Thị trường bất động sản cao cấp tăng trưởng tại nhiều đô thị trung tâm, trong đó có Hải Phòng. Sau khi sáp nhập với Hải Dương, thành phố cảng sẽ trở thành một siêu đô thị với quy mô lớn, phát triển các tầng lớp cư dân mới có nhu cầu về không gian sống chất lượng. Theo đó, địa phương này sẽ trở thành đô thị có quy mô kinh tế lớn thứ ba cả nước, chỉ sau TP HCM và Hà Nội. GRDP ước đạt khoảng 658.000 tỷ đồng, diện tích hơn 3.100 km2 và dân số trên 4,6 triệu người.

Hải Phòng hiện là một trong những trung tâm sản xuất, cảng biển, logistics lớn nhất miền Bắc, trong khi Hải Dương có nền công nghiệp phát triển, thu hút nhiều doanh nghiệp nước ngoài. Tầng lớp chuyên gia, doanh nhân trẻ và người giàu mới đang tạo ra nhu cầu mạnh mẽ với phân khúc nhà ở cao cấp.

Theo đại diện Vingroup, tại trung tâm Hải Phòng, quỹ đất hạn chế, chưa nhiều dự án đạt chuẩn quốc tế. Trong khi, Hải Dương cũng chưa có khu đô thị kiểu mẫu hay tổ hợp thương mại- nghỉ dưỡng quy mô lớn.

Từ góc độ đầu tư, Hải Phòng sở hữu nhiều lợi thế. Thành phố sẽ có nhiều lợi thế so với các đô thị cấp tỉnh khác nhờ hạ tầng giao thông đồng bộ. Các tuyến cao tốc như Hà Nội – Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái, quốc lộ 5 và 10 giúp lưu thông thuận tiện, rút ngắn thời gian di chuyển, gia tăng giá trị bất động sản tại các khu vực ven đô.

Trong giai đoạn 2024-2026, hai dự án hạ tầng trọng điểm kết nối Hải Phòng – Hải Dương với tổng vốn đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng sẽ được hoàn thành. Cùng với đó, tuyến đường nối quốc lộ 17B (Hải Dương) với ĐT352 (Hải Phòng) và cầu Dinh mới sẽ mở ra không gian phát triển mới ở phía Đông Bắc thành phố.

Ngoài đường bộ, Hải Phòng còn có lợi thế với hệ thống cảng biển quốc tế, sân bay Cát Bi, mạng lưới đường sắt và đường thủy. Thành phố cũng đang mở rộng hệ thống đường vành đai, kết nối liên tỉnh và chuẩn bị triển khai tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, tạo điều kiện mở rộng không gian đô thị.

Những yếu tố này góp phần thu hút đầu tư vào Hải Phòng, mở ra dư địa tăng trưởng mới cho bất động sản cao cấp, trong đó, sự xuất hiện của Vinhomes với các dự án quy mô cũng tạo động lực cho thị trường.

Sau Vinhomes Imperia và Vinhomes Marina, Vinhomes tiếp tục triển khai hai dự án mới: Vinhomes Royal Island và Vinhomes Golden City. Hai dự án này hình thành hai cực phát triển mới cho Hải Phòng: một phía Bắc với định hướng nghỉ dưỡng, một phía Nam theo hướng giao thương hiện đại.

Vinhomes Royal Island nằm trên đảo Vũ Yên- trung tâm Thủy Nguyên, là khu đô thị đảo nghỉ dưỡng đầu tiên tại Việt Nam. Dự án tích hợp các tiện ích như sân golf 36 hố, học viện cưỡi ngựa, VinWonders, Safari, bến du thuyền… Cầu Hoàng Gia kết nối dự án với trung tâm thành phố sẽ chính thức thông xe ngày 15/7, giúp tăng khả năng kết nối và nâng vị thế dự án.

