Đầu tháng 5, nghe thông tin tập đoàn lớn đầu tư sân golf gần 1.000 ha tại Khoái Châu, Hưng Yên, anh Khánh cùng nhóm bạn nhanh chóng đi săn đất nền phân lô khu vực lân cận để chờ bán kiếm lời. Nhà đầu tư đến từ Phú Thọ cho hay, thời điểm đó, một số phiên đấu giá đất cùng khu vực đã trúng cao nhất hơn 150 triệu đồng một m2 khiến kỳ vọng kiếm lời càng dâng cao.

Bỏ ra gần 1 tỷ đồng, anh đặt cọc 3 thửa tại khu đất phân lô trong ngõ, diện tích khoảng 60-80 m2 một lô. Với đơn giá 41-43 triệu đồng một m2, mỗi lô có tổng giá khoảng 2,5-3,3 tỷ đồng, đắt hơn 30% so với hồi đầu năm. Anh này kỳ vọng thị trường vào cơn “sốt” sẽ dễ dàng bán sang tay kiếm lời hàng trăm triệu một thửa.

Tuy nhiên, sau khi dự án khởi công, thị trường này trở lại cảnh ảm đạm, trái ngược kỳ vọng của nhóm đầu tư. Thấy thị trường “lặng sóng”, dự án chưa có thêm động tĩnh mới, anh Khánh sốt ruột rao bán “cắt cọc”, chấp nhận lỗ nửa tỷ để nhanh chuyển nhượng 3 lô nhưng vẫn chưa chốt được giao dịch. “Nếu không sang tay kịp, chỉ có cách bỏ cọc chứ không đủ hơn 8 tỷ đồng vào tiền hợp đồng cho mấy lô này”, nhà đầu tư này cho hay.

Tình cảnh như anh Khánh không hiếm gặp. Chị Huyền, quê Bắc Ninh, cũng lao vào cuộc đua săn đất nền tại Bắc Giang, sau khi nghe tin trung tâm hành chính mới sẽ đặt tại đây. Cho rằng đây là cơ hội có thể “lướt sóng” kiếm chênh, chị hùn vốn với bạn để đầu tư lô đất nền gần khu công nghiệp ở Việt Yên hồi tháng 3. Với diện tích khoảng 100 m2, tổng giá trị lô đất lên đến 6 tỷ đồng, tăng 40% so với cuối năm ngoái.

Sang tháng 4, chị cho hay khu vực này tăng nhiệt, một số người hỏi han mua đất nhưng chị chưa muốn bán. Đến tháng 6, việc sáp nhập hai tỉnh Bắc Ninhvà Bắc Giang được thông qua, thị trường “đổi chiều” khi lượng người hỏi mua đất sụt giảm. Chị Huyền nôn nóng muốn bán sớm, tránh mất thanh khoản song bạn chị không đồng ý vì vẫn chưa được giá.

Theo ghi nhận của VnExpress, thị trường đất nền ở nhiều tỉnh phía Bắc đột ngột rơi vào ảm đạm sau 4 tháng đầu năm tăng nhiệt. Nhiều khu vực từng tăng giá nhanh lên 30-40% vài tháng trước đó tại Hưng Yên, Bắc Giang, Hòa Bình … đã xuất hiện tình trạng nhà đầu tư thoát hàng, muốn “cắt lỗ” hàng trăm triệu đồng.

Dữ liệu của kênh Batdongsan cũng cho thấy mức độ quan tâm đất nền tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc có xu hướng giảm tốc sau khi đạt đỉnh vào tháng 3, giảm lần lượt 15% và 5% theo tháng. Một số tỉnh sụt giảm mức độ quan tâm mạnh nhất gồm Hòa Bình (giảm 16%), Vĩnh Phúc (14%), Bắc Giang (11%), Hưng Yên (10%)…

Giám đốc một sàn giao dịch chuyên phân khúc đất nền ở Hưng Yên cho hay phân khúc này bất ngờ hạ nhiệt sau 1-2 tháng nổi “sóng”. Tình trạng nhà đầu tư “cắt cọc”, thậm chí bỏ cọc xuất hiện tràn lan trên cả thị trường đất nền đấu giá. Vị này dẫn chứng một phiên đấu hơn trăm lô tại xã Cẩm Ninh, huyện Ân Thi từng thu hút đông đảo nhà đầu tư hồi tháng 4 với giá trúng gấp nhiều lần khởi điểm. Tuy nhiên, hết hạn nộp tiền vào giữa tháng 6, chỉ có hơn chục lô được nộp tiền, còn lại đều bị bỏ cọc.

