Chị Lan Phương (41 tuổi), chủ căn nhà phố tại phường Đức Nhuận, từng xem đây là tài sản sinh lời an toàn, nay gần như không còn tạo lợi nhuận. Mặt bằng hiện cho thuê hơn 40 triệu đồng mỗi tháng, chỉ đủ trả một phần lãi vay. Sau khi trừ thuế, bảo trì và khấu hao, dòng tiền gần như bằng không.

Trước năm 2022, căn nhà mua hơn 18 tỷ đồng từng cho thuê ổn định 75 triệu đồng mỗi tháng. Sau dịch, giá thuê giảm dần còn 50 triệu đồng rồi thấp hơn nhưng vẫn khó giữ khách. Hợp đồng ngắn hạn, khách liên tục trả mặt bằng vì kinh doanh thua lỗ khiến thời gian nhà trống kéo dài, chi phí sửa chữa, môi giới phát sinh. Từ chỗ tạo thu nhập đều đặn, tài sản này trở thành gánh nặng buộc chủ nhà bù lỗ để giữ.

Không riêng nhà phố, shophouse cũng chung cảnh ngộ. Anh Hoàng Nam (46 tuổi) mua căn shophouse khối đế chung cư khu Đông năm 2019 với giá gần 10 tỷ đồng. Ban đầu chào thuê 40 triệu đồng mỗi tháng không có khách, sau phải hạ còn 32-35 triệu đồng rồi dưới 30 triệu đồng mỗi tháng và chỉ ký được hợp đồng ngắn hạn. Trong khi đó, mỗi tháng anh vẫn gánh gần 50 triệu đồng tiền lãi vay, phí quản lý, bảo trì và thuế. Sau bốn năm khai thác kém hiệu quả, anh rao bán ngang giá mua nhưng thị trường hầu như không phản hồi.

Với nhiều chủ nhà, khó khăn lớn nhất hiện nay không chỉ là tìm khách thuê mà là giữ khách. Bà Lê Thị Duyên (phường An Đông, TP HCM) cho biết trong hai năm qua đã bốn lần phải treo biển cho thuê lại nhà phố mặt tiền vì khách trả nhà chỉ sau vài tháng hoạt động. Có trường hợp chấp nhận thuê với giá đã giảm gần 40% so với trước dịch nhưng chưa đầy nửa năm vẫn đóng cửa do doanh thu không đủ bù chi phí. “Giá thuê không còn là rào cản lớn nhất, khó nhất là khách vào rồi nhưng không trụ nổi”, bà nói.

Năm 2025 tiếp tục là giai đoạn thử thách với nhà phố cho thuê khi nhiều chủ sở hữu rơi vào vòng luẩn quẩn: giá mua cao, kỳ vọng dòng tiền lớn nhưng hiệu quả khai thác kéo dài kém khả quan, áp lực tài chính ngày càng chồng chất. Khi buộc phải bán ra, mức giá thị trường chấp nhận thường thấp hơn nhiều so với kỳ vọng, khiến phân khúc này rơi vào trạng thái thanh khoản yếu.

Dữ liệu từ Batdongsan cho thấy đây là năm thứ ba liên tiếp nhu cầu thuê nhà mặt phố sụt giảm. Giai đoạn 2023-2025, lượng tìm thuê giảm trung bình 20-30% mỗi năm, trong khi giá chào thuê đã hạ 15-20%, thậm chí 25-30% tại nhiều tuyến đường nội thành. Từ vị thế được xem là loại hình “hái ra tiền”, nhà phố dần trở thành phân khúc có biên lợi nhuận mỏng.

Savills Việt Nam cũng ghi nhận mặt bằng nhà phố truyền thống chịu áp lực cạnh tranh lớn từ trung tâm thương mại. Trong khi giá thuê tại trung tâm thương mại vẫn tăng nhờ nhu cầu từ các thương hiệu lớn, tỷ lệ hấp thụ của nhà phố giảm 30-40%, kéo giá thuê đi xuống qua từng năm.

Tỷ suất lợi nhuận vì thế giảm sâu. Trước năm 2020, lợi suất cho thuê nhà phố theo ghi nhận của Biggee, Batdongsan và Nhà Tốt, phổ biến ở mức 6-8% mỗi năm, đủ hấp dẫn so với gửi tiết kiệm. Sau dịch Covid-19, mức sinh lời thu hẹp còn 2-3% với nhà phố và 1-2% với shophouse. Đến năm 2025, lợi suất tiếp tục co lại, chỉ còn khoảng 1,5-2% với nhà phố và dưới 1% với shophouse, thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng ban đầu và kém cạnh tranh so với nhiều kênh đầu tư tài chính khác.

