Với kinh nghiệm 33 năm đồng hành sự phát triển của thị trường, Nam Long tham gia phát triển nhiều dự án nhà ở, khu đô thị. Dưới góc nhìn của đơn vị, sau giai đoạn đầu sơ khai, khoảng vài năm gần đây, thị trường dần ổn định, bước vào chu kỳ tăng tốc. Nhu cầu của người dân dần không còn gói gọn “có nhà để ở” mà là không gian sống toàn diện, đáp ứng nhu cầu ở, vui chơi, làm việc, kết nối cộng đồng. Điều này thể hiện đặc trưng của nền kinh tế đang phát triển ổn định và sự gia tăng của tầng lớp trung lưu.

Bối cảnh trên đặt các doanh nghiệp bất động sản vào “sân chơi mới”, với thách thức lẫn cơ hội để đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Thị trường dẫn dắt chiến lược

Với kinh nghiệm hơn 30 năm ở các thị trường đã phát triển mạnh như Trung Quốc và Singapore, ông Lucas Loh đảm nhận vai trò CEO của Nam Long từ năm 2024. Mục tiêu là đưa doanh nghiệp trở thành nhà phát triển bất động sản hàng đầu Việt Nam và khu vực.

Một trong những quan điểm quản trị xuyên suốt của ông Lucas Loh là “thị trường dẫn dắt chiến lược”. Theo đó, ông cho rằng chiến lược kinh doanh của một doanh nghiệp “không thể áp đặt chủ quan từ ban lãnh đạo”, cần xuất phát từ lời giải cho bài toán thật của thị trường.

Ông Lucas Loh nhận định, thị trường bất động Việt Nam đang ở quỹ đạo tương tự với giai đoạn bứt phá của nhiều đô thị châu Á. Trong đó, khu vực trung tâm dần dành cho thương mại – dịch vụ, trong khi dân cư dịch chuyển về các đô thị vệ tinh có hạ tầng và tiện ích đầy đủ hơn.

“Việt Nam đang ở giai đoạn thú vị của quá trình đô thị hóa. Những khu vực từng được xem là xa trung tâm giờ đây đã có bệnh viện, trường học, trung tâm thương mại. Việc sống xa trung tâm hơn không còn là trở ngại”, vị CEO nói.

Song, thách thức của thị trường mới nổi là làm sao vừa mở rộng nhanh, vừa giữ được chất lượng, tránh nguy cơ hình thành “đô thị ma” – có nhà nhưng không có người ở.

Để giải bài toán này, doanh nghiệp bất động sản cần thay đổi mô hình, từ xây dự án đơn lẻ thành nhà phát triển đô thị tích hợp. Ở đó, cư dân có môi trường sống với tiện nghi đầy đủ, không gian xanh, hạ tầng kết nối, trường học, bệnh viện, trung tâm mua sắm và các dịch vụ hỗ trợ cuộc sống.

Tuy nhiên, để tạo nên đô thị tích hợp đáng sống, đủ sức hấp dẫn cư dân cần nhiều yếu tố. Ông Lucas Loh khái quát những yếu tố này thành hai nhóm “cứng” và “mềm”. Trong đó, các yếu tố “cứng” bao gồm thiết kế vật lý, kiến trúc hay các thông số kỹ thuật. “Những yếu tố này dù xuất sắc đến đâu cũng rất dễ bị đối thủ sao chép trong thời gian ngắn”, ông nói.

Trong khi đó, “phần mềm” mới yếu tố tạo sự khác biệt, tăng sức hút của dự án cũng như năng lực cạnh tranh của thương hiệu. “Phần mềm” bao gồm trải nghiệm sống của cư dân, văn hóa cộng đồng và uy tín thương hiệu. “Những yếu tố này sẽ tạo nên bản sắc đô thị, góp phần vào sự phát triển bền vững của bản thân doanh nghiệp, cộng đồng và không thể sao chép”, lãnh đạo đơn vị nói thêm.

Tại Nam Long, tư duy tạo sức hút bằng “phần mềm”, được thể hiện qua cách doanh nghiệp chuyển đổi bán “nhà ở” thành kiến tạo “lối sống đô thị toàn diện”.

