Sau thời gian dài gắn bó với mảng nhà ở thương mại, nhiều doanh nghiệp địa ốc lớn đang “đổi hướng” sang bất động sản khu công nghiệp – lĩnh vực được xem là tâm điểm đầu tư mới khi làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng và sản xuất toàn cầu ngày càng rõ nét.

Loạt doanh nghiệp nhập cuộc

Không chỉ phát triển nhà ở xã hội, Công ty Địa ốc Hoàng Quân cũng là một trong những doanh nghiệp sớm tham gia cuộc chơi này với hai dự án khu công nghiệp – nhà xưởng là KCN Bình Minh và KCN Hàm Kiệm I.

Giữa năm nay, Chủ tịch HĐQT Trương Anh Tuấn tiết lộ tập đoàn đã mua lại 100% một khu công nghiệp rộng 150ha tại Bình Thuận, đang xem xét đưa dự án về công ty mẹ hoặc đơn vị thành viên phù hợp. Nếu triển khai đúng tiến độ, dự án có thể mang về doanh thu khoảng 1.000 tỷ đồng và lợi nhuận 70 tỷ đồng ngay trong năm nay.

Tương tự, Công ty Cổ phần Phát triển Bất động sản Phát Đạt (PDR) – vốn nổi tiếng trong mảng nhà ở và thương mại – đã tham gia lĩnh vực khu công nghiệp từ năm 2020 thông qua việc góp vốn thành lập Công ty Đầu tư và Phát triển Khu công nghiệp Phát Đạt (PDI). Khi đó, doanh nghiệp đặt mục tiêu xây dựng các khu công nghiệp – đô thị – dịch vụ quy mô 1.000 đến 6.000ha trải dài từ miền Trung đến miền Nam.

Dù từng thoái vốn khỏi PDI để tái cơ cấu danh mục đầu tư trong giai đoạn thị trường nhà ở trầm lắng, Phát Đạt đã quay lại lĩnh vực này trong năm 2024, ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược phát triển các dự án khu công nghiệp – logistics, thương mại và nhà ở. Lãnh đạo công ty tiết lộ nhiều quỹ đất quy mô lớn tại khu vực phía Nam đang được chuẩn bị cho giai đoạn triển khai mới.

Một số doanh nghiệp không chỉ đầu tư khu công nghiệp, mà còn phát triển đồng bộ khu dân cư liền kề để tận dụng hạ tầng, dân số và gia tăng giá trị tổng thể.

Tại Tây Ninh, Công ty Cổ phần Khu công nghiệp Thành Thành Công (TTC IZ) đang triển khai Khu dân cư Thành Thành Công (TTC) rộng hơn 42ha, nằm ngay cạnh KCN TTC Trảng Bàng – nơi có hơn 35.000 lao động, dự kiến đạt 50.000 người khi hoàn thiện.

Trong khi đó, Công ty Cổ phần Tandoland đang phát triển khu dân cư Mai Bá Hương 147ha liền kề KCN Tandoland 250ha tại huyện Bến Lức, Long An (nay thuộc xã Lương Hòa). Doanh nghiệp kỳ vọng mô hình khu công nghiệp kết hợp khu dân cư đồng bộ sẽ tạo nên “hệ sinh thái đô thị – sản xuất” bền vững, vừa đáp ứng nhu cầu an cư của người lao động, vừa nâng cao sức hấp dẫn đầu tư.

Phân khúc hấp dẫn nhưng vẫn còn thách thức

Tại cuộc họp cổ đông giữa năm, lãnh đạo Công ty Phát triển Nhà Bà Rịa – Vũng Tàu (Hodeco) khẳng định định hướng mở rộng sang mảng bất động sản khu công nghiệp – lĩnh vực được xem là động lực tăng trưởng dài hạn của khu vực phía Nam.

