tại hội nghị về nhà xã hội do Thủ tướng chủ trì hồi tháng 3/2024, Phó chủ tịch Tập đoàn Vingroup từng cho biết Vinhomes đã khởi công 4 dự án nhà xã hội, quy mô hơn 10.000 căn tại Hải Phòng, Thanh Hóa, Quảng Trị và Khánh Hòa. Tập đoàn cũng đang hoàn thành các thủ tục pháp lý để sớm khởi công các dự án khác tại Hà Nội, Hưng Yên, Hà Tĩnh, TP HCM…

Không riêng Vinhomes, nhiều doanh nghiệp cũng cam kết hoàn thành số lượng lớn nhà xã hội. Đại diện Tập đoàn Hoàng Quân đăng ký triển khai 50.000 sản phẩm trong giai đoạn 2022-2030. Đến nay, công ty đã xây dựng chuỗi 24 dự án với hơn 35.000 căn ở nhiều tỉnh thành.

Tương tự, Công ty cổ phần Địa ốc Kim Oanh đặt mục tiêu phát triển 40.000 căn từ nay đến năm 2028. Tổng công ty Viglacera cũng đang triển khai 10 dự án với khoảng 17.200 căn, trong đó có 5.500 căn đã bàn giao cho Hà Nội để đưa vào sử dụng.

Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) cho biết sẽ triển khai 2.800 căn và hướng tới mục tiêu 17.500 căn vào 2030. Hiện đơn vị đã hoàn thành khoảng 3.500 căn nhà xã hội.

Ấp ủ nhiều kỳ vọng nhưng gần hai năm qua, đề án phát triển nhà ở xã hội thực tế vẫn triển khai trì trệ. Báo cáo của Bộ Xây dựng cho biết cả nước chỉ đạt 16% kế hoạch trong năm 2024. TP HCM và Hà Nội đi đầu về chỉ tiêu xây dựng đến 2030 nhưng hiện nay tiến độ mới đạt 4% và 20%. Cả năm, hai thành phố lớn nhất cả nước chỉ có một dự án nhà ở xã hội cho thuê được cấp phép xây dựng.

Việc thực hiện gói vay ưu đãi cho loại hình nhà ở này cũng hạn chế. Cụ thể, đến nay có 90 dự án đăng ký vay gói tín dụng 145.000 tỷ đồng, tuy nhiên số tiền đã giải ngân được chưa đến 2%, đạt 2.845 tỷ đồng.

Nguyên nhân được các doanh nghiệp chỉ ra là quy trình, thủ tục làm nhà xã hội còn vướng mắc, mất nhiều thời gian.

Đại diện Tổng công ty HUD cho biết trình tự thủ tục, thời gian để phát triển, kinh doanh một dự án nhà xã hội thường kéo dài. Có những dự án của đơn vị khi hoàn thiện hạ tầng bên trong nội khu lại thiếu, chậm được kết nối với hạ tầng khu vực. Nhiều địa phương lúng túng trong việc giải ngân vốn để hỗ trợ chi phí giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng kỹ thuật.

Vingroup kiến nghị Thủ tướng cho phép các địa phương được chỉ định thầu, chỉ định nhà đầu tư dự án nhà xã hội đồng thời rút ngắn thủ tục hoặc cho làm song song. Ví dụ, nhà đầu tư có thể vừa làm quy hoạch, vừa làm thủ tục đầu tư xây dựng… giúp “rút ngắn nhiều thời gian”, thay vì làm xong quy hoạch mới đến khâu đầu tư, tài chính.

Đại diện Tổng công ty HUD cũng kiến nghị chỉ định thầu với các dự án đã có nhà đầu tư đáp ứng đủ điều kiện. Trường hợp có nhiều nhà đầu tư đáp ứng, cơ quan quản lý có thể xếp hạng theo thang điểm, tính theo hồ sơ năng lực, kinh nghiệm ở bước mời đầu tư hoặc theo quy mô dự án. HUD cũng đề nghị rút ngắn quy trình đấu thầu, giảm bớt thời gian không cần thiết như sửa đổi, làm rõ, gia hạn hồ sơ mời thầu; đánh giá hồ sơ dự thầu.