Đơn cử, khu đô thị tích hợp Waterpoint 355 ha (Bến Lức, Tây Ninh) đã hoàn thành nhiều phân khu với đầy đủ nhà ở, trường song ngữ, trung tâm y tế, công viên và tiện ích công cộng – đánh dấu sự hình thành ban đầu của một cộng đồng cư dân thực thụ. Hay Mizuki Park 26 ha được quy hoạch bài bản, mang đến không gian sống tĩnh tại, trong lành cho hơn 4.000 hộ gia đình ngay giữa TP HCM.

“Về lâu dài, Nam Long mong muốn cư dân không chỉ mua nhà mà còn là có một hành trình sống tại những khu đô thị hạnh phúc, được quy hoạch bài bản”, CEO đơn vị nói về tầm nhìn. Theo đó, khu đô thị phải là nơi cư dân có thể đạp xe, dạo bộ, gặp gỡ, biết mặt, chia sẻ cùng nhau. “Hơn hết, cư dân của Nam Long cảm thấy tự hào, an vui, vững tâm cho tương lai của cả gia đình khi lựa chọn sống tại khu đô thị lấy con người làm trung tâm”.

Một yếu tố “phần mềm” khác là niềm tin thị trường. Với Nam Long, đơn vị đặt ra phương châm “những gì bạn thấy là những gì bạn nhận được”. Chẳng hạn, những thứ cư dân nhìn thấy trong nhà mẫu là những điều họ sẽ nhận được khi bàn giao. Theo lãnh đạo đơn vị, trong bối cảnh thị trường nhiều biến động, việc cam kết đúng tiến độ, đúng chất lượng nhà mẫu, giữ lời hứa với khách hàng, đối tác… là tài sản vô hình giúp doanh nghiệp đứng vững.

Thay đổi tư duy – đòn bẩy của đổi mới

Để hiện thực hóa tầm nhìn, Nam Long đặt ra bài toán chuyển đổi toàn diện. Một trong những thay đổi lớn nhất là chuyển từ mô hình quản lý theo chiều dọc – với các phòng ban hoạt động độc lập – sang mô hình “project-centric” lấy dự án làm trọng tâm.

Theo đó, mỗi dự án sẽ có một đội ngũ đa chức năng, chịu trách nhiệm xuyên suốt từ quy hoạch, đầu tư, thi công đến bàn giao và vận hành. “Khi quy mô dự án lên tới hàng trăm ha, việc phối hợp theo dự án thay vì phòng ban là điều cần thiết để ra quyết định nhanh, hiệu quả, giảm đứt gãy quy trình và đảm bảo tính đồng bộ”, ông Lucas chia sẻ.

CEO Nam Long ví von sự chuyển đổi này giống như một hãng phim. Nếu trước đây doanh nghiệp chỉ đóng vai nhà sản xuất (bỏ vốn), thì nay Nam Long đảm nhiệm nhiều vai trò: viết kịch bản (quy hoạch tổng thể), đạo diễn (giám sát triển khai), diễn viên (trực tiếp thi công, vận hành) và nhà phát hành (phân phối). Mô hình tích hợp này giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng, đảm bảo mọi yếu tố vận hành theo đúng kế hoạch tổng thể đã đề ra.

Cùng với đó, hệ thống quản trị dữ liệu được số hóa toàn diện. Trái ngược với cách đây 18 tháng khi phòng làm việc vẫn chất đống giấy tờ, giờ đây, toàn bộ quy trình được đưa lên nền tảng số để hỗ trợ ra quyết định nhanh và minh bạch hơn.

Song hành với cải tổ vận hành là chuyển đổi trong sản phẩm. Các dự án đô thị của Nam Long không còn tách rời từng hạng mục, mà được thiết kế đồng bộ với tiện ích cộng đồng, công viên, khu thương mại, thể thao, đường chạy bộ, clubhouse, áp dụng tiêu chuẩn ESG… Lãnh đạo đơn vị khẳng định Nam Long hiện bước khỏi vùng an toàn để đảm nhận nhiều vai trò hơn trong quy hoạch, phát triển.