Theo Hodeco, sự phát triển mạnh mẽ của Bà Rịa – Vũng Tàu, TPHCM, Bình Dương và các tỉnh lân cận đang mở ra tiềm năng lớn cho phân khúc này. Doanh nghiệp đã làm việc với nhiều đối tác giàu kinh nghiệm, trong đó có Công ty Xây lắp Thừa Thiên Huế và Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (KBC), nhằm chuẩn bị các bước nghiên cứu và tiếp cận quỹ đất khu công nghiệp tại Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh và một số địa phương khác. 

Theo Cushman & Wakefield, thị trường đất khu công nghiệp phía Nam dự kiến sẽ tiếp tục sôi động với khoảng 7.300 ha nguồn cung mới được bổ sung trong ba năm tới. Việc sáp nhập các đơn vị hành chính không chỉ mở rộng ranh giới địa lý mà còn định hình lại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam thành một “siêu đô thị công nghiệp – dịch vụ” với vai trò trung tâm thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước.

Hạ tầng kết nối được xem là “cú hích kép” cho khu vực này. Các dự án giao thông trọng điểm như cao tốc Bắc – Nam, Vành đai 3, Vành đai 4, sân bay Long Thành và cụm cảng Cái Mép – Thị Vải đang dần hoàn thiện, giúp rút ngắn thời gian vận chuyển và tăng sức cạnh tranh của toàn vùng.

Nhờ đó, các chuyên gia dự báo dòng vốn FDI chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn và sản xuất xanh, sẽ tiếp tục đổ về khu vực Đông Nam Bộ trong giai đoạn tới.

Theo ông John Campbell, Giám đốc Bộ phận Dịch vụ Công nghiệp Savills Việt Nam, bất động sản khu công nghiệp Việt Nam đang trưởng thành rõ rệt, với nhà đầu tư ngày càng chú trọng tính linh hoạt, tốc độ triển khai và hạ tầng hiện đại – những yếu tố then chốt cho ngành sản xuất công nghệ cao và tuân thủ tiêu chuẩn ESG.

Ông cho rằng Việt Nam cần chuẩn bị quỹ đất sẵn sàng, rút gọn quy trình phê duyệt, minh bạch giá đất, đồng thời đầu tư mạnh vào hạ tầng giao thông và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để đón đầu làn sóng đầu tư mới.

Sở Xây dựng TPHCM vừa có văn bản yêu cầu các doanh nghiệp bất động sản trên địa bàn tuân thủ nghiêm quy định pháp luật về công khai thông tin khi đưa dự án vào kinh doanh.

Đặc biệt, doanh nghiệp không được ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác ký hợp đồng đặt cọc, mua bán, chuyển nhượng, cho thuê mua nhà ở, công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản.

Trước khi bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai, chủ đầu tư dự án phải có văn bản thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước về kinh doanh bất động sản cấp tỉnh về việc nhà ở đủ điều kiện được bán, cho thuê mua.

Ngoài ra, Sở Xây dựng TPHCM đề nghị các doanh nghiệp công khai thông tin bất động sản, dự án bất động sản trước khi đưa vào kinh doanh; công khai thông tin tình hình giao dịch bất động sản của dự án ngay sau khi phát sinh giao dịch theo đúng quy định, biểu mẫu.

Trường hợp doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, dự án bất động sản vi phạm quy định về kinh doanh bất động sản thì bị xử phạt.

Các hành vi sẽ bị đình chỉ hoạt động kinh doanh bất động sản gồm chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án không đúng thủ tục quy định; chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án mà không đảm bảo đầy đủ các yêu cầu hoặc các điều kiện theo quy định; sử dụng vốn huy động của tổ chức, cá nhân hoặc tiền ứng trước của bên mua, bên thuê, bên thuê mua bất động sản hình thành trong tương lai không đúng mục đích cam kết.