“Sóng qua nhanh khiến nhiều người không kịp thoát hàng phải chật vật rao bán, thậm chí mất trăm triệu đến hơn tỷ đồng tiền cọc. Tình trạng này diễn ra phổ biến ở nhiều nơi từng là tâm điểm ‘sốt’ ba tháng trước như Ân Thi, Phù Cừ, Tiên Lữ”, vị này cho hay.

Ông Nguyễn Chí Thanh, Phó chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), nhìn nhận tình trạng “gãy sóng” đầu tư đất nền diễn ra phổ biến ở nhiều tỉnh phía Bắc, tập trung ở những nơi có thông tin đầu tư dự án lớn hoặc sáp nhập đơn vị hành chính. Nắm được tâm lý thị trường dễ biến động theo thông tin, nhiều nhóm nhà đầu tư, môi giới đã tạo tâm lý đám đông khi liên tục rao bán, chuyển nhượng, mang đến “cảm giác thị trường sôi động”. Khi tâm lý lên đỉnh điểm, các đối tượng này rút khỏi thị trường, để lại nhiều hệ lụy cho những người đến sau.

Cùng quan điểm, ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc EZ Property, cho rằng giai đoạn trước, các tỉnh như Bắc Giang, Hải Dương, Hòa Bình… đã chứng kiến nhiều lần “sốt giá” đất nền. Không ít nhà đầu tư rơi vào cảnh “người mua cuối cùng”, không thoát hàng kịp phải chịu thua lỗ nặng, chôn vốn nhiều năm hay thậm chí mất trắng tài sản. Bài học từ những cơn sốt giá đất trước đây vẫn còn rõ nét khi đất đai bị bỏ hoang, không đưa vào sử dụng nhưng giá neo cao, vượt ngưỡng chi trả của phần đông người dân địa phương.

Thực tế, giá bán đất tại nhiều khu vực đã neo ở mặt bằng giá mới, dù “sốt đất” hạ nhiệt. Trên chợ địa ốc trực tuyến Batdongsan, giá bán đất nền một số địa phương có dấu hiệu đi ngang so với thời điểm đỉnh tháng 3 như Hải Phòng, Hưng Yên, Hòa Bình. Tuy nhiên giá bán này so với hồi đầu năm đã leo thang đến 20-40%. Tại Bắc Giang, giá bán đất nền đã hạ nhiệt 7% so với tháng 3 song vẫn ở ngưỡng cao.

Các chuyên gia cho rằng bất động sản tăng trưởng bền vững cần ba yếu tố quan trọng gồm kinh tế địa phương, đầu tư công và xuất nhập cư. Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc kênh Batdongsan khuyến nghị người mua cần nghiên cứu và đánh giá kỹ các yếu tố ảnh hưởng đến giá đất nền như vị trí, hạ tầng, quy hoạch, nhu cầu việc làm, nhập cư và nền kinh tế của địa phương. Những yếu tố này không chỉ đảm bảo suất đầu tư an toàn trong dài hạn mà còn có khả năng khai thác kinh doanh, tránh tình trạng bỏ hoang đất.

“Nhà đầu tư đất nền nên lường trước kịch bản mua dễ bán khó, giao dịch chậm, thậm chí mất thanh khoản trong một vài năm. Từ bài học trong quá khứ, họ cần lưu ý không phải lô đất nào cũng tăng giá nếu thiếu các động lực phát triển”, ông Quốc Anh cho hay.

Ngọc Diễm

Cuối tháng 5, chuỗi nhà hàng của chị Phạm Thị Hải đã đóng cửa hai điểm thuê tại quận 3 và quận 11, sau thời gian dài hoạt động cầm chừng. Trong đó, mặt bằng rộng 230 m2 trên đường Cách Mạng Tháng Tám (quận 3) có giá thuê 190 triệu đồng mỗi tháng.