Tương tự, đại diện Tập đoàn Viglacera đề xuất giao thẳng dự án nhà xã hội cho đơn vị đủ năng lực “để làm cho nhanh vì thủ tục này tốn rất nhiều thời gian”. Ngoài ra, Viglacera đề xuất bổ sung đối tượng chủ khu công nghiệp được thuê nhà ở xã hội. Lý do là nhu cầu chủ khu công nghiệp muốn thuê các toà nhà xã hội rất lớn. Họ sẽ tự lắp đặt nội thất và cho công nhân vào ở miễn phí nhưng điều này đang vướng quy định.

Việc phát triển nhà xã hội, theo Thủ tướng, đã được bàn nhiều nhưng triển khai chưa hiệu quả. Ông nêu vấn đề, các doanh nghiệp chưa làm, liệu có phải “do chính quyền chưa dám giao việc”. Thủ tướng nói, có thể giao dự án trực tiếp cho doanh nghiệp, không cần qua đấu thầu, miễn đảm bảo công khai, minh bạch. Ông yêu cầu đảm bảo thực chất khi đấu thầu, không “quân xanh, quân đỏ”.

Người đứng đầu Chính phủ cũng lưu ý, nhà ở xã hội không có nghĩa là làm ở những chỗ đất “đầu thừa đuôi thẹo, khỉ ho cò gáy”, không làm được nhà ở thương mại thì làm nhà ở xã hội. Ông yêu cầu phải ưu tiên nhà ở xã hội trước rồi mới đến nhà ở thương mại.

Trước đó, Thủ tướng đã giao chỉ tiêu cả nước cần xây xong hơn 100.000 căn nhà xã hội trong năm nay. Bắc Ninh và Hải Phòng có chỉ tiêu cao nhất, vượt 10.000 căn mỗi địa phương. Với Hà Nội và TP HCM, chỉ tiêu hoàn thành nhà xã hội năm nay lần lượt 4.670 căn và gần 2.900 căn.

5 năm tới, cả nước cần đạt mục tiêu hơn 995.000 căn hộ. Trong đó, Hà Nội cần hoàn thành gần 45.000 căn, còn TP HCM khoảng 67.000 căn.

Ngọc Diễm

Chiều 10/12, Quốc hội thông qua Luật Xây dựng (sửa đổi) với hơn 92% đại biểu tán thành. Theo đó, Quốc hội giao Chính phủ quy định chi tiết về điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp giấy phép xây dựng.

Tại báo cáo giải trình, tiếp thu trước khi đại biểu biểu quyết thông qua luật, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết nghị định hướng dẫn của Chính phủ sẽ quy định đơn giản tối đa thủ tục cấp phép xây dựng.

Theo ông, thủ tục này được thực hiện hoàn toàn trực tuyến, thời gian cấp dự kiến tối đa 7-10 ngày. Việc này giúp giảm tối thiểu 30% thời gian, chi phí theo yêu cầu của Chính phủ. Ngoài ra, Chính phủ sẽ đưa ra quy định tăng trách nhiệm của tư vấn thiết kế về đảm bảo an toàn công trình xây dựng.

Hiện tại, thời gian cấp giấy phép này với nhà ở riêng lẻ là 15 ngày, công trình (không phải nhà ở riêng lẻ) 20 ngày và công trình cấp I, II không quá 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Thời gian qua, nhiều phản ánh cho thấy thủ tục xây dựng vẫn còn rườm rà, kéo dài và tốn kém dù nhiều nghị quyết đã dược ban hành nhằm cắt giảm thủ tục hành chính. Trước thực trạng này, Thủ tướng Phạm Minh Chính từng nhiều lần chỉ đạo cắt giảm thủ tục cấp phép xây dựng, tăng cường hậu kiểm.

Cũng theo luật sửa đổi, thủ tục thẩm định việc thực hiện thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công với công trình, dự án xây dựng có thiết kế cơ sở được bãi bỏ. Thay vào đó, chủ đầu tư chịu trách nhiệm kiểm soát thiết kế xây dựng sau khi được duyệt. Việc này, theo Chính phủ, mỗi công trình, dự án chỉ thực hiện một thủ tục từ giai đoạn chuẩn bị đến khi khởi công.