Sở Xây dựng nêu việc thông báo này nhằm quán triệt, thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ, công điện của Thủ tướng Chính phủ về thị trường bất động sản và tạo điều kiện, hướng dẫn doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, dự án bất động sản trên địa bàn thành phố thực hiện đầy đủ trách nhiệm về công khai thông tin.

Kỳ vọng minh bạch, hạn chế “thổi giá”

Trong dự thảo mới đây của Bộ Xây dựng trình Chính phủ, Trung tâm giao dịch bất động sản được đề xuất thành lập nhằm công khai và minh bạch hóa các giao dịch trên thị trường. Đầu mối này sẽ sử dụng dữ liệu do Nhà nước quản lý, bảo đảm mọi hoạt động mua bán, chuyển nhượng, cho thuê mua bất động sản đều được giám sát và xác thực.

Theo dự thảo, việc thành lập, tổ chức và vận hành trung tâm sẽ do Chính phủ quy định chi tiết, đồng bộ với quá trình chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai và bất động sản. Mục tiêu là xây dựng một hệ thống minh bạch, thống nhất, hạn chế tình trạng đầu cơ, “thổi giá”, đồng thời tạo niềm tin cho nhà đầu tư và người dân khi tham gia thị trường.

Theo kế hoạch, mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất sẽ được triển khai thí điểm trong giai đoạn 2026-2027, trên phạm vi toàn quốc. Các loại bất động sản được đưa vào giao dịch tại trung tâm bao gồm nhà ở có sẵn, nhà ở hình thành trong tương lai, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án, cũng như quyền sử dụng đất ở được mã hóa, định danh.

Việc thí điểm thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản được nhiều người đặt kỳ vọng. Bởi thời gian qua, các hoạt động giao dịch bất động sản đang thực hiện trên tinh thần hoạt động qua sàn của doanh nghiệp quản lý, chủ yếu các hoạt động giới thiệu của các bất động sản, cũng như thực hiện một số giao dịch sơ cấp.

TS Phạm Thế Anh – Trưởng Khoa Kinh tế học, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân – cho rằng việc thành lập sàn này có ý nghĩa tích cực trong việc minh bạch hóa thông tin thị trường, giúp làm giảm tình trạng “giá ảo” và “giao dịch ảo” hiện nay.

Nếu vận hành hiệu quả, trung tâm này có thể giúp kiểm soát giá giao dịch thực tế, hạn chế tình trạng “thổi giá ảo” cũng như kê khai thấp giá để trốn thuế, đồng thời tạo cơ sở dữ liệu thống nhất phục vụ hoạch định chính sách.

Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE) nêu, nếu Trung tâm được thành lập và đi vào hoạt động, đảm bảo đúng các tiêu chí đề ra, chắc chắn sẽ mang đến một cuộc cách mạng cho ngành bất động sản Việt Nam.

Theo đó, trước khi bất động sản được đưa vào giao dịch, tất cả dữ liệu liên quan sẽ được tích hợp và định danh tại Trung tâm. Điều này đảm bảo tính pháp lý minh bạch, giúp người dân giao dịch thuận tiện hơn, đồng thời Nhà nước kiểm soát được toàn bộ biến động trên thị trường bất động sản, từ giá cả, lịch sử giao dịch đến các yếu tố pháp lý.

Hiện tại, các thủ tục liên quan đến giao dịch bất động sản còn rườm rà, mất nhiều thời gian và chi phí. Người dân phải thực hiện nhiều bước như công chứng, nộp thuế, đăng ký biến động… với thời gian trung bình 45-60 ngày. Khi Trung tâm giao dịch được triển khai, các thủ tục này sẽ được thực hiện nhanh chóng, chỉ trong 1-3 ngày, thậm chí tính bằng giờ, giúp giảm thiểu thời gian và chi phí.

Cũng theo đơn vị trên, Trung tâm này không thay thế chức năng của các cơ quan khác mà chỉ đóng vai trò kết nối, xử lý dữ liệu trên nền tảng số. Mô hình này đã được triển khai thành công ở nhiều quốc gia phát triển.