Ở phía Nam, Vinhomes Golden City phát triển tại khu vực Dương Kinh – Kiến Thụy, nơi kết nối với Hà Nội, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Thái Nguyên… Dự án có quy mô hơn 240 ha, được quy hoạch theo mô hình “xanh – công nghệ – tiện ích tích hợp”, hướng đến trở thành trung tâm giao thương quốc tế mới. Ngoài nhà ở cao cấp, dự án còn cung cấp hệ sinh thái dịch vụ, giáo dục, thương mại đa dạng.

Việc Vinhomes triển khai đồng thời hai đại đô thị ở hai đầu thành phố được xem là cú hích chiến lược với thị trường địa ốc Hải Phòng. Đây không chỉ là nơi an cư mà còn là tài sản đầu tư dài hạn, có thể đón đà tăng trưởng của thị trường bất động sản cao cấp giai đoạn hậu sáp nhập.

Song Anh

Móng Cái là một trong 5 thành phố trực thuộc tỉnh của Quảng Ninh.Thành phố biên giới duy nhất giáp Trung Quốcgiữ vai trò chiến lược quốc gia, cửa ngõ giao thương quốc tế, trung tâm kinh tế đang phát triển của khu vực.

Địa phương này quy tụ ba loại hình giao thông gồm đường bộ, đường biển, đường sắt, tạo đà cho phát triển kinh tế, thương mại và logistics. Về đường biển, siêu cảng Vạn Ninh với vốn đầu tư gần 2.250 tỷ đồng đang được đẩy nhanh tiến độ.

Với đường bộ, địa phương này có hai cửa khẩu quốc tế huyết mạch là Móng Cái – Đông Hưng và Bắc Luân 2, thúc đẩy giao thương ASEAN – Trung Quốc. Bên cạnh đó, cao tốc Vân Đồn – Móng Cái giúp rút ngắn thời gian di chuyển Hà Nội đến Móng Cái còn 3 giờ, mở ra trục kết nối, thúc đẩy mạnh mẽ du lịch, thương mại và bất động sản.

Ngoài ra, thành phố còn được tiếp sức bởi sân bay quốc tế Vân Đồng (cấp 4E) kết nối tới TP HCM, Đà Nẵng, Tokyo, Seoul, Thâm Quyến… Tương lai, Móng Cái tiếp tục bứt phá với tuyến đường sắt xuyên biên giới kết nối hệ thống đường sắt quốc gia.

Hạ tầng đầu tư, quá trình đô thị hóa và sự phát triển kinh tế – thương mại – du lịch thúc đẩy nhu cầu về nhà ở, khu đô thị đồng bộ và sản phẩm bất động sản thương mại – dịch vụ tại Móng Cái. Góp phần vào bức tranh địa ốc tại thành phố cửa khẩu, Tổng công ty Vinaconex đầu tư xây dựng dự án Vera Diamond City.

Dự án có quy mô 48,8 ha với 637 căn thấp tầng đa dạng loại hình: shophouse, liền kề, biệt thự. Vera Diamond City nằm giữa hai cửa khẩu quốc tế Móng Cái 1 và 2, trong bán kính 2 km, ngay giao lộ giữa đại lộ Hòa Bình (lộ giới 44 m) và trục đại lộ trung tâm (rộng 50 m). 14 tòa tháp thương mại – dịch vụ cùng các dãy shophouse được quy hoạch đồng bộ, hứa hẹn trở thành trung tâm giao thương mới của khu vực.

Dự án có mật độ xây dựng 30%, ưu tiên không gian cho đường giao thông nội ngoại khu. Cư dân tương lai hưởng hơn 30 tiện ích nội khu đa dạng, được bố trí khoa học, dễ dàng tiếp cận trong bán kính 100 m. Nổi bật là bể bơi bốn mùa trong nhà.

“Vera Diamond City hướng đến không gian sống kết hợp giữa thiên nhiên và đô thị hiện đại, giữa sự riêng tư và tính kết nối, đáp ứng cả nhu cầu an cư, đầu tư sinh lời”, đại diện Vinaconex chia sẻ, đồng thời cam kết pháp lý minh bạch, sổ đỏ từng lô tại dự án.