Song song với chuyển đổi mô hình vận hành, văn hóa doanh nghiệp được CEO Nam Long xem là nền tảng quan trọng để quá trình chuyển đổi diễn ra bền vững. “Khiêm tốn” được ông xác định là ADN cốt lõi của Nam Long. “Việc bạn không biết hết mọi thứ là điều tốt. Bởi nếu bạn nghĩ rằng mình đã hoàn hảo, đã biết tất cả thì sẽ không còn chỗ để học hỏi những điều mới mẻ. Chuyển đổi và học hỏi là một quá trình không bao giờ dừng lại”, lãnh đạo tập đoàn chia sẻ.

Tầm nhìn về tương lai, ông Lucas cho rằng các đô thị vệ tinh sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới. Nam Long định vị vai trò nhà vận hành đô thị, kiến tạo hệ sinh thái sống. Ông cũng nhấn mạnh, thị trường đủ rộng cho những ý tưởng khác biệt, dám làm khác và nắm bắt cơ hội.

Hoài Phương

Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) mới đây kiến nghị cho phép chủ đầu tư được bán, cho thuê mua nhà hình thành trong tương lai dù đang thế chấp, chưa giải chấp ngay, nếu ngân hàng và người mua đồng ý.

Nhiều doanh nghiệp và hiệp hội cho rằng đây là giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn vốn. Tuy nhiên, không ít ý kiến từ người mua nhà và giới chuyên gia cảnh báo việc này có thể làm gia tăng rủi ro pháp lý, đẩy phần bất lợi về phía khách hàng, nhóm vốn ở vị thế yếu trong các giao dịch bất động sản.

Chị Ngọc, ngụ phường An Bình (TP HCM), cho biết từng mua căn hộ tại TP Thủ Đức cũ từ năm 2018, nhận nhà năm 2019 nhưng đến nay vẫn chưa được cấp sổ hồng do dự án chưa được giải chấp hoàn toàn. Theo chị, cư dân đã nhiều lần kiến nghị và chủ đầu tư liên tục cam kết, thực tế là tiền đã đóng đủ, nhà đã ở ổn định nhưng sổ hồng vẫn “bặt vô âm tín”, mỗi lần hỏi chỉ nhận được câu trả lời “đang làm việc với ngân hàng”.

Từ trải nghiệm cá nhân, chị cho rằng việc cho phép bán nhà đang thế chấp là một rủi ro lớn. Người mua nhà cá nhân rất khó kiểm soát được năng lực tài chính thực sự của chủ đầu tư và tiến độ trả nợ ngân hàng. “Khi có tranh chấp, người mua phải theo đuổi kiện tụng kéo dài, vừa tốn kém vừa bất an”, chị nhận xét.

Cùng quan điểm, anh Kiệt, một nhà đầu tư bất động sản cá nhân tại TP HCM, cho rằng đề xuất bán nhà chưa giải chấp không phù hợp với tâm lý người mua ở thực, khi buộc họ chấp nhận rủi ro pháp lý để đổi lấy cam kết giải chấp trong tương lai. Theo anh, cơ chế ngân hàng kiểm soát dòng tiền chủ yếu nhằm bảo đảm thu hồi nợ, không phải bảo vệ quyền sở hữu của người mua. Trong trường hợp dự án phát sinh rủi ro, ngân hàng vẫn được ưu tiên xử lý tài sản, còn người mua dù đã thanh toán và nhận nhà vẫn ở thế bất lợi.

Thực tế tại TP HCM cho thấy, nhiều dự án đã bàn giao nhà nhiều năm nhưng cư dân vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu do chủ đầu tư mang dự án đi thế chấp và không đủ khả năng giải chấp. Một số dự án từng nằm trong diện này như chung cư Bảy Hiền, Minh Thành, Phú Thạnh, Khang Gia Tân Hương, Avila, KDC Phú Hữu, 4S Linh Đông… Nhiều trường hợp, cơ quan quản lý phải vào cuộc tháo gỡ, song quá trình xử lý kéo dài, gây tổn thất lớn về thời gian, chi phí và tâm lý cho người mua.

Điểm chung của các tranh chấp này là người mua hầu như không có công cụ pháp lý trực tiếp để bảo vệ quyền lợi khi chủ đầu tư chậm hoặc không thực hiện nghĩa vụ với ngân hàng, còn khiếu nại, khởi kiện để đòi quyền lợi thường kéo dài, phức tạp và tốn kém.

