Theo Nghị định 140 ban hành ngày 12/6, Chính phủ quy định về phân cấp nhiệm vụ, quyền hạn giữa UBND cấp tỉnh và xã trong lĩnh vực quản lý của Bộ Xây dựng. Việc điều chỉnh này diễn ra sau khi Quốc hội chốt cả nước còn 34 tỉnh, thành phố.

Chính quyền cấp xã mới trên cả nước sẽ chính thức hoạt động từ 1/7. Theo đó từ thời gian này, UBND cấp xã sẽ là cơ quan cấp giấy phép và chấp thuận địa điểm xây dựng với một số loại công trình theo quy định. Cơ quan này cũng chịu trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ và xác minh quy hoạch theo luật định.

Chẳng hạn, với nhà ở xã hội, chính quyền xã sẽ tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ đăng ký mua, thuê hoặc thuê mua; xác nhận điều kiện về thu nhập, nhà ở. Ngoài ra, cấp xã còn phối hợp xác nhận thông tin ghi trong sổ đỏ, công khai thông tin dự án và giám sát, tổ chức cưỡng chế thu hồi nhà (nếu có).

HĐND cấp xã cũng có thể quyết định vốn cho vay ưu đãi phát triển nhà ở xã hội từ ngân sách địa phương, Quỹ phát triển nhà ở hoặc nguồn hợp pháp khác.

Theo Nghị quyết thí điểm một số chính sách đặc thù thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, chính quyền các tỉnh, thành xây dựng tiêu chí phù hợp thực tiễn địa phương để xét duyệt người được mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Trước đây, cấp xã được cấp giấy phép xây dựng cho một số công trình nhỏ, quản lý nhà ở trên địa bàn… Việc phân quyền nhiều hơn cho cấp này giúp rút ngắn quy trình, giảm tải cho cấp trên và tăng tính chủ động trong quản lý tại địa phương.

Người dân không còn phải đi xa để xin cấp phép hay xác nhận hồ sơ, từ đó tiết kiệm thời gian và chi phí. Đồng thời, quy định mới cũng thúc đẩy chính quyền cấp xã nâng cao năng lực, cải thiện quy trình xử lý hồ sơ, góp phần đẩy mạnh cải cách hành chính.

Phương Uyên

Theo tờ trình vừa gửi HĐND TP HCM, UBND thành phố cho rằng bảng giá đất được áp dụng trên phạm vi rộng, tác động đến nhiều nhóm. Nếu giảm giá đất nông nghiệp, người trực tiếp sản xuất có lợi vì đỡ chi phí tài chính, song công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất có thể gặp khó khăn.

Vì vậy, thành phố kiến nghị giữ nguyên mức giá đất nông nghiệp theo phương án đã công bố tháng 11 để bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người sử dụng đất, đồng thời góp phần ổn định đời sống người dân tại các phường, xã, đặc khu sau sáp nhập.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh Sở Nông nghiệp và Môi trường TP HCM trước đó trình hai phương án giá đất nông nghiệp. Trong đó, phương án đã được lấy ý kiến người dân cuối tháng 11, quy định giá đất trồng cây hàng năm dao động từ 300.000 đồng đến 1,2 triệu đồng mỗi m2; đất trồng cây lâu năm từ 370.000 đồng đến 1,44 triệu đồng mỗi m2. Mức giá này được xây dựng theo hướng cao hơn khoảng 78-85% so với bảng giá đất hiện hành và không ghi nhận ý kiến phản hồi trái chiều từ người dân.

Sau khi xem xét dự thảo trên, Ban Kinh tế – Ngân sách HĐND TP HCM đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát lại mức điều chỉnh tăng, giảm giá đất nông nghiệp tại từng khu vực, làm rõ nguyên nhân điều chỉnh và đánh giá tác động đối với người dân, doanh nghiệp cũng như công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã rà soát lại phương án giá đất nông nghiệp theo phương pháp thu nhập, căn cứ vào thu nhập thực tế từ sản xuất nông nghiệp tại từng địa bàn, bao gồm năng suất cây trồng, vật nuôi, điều kiện hạ tầng, giao thông và khả năng tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên, kết quả tính toán theo phương pháp này, giá đất nông nghiệp thấp hơn đáng kể so với bảng giá đất đang áp dụng tại TP HCM và các địa phương trước khi sáp nhập như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, với mức cao nhất khoảng 625.000 đồng mỗi m2 và thấp nhất chỉ 165.000 đồng mỗi m2.

Dù giá đất nông nghiệp thấp giúp người dân trực tiếp sản xuất giảm nghĩa vụ tài chính, UBND TP HCM cho rằng nếu áp dụng mức giá này sẽ phát sinh bất lợi trong công tác bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Tại buổi thẩm tra ngày 23/12, Ban Kinh tế – Ngân sách cũng góp ý cần làm rõ thêm phương án mới khiến bảng giá đất nông nghiệp đa phần giảm so với giá đất cũ, dễ làm người dân băn khoăn, trong bối cảnh bảng giá đất ở tăng mạnh, tạo chênh lệch lớn.