Song Anh

Vài tháng qua, thị trường bất động sản liên tục ghi nhận các thương vụ mua bán sáp nhập (M&A) dự án. Tại phía bắc, Sun Group trở lại thị trường nhà ở Thủ đô với dự án Feliza Suites, gần 1.700 căn hộ tại vị trí đắc địa ở phường Cầu Giấy, tiếp giáp ba mặt đường Xuân Thủy, Phạm Hùng và Trần Quốc Vượng. Hồi cuối tháng 5, HĐQT CTX Holdings đã thông qua việc chuyển nhượng toàn bộ dự án trên “khu đất vàng” này.

Sunshine Group gần đây cũng liên tục đón thêm các dự án về tay. Cuối tháng 6, họ công bố một công ty con trong hệ sinh thái nhận chuyển nhượng cổ phần tại doanh nghiệp là chủ đầu tư khu đô thị nhà vườn sinh thái ở Văn Giang, Hưng Yên để phát triển một phần đại dự án. Sau đó, tập đoàn này cho biết phát triển thêm một tổ hợp 8.000 căn hộ chung cư cũng nằm ở Hưng Yên. Trước đó hồi tháng 2, một chủ đầu tư trong nước khác đã tổ chức khởi công dự án tại vị trí này.

Sau nhiều năm tìm kiếm đối tác để chuyển nhượng khu đô thị du lịch Cái Giá (tên thương mại Cát Bà Amatina), Công ty cổ phần Vinaconex ITC đón thêm sự hiện diện của các cổ đông lớn, gồm hai doanh nghiệp liên quan MIK Group.

Ông lớn bất động sản Singapore – Capitaland trong tháng 6 đã khởi công dự án nhà ở thấp tầng đầu tiên tại miền Bắc với tổng vốn đầu tư 800 triệu USD nằm trong đại đô thị Ocean Park 3, sau hợp tác chiến lược cùng Vinhomes. Lãnh đạo Capitaland cho biết công ty kỳ vọng tăng gấp đôi vốn đầu tư tại Việt Nam 5 năm tới thông qua cái bắt tay chủ đầu tư lớn nhất thị trường hiện nay.

Tại phía nam, theo hãng tư vấn bất động sản Savills, những thương vụ M&A nổi bật gần đây như Capitaland mua dự án tại Bình Dương (trước sáp nhập với TP HCM) từ Becamex IDC trị giá 553 triệu USD; Nishi Nippon Railroad mua 25% cổ phần dự án Paragon Đại Phước từ Nam Long hay nhóm Sumitomo Forestry, Kumagai Gumi, NTT Urban Development cùng hợp tác với Kim Oanh Group phát triển dự án The One World.

Doanh nghiệp ngoại cũng chuyển nhượng dự án cho nhà đầu tư trong nước như Keppel Land thoái toàn bộ 42% cổ phần tại Công ty Nam Rạch Chiếc – chủ dự án Palm City tại TP HCM. Bên mua là Công ty cổ phần Gateway Thủ Thiêm, với giá trị thương vụ trên 2.600 tỷ đồng (tương đương hơn 100 triệu USD).

Bà Nguyễn Lê Dung, Trưởng phòng Dịch vụ tư vấn đầu tư, Savills Hà Nội đánh giá thị trường M&A bất động sản tại Việt Nam có dấu hiệu phục hồi tốt từ cuối năm ngoái đến nay sau khi Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản mới có hiệu lực. Điều này giúp môi trường pháp lý được cải thiện đáng kể, từ đó góp phần tạo niềm tin và động lực để các thương vụ diễn ra thuận lợi hơn.

Tương tự, trong báo cáo mới đây, đơn vị nghiên cứu thị trường của Đất Xanh Services cũng cho biết các chủ đầu tư đang vào mùa triển khai dự án, đẩy mạnh hoạt động đầu tư, cũng như M&A quỹ đất. Nhiều chủ đầu tư đã qua thời kỳ tái cấu trúc để vào giai đoạn đầu tư trở lại theo đà phục hồi của thị trường. Đất Xanh cũng đang thông báo cần mua, M&A dự án, quỹ đất lớn trên toàn quốc. Trong đó, họ ưu tiên dự án có pháp lý rõ ràng (nhất là quy hoạch 1/500), đã nộp thuế đất, có giấy phép xây dựng hay đủ điện kiện bán hàng, khởi công.