Từ góc độ chuyên môn, Luật sư Trần Hoàng Hải, Văn phòng luật Hoàng Hải, phân tích nhà ở hình thành trong tương lai là loại tài sản đặc thù, khi người mua phải bỏ tiền trong lúc tài sản chưa hoàn thiện và quyền sở hữu chưa hình thành đầy đủ. Vì vậy, pháp luật nhà ở trong nhiều năm qua luôn đặt ra các yêu cầu nghiêm ngặt nhằm bảo vệ người mua, trong đó có nguyên tắc chủ đầu tư phải giải chấp tài sản trước khi ký hợp đồng mua bán.

Luật Nhà ở 2023 tiếp tục kế thừa tinh thần này, mục tiêu là ngăn chặn tình trạng một tài sản bị đem bán cho nhiều bên và bảo vệ người mua trước nguy cơ tài sản bị xử lý để thu hồi nợ ngân hàng. Vì vậy theo luật sư Hải, việc cho phép bán nhà chưa giải chấp, dù có sự đồng thuận của ba bên, về bản chất đã làm thay đổi trật tự ưu tiên trong giao dịch.

“Khi tài sản vẫn đang thế chấp, ngân hàng có quyền ưu tiên xử lý nếu chủ đầu tư mất khả năng thanh toán, còn người mua vẫn đứng sau trong thứ tự bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp”, ông Hải nói.

Một rủi ro khác là sự bất cân xứng thông tin. Chuyên gia bất động sản Nguyễn Hoàng cho rằng không phải người mua nào cũng có đủ kiến thức pháp lý để hiểu và đánh giá đầy đủ các điều khoản liên quan đến thế chấp, giải chấp, kiểm soát dòng tiền hay trách nhiệm của ngân hàng. Việc yêu cầu người mua “tự quyết định” mua hay không mua nhà đang thế chấp, về hình thức là trao quyền lựa chọn, nhưng thực chất có thể chuyển phần lớn rủi ro sang phía người yếu thế hơn.

Ngay cả khi thông tin được công khai trong hợp đồng, câu hỏi then chốt vẫn là: nếu chủ đầu tư không thực hiện đúng cam kết giải chấp, ai sẽ là người gánh hậu quả trực tiếp? Trong đa số trường hợp, ngân hàng có đầy đủ công cụ pháp lý để bảo toàn vốn, trong khi người mua phải theo đuổi các tranh chấp dân sự kéo dài để bảo vệ quyền lợi của mình.

Ngoài ra, nhiều ý kiến lo ngại việc cho phép bán nhà chưa giải chấp có thể tạo tiền lệ khiến một số chủ đầu tư phụ thuộc nhiều hơn vào dòng tiền của khách hàng thay vì năng lực tài chính thực chất. Trong bối cảnh niềm tin thị trường vừa mới phục hồi, mọi điều chỉnh chính sách cần được cân nhắc thận trọng, để bài toán tháo gỡ vốn cho doanh nghiệp không trở thành rủi ro pháp lý kéo dài đối với người mua.

Từ góc độ quản lý, Văn phòng Đăng ký đất đai TP HCM mới đây cũng cảnh báo người dân cần thận trọng khi giao dịch nhà ở hình thành trong tương lai, đặc biệt là các dự án hoặc căn hộ đang bị thế chấp. Cơ quan này khuyến cáo người mua chỉ nên ký hợp đồng và thanh toán khi tài sản đã được giải chấp đầy đủ.

Phương Uyên

Trong nhóm công trình đang thực hiện, cầu Phú Mỹ 2 và cầu Cần Giờ bổ sung các hướng kết nối giữa trung tâm với khu Nam, khu Đông và các địa phương lân cận. Khi hoàn thành, các tuyến này được kỳ vọng chia sẻ lưu lượng cho mạng lưới hiện hữu, giảm áp lực lên một số trục thường xuyên quá tải.

