Chị Lan Phương (41 tuổi), chủ căn nhà phố tại phường Đức Nhuận, từng xem đây là tài sản sinh lời an toàn, nay gần như không còn tạo lợi nhuận. Mặt bằng hiện cho thuê hơn 40 triệu đồng mỗi tháng, chỉ đủ trả một phần lãi vay. Sau khi trừ thuế, bảo trì và khấu hao, dòng tiền gần như bằng không.

Trước năm 2022, căn nhà mua hơn 18 tỷ đồng từng cho thuê ổn định 75 triệu đồng mỗi tháng. Sau dịch, giá thuê giảm dần còn 50 triệu đồng rồi thấp hơn nhưng vẫn khó giữ khách. Hợp đồng ngắn hạn, khách liên tục trả mặt bằng vì kinh doanh thua lỗ khiến thời gian nhà trống kéo dài, chi phí sửa chữa, môi giới phát sinh. Từ chỗ tạo thu nhập đều đặn, tài sản này trở thành gánh nặng buộc chủ nhà bù lỗ để giữ.

Không riêng nhà phố, shophouse cũng chung cảnh ngộ. Anh Hoàng Nam (46 tuổi) mua căn shophouse khối đế chung cư khu Đông năm 2019 với giá gần 10 tỷ đồng. Ban đầu chào thuê 40 triệu đồng mỗi tháng không có khách, sau phải hạ còn 32-35 triệu đồng rồi dưới 30 triệu đồng mỗi tháng và chỉ ký được hợp đồng ngắn hạn. Trong khi đó, mỗi tháng anh vẫn gánh gần 50 triệu đồng tiền lãi vay, phí quản lý, bảo trì và thuế. Sau bốn năm khai thác kém hiệu quả, anh rao bán ngang giá mua nhưng thị trường hầu như không phản hồi.

Với nhiều chủ nhà, khó khăn lớn nhất hiện nay không chỉ là tìm khách thuê mà là giữ khách. Bà Lê Thị Duyên (phường An Đông, TP HCM) cho biết trong hai năm qua đã bốn lần phải treo biển cho thuê lại nhà phố mặt tiền vì khách trả nhà chỉ sau vài tháng hoạt động. Có trường hợp chấp nhận thuê với giá đã giảm gần 40% so với trước dịch nhưng chưa đầy nửa năm vẫn đóng cửa do doanh thu không đủ bù chi phí. “Giá thuê không còn là rào cản lớn nhất, khó nhất là khách vào rồi nhưng không trụ nổi”, bà nói.

Năm 2025 tiếp tục là giai đoạn thử thách với nhà phố cho thuê khi nhiều chủ sở hữu rơi vào vòng luẩn quẩn: giá mua cao, kỳ vọng dòng tiền lớn nhưng hiệu quả khai thác kéo dài kém khả quan, áp lực tài chính ngày càng chồng chất. Khi buộc phải bán ra, mức giá thị trường chấp nhận thường thấp hơn nhiều so với kỳ vọng, khiến phân khúc này rơi vào trạng thái thanh khoản yếu.

Dữ liệu từ Batdongsan cho thấy đây là năm thứ ba liên tiếp nhu cầu thuê nhà mặt phố sụt giảm. Giai đoạn 2023-2025, lượng tìm thuê giảm trung bình 20-30% mỗi năm, trong khi giá chào thuê đã hạ 15-20%, thậm chí 25-30% tại nhiều tuyến đường nội thành. Từ vị thế được xem là loại hình “hái ra tiền”, nhà phố dần trở thành phân khúc có biên lợi nhuận mỏng.

Savills Việt Nam cũng ghi nhận mặt bằng nhà phố truyền thống chịu áp lực cạnh tranh lớn từ trung tâm thương mại. Trong khi giá thuê tại trung tâm thương mại vẫn tăng nhờ nhu cầu từ các thương hiệu lớn, tỷ lệ hấp thụ của nhà phố giảm 30-40%, kéo giá thuê đi xuống qua từng năm.