Theo các chuyên gia, nhà đầu tư có xu hướng chọn dự án để thâu tóm kỹ lưỡng hơn trước. Khẩu vị của họ dịch chuyển rõ rệt sang các dự án có pháp lý minh bạch, đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính, vị trí tốt, có khả năng triển khai hoặc khai thác dòng tiền trong ngắn hạn. Ví dụ, An Gia cho biết họ chọn tập trung vào M&A để tiếp cận quỹ đất có thể làm dự án nhanh. Năm nay, công ty đặt mục tiêu mua lại các dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư ven TP HCM.

Hay Nam Long cũng chọn M&A dự án cùng với tham gia đấu giá đất sạch và tìm mua đất thô, đất nông nghiệp chuyển mục đích sử dụng. Tuy nhiên, nguồn cung sản phẩm đấu giá hạn chế đã đẩy mức trúng lên cao, kéo theo việc định giá đất cho các dự án cũng tăng, gây áp lực lớn về chi phí đầu vào và có thể làm chậm quá trình triển khai dự án. Còn việc phát triển quỹ đất nông nghiệp cần nhiều thời gian, cùng với chi phí chuyển đổi cũng có thể lên cao với việc áp dụng bảng giá đất mới.

Ông Lê Trọng Hiếu, Giám đốc bộ phận Tư vấn kinh doanh văn phòng và bất động sản công nghiệp hãng tư vấn CBRE cũng cho rằng nhà đầu tư trong và ngoài nước đều đang tích cực theo đuổi các cơ hội M&A dự án bất động sản. “Điều này xuất phát từ việc quỹ đất sạch về pháp lý và sẵn sàng để phát triển ngày càng khan hiếm”, ông nói.

Tuy nhiên, hoạt động M&A dự án địa ốc vẫn còn tồn tại một số lực cản. Theo ông Hiếu, giá đất tại Việt Nam không còn rẻ như trước. Việc sáp nhập đơn vị hành chính cũng khiến một số nhà đầu tư chờ đợi xem bảng giá đất sẽ được điều chỉnh thế nào, ảnh hưởng đến chi phí mua dự án, mục tiêu phân khúc bất động sản sẽ phát triển.

Cùng quan điểm, ông Phan Xuân Cần, Chủ tịch HĐQT Sohovietnam – công ty có hơn chục năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn M&A dự án – nói rằng nhà đầu tư cũng chờ đợi kết quả từ việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính cấp tỉnh, quy hoạch mới của các tỉnh, thành phố hậu sáp nhập.

Ngoài bảng giá đất tăng, ông Phan Xuân Cần, Chủ tịch HĐQT Sohovietnam – công ty có hơn chục năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn M&A dự án – cho biết một số doanh nghiệp sở hữu dự án cũng đưa ra mức định giá bán quá cao, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận của nhà đầu tư.

Dù vậy, các chuyên gia vẫn kỳ vọng thị trường M&A từ nay đến cuối năm sẽ tăng trưởng tốt. Theo bà Nguyễn Lê Dung nhà đầu tư trong nước chiếm ưu thế trên thị trường M&A về số lượng giao dịch nhờ khả năng quyết định nhanh và am hiểu thị trường. Còn xét về các thương vụ lớn, nhất là phân khúc nhà ở cao cấp, khu đô thị và bất động sản khu công nghiệp, nhà đầu tư ngoại vẫn đóng vai trò chủ đạo.

Ngoài ra, bà Dung nhận xét các khu vực ven Hà Nội như Hưng Yên, Bắc Ninh hay thị trường Hải Phòng với hạ tầng ngày càng hoàn thiện đang chứng kiến sự gia tăng về nhu cầu khảo sát, chuyển nhượng và hợp tác đầu tư. Tại khu vực phía nam là TP HCM, Long An.

