TOD (mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) là một nội dung mà TP HCM được trao cơ chế đặc thù trong Nghị quyết 98. Nếu triển khai tốt, mô hình này có thể trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, giúp thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số và tạo hiệu ứng lan tỏa đến nhiều lĩnh vực khác.

Theo kế hoạch đề ra, đến năm 2035, TP HCM sẽ phát triển 335 km đường sắt đô thị và thí điểm phát triển 11 khu đô thị TOD. Tuy nhiên quá trình hiện thực hóa kế hoạch của thành phố đang gặp nhiều khó khăn, tốc độ triển khai chậm. Theo đánh giá của giới chuyên gia, nếu duy trì tốc độ hiện tại, thành phố có thể mất tới 100 năm để đạt được mục tiêu này.

Nhận diện những khó khăn mà TP HCM đang đối mặt khi phát triển mô hình TOD, Tiến sĩ Trần Du Lịch, cho rằng có 5 thách thức lớn cần giải quyết gồm: cơ chế, quy hoạch, ngân sách, nguồn lực và quỹ đất.

Cơ chế triển khai TOD hiện nay, theo đánh giá của ông Trần Du Lịch, phân mảnh và rời rạc, thủ tục pháp lý chồng chéo, đa khâu, liên đới nhiều sở, ban, ngành khiến quá trình phê duyệt thủ tục, phát triển dự án khó khăn.

Công tác quy hoạch của TP HCM khó xử lý, hiện trạng không khác gì một trang giấy đã bị vẽ lung tung, muốn điều chỉnh lại còn khó hơn vẽ mới.

Về cơ chế vốn và nguồn lực, hiện nay nguồn vốn vay làm TOD bị bó hẹp với quy định tổng mức dư nợ vay không vượt quá 120% số thu ngân sách thành phố được hưởng. Trong khi đó, đặc thù phát triển TOD đòi hỏi quỹ đất lớn, thời gian dài, chi phí tốn kém. Ngoài ra, các đô thị lớn như Hà Nội và TP HCM đang áp dụng mô hình TOD chủ yếu qua nghiên cứu độc lập dựa trên kinh nghiệm và tài liệu của các nước đi trước, nhà nước chưa có khung tiếp cận chung và nghiên cứu riêng.

Cuối cùng, thách thức khó nhằn và tốn kém nhất để làm TOD là việc giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất. Ông Lịch nhận định giá đất TP HCM đang rất cao, dự kiến chi phí bồi thường, tạo lập quỹ đất sẽ rất lớn. Cùng với cơ chế vốn bó hẹp, tính khả thi và sức hấp dẫn của TOD đối với cả khu vực nhà nước và tư nhân bị giảm sút.

Đồng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cho rằng công tác tạo lập quỹ đất là thách thức lớn nhất khi làm TOD. Thành phố đang có khoảng 64.000 ha đất có thể phát triển đô thị nén. Trong đó có 32.000 ha đất trống không ảnh hưởng, hoặc ảnh hưởng ít đến dân cư; 9.000 ha đất nông nghiệp, sản xuất có thể chuyển đổi công năng và 23.000 ha đất có dân cư hoặc các khu chức năng. Tỷ lệ đất cần giải phóng mặt bằng hiện khá lớn.

Đất xung quanh nhà ga metro thường được xem là “đất vàng”, “đất kim cương” và thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư bất động sản.Dự án metro triển khai dài hạn, giới đầu cơ bất động sản thường lợi dụng thông tin để đi trước gom đất, thổi giá tăng cao gấp hàng chục lần, dẫn đến doanh nghiệp, nhà nước phải gánh chi phí bồi thường mặt bằng cao.

Đề ra giải pháp, theo Tiến sĩ Trần Du Lịch, nhà nước cần hoàn thiện cơ chế thực thi TOD thông suốt, đồng bộ, rút ngắn thời gian thủ tục. Giải pháp cho vấn đề này là thành lập hội đồng TOD chuyên trách mọi hoạt động liên quan đến phát triển đô thị TOD, với sự điều hành của lãnh đạo thành phố. TP HCM cũng cần xây dựng cơ chế đặc thù để tạo lập quỹ đất lớn, trao thẩm quyền trong việc hoán đổi, chuyển đổi chức năng, mục đích sử dụng đất nhằm đồng bộ quỹ đất phát triển đô thị dọc các trục giao thông lớn.