Tỷ suất lợi nhuận vì thế giảm sâu. Trước năm 2020, lợi suất cho thuê nhà phố theo ghi nhận của Biggee, Batdongsan và Nhà Tốt, phổ biến ở mức 6-8% mỗi năm, đủ hấp dẫn so với gửi tiết kiệm. Sau dịch Covid-19, mức sinh lời thu hẹp còn 2-3% với nhà phố và 1-2% với shophouse. Đến năm 2025, lợi suất tiếp tục co lại, chỉ còn khoảng 1,5-2% với nhà phố và dưới 1% với shophouse, thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng ban đầu và kém cạnh tranh so với nhiều kênh đầu tư tài chính khác.

Lý giải thực trạng này, bà Cao Thị Thu Hương, quản lý cấp cao Savills Việt Nam, cho rằng phân khúc nhà phố cho thuê đang chịu tác động đồng thời từ sự suy yếu của sức mua và thay đổi hành vi tiêu dùng. Nhóm khách thuê chủ lực như ngân hàng, F&B, y tế, giáo dục đang trong quá trình tái cơ cấu, thu hẹp mạng lưới và tiết giảm chi phí. Bên cạnh đó, thương mại điện tử và xu hướng mua sắm tại các điểm tập trung khiến hiệu quả kinh doanh tại nhà phố suy giảm, trong khi chi phí thuê vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí của doanh nghiệp.

Với loại hình nhà phố thương mại, khó khăn thường xuất phát từ việc định hướng phát triển và khai thác sai ngay từ đầu. Nhiều nhà đầu tư coi đây là tài sản nắm giữ chờ tăng giá, trong khi chủ đầu tư tập trung bán hàng mà ít chú trọng xây dựng mô hình vận hành thương mại. Khi yếu tố kinh doanh không được phát huy, giá trị shophouse thậm chí kém cạnh tranh hơn nhà phố hay biệt thự liền kề.

Bàn về khả năng phục hồi, bà Mai Võ, Trưởng bộ phận Bán lẻ CBRE Việt Nam, cho rằng yếu tố then chốt vẫn là sự phục hồi của tiêu dùng. Với nhà mặt phố, phân khúc này còn dư địa phục hồi nhưng khó quay lại giai đoạn “giá cao, dễ thuê”, mà sẽ vận động theo hướng chọn lọc, gắn chặt với hiệu quả kinh doanh thực tế. Năm 2025, câu chuyện của nhiều chủ nhà phố cho thuê tại TP HCM không còn xoay quanh lợi nhuận, mà là làm sao để giữ dòng tiền không âm.

Theo bà, mặt bằng cần được định giá lại theo sức mua và khả năng khai thác, thay vì neo theo kỳ vọng quá khứ. Lợi thế vị trí không còn đủ nếu khó tiếp cận, thiếu chỗ đậu xe hoặc không phù hợp công năng; việc giảm giá thuê đơn thuần cũng không hiệu quả nếu không đi kèm điều chỉnh mô hình khai thác như hợp đồng linh hoạt, chia sẻ doanh thu hay cho thuê từng phần. Nhà mặt phố cần ưu tiên các ngành đòi hỏi hiện diện vật lý như F&B, y tế, giáo dục, dịch vụ cá nhân hoặc showroom trải nghiệm.

Đối với nhà phố thương mại, bà Mai nhấn mạnh cần định vị đúng bản chất là bất động sản thương mại, gắn với bài toán kinh doanh thực tế từ ngành hàng, quy mô mặt bằng đến lưu lượng khách và dòng tiền. Quản lý vận hành chuyên nghiệp đóng vai trò quyết định, đòi hỏi chủ đầu tư tham gia sâu hơn vào tổ chức không gian và thu hút khách thuê, thay vì mô hình “xây xong rồi bán đứt”. Khi có chiến lược vận hành rõ ràng và giá thuê phù hợp sức mua, giá trị thương mại được khôi phục sẽ là nền tảng để giá trị tài sản tăng lên tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này.

“Một khi giá trị thương mại của nhà phố được cải thiện, giá trị tài sản mới có thể tăng tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này”, bà Mai nhấn mạnh.