Theo một số chuyên gia, việc giá đất nông nghiệp giảm trong khi giá đất ở tăng mạnh có thể làm gia tăng khoảng chênh lệch giữa hai loại, kéo theo nghĩa vụ tài chính khi chuyển mục đích sử dụng đất tăng cao, đồng thời ảnh hưởng đến chính sách bồi thường. Nhiều đại biểu cũng cho rằng việc điều chỉnh giá đất nông nghiệp cần được xem xét trong tổng thể cải cách chính sách đất đai, bảo đảm bảng giá đất phản ánh đúng giá trị sử dụng của từng loại đất và tránh tạo ra các hệ lụy ngoài mong muốn cho thị trường.

Bảng giá đất lần đầu của TP HCM sẽ được trình HĐND thành phố xem xét, thông qua tại kỳ họp chuyên đề ngày 26/12. Khi được ban hành, bảng giá đất mới sẽ là căn cứ để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, các loại thuế, lệ phí liên quan và giá khởi điểm đấu giá quyền sử dụng đất, tác động trực tiếp đến thị trường bất động sản.

Phương Uyên

Ngày 2/4, HĐND tỉnh Bình Thuận đã thông qua nghị quyết ban hành danh mục 6 khu đất thực hiện đấu thầu dự án có sử dụng đất tại TP Phan Thiết và các huyện: Hàm Tân, Hàm Thuận Bắc, Bắc Bình và Tuy Phong.

Trong đó, TP Phan Thiết có hai dự án: Khu đô thị thương mại, dịch vụ mới Hàm Tiến – Mũi Né tại phường Hàm Tiến và xã Thiện Nghiệp (khu IV) diện tích hơn 264 ha; Khu đô thị thương mại, dịch vụ mới Hàm Tiến – Mũi Né tại phường Hàm Tiến và phường Mũi Né (khu V) hơn 157 ha.

Huyện Hàm Thuận Bắc cũng có hai dự án, gồm: Khu xử lý chất thải rắn Hồng Liêm tại xã Hồng Liêm rộng hơn 20 ha và Khu nghĩa trang sinh thái – nhà hỏa táng rộng gần 82 ha.

Cùng với hai dự án khác: Hệ thống cấp nước khu vực Hòa Thắng – Hòa Phú diện tích 32 ha (nằm trên hai huyện Bắc Bình và Tuy Phong); Nghĩa trang sinh thái và nhà hỏa táng tại xã Sông Phan rộng hơn 59 ha (huyện Hàm Tân).

Nghị quyết vừa được thông qua là cơ sở pháp lý để triển khai các dự án trong tương lai. Theo đó, UBND tỉnh Bình Thuận sẽ tổ chức đấu thầu các dự án trên từ năm 2025-2026 với tiến độ thực hiện trình tự thủ tục lựa chọn nhà đầu tư trong vòng 180 ngày.

Tư Huynh

Thông tin trên được bà Tống Thị Hạnh, Cục trưởng Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) nêu tại một sự kiện hôm 28/6 ở Hà Nội.

Bà Hạnh cho biết Bộ Xây dựng đang phối hợp cùng Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (Vars) phát triển đề án Trung tâm giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý.

Trung tâm này sẽ giúp kiểm soát sự minh bạch khi đưa bất động sản vào kinh doanh, hỗ trợ giải quyết liên thông các thủ tục hành chính trong quá trình giao dịch. Nó cũng được kỳ vọng tạo hiệu ứng tích cực, kết nối giữa người mua, người bán, các sàn tư nhân với cơ quan quản lý nhà nước.

Theo Cục trưởng Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng dự kiến trình đề án lên Chính phủ ngày 30/6. Sau đó, Bộ kỳ vọng Quốc hội thông qua nghị quyết thí điểm tại kỳ họp tháng 10 để đề án trung tâm giao dịch bất động sản có hiệu lực từ 1/1/2026.

Đầu năm nay, Bộ Xây dựng cũng đã được Thủ tướng giao nhiệm vụ nghiên cứu mô hình để giao dịch nhà đất online như chứng khoán nhằm chuyển đổi số liên thông các thủ tục đất đai. Người dân có thể giao dịch bất động sản, công chứng, thuế, đăng ký giao dịch trên môi trường điện tử.

Đề án thí điểm mô hình trung tâm giao dịch địa ốc và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý cũng được Bộ Xây dựng nghiên cứu trong quý II để tăng tính công khai, minh bạch cho thị trường. Trung tâm thông tin của bộ này sẽ hoàn thiện hệ thống phần mềm, kết nối liên thông dữ liệu và đảm bảo an toàn hệ thống thông tin.

Bộ Công an cũng được yêu cầu cùng hoàn thiện, vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, công chứng, đất đai, đầu tư, xây dựng… Hệ thống này sẽ cập nhật thường xuyên về các giao dịch bất động sản, tình trạng pháp lý các dự án, bất động sản đủ điều kiện kinh doanh hay tồn kho.

Theo Luật Đất đai 2024, mô hình hệ thống thông tin quốc gia về đất đai cần đảm bảo tập trung, kết nối liên thông cả nước và sử dụng đa mục tiêu. Luật quy định trách nhiệm của Bộ Tài nguyên và Môi trường, địa phương trong đảm bảo vận hành hệ thống này trong 2025.

Anh Tú