Về câu chuyện nguồn vốn, ông Đặng Huy Đông, Nguyên thứ trưởng bộ Kế hoạch và Đầu tư, gợi ý cần thúc đẩy sự tham gia sâu hơn và rộng hơn của các doanh nghiệp trong nước khi phát triển đô thị TOD. Ông cho biết theo cơ chế trước đây, các nhà thầu Việt Nam chỉ ngồi ghế phụ, nhà thầu nước ngoài cầm trịch. Nhưng nếu thành phố mạnh dạn trao quyền, tạo cơ chế cho nhà thầu trong nước được phụ trách chính từng mảng theo thế mạnh đặc thù, không chỉ nhà thầu có thể nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn giúp cho chi phí triển khai đầu tư TOD giảm 30% so với trước đây.

Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Tùng, Phó nhóm TOD thuộc chương trình GCIP (thúc đẩy xây dựng các đô thị xanh bền vững), cho rằng cần tăng cường hợp tác công tư để huy động tối đa các nguồn lực đầu tư TOD. Việc tận dụng chuyên môn và nguồn vốn từ khối tư nhân cũng là kinh nghiệm nhiều nơi thực hiện TOD thành công như Hong Kong, Thâm Quyến… Trong đó, nhà nước đưa ra những kiến tạo ban đầu, sau đó tư nhân phát huy kiến tạo đó để mang lại giá trị.

Ông Nguyễn Đắc Phước, Trưởng ban quản lý dự án 3, Ban quản lý đường sắt đô thị Hà Nội, cũng đề xuất trong quá trình lập quy hoạch khu vực TOD, thành phố nên kết hợp việc lấy ý kiến và tham vấn từ người dân chịu tác động và nhà đầu tư tiềm năng có dự định phát triển dự án trong khu vực TOD. Điều này nhằm hướng tới mục tiêu đẩy nhanh quá trình lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch, đồng thời tăng khả năng tham gia của khối tư nhân trong quá trình phát triển đô thị TOD.

Về phát triển kế hoạch sử dụng nguồn quỹ đất hợp lý với các dự án đầu tư đô thị trong khu vực TOD, ông Phước đề xuất, sau khi quy hoạch khu vực TOD đã được phê duyệt, việc phát triển các dự án đô thị có thể triển khai theo 3 hình thức. Đầu tiên là đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án; tiếp đến là đấu giá quyền sử dụng đất với các lô đất sạch; cuối cùng sẽ sử dụng vốn ngân sách thành phố để đầu tư xây dựng các dự án phát triển đô thị trong lớp lõi (200 m xung quanh các nhà ga).

Phương Uyên

Tại sự kiện báo cáo thị trường bất động sản quý I do chuyên trang Batdongsan tổ chức sáng 11/4, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, cho biết chỉ riêng trong tháng 3 sau khi bùng nổ thông tin về sáp nhập các tỉnh thành, giá và lượng tìm kiếm đất nền trên cả nước biến động mạnh, tăng trung bình từ 20-67% so với cùng kỳ.

Cụ thể, tại khu vực phía Bắc, giá rao bán đất nền Hà Nội tăng 42%, Bắc Giang (+80%), Hải Dương (+100%), Hưng Yên (+75%), Bắc Ninh (+52%), Hà Nam (+50%), Nam Định và Thái Bình (+44%). Còn ở khu vực miền Trung, giá bán đất nền Hội An (Quảng Nam) tăng 100%; các quận Cẩm Lệ, Liên Chiểu, Điện Bàn (Đà Nẵng) tăng lần lượt 80%, 75% và 52%. Những quận, huyện còn lại của Đà Nẵng như Hoà Vang, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn cũng có giá bán đất nền tăng 44-50%.

Với thị trường miền Nam, đà tăng giá đất nền ghi nhận ở mức nhẹ hơn dao động trong khoảng 20-30%. Đồng Nai và Bà Rịa – Vũng Tàu có biến động giá mạnh nhất, trung bình tăng 30%, Bình Dương tăng 25%, Cần Thơ tăng 11%, TP HCM tăng 7%.