“Dù chủ nhà đồng ý giảm thêm giá thuê, tôi vẫn phải đóng cửa vì không thể gánh nổi khoản chi cố định quá lớn trong bối cảnh kinh doanh ế ẩm”, chị Hải nói và cho biết sẽ chuyển sang mặt bằng nhỏ hơn trên cùng tuyến đường thuộc quận 10.

Trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa (quận 3), một căn nhà phố từng được thương hiệu thời trang thuê gần hai năm, đã treo biển tìm khách mới từ tháng 4 đến nay. Cách đó không xa, đoạn gần chùa Vĩnh Nghiêm, có ba mặt bằng liền kề cũng rao cho thuê từ đầu năm, hiện chưa có người chốt.

Tình trạng tương tự diễn ra trên đường 3 Tháng 2 (quận 10), nơi nhiều căn nhà mặt tiền bị bỏ trống, phủ kín bảng cho thuê. Một số mặt bằng đã treo biển từ cuối năm 2023, đến nay chưa giao dịch được. Anh Kiên, môi giới phụ trách một căn nhà ba tầng trên tuyến đường này, cho biết có mặt bằng rộng gần 300 m2, từng được thuê với giá khoảng 180 triệu đồng mỗi tháng. Hiện chủ nhà giữ nguyên mức giá chào thuê nhưng sẵn sàng thương lượng giảm 15-20% nếu có khách chốt hợp đồng.

Trên đường Nguyễn Văn Trỗi (quận Phú Nhuận), một cửa hàng kinh doanh đồ gia dụng đã dừng hoạt động từ tháng 4. Mặt bằng rộng khoảng 120 m2, từng có giá thuê 90 triệu đồng mỗi tháng. Chủ nhà cũng chấp nhận giảm 10 triệu đồng để giữ khách, nhưng do doanh thu giảm sút và chi phí vận hành cao, đơn vị thuê quyết định không gia hạn hợp đồng.

Ghi nhận của VnExpress cho thấy nhiều tuyến đường trung tâm khác như Cách Mạng Tháng Tám, Điện Biên Phủ, Nguyễn Trãi, Phan Xích Long… cũng xuất hiện dày đặc biển hiệu “cho thuê”, dán kín số điện thoại trên kính và tường nhà.

Theo dữ liệu từ Batdongsan, giá thuê nhà phố tại TP HCM trong tháng 5 tiếp tục giảm 10%, nhà riêng giảm 19% so với đầu năm. Tương tự, thống kê từ nền tảng Nhà Tốt ghi nhận giá thuê nhà phố kinh doanh bán lẻ tại các quận nội thành trong tháng 1 giảm trung bình 10-18%. Mức giảm mạnh nhất tại quận 1 và Bình Thạnh, khoảng 20-32% so với cuối năm ngoái. Đến cuối tháng 3, giá chào thuê tiếp tục giảm thêm 4%, trong khi nhu cầu thuê vẫn duy trì trạng thái đi ngang từ đầu năm.

Báo cáo quý I của Savills Việt Nam cũng cho biết giá thuê trung bình hiện thấp hơn 10-20% so với trước đại dịch. Dù chủ nhà đã đưa ra nhiều ưu đãi như giữ nguyên giá lâu dài, giãn tiến độ thanh toán, giảm tiền cọc… tình trạng mặt bằng trống vẫn phổ biến, kể cả ở các vị trí đắc địa.

Lý giải nguyên nhân giá thuê giảm, mặt bằng nhà phố cho thuê vẫn ế ẩm, ông Nguyễn Ngọc Tuần, môi giới lâu năm trong phân khúc nhà phố trung tâm TP HCM, nhìn nhận nhóm khách có tiềm lực tài chính mạnh như ngân hàng, F&B, y tế, giáo dục – vốn là mục tiêu của các mặt bằng lớn – đang trong làn sóng cơ cấu lại hoạt động, nên họ tiết giảm nhu cầu thuê.