Phương Uyên

Báo cáo “Tiêu điểm bất động sản công nghiệp” của Savills Việt Nam mới đây cho thấy nhu cầu thuê đang thay đổi rõ rệt trong năm qua. Nếu trước đây dòng vốn chủ yếu tìm đến các khu công nghiệp có giá cạnh tranh để phục vụ sản xuất thâm dụng lao động, nay lực cầu tập trung vào những ngành có giá trị gia tăng cao như thương mại điện tử, bán dẫn, xe điện và trung tâm dữ liệu. Điều này buộc thị trường chuyển từ tăng trưởng đại trà sang tăng trưởng chọn lọc.

Theo ông John Campbell, Giám đốc Dịch vụ bất động sản Công nghiệp Savills Việt Nam, khu công nghiệp hiện không còn đơn thuần là nơi đặt nhà máy mà trở thành một mắt xích trong chuỗi vận hành của doanh nghiệp. Các nhà đầu tư tìm kiếm hệ sinh thái hoàn chỉnh, từ nguồn điện ổn định, kết nối giao thông đến dịch vụ logistics và khả năng mở rộng dài hạn.

Sự thay đổi này thể hiện rõ nhất ở thương mại điện tử. Quy mô thị trường năm 2025 ước đạt 26-28 tỷ USD. Riêng 9 tháng đầu năm ngoái, bốn nền tảng lớn gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki ghi nhận tổng giá trị giao dịch 11,62 tỷ USD, tăng hơn 34% so với cùng kỳ. Khi cạnh tranh chuyển sang tốc độ giao hàng và tối ưu chi phí, kho vận trở thành trung tâm vận hành. Doanh nghiệp ưu tiên thuê nhà kho, trung tâm hoàn tất đơn hàng gần khu dân cư và trục giao thông lớn, chấp nhận chi phí cao hơn để rút ngắn thời gian giao nhận.

“Các khu công nghiệp vùng ven TP HCM, Hà Nội và dọc hành lang logistics trọng điểm được hưởng lợi, trong khi khu xa trung tâm, thiếu kết nối dần mất lợi thế”, ông Campbell nhận định.

Bên cạnh logistics, nhóm sản xuất công nghệ cao – gồm bán dẫn, điện tử và xe điện – đang nâng chuẩn thị trường. Giai đoạn 2023-2025, Việt Nam thu hút khoảng 11,6 tỷ USD vốn đầu tư vào bán dẫn và điện tử giá trị cao. Chiến lược quốc gia đặt mục tiêu tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, với mốc năm 2026 khi nhà máy chế tạo chip đầu tiên dự kiến vận hành.

Thị trường xe điện cũng tăng trưởng nhanh, quy mô ước đạt 3,2 tỷ USD trong năm 2025, trong đó xe điện chạy pin chiếm 42% tổng doanh số xe mới nửa đầu năm. Sự phát triển của các ngành này kéo theo nhu cầu lớn về đất công nghiệp chất lượng cao, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và nguồn điện ổn định.

Khác với ngành thâm dụng lao động, sản xuất bán dẫn yêu cầu quỹ đất sạch, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, nguồn điện ổn định và khả năng mở rộng dài hạn. Tiêu chuẩn phòng sạch, xử lý nước và kiểm soát môi trường cao khiến nhiều khu công nghiệp đại trà khó đáp ứng, tạo lợi thế cho các dự án được đầu tư bài bản và xu hướng hình thành cụm công nghiệp chuyên biệt.

Trung tâm dữ liệu cũng là phép thử rõ nét nhất của “cuộc chơi mới”. Đến năm 2025, Việt Nam có 41 trung tâm dữ liệu với tổng công suất khoảng 524,7 MW và dự kiến có thể tăng gần gấp đôi vào năm 2030. Sự bùng nổ của kinh tế số, trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây khiến nhu cầu lưu trữ, xử lý dữ liệu tăng nhanh. Tuy nhiên, đây là phân khúc có tính chọn lọc cao. Nhà đầu tư chỉ tìm đến những khu công nghiệp có nguồn điện ổn định, khả năng dự phòng lớn, hạ tầng viễn thông chất lượng và tiêu chuẩn an toàn vận hành cao.