Đi cùng với giá, lượt tìm mua đất nền tháng 3 cũng tăng trung bình 50% so với tháng 2 trước đó. Đất nền Hà Nội có lượt tìm kiếm tăng 52%, TP HCM tăng 31%, các tỉnh còn lại tăng từ 54-140% so với tháng 2. Phân khúc đất nền cũng được các đơn vị sàn môi giới đánh giá là tăng trưởng mạnh nhất về giao dịch trong quý I. Có hơn 44% sàn môi giới nhận định giao dịch tăng trên dưới 10% và 24% cho biết giao dịch tăng từ 10-50%.

Tương tự, báo cáo của Hội Môi giới bất động sản (Vars) cũng cho thấy, trong tháng 3 chỉ sau vài tuần kể từ khi có thông tin đề xuất sáp nhập tỉnh thành, giá đất tại một số địa phương đã bị đẩy lên cao, có nơi lên tới 20-30%. Tuy nhiên thực tế lượng giao dịch ghi nhận chỉ tăng trưởng tại các tỉnh thành được dự đoán là trung tâm sáp nhập, có mặt bằng giá bất động sản chưa quá cao.

Còn theo DKRA Group, trong quý I, giá bán đất nền có hiện tượng tăng cục bộ tại một vài tỉnh, thành như Nhơn Trạch (Đồng Nai) tăng 30-50%, Phú Mỹ, Châu Đức (Bà Rịa – Vũng Tàu) tăng 20-30% còn phần lớn các tỉnh phía Nam chỉ tăng trung bình 6-8%. Đà tăng cục bộ này được dẫn dắt bởi các thông tin về việc sáp nhập tỉnh thành.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam của Batdongsan, cho biết đà tăng giá đất nói trên ghi nhận ở lượng tin rao, cụ thể hơn là mức tăng kỳ vọng từ bên bán, không hoàn toàn là mức giá được giao dịch trên thực tế. Xu hướng tăng mạnh hơn ở các tỉnh miền Bắc và vẫn “khiêm tốn” với các tỉnh phía Nam. Với tin tức về sáp nhập tỉnh, nhà đầu tư miền Bắc cũng thể hiện sự quan tâm nhiều hơn những khu vực khác trên cả nước.

Theo dữ liệu tổng hợp từ Google vào tháng 2, khu vực Miền Bắc và Hà Nội ghi nhận lượng tìm kiếm từ khoá “sáp nhập tỉnh” cao nhất, các tỉnh thành còn lại gồm Vĩnh Phúc, Ninh Bình, Thái Bình, Bắc Ninh, Bình Dương…

Nhìn nhận về đà tăng giá “nóng” của đất nền, giới chuyên gia cho rằng xu hướng tăng này không bền vững và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tiến sĩ Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, nhận định diễn biến tăng giá đất theo biến động quy hoạch không mới với thị trường bất động sản Việt Nam. Lịch sử cho thấy mỗi khi xuất hiện thông tin về quy hoạch mới, giá đất ở khu vực liên quan thường tăng mạnh trong ngắn hạn. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) của nhà đầu tư.

Theo ông Đính, việc sáp nhập các tỉnh, thành sẽ có tác động tích cực tới thị trường bất động sản, có thể hỗ trợ giảm bớt một số thủ tục pháp lý thực hiện dự án, giúp thị trường có thêm nguồn cung, nhất là ở phân khúc nhà ở vừa túi tiền. Người dân sẽ có thêm nhiều lựa chọn mua nhà với mức giá hợp lý hơn.

Tuy nhiên, giá trị bất động sản muốn tăng lên một cách bền vững cần có nền tảng, nghĩa là phải có sự phát triển đồng bộ về hạ tầng giao thông, kinh tế xã hội. Nếu chỉ tăng theo thông tin đồn đoán về hạ tầng, quy hoạch rất dễ rủi ro chôn vốn, thua lỗ.

Đồng tình, ông Đinh Minh Tuấn cho rằng có 3 yếu tố quyết định sự tăng giá bất động sản bền vững tại một địa phương là đầu tư công, nền tảng kinh tế địa phương và tỷ lệ xuất, nhập cư. Còn nếu chỉ tăng dựa trên tin sáp nhập vào một địa phương, đô thị trong thời gian ngắn, không loại trừ khả năng là tăng ảo. Nếu đầu tư theo sóng tin đồn nguy cơ gặp rủi ro là rất lớn, đặc biệt với những nhà đầu tư mới tham gia thị trường hoặc sử dụng đòn bẩy tài chính.

