Giữa những dãy nhà bốn, năm tầng là sân chơi, hàng nước, quán xá. Trên cao là rừng ban công “ba lô” và những ô cửa tò vò lọt giữa mạng dây phơi, mở ra không gian chung với đủ màu sắc và mùi vị của đời sống xóm giềng.

Nhìn chung, các khu tập thể (KTT) có lịch sử đặc thù, kiến trúc đặc trưng và lối sống cộng đồng đặc sắc. Lối sống “tập thể” kiểu “làng trong đô thị” đại diện cho thời kỳ khẩn trương tái thiết đất nước sau hòa bình lập lại.

Việt Nam hiện có hơn 2.500 khối tập thể cũ, nhiều khu đã quá niên hạn sử dụng 50-70 năm, tiềm ẩn nguy cơ sụp đổ. Hạ tầng kỹ thuật – cấp thoát nước, điện, phòng cháy chữa cháy – không còn đáp ứng nhu cầu; hạ tầng xã hội gồm y tế, văn hóa, giáo dục, thể thao, thương mại, dịch vụ công cộng, cây xanh cũng thiếu. Hà Nội có nhiều nhà cũ nhất với khoảng 1.580 tòa. Hơn 200 tòa cấp độ nguy hiểm D cần di dời khẩn cấp nhưng tỷ lệ xây lại chỉ đạt 1,2% do vướng mắc bồi thường tái định cư và thiếu ngân sách.

Những đề xuất cải tạo tại các quận Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng và Cầu Giấy hiện nay dường như đều theo hướng thay thế dần các khối nhà cũ bằng vài tháp ở cao tầng, tăng sức hấp dẫn nhà đầu tư bằng việc đặc cách nâng số tầng cao giới hạn lên gấp đôi quy định, và chủ trương không tăng quy mô dân số. Quỹ đất dư sẽ dành một phần cho hạ tầng kỹ thuật và xã hội, một phần cho cây xanh, và một phần không nhỏ cho đất thương mại để thu hút vốn đầu tư theo hướng đối ứng.

Còn tôi có giấc mơ: Việt Nam sẽ tái thiết các KTT cũ với tầm nhìn trăm năm để trở thành các chung cư “2.0” theo một số mô hình đột phá, tiên tiến, bền vững toàn diện về môi trường, văn hóa xã hội và kinh tế. Đặc biệt, mỗi khu sẽ trở thành những lá phổi xanh mới cho đô thị. Đây thực sự là cơ hội lớn, trong bối cảnh diện tích cây xanh trên đầu người tại Hà Nội chỉ chừng 2 m² và TP HCM là 0,6 m², thiếu quá xa so với mức tiêu chuẩn 10 m² mà Liên Hợp Quốc khuyến nghị. Nhưng tôi cũng lo lắng sức ép tiến độ và tư duy “truyền thống” sẽ đi theo cách làm quen thuộc, và mỗi lần có “tháp” (trên 40 tầng) mới hiện ra trong các đề xuất là dân đã lo cho hạ tầng giao thông, cấp thoát nước quá tải, hay an toàn phòng cháy chữa cháy.

Trong bối cảnh đất nước vươn mình và hội nhập quốc tế sâu rộng, cần đặt những câu hỏi nền tảng nhất như: Tầm nhìn trăm năm đột phá nào? Các mô hình cải tạo hay xây mới khu ở tiên tiến và bền vững trên thế giới ra sao? Về tài chính, có những yếu tố nào gia tăng giá trị cho bất động sản ngoài quỹ đất thương mại “bám đường”?

Hãy cùng nhìn ra thế giới và học hỏi một số tiền lệ nổi tiếng mà trong khuôn khổ hạn hẹp chỉ xin giới thiệu đại diện.

