Nhận định này được Phó thủ tướng Trần Hồng Hà nêu tại buổi làm việc ngày 6/8 về thiết kế nhà mẫu cho loại hình nhà ở xã hội.

Theo ông, việc thiết kế mẫu nhà ở xã hội đạt mức độ hoàn thiện 50-60% có thể giúp rút ngắn được quá trình cấp phép ở địa phương, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư lựa chọn, thực hiện đúng quy trình và khắc phục tình trạng phát triển đô thị thiếu kiểm soát.

“Với các mẫu nhà ở xã hội đã đạt chuẩn, chỉ cần hoàn thiện các bước kỹ thuật và phòng cháy, chữa cháy, thì có thể rút ngắn khoảng hai phần ba thời gian cấp phép”, ông nói.

Tuy nhiên, lãnh đạo Chính phủ cũng cho rằng không nên kỳ vọng vào mẫu thiết kế có thể dùng cho mọi nơi, công trình. Thay vào đó, nhà ở xã hội mẫu cần được xác định như một hệ thống khuyến nghị kỹ thuật – mỹ thuật, giúp địa phương lựa chọn phù hợp với quy hoạch, cảnh quan, bản sắc văn hóa, lối sống và đặc điểm địa hình, địa chất.

Ông cũng lưu ý việc tiếp cận thiết kế nhà ở xã hội không thể chỉ dừng ở từng căn hộ. Tức là, mỗi mẫu cần tính đến công năng, kết cấu, giá, vật liệu và các thiết chế xã hội như trường học, bệnh viện, khu vui chơi, sinh hoạt cộng đồng… Đồng thời, các thiết kế cũng phải thống nhất giữa nhà ở xã hội và kiến trúc đô thị chung.

Hiện Bộ Xây dựng và Hội Kiến trúc sư Việt Nam trong quá trình tổ chức cuộc thi thiết kế mẫu nhà ở xã hội. Theo KTS Hoàng Thúc Hào, Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, tổ chức này đã lập tổ chuyên gia, biên soạn nhiệm vụ thiết kế và xây dựng quy chế cuộc thi. Mục tiêu của cuộc thi là lập khung cấu trúc chung để từng mẫu nhà sẽ thể hiện đặc điểm vùng miền, bảo đảm phù hợp với điều kiện sống thực tế. Khung cấu trúc chung cũng nhằm thống nhất về thẩm mỹ, đồng bộ trong quy hoạch kiến trúc.

Tại buổi làm việc, nhiều chuyên gia, doanh nghiệp chia sẻ các sáng kiến nhằm nâng chất lượng và hiệu quả triển khai chương trình nhà ở xã hội. Các chuyên gia cũng lưu ý giải pháp kỹ thuật phải khả thi, thích ứng với điều kiện địa chất đa dạng, và cần thể hiện dưới dạng sổ tay hướng dẫn hoặc ứng dụng công nghệ thông tin. Việc này giúp các địa phương dễ tiếp cận và áp dụng, đơn giản quy trình thẩm định và cấp phép xây dựng.

Ngoài ra, việc ban hành các mẫu nhà ở xã hội cần linh hoạt, cập nhật, mở rộng không gian sáng tạo cho nhà đầu tư, kiến trúc sư, bảo đảm chất lượng công trình và khả năng nhân rộng trong thực tế. Một số doanh nghiệp khẳng định họ đã phát triển thành công công nghệ móng tiên tiến, tiết giảm chi phí và sẵn sàng chuyển giao miễn phí cho chương trình nhà ở xã hội.

Theo đề án tới 2030, cả nước đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội cho người lao động thu nhập thấp, người nghèo. Năm nay, Thủ tướng Phạm Minh Chính giao chỉ tiêu cả nước cần xây xong hơn 100.000 căn nhà xã hội. Với Hà Nội và TP HCM, chỉ tiêu hoàn thành nhà xã hội năm nay lần lượt 4.670 căn và gần 2.900 căn.

Thời gian qua, Chính phủ đã có nhiều động thái tháo gỡ các vướng mắc phát triển nhà xã hội. Nghị quyết 201 thí điểm một số cơ chế đặc thù có hiệu lực từ 1/6 đã góp phần cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ nhiều vướng mắc cho chủ đầu tư phát triển loại nhà ở này.