Đặc biệt, trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi số, định hướng này không chỉ phù hợp với xu thế phát triển mà còn là điều kiện tất yếu, mang tính bắt buộc để nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành và tính minh bạch của thị trường.

Cần hoàn thiện pháp lý và hạ tầng thông tin

Tại hội thảo gần đây, ông Nguyễn Văn Đính – Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam – đề xuất nhiều giải pháp trọng điểm phát triển thị trường lành mạnh, trong đó có khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về bất động sản. Bởi đây là một trong những nguyên nhân khiến công tác điều tiết thị trường hiện nay còn kém hiệu quả.

Theo ông, cần triển khai các Trung tâm giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý để tăng tính minh bạch và niềm tin trong các hoạt động giao dịch.

Đồng thuận với việc hình thành sàn giao dịch bất động sản, hướng tới xây dựng thị trường minh bạch, hiệu quả nhưng ông Nguyễn Khánh Duy – Giám đốc bộ phận kinh doanh căn hộ Savills – e ngại khi thực hiện sẽ gặp một số thách thức.

Thách thức nằm ở sự đồng bộ giữa các cơ quan quản lý, việc liên thông dữ liệu, chuẩn hóa quy trình đòi hỏi sự phối hợp từ nhiều bên. Hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực cũng là yếu tố đáng lưu ý, để có thể vận hành, giám sát và quản lý thông tin chặt chẽ.

Để giải quyết bài toán, ông Duy đề xuất cần hoàn thiện hành lang pháp lý cho giao dịch điện tử, công nhận giá trị pháp lý của hợp đồng, chữ ký số và chứng nhận điện tử, đảm bảo quy trình giao dịch trực tuyến có tính ràng buộc như giao dịch truyền thống. Để làm được, cơ sở dữ liệu quốc gia kết nối thông tin đất đai, nhà ở, thuế, dân cư và ngân hàng cũng phải được chuẩn hóa và liên thông.

Cuối cùng, mô hình hợp tác công – tư cần được phát huy triệt để, Nhà nước giữ vai trò hoạch định, còn doanh nghiệp cung cấp công nghệ, nền tảng vận hành và các dịch vụ hỗ trợ như định giá, tài chính, bảo hiểm, tư vấn pháp lý.

Hoàn thành Cơ sở dữ liệu khoảng 50 triệu thửa đất “đúng – đủ – sạch – sống – thống nhất – dùng chung”

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 86 ngày 4/11, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, phấn đấu hoàn thành cao nhất các chỉ tiêu phát triển kinh tế – xã hội năm 2025, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển 2026-2030.

Về một số nhiệm vụ trọng tâm triển khai Nghị quyết số 68, Bộ Tài chính được giao hoàn thiện các nghị định thể chế hóa chính sách phát triển kinh tế tư nhân.

Song song với đó, trong tháng 11, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét Chương trình đào tạo 10.000 giám đốc điều hành và Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong, nhằm hình thành đội ngũ doanh nhân chất lượng cao, thích ứng với môi trường cạnh tranh toàn cầu.

Đáng chú ý, theo Nghị quyết này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao hoàn thành Cơ sở dữ liệu khoảng 50 triệu thửa đất “đúng – đủ – sạch – sống – thống nhất – dùng chung”, đồng thời đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai còn lại để kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu liên quan.

Bên cạnh đó, Bộ này cũng cần trình Thủ tướng Chính phủ Quyết định xác định dự án xanh, tuần hoàn, áp dụng ESG.

Bộ Công Thương sẽ trình Thủ tướng Chính phủ Chương trình “Go Global”, hướng tới mục tiêu giúp doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Chính phủ yêu cầu quản lý hiệu quả thị trường vàng, chứng khoán, trái phiếu

Bên cạnh đó, Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan hoàn thành cơ bản việc xử lý các “điểm nghẽn” pháp luật trong năm 2025. Kết quả triển khai được tổng hợp, báo cáo Chính phủ và Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật.