Điều đó đồng nghĩa, thị trường đang phân hóa mạnh. Một nhóm khu công nghiệp đạt chuẩn cao, nằm gần hành lang logistics và trung tâm kinh tế sẽ hưởng lợi từ làn sóng đầu tư mới. Phần còn lại, nếu không nâng cấp hạ tầng và dịch vụ, có nguy cơ tụt lại trong cuộc cạnh tranh.

Cùng chung nhận định, bà Chương Quốc Đoan, Quản lý cấp cao dịch vụ bất động sản Công nghiệp Cushman & Wakefield Việt Nam, cho rằng thị trường đang bước qua giai đoạn điều chỉnh để quay lại quỹ đạo tăng trưởng sau giai đoạn điều chỉnh bởi thuế quan và bất ổn thương mại toàn cầu.

Các yếu tố nền tảng nguồn cầu của bất động sản công nghiệp đang dần được củng cố. Doanh nghiệp vẫn thận trọng trong ngắn hạn, nhưng nhu cầu đối với đất khu công nghiệp, nhà xưởng xây sẵn và cơ sở logistics hiện đại tại vị trí thuận lợi đã cải thiện, phản ánh xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng linh hoạt và kiểm soát chi phí tốt hơn.

Giai đoạn 2026-2029, khoảng 8.800 ha đất công nghiệp dự kiến gia nhập thị trường, đặc biệt tại khu vực phía Nam. Nguồn cung tăng nhưng các chuyên gia cho rằng không đồng nghĩa mọi dự án đều dễ dàng thu hút khách thuê. Trong bối cảnh mới, khả năng lấp đầy sẽ phụ thuộc vào chất lượng hạ tầng, kết nối vùng và mức độ đáp ứng các ngành chuyên biệt.

Về triển vọng trung hạn, bà Đoan đánh giá bất động sản công nghiệp Việt Nam đang chuyển từ cuộc đua về diện tích sang chất lượng. Chu kỳ tăng trưởng mới sẽ mang tính chọn lọc rõ rệt, nơi những khu công nghiệp đáp ứng chuẩn kỹ thuật cao và thích ứng nhanh với sự thay đổi của chuỗi cung ứng toàn cầu chiếm ưu thế. Phần còn lại, nếu tiếp tục dựa vào lợi thế giá rẻ hay quỹ đất lớn sẽ khó giữ được vị trí trong cuộc chơi đang ngày càng nâng chuẩn.

Phương Uyên

Sự dịch chuyển rõ rệt trong mục đích mua nhà được các bên tham gia thị trường bất động sản ghi nhận trong năm qua. Bà Trịnh Thị Kim Liên, Phó tổng giám đốc kinh doanh của Dat Xanh Serviecs, cho biết kết quả khảo sát chân dung khách hàng năm 2025 của Viện Nghiên cứu Kinh tế – Tài chính – Bất động sản Dat Xanh Services (DXS FERI) cho biết, tỷ lệ người mua bất động sản để đầu tư năm qua chiếm 28%, tăng 27% so với năm 2024. Trong khi đó, nhóm đầu tư lướt sóng ngắn hạn cũng tăng từ 9% năm 2024 lên gần 12% trong năm vừa qua.

Ngược lại, nhu cầu mua để ở giảm gần 5% so với năm trước, mua tích sản giảm mạnh từ 24% xuống còn 17%. Theo Dat Xanh Services, nếu so với giai đoạn thị trường hạ nhiệt năm 2023, nhu cầu mua lướt sóng ngắn hạn trong năm 2025 đã tăng gần 7 lần, còn nhu cầu mua để đầu tư tăng khoảng 75%. Trong khi đó, tỷ lệ mua để ở giảm khoảng 28% và tích sản giảm gần 29%, phản ánh sự dịch chuyển rõ nét trong cơ cấu.

