Bộ Xây dựng vừa công bố báo cáo về nhà ở và thị trường bất động sản trong quý IV/2025 và cả năm 2025, cho thấy thị trường có những tín hiệu tích cực về nguồn cung và thanh khoản song giá nhà ở tiếp tục tăng mạnh, đặc biệt tại 2 đô thị lớn là Hà Nội và TPHCM.

Nguồn cung cải thiện

Trong năm 2025, cả nước có 241 dự án được cấp phép xây dựng mới với quy mô khoảng 120.034 căn, lô/nền; 1.862 dự án đang triển khai với khoảng 771.984 căn, lô/nền; và 298 dự án đã hoàn thành xây dựng với quy mô 151.029 căn, lô/nền.

Trong cả 3 nhóm dự án, nhà chung cư chiếm tỷ trọng lớn nhất, phản ánh xu hướng phát triển nhà ở tại các đô thị.

Riêng với nhà ở thương mại, năm 2025 có 93 dự án được cấp phép mới với 37.686 căn; 88 dự án hoàn thành với 29.901 căn; và 300 dự án đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai với 108.787 căn. Các chỉ tiêu này lần lượt đạt khoảng 117%, 127% và 147% so với năm 2024, cho thấy nguồn cung đang có sự phục hồi rõ nét.

Đối với Đề án đầu tư xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030, lũy kế đến hết năm 2025, cả nước có 698 dự án đang được triển khai với quy mô 657.441 căn. Trong đó, 193 dự án đã hoàn thành với 169.143 căn; 200 dự án đang xây dựng với 134.111 căn; và 305 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư với 354.187 căn.

Như vậy, số lượng dự án nhà ở xã hội đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư đạt khoảng 62% chỉ tiêu đặt ra tại đề án. Riêng trong năm 2025, 102.633 căn nhà ở xã hội đã hoàn thành.

Giá nhà tiếp tục leo thang

Thanh khoản thị trường tiếp tục cải thiện trong quý cuối năm. Quý IV/2025, cả nước ghi nhận khoảng 151.382 giao dịch bất động sản thành công, tăng khoảng 10% so với quý III/2025 và 35% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, giao dịch căn hộ chung cư và nhà ở riêng lẻ đạt 37.865 giao dịch; giao dịch đất nền đạt 113.517 giao dịch.

Tính chung cả năm 2025, tổng số giao dịch bất động sản thành công đạt khoảng 579.718, tăng khoảng 7,7% so với năm 2024. Đất nền tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn với 441.693 giao dịch, trong khi căn hộ chung cư và nhà ở riêng lẻ đạt 138.025 giao dịch.

Tuy nhiên, giá nhà ở tiếp tục tăng mạnh. Theo Bộ Xây dựng, trong năm 2025, giá căn hộ chung cư tăng 20-30% so với năm 2024, một số khu vực tăng trên 40%, tập trung ở phân khúc trung và cao cấp.

Tại Hà Nội, giá bán sơ cấp căn hộ chung cư trung bình năm 2025 đạt khoảng 100 triệu đồng/m2, tăng 40% so với năm trước. Trong khi đó, tại TPHCM, giá bán sơ cấp trung bình đạt khoảng 111 triệu đồng/m2, tăng 23% so với năm 2024.

Giá biệt thự và nhà liền kề trong dự án năm 2025 tăng 10-20%, một số khu vực tại Hà Nội ghi nhận mức tăng 20-30%. Đối với đất nền, giá trên thị trường thứ cấp tăng 20-25%, tập trung tại các khu vực có hạ tầng đồng bộ và thông tin quy hoạch rõ ràng.

Đáng chú ý, tồn kho bất động sản có dấu hiệu tăng trở lại trong nửa cuối năm. Báo cáo của 24/34 địa phương cho thấy, tồn kho tại các dự án trong quý IV/2025 khoảng 32.894 căn, nền, trong đó tồn kho chung cư là 10.952 căn, nhà ở riêng lẻ 9.810 căn và đất nền 12.132 nền.

So với quý III/2025, tồn kho chung cư và nhà ở riêng lẻ tăng khoảng 23,7%, còn tồn kho đất nền tăng khoảng 21,6%.