Ở châu Á, các khu nhà ở xã hội điển hình ở Singapore (thường gọi là HDB) xây dựng từ thập niên 1960 đã cho thấy cách quy hoạch khôn ngoan. Mặt đường là các tòa đỗ xe thấp tầng, với tầng trệt dành cho thương mại, nhà trẻ, sinh hoạt cộng đồng. Tầng mái dành cho giàn pin mặt trời và vườn nông nghiệp cộng đồng, vừa gắn kết xóm giềng vừa thêm mảng xanh. Các tòa ở cao tầng lùi vào trong, giảm ồn và bụi đường. Singapore có quy định các nhà phát triển bất động sản lấy đi bao nhiêu diện tích cây xanh trên mặt đất sẽ phải đền bù bấy nhiêu diện tích mảng xanh trên các vườn trên cao và vườn mái, để luôn giữ quốc đảo là một “Thành phố trong Vườn” (City in a Garden).

Những khu ở xây mới kiểu hình mẫu với quy mô khoảng 200.000 dân như Punggol (khu đô thị sinh thái đầu tiên, đã hoàn thành) và Tengah (mới xây một phần) mang tầm nhìn chiến lược về đô thị sinh thái, thông minh và bền vững. Punggol nổi bật với mô hình “Water Town” (khu đô thị sông nước), với “Punggol Waterway” là con sông uốn lượn như trục xương sống xanh nối các khu ở, hệ thống giao thông xanh gồm xe điện nhẹ trên cao (LRT), đường đi dạo và đạp xe. Các khối nhà ở cao 14-16 tầng, tối đa 18 tầng. Còn khu Tengah có thương hiệu “Forest Town” (khu đô thị trong rừng), với công viên trung tâm, hành lang xanh và vùng lõi cấm xe hơi. Các khối nhà chủ yếu cao 12-13 tầng, tối đa 16 tầng. Cả hai khu đều triển khai nhiều công nghệ thông minh như thu gom rác tự động, làm mát tập trung và năng lượng mặt trời, hướng tới các tòa nhà trung hòa carbon.

Ở châu Âu, Hammarby Sjöstad tại Stockholm, Thụy Điển là hình mẫu về khu đô thị sinh thái bền vững. Tái thiết từ một khu công nghiệp cũ ven hồ, Hammarby được quy hoạch với mật độ vừa phải, các khối ở cao 4-6 tầng, tỷ lệ thân thiện với con người và cảnh quan, nhưng vẫn đủ cho 25.000 cư dân. Các khối nhà bố trí mở, có không gian xanh và mặt nước, chiếu sáng tự nhiên và thông gió tốt. Các chức năng đan xen hiệu quả, với nhà ở, thương mại, dịch vụ, trường học và không gian công cộng trong bán kính đi bộ. Về môi trường, Hammarby đưa ra mô hình “vòng tuần hoàn sinh thái đô thị”, quy hoạch năng lượng, nước, rác thải và giao thông thành hệ thống khép kín – sử dụng năng lượng mặt trời, phân loại rác tại nguồn và tái chế. Phần lõi nhiều không gian mở và giao thông xanh như đi bộ, đạp xe kết hợp giao thông công cộng. Về xã hội, dự án khuyến khích cộng đồng tham gia vào quá trình quy hoạch để có giải pháp bền vững và phù hợp nhất. Về kinh tế, đầu tư hạ tầng xanh và công trình tiết kiệm năng lượng giúp nâng cao giá trị bất động sản.

Ở Mỹ, dự án Harbor Point tại Boston cải tạo từ khu Columbia Point, là một khu chung cư xuống cấp, cô lập và trị an kém, thành một cộng đồng sống động và bền vững. Quy hoạch lại với mật độ vừa phải, chiều cao công trình 3-5 tầng, mở các kết nối giao thông và tạo không gian xanh ven biển. Khoảng 25% căn hộ dành cho người thu nhập thấp, xen kẽ với hộ trung lưu, tạo cộng đồng đa dạng và ổn định. Mô hình hợp tác công – tư giúp tăng giá trị bất động sản và cải thiện chất lượng sống.

Các dự án trên đây đem lại những bài học quy hoạch đô thị quan trọng: Áp dụng quy trình quy hoạch thiết kế tham dự – với sự tham gia của người dân và các bên liên quan trong suốt hành trình, chiều cao và tỷ lệ công trình thân thiện với con người và cảnh quan, lồng ghép không gian xanh và mặt nước vào khu dân cư mật độ cao, xây dựng hạ tầng cho giao thông xanh, và phần nào thúc đẩy mô hình “live-work-play” (sống – làm việc – vui chơi) tại chỗ để giảm đi lại, nhờ đó giảm phát thải từ giao thông.