“Việc mở rộng các đô thị trung tâm cùng với sự nâng cấp hệ thống giao thông liên vùng đang thúc đẩy những địa phương này trở thành điểm đến tiềm năng cho hoạt động M&A giai đoạn tới”, chuyên gia tại Savills chia sẻ.

M&A dự án tăng nhiệt cũng là một tín hiệu tốt với thị trường, có thể giúp nguồn cung tăng mạnh. Đơn vị tư vấn bất động sản BHS Group dự báo nửa cuối năm cả nước sẽ có thêm hơn 78.600 sản phẩm nhà ở cao tầng và khoảng 82.800 căn thấp tầng. Tuy nguồn cung dồi dào, giá nhà vẫn neo ở mức cao tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng. Một trong những khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp khi muốn phát triển nhà ở vừa túi tiền là các chi phí đầu vào tăng cao, trong đó giá đất và chi phí sử dụng đất chiếm phần lớn.

Anh Tú – Ngọc Diễm

Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP HCM mới đây đề xuất tăng giá đất nông nghiệp với các thửa đất nằm trong khu dân cư hoặc đất nằm trong cùng thửa có đất ở, lên bằng 65-70% giá đất ở, nhằm giảm gánh nặng tiền sử dụng cho người dân.

Lý giải cho đề xuất này, ông Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Kinh tế Tài nguyên và Môi trường thành phố, cho biết bảng giá đất hiện hành ấn định giá đất nông nghiệp ở mức quá thấp. Điều này khiến chi phí chuyển đổi mục đích sử dụng tăng vọt, làm người dân ngần ngại thực hiện thủ tục, từ đó làm chững lại hoạt động thị trường và ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, nhận định mức thu tiền sử dụng đất hiện nay là quá cao, gây không ít khó khăn cho người dân có nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng, đặc biệt ở khu vực nông thôn, nơi phần lớn người dân sở hữu đất nông nghiệp.

Ông dẫn chứng, tại một số huyện vùng ven như Bình Chánh, Hóc Môn (cũ), giá đất nông nghiệp trên thị trường dao động 7-10 triệu đồng mỗi m2, tiệm cận với đất ở. Tuy nhiên, trong bảng giá đất, mức này chỉ được ghi nhận vài trăm nghìn đồng mỗi m2. Với công thức tính tiền sử dụng đất dựa trên phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp, nhiều người dân cảm thấy như đang phải “mua lại chính mảnh đất của mình”.

Theo ông Thắng, điều chỉnh giá đất nông nghiệp tiệm cận thực tế sẽ giúp thu hẹp khoảng cách giữa hai loại đất, từ đó giảm chi phí chuyển đổi và bớt gánh nặng tài chính cho người thu nhập thấp.

Cùng góc nhìn, chuyên gia bất động sản Trần Khánh Quang, Tổng giám đốc Công ty Việt An Hòa, cho rằng mức thu hiện hành tạo ra nhiều trở ngại cho người dân. Không ít người buộc phải rút hồ sơ chuyển đổi khi thấy chi phí quá cao, khiến Nhà nước có nguy cơ thất thu. Một số trường hợp khác lựa chọn xây dựng không phép hoặc giao dịch bằng giấy tay, làm phát sinh tranh chấp và vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nếu áp dụng giá đất nông nghiệp theo tỷ lệ cố định bằng 65-70% giá đất ở cũng chưa hợp lý. Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan, phân tích nếu đưa đất nông nghiệp lên ngang 70% giá đất ở sẽ tạo ra nhiều hệ lụy. Bởi lẽ, đất nông nghiệp vốn phục vụ sản xuất, không thể xem như một dạng “thổ cư dự bị”. Định giá theo tỷ lệ cứng có thể tạo tâm lý đầu cơ, dẫn đến hiện tượng găm đất chờ quy hoạch, làm sai lệch mục tiêu phát triển sử dụng đất.