Xu hướng đầu tư gia tăng cũng được ghi nhận trong báo cáo của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS). Theo Hội có hơn 75% giao dịch nhà ở trong năm 2025 đến từ nhóm khách mua căn thứ hai trở lên, với mục tiêu mua để đầu tư và khoảng 10% sử dụng đòn bẩy tài chính ngắn hạn.

Còn theo DKRA Consultings, hơn 50% giao dịch thành công tại thị trường phía Nam năm vừa qua đến từ nhóm khách hàng mua để đầu tư. Phần lớn nhà đầu tư hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính, ưu tiên vòng quay vốn nhanh với thời gian nắm giữ không quá ba năm.

Khảo sát tâm lý từ chuyên trang Batdongsan chỉ ra, năm qua, gần 60% người đã sở hữu nhà ở có nhu cầu mua thêm ít nhất một bất động sản với mục tiêu đầu tư, song chỉ dự kiến nắm giữ trong khoảng 2-5 năm.

Lý giải nguyên nhân dòng tiền đầu tư, lướt sóng gia tăng, bà Trịnh Thị Kim Liên cho rằng thị trường thời gian qua xuất hiện nhiều yếu tố hỗ trợ như thông tin sáp nhập địa giới hành chính, hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm được đẩy mạnh và sự dịch chuyển của dòng vốn đầu tư từ phía Bắc vào khu vực phía Nam. Bên cạnh đó tâm lý FOMO về nguồn cung cùng yếu tố lãi suất hấp dẫn cũng phần nào giúp nhà đầu tư an tâm xuống tiền với kỳ vọng thanh khoản nhanh, sang tay được giá.

Chuyên gia bất động sản Phan Đình Phúc, CEO Senee, nhận định dòng tiền từ nhà đầu tư phía Bắc là một trong những yếu tố góp phần tạo nên các đợt tăng giá cục bộ tại thị trường phía Nam trong thời gian qua. Trong đó, không ít trường hợp mang tính đầu tư ngắn hạn, lướt sóng. Điều này khiến nhiều khu vực xuất hiện các “cơn sốt” giá trong thời gian ngắn rồi nhanh chóng hạ nhiệt, làm méo mó mặt bằng giá và gia tăng rủi ro cho thị trường.

Ở góc độ vĩ mô, chuyên gia kinh tế Đinh Thế Hiển cho rằng phần lớn dòng tiền tín dụng bất động sản bị hút vào hoạt động đầu cơ và lướt sóng, chiếm khoảng 80% giao dịch.

“Tâm lý mua cao – bán cao có thể giúp một bộ phận nhà đầu tư hưởng lợi trong ngắn hạn, nhưng cũng tạo ra chu kỳ tăng nóng rồi điều chỉnh mạnh, gây bất ổn cho thị trường”, ông đánh giá.

Dù vậy, nhiều chuyên gia nhận định hoạt động đầu cơ thuần túy, mua để chờ tăng giá nhưng không khai thác sử dụng, sẽ đối mặt với nhiều thách thức trong năm nay.

Bà Nguyễn Thị Kim Thoa, Giám Đốc thị trường DXS FERI, cho biết sự thay đổi nền tảng vận hành của thị trường và các yếu tố vốn tạo điều kiện cho giới lướt sóng đang dần đảo chiều. Thị trường được đánh giá bước vào giai đoạn thanh lọc sau thời gian dòng tiền đầu cơ gia tăng.

Về nguồn cung, bà Thoa cho biết năm nay thị trường nhà ở dự báo có khoảng 136.000 sản phẩm mới, trong đó miền Bắc chiếm hơn 60.000 sản phẩm, miền Nam khoảng 54.000 sản phẩm, còn lại là miền Trung và miền Tây. Nếu tính cả nguồn cung sơ cấp và thứ cấp, tổng lượng sản phẩm trên thị trường năm 2026 có thể vượt 200.000 căn. Cơn khát nhà ở được giải nhiệt, thậm chí nguy cơ dư cung cục bộ tại một số khu vực có thể diễn ra nếu tốc độ tăng nguồn cung vượt khả năng hấp thụ thực tế. Điều này khiến việc lướt sóng không còn khả thi.