Về vốn tín dụng, lãi vay mua nhà ở xã hội cho người dưới 35 tuổi còn 5,9% một năm, tới hết 2025. Mức lãi vay của chủ đầu tư cũng giảm còn 6,4% đến cuối năm nay.

Phương Dung

Nội dung nêu tại dự thảo Nghị quyết gỡ vướng về quỹ đất dự kiến thanh toán cho đầu tư thực hiện dự án BT của Chính phủ đang được Bộ Tài chính gửi Bộ Tư pháp thẩm định.

Tại dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất cho phép tỉnh An Giang được thí điểm sử dụng khu vực biển tại đặc khu Phú Quốc làm quỹ đất để thanh toán cho nhà đầu tư dự án BT Trung tâm hội nghị APEC. Các khu vực biển này có định hướng nghiên cứu phát triển xây dựng trên biển trong Quy hoạch chung Phú Quốc.

Giá trị dự kiến của quỹ đất được xác định căn cứ bảng giá đất của khu vực đất liền kề và hệ số điều chỉnh được UBND tỉnh An Giang ban hành.

Về lý do xây dựng Nghị quyết, theo Bộ Tài chính, UBND tỉnh An Giang đề xuất sử dụng khu đất lấn biển, hiện trạng là mặt biển đã được quy hoạch, để thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT.

Tuy nhiên, pháp luật hiện hành chưa có quy định về việc sử dụng khu vực biển để hình thành quỹ đất thanh toán, cũng như cơ sở xác định giá trị quỹ đất này. Do đó, việc thanh toán bằng quỹ đất lấn biển chưa đủ căn cứ pháp lý. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh An Giang đã kiến nghị Chính phủ ban hành một nghị quyết nhằm tháo gỡ.

“Nghị quyết nhằm khơi thông nguồn lực đất đai, đẩy nhanh tiến độ thực hiện một số dự án trọng điểm, trong đó có các dự án phục vụ Hội nghị APEC 2027, góp phần phát triển kinh tế”, Bộ Tài chính nêu.

Dự án Trung tâm hội nghị APEC được HĐND tỉnh An Giang thông qua quyết định chủ trương đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) vào tháng 11/2025. Công trình rộng 16 ha, gồm trung tâm hội nghị và triển lãm, nhà hát đa năng, công viên sẽ là nơi diễn ra các hoạt động chính hội nghị APEC 2027 tổ chức tại Phú Quốc.

Theo thiết kế tổng thể, trung tâm hội nghị và triển lãm có 3 tầng nổi, một tầng hầm, đáp ứng tối thiểu 6.500 chỗ. Nhà hát đa năng với 6 tầng nổi và một tầng hầm, khoảng 4.000 chỗ. Bên cạnh đó là công viên APEC cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, giao thông, năng lượng, quản lý chất thải…

Phương Dung

Tại cuộc họp với các bộ ngành về tình hình thị trường bất động sản ngày 15/5, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà nhận xét thị trường bất động sản đang tồn tại vướng mắc kéo dài, còn nhiều dấu hiệu bất ổn.

“Thị trường lúc thì đóng băng, khi lại sốt nóng bất thường dẫn tới biến động lớn về giá, ảnh hưởng dây chuyền tới tín dụng, tài chính”, ông nói.

Phó thủ tướng cũng chỉ ra thực trạng đáng lo ngại là tốc độ tăng giá bất động sản ở Việt Nam thuộc nhóm cao nhất thế giới, trong khi khả năng tiếp cận nhà ở của người dân ngày càng giảm. Bất cập nữa của thị trường địa ốc là mất cân đối cung và cầu, cơ cấu sản phẩm bất hợp lý.

Nội dung này cũng được nêu tại báo cáo của Bộ Xây dựng. Theo Bộ này, giá bất động sản tiếp tục xu hướng tăng, đặc biệt xuất hiện tình trạng tăng giá nhanh cục bộ tại một số địa phương sau thông tin sáp nhập, đặt cơ quan hành chính mới.

Quý đầu năm, cả nước có 14 dự án nhà ở thương mại hoàn thành với quy mô hơn 3.800 căn, bằng 140% so với cùng kỳ. Số lượng đủ điều kiện mở bán là 59 dự án, với hơn 19.700 căn. Lượng giao dịch bất động sản thành công đạt 33.585 căn hộ chung cư, nhà ở riêng lẻ là 101.049 lô, nền.