Không chỉ vậy, nếu tăng giá đất nông nghiệp một cách ồ ạt mà không cân nhắc kỹ, chi phí đền bù trong các dự án đầu tư công sẽ đội lên cao, kéo theo giá nhà tăng, ảnh hưởng đến khả năng phát triển của doanh nghiệp bất động sản. Bên cạnh đó, tình trạng gom đất chờ chuyển đổi có thể khiến nguồn đất sản xuất bị “giam” lại, làm lệch hướng phát triển nông nghiệp đô thị.

Trên cơ sở đảm bảo hài hòa lợi ích các bên, ông Tuấn đề xuất nên áp dụng hệ số điều chỉnh linh hoạt theo từng khu vực để tính tiền sử dụng đất thay vì áp dụng máy móc bảng giá đất hiện hành. Ông dẫn chứng, nếu bảng giá đất nông nghiệp là 500.000 đồng mỗi m2, trong khi giá thị trường khoảng 5 triệu đồng và giá đất ở là 12 triệu đồng mỗi m2, thì phần chênh lệch hợp lý nên được tính là 5-7 triệu đồng (30-50%), thay vì 11,5 triệu đồng (100%) như hiện nay.

Theo ông Tuấn, việc tính toán dựa trên giá thị trường sẽ phản ánh đúng giá trị đất mà người dân đang sở hữu, thay vì dựa vào mức định giá hành chính quá thấp. Cách làm này vừa đảm bảo công bằng, vừa giúp giảm gánh nặng chi phí chuyển mục đích sử dụng đất, nhất là với người dân đã mua đất nông nghiệp theo giá thị trường.

Đồng quan điểm, chuyên gia Trần Khánh Quang đề xuất giá đất nông nghiệp cần tiệm cận với thị trường thực tế, nhưng không nên sử dụng tỷ lệ cứng. Giá đất nông nghiệp tại các khu vực nội thành và ngoại thành TP HCM có sự chênh lệch lớn, nếu áp một tỷ lệ duy nhất sẽ thiếu công bằng.

Thay vì thu 100% phần chênh lệch giữa giá đất ở và đất nông nghiệp như hiện nay, ông đề xuất áp dụng hệ số điều chỉnh linh hoạt, chẳng hạn chỉ thu 20-30% phần chênh lệch để tránh tình trạng người dân phải nộp tiền sử dụng đất quá cao, thậm chí vượt cả chi phí xây dựng. Mức thu hợp lý sẽ tạo điều kiện cho người dân chuyển đổi mục đích sử dụng đất một cách chính đáng, giảm rủi ro xây dựng không phép hoặc mua bán giấy tay.

Các chuyên gia cũng lưu ý, mức tăng 65-70% như đề xuất hiện chưa có cơ sở pháp lý và khoa học rõ ràng. Luật Đất đai 2024 đã quy định cụ thể nguyên tắc, phương pháp và căn cứ định giá, trong đó giá đất phải dựa trên dữ liệu thị trường, thu nhập từ đất, chi phí đầu tư, giá lân cận… chứ không thể ấn định theo tỷ lệ. Việc điều chỉnh là cần thiết nhưng phải thực hiện đúng quy trình, có ý kiến từ các sở ngành và tổ chức tư vấn độc lập, đảm bảo tuân thủ nguyên tắc thị trường và tránh các hệ lụy phát sinh do can thiệp hành chính thiếu cơ sở.

Trên tinh thần đó, ông Võ Hồng Thắng cũng kiến nghị cần có sự phân loại rõ ràng trong các trường hợp chuyển mục đích sử dụng. Với những trường hợp chia tách đất cho con cái, hoặc người lần đầu sở hữu nhà ở, có thể xem xét áp dụng mức thu thấp hơn, mang tính hỗ trợ. Ngược lại, với các trường hợp mang tính đầu cơ, đầu tư sinh lời, vẫn nên thu theo mặt bằng bảng giá đất để đảm bảo công bằng, tránh trục lợi chính sách.

Phương Uyên