Các công trình xây dựng trong diện không cần xin giấy phép cũng được “nới” hơn trước. Chẳng hạn, công trình cấp IV, nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng, với tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m2, dự án đã thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi… được miễn giấy phép xây dựng.

Tuy nhiên, nhóm này không áp dụng với công trình, dự án thuộc khu chức năng, phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố, khu du lịch quốc gia hoặc nơi đã có quy chế quản lý kiến trúc…

Luật Xây dựng (sửa đổi) có hiệu lực từ 1/7/2026, trừ quy định về một số trường hợp được miễn giấy phép xây dựng sẽ có hiệu lực ngay đầu năm sau.

Cũng trong chiều 10/12, Quốc hội thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Kinh doanh bảo hiểm. Theo đó, luật bổ sung quy định tổ chức, cá nhân có quyền tham gia góp vốn để thành lập, quản lý, kiểm soát doanh nghiệp bảo hiểm, tái bảo hiểm hay môi giới bảo hiểm và chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam. Quy định này nhằm tạo điều kiện thu hút vốn đầu tư, nâng cao năng lực quản trị, kiểm soát với các doanh nghiệp trong ngành.

Cùng với đó, quy định cá nhân không được làm đại lý cho hai doanh nghiệp cùng ngành tại cùng thời điểm được siết chặt hơn luật hiện hành, để bảo vệ quyền lợi người mua. Thay đổi này nhằm ngăn tình trạng một đại lý phân phối sản phẩm của nhiều công ty đối thủ (cùng lĩnh vực nhân thọ hoặc phi nhân thọ) cùng lúc, từ đó tập trung chất lượng tư vấn và tránh xung đột lợi ích.

Anh Tú

Yêu cầu trên được Bộ Xây dựng nêu trong công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố về rà soát quy hoạch đô thị và đánh giá chất lượng đô thị trong giai đoạn sắp xếp, sáp nhập xã phường.

Theo chủ trương được Trung ương thống nhất, chính quyền địa phương tổ chức theo hai cấp, gồm cấp tỉnh (tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương) và cấp xã (xã, phường, đặc khu).

Bộ Xây dựng cho biết Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn đang được sửa đổi, bổ sung để đồng bộ với mô hình hai cấp chính quyền địa phương. Với các quy hoạch đô thị đã được duyệt, UBND cấp tỉnh tiếp tục thực hiện đến khi có quy hoạch mới thay thế. Đây vẫn là cơ sở triển khai các hoạt động đầu tư xây dựng.

Với các quy hoạch đô thị chưa được duyệt, Bộ đề nghị UBND cấp tỉnh quyết định việc tiếp tục hoặc dừng lập, thẩm duyệt đến khi luật mới có hiệu lực từ ngày 1/7. Các nội dung nếu tiếp tục thực hiện phải đảm bảo kế thừa quy hoạch mới sau khi tổ chức sáp nhập xã phường.

Khi xây dựng đề án sắp xếp các phường, UBND cấp tỉnh cần lưu ý đồng bộ hạ tầng đô thị và định hướng phát triển không gian đô thị, “hạn chế tối đa xáo trộn hạ tầng, ảnh hưởng chất lượng sống của cư dân đô thị”.

Trường hợp sáp nhập xã với các phường hiện hữu, Bộ Xây dựng đề nghị ưu tiên chọn khu vực được định hướng phát triển thành phường, đã đầu tư cơ bản hạ tầng đô thị.

Quy hoạch đô thị là việc tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị, hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật – xã hội và nhà ở để tạo lập môi trường sống thích hợp cho người dân. Đây là cơ sở để lập các loại quy hoạch chung, phân khu và chi tiết. Quy hoạch đô thị cần đảm bảo phát triển hài hoà giữa các khu vực trong đô thị, khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, hạn chế sử dụng đất nông nghiệp.

Theo chủ trương của Trung ương, các đơn vị hành chính cấp huyện sẽ kết thúc hoạt động từ 1/7 sau khi nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 (sửa đổi) có hiệu lực.

Dự kiến, cả nước giảm khoảng 60-70% số lượng đơn vị hành chính cấp xã hiện nay. Số lượng xã, phường từ hơn 10.000 sẽ rút xuống còn khoảng 5.000.

Ngọc Diễm