Ngoài ra, áp lực lãi suất gia tăng từ cuối năm 2025 cùng đà chững lại của giá chuyển nhượng đang tác động trực tiếp đến tâm lý nhà đầu tư. Sau giai đoạn duy trì ở mức thấp, lãi suất huy động bắt đầu tăng khi nhiều ngân hàng điều chỉnh tăng 1-2 điểm phần trăm. Cùng thời điểm, nhiều khoản vay mua nhà giải ngân giai đoạn 2023-2024 bước vào thời kỳ hết ân hạn nợ gốc, khiến nghĩa vụ trả nợ gia tăng.

Bên cạnh đó, các chính sách quản lý mới và quá trình minh bạch hóa thị trường đang thu hẹp “không gian” hoạt động của các loại hình đầu cơ thiếu nền tảng.

Theo các chuyên gia, thị trường bất động sản năm 2026 sẽ bước vào giai đoạn sàng lọc rõ nét, khi chỉ những sản phẩm có pháp lý an toàn, đáp ứng nhu cầu thực và tạo được dòng tiền bền vững mới duy trì được thanh khoản. Ở chiều cầu, giao dịch chủ yếu đến từ nhu cầu ở thực và đầu tư trung – dài hạn, trong khi hoạt động đầu cơ ngắn hạn tiếp tục bị thu hẹp.

Phương Uyên

Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) ngày 11/2 đề nghị các chi nhánh tạm dừng trình trụ sở chính tiếp cận mới các dự án, phương án kinh doanh bất động sản của khách hàng doanh nghiệp cho đến khi có thông báo hoặc văn bản mới thay thế.

Động thái này nhằm thực hiện theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước về việc kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng với lĩnh vực bất động sản năm 2026 không quá tốc độ tăng trưởng tín dụng chung.

Với nhóm khách hàng cá nhân vay mua nhà, cả 4 ngân hàng quốc doanh gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank gần đây cũng tăng mạnh lãi suất cho vay mới lên ngang, thậm chí cao hơn so với nhà băng tư nhân.

Tương tự, lãnh đạo một trong bốn nhà băng quốc doanh cho biết hạn mức tăng trưởng tín dụng bất động sản năm nay được hạn chế theo định hướng của Ngân hàng Nhà nước. Do đó, việc tăng lãi suất cho vay với lĩnh vực bất động sản nhằm nắn dòng tín dụng, và ưu tiên dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh.

Năm ngoái, Ngân hàng Nhà nước cho biết tín dụng toàn nền kinh tế tăng ở mức rất cao, hơn 19%, đạt dư nợ 18,58 triệu tỷ đồng. Riêng với dư nợ kinh doanh bất động sản, theo số liệu của Bộ Xây dựng, đạt khoảng 2 triệu tỷ đồng.

Theo giới phân tích, tín dụng bất động sản gia tăng nhanh trong năm 2025 phản ánh dòng vốn quay trở lại thị trường sau giai đoạn trầm lắng kéo dài. Tuy nhiên, việc tín dụng địa ốc tăng nhanh và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng dư nợ nền kinh tế cũng gây lo ngại về an toàn hệ thống. Giới phân tích cảnh báo rủi ro mất cân đối dòng vốn và nợ xấu có thể xuất hiện nếu tín dụng tiếp tục dồn vào các phân khúc đầu cơ trong bối cảnh thanh khoản thị trường chưa hồi phục tương xứng.

Các chuyên gia cho rằng việc kiểm soát dòng vốn vào bất động sản là cần thiết, trong đó ưu tiên tín dụng cho các phân khúc phục vụ nhu cầu ở thực, nhà ở xã hội và phát triển đô thị bền vững. Đồng thời, dòng vốn cần được phân bổ hài hòa hơn sang các lĩnh vực sản xuất, công nghệ cao và kinh tế xanh, thay vì tập trung quá lớn vào bất động sản, nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế.

Quỳnh Trang