Trở lại bối cảnh Việt Nam, việc cải tạo KTT cũ không chỉ đơn thuần là quy hoạch lại các tòa nhà, mà cần có tầm nhìn chiến lược và mô hình đột phá và bền vững. Tầm nhìn là tư tưởng lớn nhất dẫn dắt chiến lược phát triển, thí dụ Hà Nội sẽ thành thành phố toàn cầu và sinh thái, Thủ Đức thành thành phố thông minh và tương tác cao.

Về môi trường, các khu cải tạo cần trở thành những “lá phổi xanh” của thành phố. Không chỉ mảng xanh trên mặt đất như công viên, vườn hoa, hành lang xanh, mà cả những vườn trên cao, vườn mái và tường cây xanh trên các công trình mới đều đóng góp cho lá phổi sinh thái này.

Về xã hội, khác với các dự án xây mới, các KTT đã có cộng đồng lâu đời và đặc trưng riêng, lại được tái định cư tại chỗ, nên cần phát huy bản sắc từng khu và tạo các không gian cộng đồng mới hiện đại. Có thể chọn ra một trong các KTT, trong đó bảo tồn (có gia cố) một tòa tập thể cũ đại diện làm di sản kiến trúc xã hội chủ nghĩa thời hậu chiến, bên trong là các quán nhỏ xinh phong cách sáng tạo và bảo tàng căn hộ thời bao cấp để phục vụ tham quan và làm phim trường.

Về kinh tế, mô hình cải tạo cần giúp tăng giá trị bất động sản qua các yếu tố mới. Tư duy quy hoạch sao để tạo quỹ đất thương mại bám đường (kiểu “cận lộ” truyền thống) là chưa đủ. Tôi đề xuất tư duy mới – “nhất cận lục, nhị cận lam, tam cận trạm” – tức là nhà ở sẽ có giá trị cao hơn nếu gần không gian xanh (lục), gần mặt nước (lam) và gần các bến tàu xe (trạm) của hệ thống giao thông công cộng theo mô hình TOD tiên tiến. Bộ yếu tố giúp tăng giá trị bất động sản và sức hấp dẫn của môi trường sống này không mới, nhưng chưa được đẩy lên thành tầm nhìn cho các dự án.

Các ví dụ quốc tế đã giới thiệu đều “cận lục, cận lam, cận trạm” . Tuy nhiên, nếu nói điều gì nổi bật nhất để tạo bản sắc và thương hiệu riêng, thì Tengah Forest Town tiêu biểu cho “cận lục”, Punggol Watertown tiêu biểu cho “cận lam”, và tất cả đều “cận trạm”. Để hình dung “cận lục” giá trị cỡ nào, theo thống kê ở thị trường New York, những bất động sản có “view” ra Central Park có giá cao hơn khoảng 25-40% so với những căn không có view này. Trong các phương án tái thiết, ta có thể chủ ý quy hoạch một vài tòa và các căn hộ “cận lục, cận lam” hoặc có view ra đó để làm căn hộ thương mại (không phục vụ tái định cư), qua đó có thêm nguồn vốn thực thi dự án. Nếu cư dân muốn ở những căn này phải trả tiền ngang giá thị trường.

Về tổ chức thực hiện, thay vì dành ngân sách nhỏ lẻ lập quy hoạch chi tiết 1/500 cho từng KTT và ra kết quả mờ nhạt, thiếu tính tổng thể (giả định trung bình 800 triệu đồng/khu như Trung Tự được duyệt, thì 76 khu cần 60 tỷ), thành phố nên dành khoảng 10 tỷ cho tổ chức thi quy hoạch theo quy trình tham dự kèm trưng cầu dân ý để ra tổng thể chiến lược phát triển cho 76 KTT (giúp các khu “phân vai” và “hô ứng” nhau) và tìm ra 4-5 mô hình “khu chung cư 2.0” đột phá. Mỗi KTT sẽ chọn mô hình 2.0 phù hợp nhất dựa trên bối cảnh của mình, và số tiền ngân sách còn lại (trung bình 650 triệu/khu) dành cho quy hoạch thiết kế 1/500 (tùy biến hóa) từ mô hình được chọn.