Tăng cung, chuẩn hóa dữ liệu để ổn định thị trường

Trước diễn biến giá nhà tăng mạnh, Bộ Xây dựng cho biết sẽ tiếp tục kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án bất động sản và nhà ở trên cả nước, đặc biệt là nhà ở xã hội; đồng thời hướng dẫn các địa phương xác định đúng số lượng nhà ở xã hội hoàn thành theo quy định pháp luật.

Bộ cũng đang nghiên cứu, hoàn thiện mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường tính công khai, minh bạch của giao dịch trên thị trường…

Bộ Xây dựng cũng tiếp tục chuẩn hóa, cập nhật dữ liệu lên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, bảo đảm dữ liệu đầy đủ, chính xác và liên thông từ trung ương đến địa phương với các cơ sở dữ liệu đất đai, xây dựng, quy hoạch, thuế và tài chính.

Các địa phương được yêu cầu khẩn trương rà soát, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án tồn đọng hoặc chậm triển khai, tăng nguồn cung nhà ở cho người thu nhập thấp, qua đó ổn định mặt bằng giá và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh và bền vững.

Thị trường đất đai tại xã Đại Huệ, Nghệ An đang chứng kiến những diễn biến bất thường khi giá đất tại một số khu vực vừa đấu giá tăng đột biến. Tình trạng này xuất hiện ngay sau khi thông tin về việc khảo sát Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 4 lan truyền, dù dự án vẫn chưa có quyết định chính thức.

Tại khu đất đấu giá Rú Cụp, xóm 5, xã Đại Huệ, nơi 55 lô đất vừa được đấu giá cách đây hơn một tháng, hoạt động mua bán, sang nhượng diễn ra khá nhộn nhịp. Nhiều nhóm môi giới tụ tập, mời chào giao dịch trực tiếp, tạo ra một không khí “nóng” trên thị trường.

Mức trúng đấu giá ban đầu của các lô đất 1,8-3,2 tỷ đồng mỗi lô, tương đương 8-9 triệu đồng/m2. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, giá đất đã bị đẩy lên cao hơn 500-600 triệu đồng mỗi lô, thậm chí có thông tin một số lô bị “thổi” giá gần gấp đôi so với thời điểm đấu giá.

Ông Hồ Anh Tiến, Chủ tịch UBND xã Đại Huệ, nhận định đây là biểu hiện rõ của hiện tượng “sốt đất ảo”. Ông Tiến cho biết các nhóm đầu cơ đã tự mua đi bán lại với nhau nhằm tạo giao dịch giả, đẩy giá và đánh vào tâm lý người dân có nhu cầu đầu tư theo tin đồn.

“Họ tạo cảm giác khan hiếm, giá tăng nhanh để lôi kéo người dân tham gia. Thực tế, đây không phản ánh đúng giá trị của đất và tiềm ẩn rất nhiều rủi ro”, ông Tiến nhấn mạnh.

Trước nguy cơ mất an ninh trật tự và phát sinh tranh chấp, chính quyền địa phương đã phối hợp với lực lượng công an trực tiếp xuống địa bàn để nắm bắt tình hình. Mục tiêu là giám sát các hoạt động giao dịch, kịp thời phát hiện và ngăn chặn những hành vi có dấu hiệu lừa đảo, ổn định tình hình tại khu vực đấu giá.

Chủ tịch UBND xã Đại Huệ cho biết địa phương đã liên tục phát các bản tin cảnh báo trên hệ thống truyền thanh, khuyến cáo người dân không nên chạy theo những cơn sốt đất không có cơ sở.

“Hiện nay, phần lớn các giao dịch là tự phát, trao tay giữa các nhóm môi giới. Người dân cần hết sức thận trọng để tránh rủi ro về tài chính”, ông Tiến nhấn mạnh.

Chị N.T.H., một người dân tại xã Đại Huệ cho biết chỉ ít ngày sau khi thông tin về việc khảo sát Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 4 lan truyền, giá đất tại khu vực vừa đấu giá đã tăng chóng mặt, nhiều lô bị đẩy lên cao với mức chênh lệch tới 500-600 triệu đồng so với giá ban đầu.