Lý giải thực trạng này, bà Cao Thị Thu Hương, quản lý cấp cao Savills Việt Nam, cho rằng phân khúc nhà phố cho thuê đang chịu tác động đồng thời từ sự suy yếu của sức mua và thay đổi hành vi tiêu dùng. Nhóm khách thuê chủ lực như ngân hàng, F&B, y tế, giáo dục đang trong quá trình tái cơ cấu, thu hẹp mạng lưới và tiết giảm chi phí. Bên cạnh đó, thương mại điện tử và xu hướng mua sắm tại các điểm tập trung khiến hiệu quả kinh doanh tại nhà phố suy giảm, trong khi chi phí thuê vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí của doanh nghiệp.

Với loại hình nhà phố thương mại, khó khăn thường xuất phát từ việc định hướng phát triển và khai thác sai ngay từ đầu. Nhiều nhà đầu tư coi đây là tài sản nắm giữ chờ tăng giá, trong khi chủ đầu tư tập trung bán hàng mà ít chú trọng xây dựng mô hình vận hành thương mại. Khi yếu tố kinh doanh không được phát huy, giá trị shophouse thậm chí kém cạnh tranh hơn nhà phố hay biệt thự liền kề.

Bàn về khả năng phục hồi, bà Mai Võ, Trưởng bộ phận Bán lẻ CBRE Việt Nam, cho rằng yếu tố then chốt vẫn là sự phục hồi của tiêu dùng. Với nhà mặt phố, phân khúc này còn dư địa phục hồi nhưng khó quay lại giai đoạn “giá cao, dễ thuê”, mà sẽ vận động theo hướng chọn lọc, gắn chặt với hiệu quả kinh doanh thực tế. Năm 2025, câu chuyện của nhiều chủ nhà phố cho thuê tại TP HCM không còn xoay quanh lợi nhuận, mà là làm sao để giữ dòng tiền không âm.

Theo bà, mặt bằng cần được định giá lại theo sức mua và khả năng khai thác, thay vì neo theo kỳ vọng quá khứ. Lợi thế vị trí không còn đủ nếu khó tiếp cận, thiếu chỗ đậu xe hoặc không phù hợp công năng; việc giảm giá thuê đơn thuần cũng không hiệu quả nếu không đi kèm điều chỉnh mô hình khai thác như hợp đồng linh hoạt, chia sẻ doanh thu hay cho thuê từng phần. Nhà mặt phố cần ưu tiên các ngành đòi hỏi hiện diện vật lý như F&B, y tế, giáo dục, dịch vụ cá nhân hoặc showroom trải nghiệm.

Đối với nhà phố thương mại, bà Mai nhấn mạnh cần định vị đúng bản chất là bất động sản thương mại, gắn với bài toán kinh doanh thực tế từ ngành hàng, quy mô mặt bằng đến lưu lượng khách và dòng tiền. Quản lý vận hành chuyên nghiệp đóng vai trò quyết định, đòi hỏi chủ đầu tư tham gia sâu hơn vào tổ chức không gian và thu hút khách thuê, thay vì mô hình “xây xong rồi bán đứt”. Khi có chiến lược vận hành rõ ràng và giá thuê phù hợp sức mua, giá trị thương mại được khôi phục sẽ là nền tảng để giá trị tài sản tăng lên tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này.

“Một khi giá trị thương mại của nhà phố được cải thiện, giá trị tài sản mới có thể tăng tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này”, bà Mai nhấn mạnh.

Phương Uyên

Chính sách giãn xây là hình thức phân bổ nghĩa vụ tài chính theo tiến độ phát triển sản phẩm, trong đó người mua thanh toán phần giá trị đất trước, phần chi phí xây dựng được giãn sang các giai đoạn sau. Cách làm này giúp giảm áp lực dòng tiền trong ngắn hạn, đồng thời cho phép khách hàng chốt giá tài sản tại thời điểm mua thay vì thanh toán toàn bộ trong thời gian ngắn.

Tại Lumira Ville, chính sách giãn xây được thiết kế với thời gian kéo dài tới 36 tháng. Cụ thể, khách hàng thanh toán phần tiền đất trong 18 tháng đầu, chi phí xây dựng được giãn trong 18 tháng tiếp theo, dài hơn gần 2 lần so với mặt bằng chung.

Dự án đã có sổ riêng. Thông thường, một số dự án có sổ yêu cầu thanh toán tới 95% để nhận nền. Tuy nhiên, tại Lumira Ville, tiến độ thanh toán phần đất vẫn được giãn tương đương các dự án nhà ở hình thành trong tương lai. Phần xây dựng được thanh toán theo tiến độ thực tế, cho phép người mua theo dõi và giám sát quá trình thi công. Ngoài ra, dòng tiền được chia nhỏ thành tối đa 20 đợt, giúp khách hàng có thêm thời gian chuẩn bị cho từng lần thanh toán.