Tóm lại, các mô hình tái thiết đô thị thành công trên thế giới đều áp dụng quy trình tham dự để đưa ra tầm nhìn chiến lược, phát triển bền vững về môi trường, xã hội và kinh tế, kết hợp yếu tố sinh thái và thông minh, đồng thời bảo tồn một số giá trị truyền thống theo hướng “vị nhân sinh”.

Nếu học hỏi sáng tạo từ những bài học này, có thể kỳ vọng vào một cuộc cách mạng tái thiết đô thị đột phá, cải thiện mạnh mẽ hình ảnh các đô thị lớn và nâng cao đời sống của hàng trăm nghìn cư dân.

Tô Kiên

Chiều 11/7, ông Huỳnh Tấn Quang, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Đà Nẵng, cho biết đã đấu giá thành công khu đất số 16 đường Bạch Đằng, mặt tiền còn lại trên đường Trần Phú, phường Hải Châu với giá 359,6 tỷ đồng.

Có 3 nhà đầu tư tham gia đấu giá thông qua hình thức trực tuyến. Kết quả, Công ty Cổ phần Dịch vụ Phúc Tín trúng đấu giá với mức giá trên. Giá khởi điểm là 310,9 tỷ đồng.

Đường Bạch Đằng đang là tuyến đường có giá đắt nhất Đà Nẵng. Theo bảng giá đất hiện hành, đoạn Bạch Đằng từ cầu Rồng đến cầu quay sông Hàn có giá hơn 340 triệu đồng một m2. Khu đất bán đấu giá có giá thấp hơn một chút, nằm giữa cầu quay sông Hàn và cầu Thuận Phước.

Theo quy hoạch của thành phố, khu đất vừa bán đấu giá thành công được quy hoạch là đất thương mại – dịch vụ, thời hạn sử dụng 50 năm. Tại đây sẽ phát triển thành tổ hợp công trình gồm văn phòng, khách sạn cao cấp, căn hộ du lịch và các chức năng dịch vụ khác. Dự án có quy mô từ 15-25 tầng nổi, tối đa 5 tầng hầm, mật độ xây dựng 80%, tổng mức đầu tư dự kiến hơn 300 tỷ đồng.

Khu đất 16 Bạch Đằng được UBND TP Đà Nẵng giao cho Công ty cổ phần Xây dựng Bắc Nam 79 của Phan Văn Anh Vũ (tức Vũ “Nhôm”), ngày 28/4/2016. Giá thuê đất và bán nhà, thời điểm 9 năm trước, là 45 tỷ đồng, trả tiền một lần cho cả thời gian thuê đất.

Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, việc Đà Nẵng cho thuê đối với cơ sở nhà số 16 Bạch Đằng không đúng quy định, bởi việc cho thuê đất cũng phải đưa ra đấu giá quyền thuê đất.

Đầu năm 2018, Phan Văn Anh Vũ bị bắt. Cơ quan Cảnh sát điều tra (Bộ Công an), thụ lý, điều tra các vụ án “Cố ý làm lộ bí mật nhà nước”, “Trốn thuế”, “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Vi phạm quy định về quản lý đất đai”, liên quan đến Vũ “Nhôm” đã kê biên nhiều tài sản ở Đà Nẵng, bao gồm khu đất trên. Cơ quan Cảnh sát điều tra – Bộ Công an cũng đề nghị UBND TP Đà Nẵng tạm dừng các giao dịch đối với tài sản gồm cổ phần, cổ phiếu, bất động sản, quyền và tài sản của các cá nhân, tổ chức có liên quan đến ông Phan Văn Anh Vũ.

Tháng 5/2023, Văn phòng Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an đã hủy bỏ tạm dừng giao dịch tài sản, đảm bảo hoạt động bình thường của các công ty liên quan đến ông Phan Văn Anh Vũ. Một năm sau, UBND TP Đà Nẵng có văn bản gửi các cơ quan, đơn vị liên quan đến việc hủy bỏ việc tạm dừng giao dịch tài sản của các công ty liên quan đến ông Phan Văn Anh Vũ và vợ.

Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Đà Nẵng, trong tháng 8 tới, thành phố sẽ tiếp tục đấu giá hai khu đất lớn gồm khu A1 (11.371m²) tại phường Sơn Trà và khu A1-1 (4.027m²) mặt tiền đường Võ Văn Kiệt, phường An Hải.

Nguyễn Đông

Chiều 19/11, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng giải trình về dự thảo luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi.

Bộ trưởng cho biết dự thảo tiếp tục kế thừa quy định hiện hành là thu thuế 2% với chuyển nhượng bất động sản trên giá trị chuyển nhượng từng lần. Theo ông, phương pháp này có ưu điểm đơn giản, dễ thực hiện và kiểm tra.

“Vừa qua, Bộ cũng đã nghiên cứu kỹ khả năng để chuyển sang thu thuế theo đúng bản chất – phần chênh lệch giá trị chuyển nhượng”, ông Thắng nói. Tuy nhiên, Bộ trưởng thông tin hiện nay chưa có đủ cơ sở để thu thuế trên lãi mua bán bất động sản.

Ông cho biết sẽ từng bước đánh thuế trên phần lợi nhuận của cá nhân đầu tư, kinh doanh bất động sản khi có đủ dữ liệu số hóa đất đai gắn với dữ liệu trên VNeID. Theo ông, khi sàn giao dịch bất động sản mà Chính phủ đang thí điểm thành lập, với giá mua và bán bất động sản được minh bạch hóa sẽ hỗ trợ chuyển đổi phương pháp thu thuế.

Trung tâm giao dịch nhà đất online dự kiến được thí điểm vào năm 2026-2027, là nơi người dân có thể mua bán, chuyển nhượng, định giá bất động sản, theo kế hoạch của Bộ Xây dựng. Các loại hình được giao dịch tại trung tâm gồm nhà ở có sẵn, nhà hình thành trong tương lai, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản… Mọi giao dịch (mua bán, chuyển nhượng, cho thuê, thuê mua) sẽ phải thực hiện qua trung tâm này khi dự thảo nghị quyết được cấp có thẩm quyền thông qua, và có hiệu lực.

Thảo luận tại hội trường trước đó, một số đại biểu đề nghị đánh thuế trên lãi mua, bán bất động sản. GS Hoàng Văn Cường (đoàn đại biểu TP Hà Nội) nói cần nghiên cứu áp thuế với những bất động sản mua bán nhiều lần, tính trên phần chênh lệch giá chuyển nhượng. Việc này, theo ông, sẽ giúp minh bạch thị trường bất động, tránh tình trạng đầu cơ.

Nguyên Phó hiệu trưởng Đại học Kinh tế Quốc dân cũng tin tưởng hoàn toàn có thể chuyển sang thu thuế nhà, đất theo hình thức này trong bối cảnh đang đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện hệ thống dữ liệu thông tin về đất đai, nhà ở.

Bên cạnh đó, ông còn đề xuất đánh thuế thừa kế bất động sản. Ông thông tin nhiều nước trên thế giới áp dụng thuế này vì họ coi rằng đây là một loại thu nhập bất thường, không từ lao động tạo ra. Bởi vậy, theo ông, các nước đánh thuế thừa kế nhà, đất nhằm đảm bảo tính công bằng xã hội và tránh tình trạng tích lũy tài sản qua thế hệ. “Nó sẽ làm người giàu mãi giàu, còn người nghèo thì khó khăn”, ông cho biết.

Hồi tháng 7, Bộ Tài chính từng đề xuất áp dụng thuế với chuyển nhượng bất động sản của cá nhân bằng thu nhập tính thuế nhân (x) với thuế suất 20% theo từng lần chuyển nhượng. Thu nhập tính thuế này được xác định bằng giá bán trừ giá mua và các khoản chi phí hợp lý liên quan đến việc tạo ra thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản.

Trường hợp không xác định giá mua và các chi phí liên quan, thuế thu nhập cá nhân được tính bằng giá bán nhân (x) với thuế suất. Mức thuế suất trong trường hợp này sẽ theo thời gian sở hữu, tối đa 10%.

Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi vào sáng 10/12.

Anh Tú

Nhận định này được Phó thủ tướng Trần Hồng Hà nêu tại buổi làm việc ngày 6/8 về thiết kế nhà mẫu cho loại hình nhà ở xã hội.

Theo ông, việc thiết kế mẫu nhà ở xã hội đạt mức độ hoàn thiện 50-60% có thể giúp rút ngắn được quá trình cấp phép ở địa phương, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư lựa chọn, thực hiện đúng quy trình và khắc phục tình trạng phát triển đô thị thiếu kiểm soát.

“Với các mẫu nhà ở xã hội đã đạt chuẩn, chỉ cần hoàn thiện các bước kỹ thuật và phòng cháy, chữa cháy, thì có thể rút ngắn khoảng hai phần ba thời gian cấp phép”, ông nói.

Tuy nhiên, lãnh đạo Chính phủ cũng cho rằng không nên kỳ vọng vào mẫu thiết kế có thể dùng cho mọi nơi, công trình. Thay vào đó, nhà ở xã hội mẫu cần được xác định như một hệ thống khuyến nghị kỹ thuật – mỹ thuật, giúp địa phương lựa chọn phù hợp với quy hoạch, cảnh quan, bản sắc văn hóa, lối sống và đặc điểm địa hình, địa chất.

Ông cũng lưu ý việc tiếp cận thiết kế nhà ở xã hội không thể chỉ dừng ở từng căn hộ. Tức là, mỗi mẫu cần tính đến công năng, kết cấu, giá, vật liệu và các thiết chế xã hội như trường học, bệnh viện, khu vui chơi, sinh hoạt cộng đồng… Đồng thời, các thiết kế cũng phải thống nhất giữa nhà ở xã hội và kiến trúc đô thị chung.

Hiện Bộ Xây dựng và Hội Kiến trúc sư Việt Nam trong quá trình tổ chức cuộc thi thiết kế mẫu nhà ở xã hội. Theo KTS Hoàng Thúc Hào, Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, tổ chức này đã lập tổ chuyên gia, biên soạn nhiệm vụ thiết kế và xây dựng quy chế cuộc thi. Mục tiêu của cuộc thi là lập khung cấu trúc chung để từng mẫu nhà sẽ thể hiện đặc điểm vùng miền, bảo đảm phù hợp với điều kiện sống thực tế. Khung cấu trúc chung cũng nhằm thống nhất về thẩm mỹ, đồng bộ trong quy hoạch kiến trúc.

Tại buổi làm việc, nhiều chuyên gia, doanh nghiệp chia sẻ các sáng kiến nhằm nâng chất lượng và hiệu quả triển khai chương trình nhà ở xã hội. Các chuyên gia cũng lưu ý giải pháp kỹ thuật phải khả thi, thích ứng với điều kiện địa chất đa dạng, và cần thể hiện dưới dạng sổ tay hướng dẫn hoặc ứng dụng công nghệ thông tin. Việc này giúp các địa phương dễ tiếp cận và áp dụng, đơn giản quy trình thẩm định và cấp phép xây dựng.

Ngoài ra, việc ban hành các mẫu nhà ở xã hội cần linh hoạt, cập nhật, mở rộng không gian sáng tạo cho nhà đầu tư, kiến trúc sư, bảo đảm chất lượng công trình và khả năng nhân rộng trong thực tế. Một số doanh nghiệp khẳng định họ đã phát triển thành công công nghệ móng tiên tiến, tiết giảm chi phí và sẵn sàng chuyển giao miễn phí cho chương trình nhà ở xã hội.

Theo đề án tới 2030, cả nước đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội cho người lao động thu nhập thấp, người nghèo. Năm nay, Thủ tướng Phạm Minh Chính giao chỉ tiêu cả nước cần xây xong hơn 100.000 căn nhà xã hội. Với Hà Nội và TP HCM, chỉ tiêu hoàn thành nhà xã hội năm nay lần lượt 4.670 căn và gần 2.900 căn.