Về điều hành kinh tế vĩ mô, Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cùng các cơ quan, địa phương liên quan kịp thời đánh giá tác động của thiên tai, bão lũ, cập nhật kịch bản tăng trưởng, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2025 đạt từ 8% trở lên và năm 2026 đạt từ 10% trở lên.

Chính phủ chỉ đạo tiếp tục kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn; phối hợp chặt chẽ, linh hoạt giữa chính sách tài khóa mở rộng hợp lý và chính sách tiền tệ thận trọng, hiệu quả.

Nguồn tín dụng cần được hướng vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, ưu tiên động lực tăng trưởng, quản lý hiệu quả thị trường vàng, chứng khoán, trái phiếu và bất động sản.

Bên cạnh đó, các bộ, ngành và địa phương phải tăng cường kỷ luật tài chính, phấn đấu thu ngân sách tăng ít nhất 25% so với dự toán; giải ngân 100% vốn đầu tư công; bảo đảm cân đối cung cầu, ổn định giá cả hàng hóa thiết yếu, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Chính phủ giao Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan đẩy mạnh Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, các chương trình kích cầu tiêu dùng, mở rộng thị trường nội địa.

Để tạo động lực phát triển mới, Chính phủ yêu cầu hoàn thiện thể chế thị trường tài sản mã hóa và thị trường dữ liệu; phát hành trái phiếu Chính phủ cho các công trình trọng điểm quốc gia như tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.

Trong lĩnh vực hạ tầng, Chính phủ giao Bộ Xây dựng và Văn phòng Chính phủ chuẩn bị báo cáo Ban Bí thư về kế hoạch tổ chức Lễ khánh thành, khởi công các công trình trọng điểm vào ngày 19/12 – chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Các bộ cùng các địa phương liên quan tăng tốc chuẩn bị điều kiện khởi công Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, sân bay Gia Bình, cảng Hòn Khoai và các dự án phục vụ APEC 2027.

Bộ Công Thương được giao hoàn thiện hồ sơ Nghị quyết về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng giai đoạn 2026-2030; thúc đẩy chuẩn bị xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ninh Thuận 2 và lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án điện LNG trong Quy hoạch điện 8 điều chỉnh.

Trong công tác điều hành, Chính phủ yêu cầu tiếp tục tháo gỡ các dự án tồn đọng, xử lý dứt điểm các dự án yếu kém trong năm 2025. Các bộ, cơ quan liên quan phải đẩy nhanh phương án xử lý 4 dự án lớn gồm Công nghiệp tàu thủy Dung Quất, Tisco 2, Mỏ Quý Xa – Nhà máy gang thép Lào Cai và Nhà máy Bột giấy Phương Nam.

Về vận hành chính quyền địa phương hai cấp, Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ địa phương, nhất là cấp xã, trong thực hiện thủ tục hành chính được phân cấp, phân quyền. Mục tiêu đến hết năm 2025, cắt giảm ít nhất 30% thời gian giải quyết, 30% chi phí tuân thủ và 30% điều kiện kinh doanh.

Các địa phương phải bố trí đủ nhân lực, trang thiết bị cho xã, phường, tăng cường điều động cán bộ cấp tỉnh hỗ trợ cấp cơ sở trong lĩnh vực đất đai, hộ tịch, xây dựng, tài chính, đầu tư. Bộ Tư pháp phối hợp Văn phòng Chính phủ rà soát toàn bộ thủ tục hành chính cấp tỉnh, cấp xã, đề xuất phương án cắt giảm, báo cáo trước ngày 15/11.

Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan chủ trì đề án, nhiệm vụ phải báo cáo tiến độ hằng tuần về Thường trực Chính phủ, gửi Văn phòng Chính phủ tổng hợp, trình tại các phiên họp hàng tuần.