Theo chủ đầu tư, mô hình này cho phép người mua xác lập giá tài sản ở thời điểm hiện tại nhưng hoàn tất nghĩa vụ tài chính trong tương lai. Nếu giao dịch vào cuối năm 2025, khách hàng có thể hoàn tất thanh toán vào cuối năm 2028. Trong giai đoạn này, giá trị bất động sản vẫn theo diễn biến thị trường, trong khi giá mua đã được xác định từ trước.

“Lợi thế càng rõ nét khi đặt trong bối cảnh Đông Hải – khu vực dự án tọa lạc đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới giai đoạn 2026-2030”, đại diện chủ đầu tư nhấn mạnh.

Đông Hải nằm trong khu vực tập trung hệ thống cảng biển chiếm khoảng 70% sản lượng container toàn miền Bắc, cùng khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải và các khu công nghiệp lớn như DEEP C, Tràng Duệ, Nam Đình Vũ, MP Đình Vũ.

Giai đoạn này, khu vực đón thêm ba động lực lớn. Thứ nhất là chính sách khu thương mại tự do chính thức được áp dụng, trong đó Đông Hải chiếm 1.077 ha trên tổng quy mô 6.292 ha. Thứ hai là tuyến đường sắt Hải Phòng – Hà Nội – Lào Cai kết nối Vân Nam, với hai nhà ga Nam Đình Vũ và Đình Vũ nằm trên địa bàn, kề ga cuối Lạch Huyện – cửa ngõ xuất nhập khẩu quan trọng. Thứ ba là sân bay quốc tế Cát Bi được nâng cấp lên công suất 13 triệu lượt khách mỗi năm. Những yếu tố này đưa Đông Hải trở thành trung tâm logistics quốc tế và trung tâm kinh tế mới của Hải Phòng, vượt ra khỏi vai trò trung tâm hành chính truyền thống.

Bên cạnh chính sách giãn xây, chủ đầu tư H2H Việt Nam cùng nhà phát triển Hưng Thịnh Icons triển khai nhiều gói tài chính linh hoạt. Với khách hàng vay, 5 ngân hàng lớn hỗ trợ tối đa 70% giá trị sản phẩm. Người mua cần chuẩn bị khoảng 25% vốn tự có, phần còn lại được ân hạn nợ gốc và lãi vay tới 36 tháng.

Với khách hàng có sẵn nguồn tài chính, chính sách chiết khấu thanh toán nhanh lên tới 10%. Trường hợp chọn shophouse xây sẵn, khách hàng chỉ cần thanh toán 25% để nhận nhà khai thác ngay, phần còn lại được ân hạn nợ gốc và lãi vay trong 18 tháng.

Dự án sở hữu vị trí 4 mặt tiền đại lộ. Mặt tiền trục Đặng Kinh 68 m đi sân bay, cảng – khu thương mại tự do – khu kinh tế – khu công nghiệp Đình Vũ – Cát Hải trong 3-5 phút. Hai mặt tiền Liên Phường 30-40 m kết nối trung tâm hành chính. Cuối cùng là mặt tiền Bùi Viện (WorldBank) 50,5 m – tuyến đang phát triển của phía Đông thành phố.

Quy hoạch đường nội khu bàn cờ thông tứ phía cùng mô hình Hybrid Unit giúp tất cả sản phẩm đều có khả năng kinh doanh. Khoảng 80% quỹ căn sở hữu thiết kế hai mặt tiền, một mặt hướng trực tiếp ra trục đường lớn, tối ưu khả năng mở cửa hàng, showroom, văn phòng. Mặt còn lại là hiên sau, đóng vai trò không gian đệm riêng tư, có thể bố trí tiểu cảnh vườn, không gian sinh hoạt tách biệt với dòng khách hàng. Theo chủ đầu tư, cấu trúc này tạo sự “tách lớp công năng” trong cùng một tài sản, điều ít thấy ở nhà phố truyền thống.

Các sản phẩm tại dự án có diện tích đất khoảng 125 m2, thiết kế theo phong cách tân cổ điển, cao 4 tầng một tum. Nhờ đó, chủ sở hữu có thể khai thác cho thuê nguyên căn hoặc kinh doanh đa ngành như văn phòng, nhà hàng, siêu thị, cà phê, cửa hàng thời trang và căn hộ dịch vụ.

Song song lợi thế thương mại, dự án tích hợp hệ thống 30 tiện ích theo chuẩn quốc tế bắt nhịp thời đại mới với sân pickleball, không gian thể thao đa năng, vườn yoga, khu BBQ, công viên nội khu… đáp ứng nhu cầu an cư của cộng đồng chuyên gia và lực lượng lao động trong lĩnh vực logistics, khu công nghiệp tại Đông Hải.

Song Anh