Thời gian qua, Chính phủ đã có nhiều động thái tháo gỡ các vướng mắc phát triển nhà xã hội. Nghị quyết 201 thí điểm một số cơ chế đặc thù có hiệu lực từ 1/6 đã góp phần cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ nhiều vướng mắc cho chủ đầu tư phát triển loại nhà ở này.

Về vốn tín dụng, lãi vay mua nhà ở xã hội cho người dưới 35 tuổi còn 5,9% một năm, tới hết 2025. Mức lãi vay của chủ đầu tư cũng giảm còn 6,4% đến cuối năm nay.

Phương Dung

Nội dung trên được Phó chủ tịch UBND TP HCM Võ Văn Hoan nêu tại cuộc họp về hai nghị định liên quan đến bất động sản, do Phó thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì, chiều 20/3.

Trước đó, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 170/2024 về cơ chế đặc thù tháo gỡ các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại TP HCM, Đà Nẵng và Khánh Hòa. TP HCM có 4 dự án, khu đất được gỡ vướng, gồm khu đất 39-39B Bến Vân Đồn. Dự án này rộng hơn 6.200 m2, do Công ty Đầu tư và Phát triển bất động sản Nova Phúc Nguyên làm chủ đầu tư.

Ông Võ Văn Hoan kiến nghị dự thảo Nghị định bổ sung, cho phép cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (sổ hồng) cho người mua đã hoàn thành thủ tục, nghĩa vụ tài chính với chủ đầu tư dự án số 39-39B Bến Vân Đồn. Còn những căn hộ chưa bán và khu thương mại thuộc chủ đầu tư cần chờ để thực hiện theo bản án.

Theo kết luận của cơ quan thanh tra, quá trình giao đất cho khu đất này có sai phạm. Trên khu đất, chủ đầu tư đã xây dựng khu tổ hợp căn hộ cao cấp, thương mại dịch vụ và văn phòng. Các căn hộ đã được bàn giao 6 năm, nhưng cư dân chưa được cấp sổ.

Góp ý về dự thảo nghị định, các đại biểu cũng cho rằng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần bổ sung quy định chặt chẽ, đúng pháp luật khi cấp giấy chứng nhận với trường hợp sử dụng đất, sở hữu nhà, công trình xây dựng thuộc dự án tại số 39-39B Bến Vân Đồn. Thời hạn hoàn thành các nhiệm vụ trong vòng 12 tháng cần nêu rõ tại nghị định.

Đại diện UBND TP Đà Nẵng cũng kiến nghị bổ sung cách xác định mốc thời gian làm căn cứ điều chỉnh thời hạn sử dụng đất sản xuất kinh doanh ghi trên Giấy chứng nhận từ “lâu dài” thành “50 năm”. Thành phố có 49 dự án bất động sản cùng hơn 1.300 trường hợp vướng mắc về thời hạn sử dụng đất, nghĩa vụ tài chính, được tháo gỡ theo Nghị quyết 170.

Liên quan tới dự thảo nghị định quy định chi tiết Nghị quyết 171/2024 của Quốc hội về mở rộng loại đất làm nhà ở thương mại, đại diện UBND TP Hà Nội kiến nghị sớm có hướng dẫn, cũng như tiêu chí xác định thứ tự ưu tiên khi lập danh mục dự án thí điểm.

Phó chủ tịch UBND TP HCM Võ Văn Hoan cũng cho rằng cần điều chỉnh thời gian thực hiện với những dự án bị dừng quá lâu, hết thời gian hoạt động cùng trường hợp đã nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý.

Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu phương án tính toán tiêu chí không vượt quá 30% diện tích đất ở tăng thêm trong kỳ quy hoạch (so với hiện trạng sử dụng đất ở) tại các địa phương trong thời gian tới khi tổ chức lại bộ máy tổ chức, điều chỉnh địa giới hành chính.

Cơ quan này cũng cần làm rõ trình tự thủ tục, tiêu chí sàng lọc, xây dựng danh mục dự án được thí điểm, bổ sung thời gian triển khai và trách nhiệm của địa phương.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát lại toàn bộ nội dung dự thảo nghị định, bảo đảm chất lượng cao nhất trước khi trình Thủ tướng.

Ngọc Diễm