Về liên vùng, cầu Phú Mỹ 2 đóng vai trò kết nối xuyên tâm giữa TP HCM và Đồng Nai. Ở hướng còn lại, cầu Cần Giờ mở thêm hành lang phát triển về phía biển, mở rộng dư địa cho các hoạt động kinh tế đô thị trong dài hạn. Việc hình thành các tuyến mới góp phần rút ngắn thời gian di chuyển, tác động đến phân bố dân cư và tổ chức không gian sản xuất, dịch vụ.

Theo định hướng quy hoạch đến năm 2040, tầm nhìn 2060, khu Đông được xác định là một cực tăng trưởng và đầu mối giao thông của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Khu vực đang chuyển từ giai đoạn đầu tư nền tảng sang khai thác thực tế khi nhiều liên kết chiến lược từng bước khép kín.

Nút giao An Phú được xây dựng thành tổ hợp đa tầng, điều tiết dòng xe giữa cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây, đại lộ Mai Chí Thọ và các tuyến chính khác. Tuyến Liên Phường giữ vai trò trục dọc, kết nối các khu dân cư với hệ thống đường vành đai, góp phần giảm phụ thuộc vào một số điểm thường xuyên ùn ứ.

Mạng lưới liên vùng tiếp tục được bổ sung bởi Vành đai 3, cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây, cầu Thủ Thiêm 4 và sân bay quốc tế Long Thành trong tương lai. Sự cộng hưởng của các công trình này hình thành khung hạ tầng liên hoàn, củng cố vai trò trung chuyển của khu Đông giữa TP HCM và các tỉnh lân cận.

Theo Masterise Homes, cùng với sự hình thành của các trục giao thông chiến lược, khu Đông chuyển dần sang giai đoạn ổn định hơn về cấu trúc không gian. Quá trình phát triển không chỉ được nhìn ở tốc độ xây dựng mà còn ở khả năng tổ chức môi trường sống cân bằng, chú trọng yếu tố sinh thái và chất lượng cư trú.

“Trong bối cảnh đó, xu hướng lựa chọn nơi ở cũng thay đổi, khi một bộ phận người mua ưu tiên không gian riêng tư, mật độ thấp nhưng vẫn đảm bảo khả năng tiếp cận khu trung tâm”, đại diện đơn vị này cho biết.

Tại khu Đông, một số dự án được quy hoạch theo mô hình đô thị phức hợp, tích hợp nhà ở, thương mại và dịch vụ trong cùng quỹ đất. Cách tổ chức này cho phép hình thành các phân khu có đặc tính không gian khác nhau, đáp ứng nhu cầu đa dạng trong cùng một tổng thể hạ tầng đồng bộ.

Trong bối cảnh đó, các phân khu thấp tầng bố trí ven sông hoặc trên địa thế bán đảo như Sola được xem như lớp không gian đệm, tạo khoảng chuyển tiếp giữa nhịp đô thị và môi trường sống yên tĩnh hơn. Mặt nước và mảng xanh đóng vai trò điều tiết vi khí hậu, đồng thời hạn chế tác động trực tiếp từ các trục giao thông lớn.

Sola được phát triển theo mô hình compound khép kín, với mật độ xây dựng kiểm soát và tổ chức không gian tách biệt tương đối so với phần còn lại của khu đô thị. Địa thế ba mặt giáp nước tạo lợi thế cảnh quan và khoảng đệm tự nhiên, giúp giảm ảnh hưởng từ dòng phương tiện bên ngoài.

Thiết kế kiến trúc do các đơn vị tư vấn quốc tế Foster + Partners và FORG thực hiện theo ngôn ngữ hiện đại, tiết chế. Nhà ở được bố trí tăng khả năng đón sáng, thông gió tự nhiên và mở rộng không gian xanh trong từng lô đất, hướng tới sự ổn định lâu dài trong sinh hoạt.

Theo Masterise Homes, khi hạ tầng dần hoàn thiện, các không gian ở mật độ thấp trong tổng thể đô thị lớn được xem là hướng phát triển song hành với quá trình gia tăng mật độ chung. “Mô hình này góp phần đa dạng hóa cấu trúc nhà ở tại khu Đông, đồng thời duy trì sự cân bằng giữa phát triển đô thị và yêu cầu về môi trường sống”, đại diện đơn vị cho biết.

Song Anh