Theo chị H., những ngày cao điểm, hàng trăm người từ khắp nơi đổ về khu vực này để dò giá, mua bán, giao dịch đất đai, khiến không khí trở nên hết sức nhộn nhịp, thậm chí có biểu hiện của một “cơn sốt” bất thường.

“Tuy nhiên, hôm nay, khu đất lại rơi vào cảnh vắng lặng, không còn thấy bóng dáng người mua hay môi giới nào như trước”, chị H. chia sẻ.

Lãnh đạo xã Đại Huệ cũng thông tin, địa phương còn nhiều vị trí khác đang nằm trong lộ trình quy hoạch, sẽ được tổ chức đấu giá công khai, minh bạch nhằm đáp ứng nhu cầu thực sự của người dân. Vì vậy, việc mua lại những lô đất đã bị đẩy giá quá cao tại các “điểm nóng” hiện nay là không cần thiết.

Liên quan đến thông tin về Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 4, ông Tiến cho biết quá trình quy hoạch vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu, khảo sát. Người dân được khuyến cáo chỉ nên tiếp cận các thông tin chính thức từ cơ quan chức năng, tránh nghe theo tin đồn thất thiệt.

Ở góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Quốc Khánh, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Nghệ An, cho rằng khi chưa có quyết định chính thức và chưa xác định rõ vị trí khu công nghiệp, việc đổ xô mua đất là rất rủi ro.

“Người dân không nên vội vàng đầu tư theo tin đồn, bởi có thể đối mặt với rủi ro pháp lý và khả năng “đón đầu” sai vị trí quy hoạch, dẫn đến thiệt hại lớn”, luật sư Khánh cảnh báo.

Chính quyền xã Đại Huệ khuyến nghị người dân khi tham gia các giao dịch bất động sản cần tìm hiểu kỹ hồ sơ pháp lý, giá trị thực của tài sản, tránh trở thành nạn nhân của các chiêu trò thổi giá, gây thiệt hại về kinh tế và làm bất ổn tình hình kinh tế – xã hội tại địa phương.

Thế khó của doanh nghiệp

Tại sự kiện gần đây, bà Nguyễn Thanh Hương – Giám đốc đầu tư Công ty Nam Long – thừa nhận một thực tế là giá đất tăng mạnh đã tạo nên cuộc cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp trong việc mua gom quỹ đất. Chi phí giá đất cao khiến biên lợi nhuận của doanh nghiệp ngày càng mỏng, đặc biệt với những khu đô thị đa tiện ích đòi hỏi vốn đầu tư lớn.

Vì vậy, công ty buộc phải tái định vị sản phẩm theo từng phân khúc, phù hợp với chi phí đất gia tăng, đồng thời tìm kiếm cơ hội mở rộng quỹ đất thông qua đấu giá. Nhấn mạnh tầm quan trọng của quỹ đất sạch, bà Hương khẳng định năm nay doanh nghiệp sẽ quyết liệt hơn trong việc tham gia đấu thầu, nhất là khi các quy định của Nhà nước đang dần thông thoáng.

Giá nhà, đất tăng cũng khiến ông Dương Long Thành – Nhà sáng lập, Chủ tịch HĐQT Thắng Lợi Group – bày tỏ nhiều băn khoăn, trăn trở. Ông kể rằng 15 năm trước, công ty ông phát triển một dự án ở Bến Cát (Bình Dương cũ), giá bán một căn nhà chỉ khoảng 300 triệu đồng. Người lao động, công nhân hay viên chức cần làm việc tích lũy trong 5-6 năm là có thể sở hữu.

Tuy nhiên, thị trường bất động sản chứng kiến nhiều biến động mạnh, đặc biệt là giá nhà tăng nhanh hơn thu nhập. Trong khi thu nhập bình quân của người dân chỉ tăng khoảng 6-8%/năm, giá nhà lại tăng 12-20%/năm trong suốt một thập kỷ. Sự chênh lệch kéo dài đã tạo nên khoảng cách ngày càng lớn giữa khả năng tài chính và giá trị bất động sản.