Khuyến cáo đầu tư trước tình trạng sốt đất ảo do thông tin sáp nhập tỉnh, chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên cho rằng, cần hết sức thận trọng và không nên chạy theo tâm lý đám đông. Sáp nhập dễ tạo làn sóng đầu cơ, đẩy giá đất lên cao theo xu hướng và “trò chơi” tâm lý, không dựa vào nhu cầu thực. Nếu quy hoạch chậm trễ hoặc chậm công bố thông tin chính thức, thị trường có thể “vỡ bong bóng”.

Theo ông Kiên, giá bất động sản phụ thuộc vào những yếu tố kỳ vọng tương lai gồm đường sá, hạ tầng, khả năng khai thác cộng thêm tình hình kinh tế và việc làm ở địa phương cũng như khả năng kéo dân về. Tất cả những thứ này tạo nên giá trị tăng trưởng thực tế cho một bất động sản. Một thị trường tiềm năng vẫn tăng trưởng tốt dù có biến động điạ giới hay không và ngược lại.

Các chuyên gia lưu ý nhà đầu tư cẩn trọng và đi dài hạn, hạn chế lướt sóng theo thông tin tăng giá nếu không phải dân chuyên nghiệp và vốn không đủ mạnh.

Phương Uyên

Sở Xây dựng Hà Nội mới cập nhật danh sách các dự án nhà ở hình thành trong tương lai đủ điều kiện mở bán trên địa bàn, tính đến hết ngày 15/3.

Tại đợt phê duyệt này, thị trường nhà ở Thủ đô đón thêm 11 dự án với 13.995 căn nhà. Trong đó, chung cư vẫn áp đảo với 8.798 tại 5 dự án. Nhà thấp tầng có 6 dự án với 5.197 căn.

Hầu hết các dự án chung cư trên đều thuộc hai đại đô thị Ocean Park và Smart City của Vinhomes. Trong đó, chung cư Z34, U38 và U38A thuộc lô đất B6-CT01 ở Ocean Park 1 là dự án có số lượng được mở bán nhiều nhất, với 2.461 căn. Dự án này do Masterise Homes phát triển.

Một dự án khác tại Ocean Park cũng đủ điều kiện mở bán trên 2.000 căn hộ đợt này là chung cư U26A, T26M, Z30 thuộc lô đất B4-CT01. Dự án này do chủ đầu tư Singapore CapitaLand phát triển.

Với nhà thấp tầng, hai dự án với nguồn cung mới trên 2.000 căn đều nằm ở phía Tây Hà Nội. Trong đó, Khu đô thị Nhịp sống mới – Sunshine Grand Capital nằm tại các xã Tân Lập, Tân Hội, huyện Đan Phượng và Đức Thượng, Đức Giang, huyện Hoài Đức được duyệt mở bán khoảng 2.300 căn.

Cách đó không xa là dự án Khu chức năng đô thị Green City của Vingroup với 2.279 căn. Dự án nằm tại 4 xã Tân Hội, Tân Lập, Liên Hà và Liên Trung ở Đan Phượng, quy mô 133,4 ha được chủ đầu tư ra mắt hôm 10/3.

Theo quy định, một dự án chỉ được phép đưa vào kinh doanh khi có giấy tờ về quyền sử dụng đất, hồ sơ dự án, thiết kế bản vẽ thi công đã được phê duyệt. Nhà chung cư, tòa nhà hỗn hợp có mục đích để ở hình thành trong tương lai phải có biên bản nghiệm thu đã hoàn thành xong phần móng.

Với động thái liên tục triển khai dự án mới của các chủ đầu tư, nhiều đơn vị nghiên cứu dự báo nguồn cung căn hộ tại Hà Nội sẽ tăng mạnh vài năm tới. Theo hãng tư vấn dịch vụ bất động sản Savills, năm nay thành phố có thêm 25.200 căn hộ được mở bán và tăng lên khoảng 70.000 căn từ 2026.

Tương tự, CBRE dự báo nguồn cung thị trường Hà Nội có khoảng 31.000 căn hộ mới trong năm nay, chủ yếu ở các vùng ven như Đan Phượng, Long Biên, Đông Anh… Với phân khúc nhà thấp tầng, hãng này ước tính Thủ đô đón thêm trên 7.000 sản phẩm trong hai năm tới.