Còn ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, nói sự phát triển mạnh của thương mại điện tử đã làm thay đổi hành vi tiêu dùng. Người dân ít ra phố mua sắm, chuyển sang mua hàng trực tuyến, kéo theo nhu cầu thuê mặt bằng bán lẻ sụt giảm rõ rệt.

Ngoài nhóm ngành ăn uống cần không gian trải nghiệm, phần lớn mô hình kinh doanh đều gặp khó do chi phí mặt bằng cao, thường chiếm khoảng 30% doanh thu. Trong khi đó, sức mua yếu khiến nhiều cửa hàng không đủ khả năng duy trì hoạt động.

Song song đó, ông Tuấn cho rằng xu hướng tiêu dùng hiện đại cũng không còn ưu ái nhà phố. Người dân ngày càng ưa chuộng các trung tâm thương mại tích hợp như Vincom, Aeon Mall hay Crescent Mall – nơi tiện lợi hơn về hạ tầng và trải nghiệm mua sắm. Trong khi đó, nhà phố vốn nhỏ hẹp, thiếu chỗ đậu xe và khó cải tạo không gian, ngày càng lép vế dù đã hạ giá thuê.

Bà Cao Thị Thu Hương, quản lý cấp cao Savills Việt Nam, cũng nhìn nhận mô hình “tất cả trong một” tại trung tâm thương mại đang chiếm ưu thế nhờ giúp các thương hiệu tiếp cận khách hàng dễ hơn, đồng thời được phân bổ ngành hàng hợp lý. Số khác, họ tìm mặt bằng trong hẻm để tiết giảm chi phí.

“Trước đây, nhiều doanh nghiệp chấp nhận lỗ để quảng bá thương hiệu ở các mặt bằng trung tâm. Tuy nhiên, khi truyền thông đa phương tiện lên ngôi, việc thuê nhà phố đắt đỏ để nhận diện thương hiệu không còn là ưu tiên”, bà Hương đánh giá.

Thực tế, nhiều đơn vị kinh doanh nhỏ lẻ đã chuyển hướng sang thuê nhà trong hẻm, nhà riêng hoặc tầng trệt các chung cư để giảm chi phí, kết hợp mô hình “giao nhanh, tiêu dùng gần”.

Ngọc Anh, chủ một cửa hàng mỹ phẩm, chia sẻ rằng sau gần một năm thuê mặt bằng nhà phố trên đường 3 Tháng 2 với giá 45 triệu đồng mỗi tháng, chị đã chuyển về căn hộ tầng trệt trong một khu chung cư gần đó. “Khách hàng cũ vẫn tìm đến, mà chi phí thuê giảm một nửa”, chị nói.

Dù vậy, giới chuyên gia cho rằng nhà phố cho thuê chưa hẳn đã “hết thời”. Với sức mua lớn tại TP HCM, tiềm năng bán lẻ vẫn còn, nhưng chủ nhà cần định giá hợp lý, linh hoạt và cùng đồng hành với khách thuê để vượt qua giai đoạn khó khăn.

Phương Uyên

Theo đại diện nền tảng công nghệ Batdongsan (thuộc tập đoàn Property Guru), thị trường bất động sản đang phát triển theo hướng minh bạch hơn. Nhu cầu sở hữu nhà, đất từ người dân hiện rất lớn và việc ứng dụng các công nghệ, tính năng hiện đại có thể hỗ trợ cả bên mua và bán có được giao dịch đáng tin cậy.

Một trong những bước tiến gần đây của nền tảng là việc nâng cấp ứng dụng di động Batdongsan: Mua bán & Cho thuê. Giao diện mới thân thiện hơn, tốc độ tải nhanh hơn và khả năng cá nhân hóa cao giúp người dùng tìm kiếm, theo dõi và lưu trữ thông tin bất động sản thuận tiện hơn.

Về phía môi giới, đơn vị cũng có nhiều công nghệ, tính năng giúp đưa các sản phẩm tốt đến nhiều khách hàng hơn. Theo đại diện đơn vị, thị trường đã bước qua thời kỳ môi giới được xem là “cò” hoạt động theo phong trào hay nghề “tay trái”. Hiện tại, môi giới là công việc chuyên nghiệp, đòi hỏi kiến thức chuyên môn, cần sự đầu tư về hình ảnh cá nhân, dữ liệu khách hàng và công nghệ hỗ trợ.