Nguyên nhân khiến thị trường còn bất ổn, theo lãnh đạo UBND TP Hà Nội và TP HCM, quy trình chấp thuận chủ trương đầu tư, cấp phép xây dựng, điều chỉnh đồng bộ giữa quy hoạch 1/500, 1/2000 và quy hoạch chung còn rườm rà, mất nhiều thời gian.

Trong khi đó, lãnh đạo Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) cho rằng nguyên nhân khiến giá bất động sản tăng cao do thiếu nguồn cung, nhất là nhà ở thương mại phân khúc trung bình, giá vật liệu xây dựng tăng mạnh, việc định giá đất mất nhiều thời gian. Những yếu tố này khiến nhà đầu tư không thể triển khai dự án đúng hạn.

Để lành mạnh thị trường, Phó chủ tịch UBND TP HCM Bùi Xuân Cường kiến nghị cơ quan quản lý nghiên cứu bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư với một số nhóm dự án cụ thể, hoặc khoanh vùng áp dụng. Ông cũng đề xuất thí điểm bỏ cấp phép xây dựng với các chủ đầu tư uy tín, công trình đủ hồ sơ thiết kế đảm bảo an toàn, phòng cháy chữa cháy, cảnh quan… Để kiểm soát, cơ quan quản lý có thể phân loại công trình để áp dụng hậu kiểm.

Lãnh đạo nhiều doanh nghiệp bất động sản lớn tiếp tục kiến nghị Trung ương có hướng dẫn địa phương áp dụng pháp luật thống nhất, gỡ khó khi doanh nghiệp xin mở rộng hoặc điều chỉnh quy hoạch hạ tầng.

Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà cho rằng thị trường bất động sản cần những “liều thuốc mạnh và thực chất hơn”.

Ông yêu cầu Bộ Xây dựng, Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường phối hợp, rà soát quy trình liên quan đến phát triển nhà ở, từ khâu quy hoạch, duyệt chủ trương đầu tư, định giá đất, đến thiết kế, cấp phép xây dựng… Các cơ quan này phải làm rõ trách nhiệm của từng bộ ngành, không để xảy ra tình trạng đùn đẩy, né tránh như thời gian qua.

Với thủ tục đầu tư xây dựng, Bộ Xây dựng phối hợp Tài chính rà soát quy trình, đơn giản hóa các bước. “Thủ tục hành chính là điểm nghẽn lớn, cắt được phải cắt, và làm nghiêm túc”, Phó thủ tướng nói.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu giá đất đến 2026. Việc này nhằm tiến tới áp dụng một giá đất, không còn chênh lệch giữa giá thực và kê khai. Đây là cơ sở để thực hiện chính sách thuế bất động sản minh bạch, tăng hiệu quả thu và giảm trốn thuế. Cơ quan này phải xử lý hiện tượng thổi giá và đầu cơ bất động sản.

Bộ Xây dựng phải thiết lập hệ thống dữ liệu quốc gia về cung – cầu nhà ở, bất động sản. “Không để tình trạng thiếu minh bạch thông tin khiến nhà đầu tư đầu cơ, thổi giá, gây rối loạn thị trường”, Phó thủ tướng nói.

Ngân hàng Nhà nước, Bộ Xây dựng và Bộ Công an phối hợp đánh giá nợ xấu liên quan đến bất động sản, có giải pháp xử lý phù hợp. Chẳng hạn, với doanh nghiệp bất động sản không còn khả năng phục hồi, các cơ quan này cần tính đến phương án xử lý tài sản thế chấp như bán lại, hoặc chuyển thành dự án nhà ở xã hội.

Liên quan tới thuế bất động sản, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà cho rằng cần nghiên cứu đánh thuế với đất hoang hóa, dự án chậm triển khai. Tuy nhiên, ông lưu ý việc này cần phân biệt rõ nhu cầu ở thực với đầu cơ, nhằm tránh tình trạng đánh thuế trùng, ảnh hưởng tới người dân sử dụng nhà đất hợp pháp.

Với chính sách nhà ở xã hội, ông yêu cầu nghiên cứu mở rộng tiêu chí, mở rộng hình thức cho thuê, mua, thậm chí cho phép người có nhu cầu “mua đứt nếu đủ điều kiện”.

Phương Dung