Anh Tú

 

 

Hàng trăm người thức trắng đêm nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội

Từ 21h ngày 29/6, nhiều người xếp hàng trước trụ sở Công ty Cổ phần Đức Mạnh trên đường Hùng Vương, phường Thanh Khê, Đà Nẵng. Lượng người sau đó tăng dần lên. Nhiều người xếp hàng xuyên đêm, tìm chỗ ngủ tạm để giành suất đăng ký mua căn hộ thuộc dự án nhà ở xã hội An Trung 2.

Người dân cho biết, doanh nghiệp thông báo 8h ngày 30/6 mới bắt đầu tiếp nhận hồ sơ, nhưng lo ngại đông người quan tâm đến dự án này nên đã chủ động đến từ đêm hôm trước. Thậm chí, nhiều người mang theo ghế xếp đồ ăn, thức uống để “cắm chốt” qua đêm.

Dòng người sau đó xếp hàng nối dài quanh tòa nhà. Nhiều người xếp hàng trong khu vực chủ đầu tư dự án An Trung 2 đã căng dây, tranh thủ nằm ngủ. Đến sáng sớm hôm nay, nhiều người tiếp tục đổ về. Gần trưa, dòng người xếp hàng có lúc tràn xuống vỉa hè, lòng đường.

Anh Hoàng, trú quận Liên Chiểu, cho biết đến trụ sở công ty lúc 7h sáng, khi hàng dài những người đến trước đã đứng chờ đợi. Do số lượng người quá đông, đến gần 9h anh vẫn chưa lấy được số thứ tự. “Người đông quá, chen mãi vẫn không vào được”, anh nói, bày tỏ lo lắng về việc khó nộp được hồ sơ.

Cảnh xô đẩy, chen lấn đã xảy ra. Nhiều người dù mồ hôi nhễ nhại, mệt mỏi nhưng vẫn kiên nhẫn đứng chờ, nuôi hy vọng mua được căn hộ nhà ở xã hội giá phải chăng. Ở dự án này, liên danh Công ty Đức Mạnh và Công ty Đầu tư & Xây dựng 579 (DMC–579) làm chủ đầu tư, cung cấp 633 căn hộ, gồm 288 căn khối A và 345 căn khối B, diện tích 50–66 m2, giá trung bình khoảng 16 triệu đồng/m2.

Mức giá trên được xem là phù hợp với đa số người lao động, người có thu nhập thấp, cần một căn hộ để an cư tại trung tâm Đà Nẵng, vì dự án trên đường Ngô Quyền, gần cầu Rồng. Việc mở bán căn hộ đúng vào thời điểm công bố sáp nhập Quảng Nam và Đà Nẵng thành thành phố Đà Nẵng mới, nhu cầu về nhà ở cao.

Tính đến cuối năm 2024, Đà Nẵng đã hoàn thành 41 dự án nhà ở xã hội với 10.687 căn hộ và 1.146 phòng ký túc xá sinh viên, trong đó khoảng 12.000 căn được đầu tư bằng ngân sách, chiếm hơn 80% tổng số căn hộ nhà ở xã hội trên cả nước. Năm 2025, thành phố được giao hoàn thành 1.500 căn, hướng tới mục tiêu 2.500 căn trong năm và 9.355 căn giai đoạn 2021–2025.

Đến năm 2030, dự kiến sẽ phát triển thêm 69 dự án trên 54 khu đất. Nhiều dự án đang triển khai như khu A2‑4 Ngũ Hành Sơn (830 căn), nhà ở công nhân KCN Hòa Cầm (785 căn), nâng cấp ký túc xá phía Tây (728 căn), cùng các khu tái định cư Hòa Hiệp 4 (1.564 căn), Nam cầu Cẩm Lệ (1.955 căn), Trịnh Công Sơn (649 căn).

Đà Nẵng hiện dẫn đầu cả nước về quỹ nhà ở xã hội thuộc tài sản công, chiếm 67% tổng số căn hộ, phục vụ người thu nhập thấp, công nhân, sinh viên và công chức theo định hướng an sinh “5 không, 3 có”, trong đó có nhà ở.

Ngọc Trường