Mới nhất, nền tảng này ra tính năng “Trang cá nhân” hỗ trợ xây dựng thương hiệu cá nhân. Trang sẽ hiển thị thông tin môi giới, giỏ hàng nổi bật, khu vực hoạt động và đánh giá từ khách hàng. “Trang này là hồ sơ năng lực số, giúp môi giới tiếp cận khách hàng một cách bài bản và hiệu quả hơn”, đại diện nền tảng nói.

Các thông tin trên trang sẽ được nền tảng xác thực. Môi giới có thể liên kết trang với các mạng xã hội khác để tăng cơ hội kết nối. Phần bài viết nổi bật dùng để quảng bá sản phẩm bất động sản và thương hiệu cá nhân.

Trước đó, nền tảng đã áp dụng tính năng “Môi giới chuyên nghiệp”. Chứng nhận này sẽ được gắn cho những môi giới đã được xác thực có chứng chỉ ngành nghề, có nhiều năm kinh nghiệm và hoạt động hiệu quả trên nền tảng. Danh hiệu này còn là điều kiện để môi giới tham gia Giải thưởng Nhà môi giới bất động sản Việt Nam – VREAA. Theo đơn vị, tính năng này ghi nhận đóng góp của cá nhân và là động lực thúc đẩy toàn ngành nâng cao chất lượng dịch vụ.

Theo thống kê của Batdongsan, các môi giới đạt danh hiệu “chuyên nghiệp” có thể tiếp cận thêm 30% khách hàng tiềm năng. Nền tảng cũng cung cấp các gói đăng tin linh hoạt, phù hợp với nhiều mục tiêu sử dụng khác nhau.

Ngoài các gói tin đăng trả phí theo thời hạn, phù hợp với người cần quảng bá liên tục, môi giới có thể lựa chọn các loại tin đăng trả phí theo hiệu quả. Như tin trả theo lượt click chỉ tính phí khi người dùng thực sự quan tâm và nhấp vào bài viết. Ngoài ra, với tin trả theo khách hàng, hệ thống sẽ kết nối trực tiếp với những người dùng đã xác thực và quan tâm đến tin đăng, từ đó giúp tiết kiệm thời gian lọc dữ liệu, gia tăng cơ hội chốt giao dịch.

Với người mua, nền tảng này thêm nhiều tính năng để tăng tiện ích hỗ trợ quá trình mua bán diễn ra minh mạch, rõ ràng hơn.

Nổi bật là tính năng “Bản đồ nhà đất” cho phép người dùng xem trực quan các bất động sản đang rao bán hoặc cho thuê, dễ dàng định vị vị trí, hạ tầng, tiện ích, so sánh khu vực, từ đó đưa ra quyết định hiệu quả.

Để hỗ trợ người dùng yên tâm hơn trong giao dịch, nền tảng ứng dụng “Tin xác thực”. Tin có dấu “xác thực” đã được nền tảng kiểm chứng về tính chính xác và minh bạch, bao gồm sổ đỏ, thông tin người liên hệ, hình ảnh, video thực tế và khoảng giá phù hợp với mặt bằng chung trong khu vực.

“Lịch sử giá” hiển thị ngay trong từng nội dung tin đăng cho thuê hoặc bán nhà đất, giúp người dùng theo dõi biến động giá trong 5 năm gần đây. Nền tảng còn cung cấp thông tin giá của các dự án, khu vực lân cận nhằm mang đến cái nhìn tổng quan, giúp người xem dễ dàng so sánh và lựa chọn.

Theo đại diện đơn vị, việc liên tục cung cấp tính năng mới là nỗ lực để hỗ trợ cả bên bán và bên mua đạt được hiệu quả mong muốn. Trong đó, người mua tiếp cận các sản phẩm với khoảng giá phù hợp, rõ ràng pháp lý với thao tác thuận tiện. Bên bán tăng hiệu quả tiếp cận khách hàng. “Nỗ lực này góp phần tạo thị trường minh bạch, an toàn, thúc đẩy thanh khoản”, vị đại diện nói.

Hoài Phương