Ông Thành cho rằng thị trường phần lớn nghiêng về các sản phẩm cao cấp, diện tích lớn, vật liệu xa xỉ… dẫn đến giá cao. Trong khi đó, 70-80% nhu cầu thị trường hướng đến nhà ở thật, giá vừa túi tiền, lại thiếu thốn.

Một thách thức khác liên quan chi phí cấu thành đầu vào cao. Chi phí pháp lý, chi phí thuế, chi phí đơn giá đất tăng mạnh, chi phí vật liệu xây dựng biến động tăng cao cùng với tác động của lãi suất vay đều ảnh hưởng đến giá thành.

Tăng nguồn cung nhà ở vừa túi tiền

Ông Lucas Ignatius Loh Jen Yuh – Tổng giám đốc Nam Long – cho rằng thị trường vẫn vận hành theo quy luật cung cầu. Nhu cầu nhà ở thực tại Việt Nam rất lớn, trong khi nguồn cung chưa theo kịp.

Bên cạnh đó, giá đất liên tục leo thang do kỳ vọng của người sở hữu, khiến nhiều doanh nghiệp trên thị trường khó có thể đưa ra mức giá bán “vừa túi tiền”. Ở TPHCM, các nhà phát triển buộc phải tập trung vào sản phẩm trung – cao cấp để đảm bảo lợi nhuận, còn phân khúc vừa túi tiền chỉ có thể triển khai ở khu vực vùng ven.

Ông Lucas nhận định trong giai đoạn tới, giá nhà sẽ khó tăng đột biến do các biện pháp kiểm soát hiệu quả của Nhà nước. Doanh nghiệp này sẽ tiếp tục kiên định phát triển các phân khúc trung cấp và vừa túi tiền, dù đối mặt nhiều khó khăn trong việc mua quỹ đất với giá hợp lý. Quỹ đất công ty tìm kiếm sẽ hướng đến xây dựng sản phẩm ở mức 30-35 triệu đồng/m2, phục vụ nhóm mua để ở, góp phần đa dạng hóa thị trường.

Trả lời phóng viên báo Dân trí, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt – Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE Việt Nam – lý giải nguyên nhân giá nhà tăng, gốc rễ nằm ở sự thiếu hụt nghiêm trọng sản phẩm thuộc phân khúc tầm trung và tầm thấp – những phân khúc giữ vai trò cân bằng nhu cầu. Trong khi đó, các chủ đầu tư cũng đối mặt với nhiều áp lực khi các loại chi phí đầu vào cao, đặc biệt là giá đất.

Vị này cho rằng giải pháp căn cơ là tăng nguồn cung ở các phân khúc vừa túi tiền, từ đó kéo giảm mặt bằng giá và giảm áp lực lên phân khúc cao cấp. Thực tế, hiện nay hơn 95% người lao động không đủ khả năng mua căn hộ có giá 10-12 tỷ đồng. Mặt bằng giá hiện tại đang phản ánh nhu cầu của nhóm khách hàng hạng sang và cao cấp, chứ không phản ánh thị trường đại chúng.

Các thị trường phát triển ở châu Á như Singapore, Thái Lan, Hong Kong hay Thượng Hải cũng vận hành theo mô hình tương tự: khu trung tâm có giá rất cao, trong khi các khu đô thị vệ tinh xa hơn, nhưng kết nối hạ tầng tốt, đóng vai trò hấp thụ nhu cầu ở mức giá phù hợp hơn. Mô hình TOD phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng được đánh giá là hướng đi đúng để mở rộng không gian đô thị và giảm áp lực giá nhà tại trung tâm.

Đồng quan điểm, ông Dương Long Thành kỳ vọng mô hình đô thị nén kết hợp TOD cần được quy hoạch để hướng đến người dân, nâng cao chất lượng sống.  Ngoài ra, Chính phủ cũng cần tập trung tăng nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở vừa túi tiền; triển khai cơ chế hỗ trợ người mua nhà lần đầu. Các doanh nghiệp cần phát triển sản phẩm phù hợp nhu cầu thực, dự án cần đặt mục tiêu phục vụ cư dân và giá bán hợp lý.