Liên quan đến việc triển khai quỹ đất 20% nhà ở xã hội trong các dự án thương mại, Sở Xây dựng TPHCM vừa có văn bản trả lời chính thức về cách thức hoán đổi, nộp tiền hoặc các chế tài xử lý khi chủ đầu tư chưa hoàn thành nghĩa vụ.

Ra văn bản “chốt” nghĩa vụ nhà ở xã hội của doanh nghiệp

Theo quy định hiện hành, việc thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị thì có 2 hình thức bằng tiền hoặc bằng đất. Đối với việc thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng đất thì có 2 hình thức: Bằng đất tại dự án nhà ở thương mại, khu đô thị hoặc tại vị trí khác ngoài phạm vi dự án đó.

Tùy theo từng thời kỳ, việc thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội tại dự án nhà ở thương mại, khu đô thị đều thực hiện đúng quy định của pháp luật. Chủ trương đầu tư dự án ban hành vào thời kỳ nào thì đã áp dụng quy định của pháp luật vào thời điểm ban hành. Trường hợp, chủ đầu tư xin điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án (quy mô, tiến độ, mục tiêu, …) thì căn cứ quy định của pháp luật hiện hành để thực hiện.

Cơ quan tham mưu có tham mưu cho UBND TP quyết định việc chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại thực hiện nhà ở xã hội tại dự án theo các hình thức: dành một phần diện tích đất ở trong dự án để xây dựng nhà ở xã hội hoặc bố trí quỹ đất nhà ở xã hội ở vị trí khác hoặc đóng tiền tương đương giá trị quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội, khi chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nhà ở thương mại.

Về cơ chế hoán đổi quỹ đất, trường hợp quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội được đề xuất phê duyệt quy hoạch, bố trí ở vị trí khác trong cùng khu vực phát triển nhà ở xã hội thì phải bảo đảm điều kiện có diện tích đất là đất ở tương đương hoặc lớn hơn diện tích đất ở có dành để làm nhà ở xã hội của dự án thương mại.

Trường hợp quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội được đề xuất phê duyệt quy hoạch, bố trí ở vị trí khác không cùng khu vực phát triển nhà ở xã hội thì phải bảo đảm điều kiện có diện tích đất theo quy hoạch là đất ở và có giá trị tương đương hoặc lớn hơn giá trị quỹ đất nhà ở xã hội của dự án thương mại.

Đồng thời, nhà ở, công trình xây dựng tại quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội ở vị trí cũ chỉ được đưa vào kinh doanh sau khi nhà ở, công trình xây dựng tại quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội được phê duyệt quy hoạch, bố trí ở vị trí khác được đưa vào kinh doanh.

Về cách thức xác định số tiền chủ đầu tư phải nộp tương đương giá trị quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội đã được quy định cụ thể tại Nghị định số 261/2025 của Chính phủ. Số tiền chủ đầu tư nộp được nộp vào ngân sách địa phương và quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và pháp luật về Quỹ nhà ở quốc gia.

Sở Xây dựng có quan điểm không thống nhất?

Quan điểm này của Sở Xây dựng đưa ra tại cuộc họp báo về các vấn đề kinh tế – xã hội tại TPHCM chiều ngày 29/1. Các nội dung chia sẻ gần như khác biệt, trái ngược hoàn toàn so với các thông tin được một lãnh đạo Sở Xây dựng phát biểu ở sự kiện gần đây.

Trong sự kiện này, vị lãnh đạo cho biết sẽ tham mưu cho thành phố áp dụng các chế tài mạnh trong giai đoạn tới đối với các chủ đầu tư đã bán nhà thương mại nhưng chây ỳ xây dựng nhà ở xã hội.

Cụ thể là kiến nghị không cho phép bán nhà ở hình thành trong tương lai đối với các giai đoạn tiếp theo của dự án; Kiên quyết không xem xét gia hạn tiến độ thực hiện dự án; Xem xét giao lại quỹ đất này cho các đơn vị như Bộ Công an hoặc Liên đoàn Lao động để triển khai.

Đối với các dự án đã quá hạn, kiến nghị không cho phép chủ đầu tư chuyển đổi nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền. Không xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án mới đối với những chủ đầu tư vi phạm nghĩa vụ này.

Sự kiện có sự hiện diện của lãnh đạo tỉnh Đồng Nai, đại diện các sở ban ngành, đối tác chiến lược, nhà đầu tư và đông đảo cư dân Aqua City – minh chứng cho niềm tin đối với hành trình “hồi sinh” dự án trọng điểm của Novaland tại tỉnh Đồng Nai.

Aqua City là điển hình cho mô hình chính quyền – doanh nghiệp đồng hành tháo gỡ vướng mắc pháp lý, đưa dự án quay lại quỹ đạo, tạo động lực mới cho thị trường bất động sản và phát triển kinh tế – xã hội địa phương.

Novaland khẳng định sẽ tập trung toàn lực để đưa dự án về đích theo kế hoạch với sự đồng hành của các đối tác, nhà thầu uy tín trong và ngoài nước. Chủ đầu tư cho biết, hiện các ngân hàng và tổ chức tài chính đã giải ngân và cam kết cấp thêm với tổng hạn mức xây dựng hơn 18.000 tỷ đồng để Novaland có dòng tiền tiếp tục triển khai dự án.

Cụ thể, dự kiến toàn đô thị Aqua City sẽ được thi công hoàn thiện trong năm 2026. Dự án sẽ tiếp tục bàn giao khoảng 9.200 sản phẩm trong năm 2026-2027.

Đến nay, hơn 1.000 căn nhà phố và biệt thự đã được bàn giao, hàng trăm gia đình chuyển về sinh sống, gần 2.400 bất động sản tại dự án đã được phép ký hợp đồng mua bán. Song song, Aqua City đã đưa vào vận hành nhiều tiện ích trọng điểm, mang lại sức sống mới cho toàn khu đô thị. Đơn cử như Citigym Lifestyle Center, tổ hợp quảng trường – bến du thuyền Aqua Marina, Nova Mall, Trung tâm an ninh và hệ thống clubhouse…

Theo lộ trình, Aqua City cũng sẽ triển khai bàn giao sổ hồng cho hơn 700 cư dân và khách hàng trong năm 2026.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Võ Tấn Đức, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND Tỉnh Đồng Nai đánh giá cao nỗ lực và tinh thần cầu thị của Tập đoàn Novaland trong việc đồng hành cùng chính quyền địa phương hoàn thiện pháp lý Aqua City, đưa dự án trở lại đúng hướng.

“Chúng tôi đánh giá cao tinh thần hợp tác, sự kiên trì và trách nhiệm của Tập đoàn Novaland trong quá trình đồng hành cùng chính quyền tháo gỡ khó khăn, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa nhà nước – doanh nghiệp – người dân. Aqua City là một trong những dự án trọng điểm, có ý nghĩa đặc biệt trong chiến lược phát triển đô thị của tỉnh Đồng Nai, được kỳ vọng góp phần định hình diện mạo chuỗi đô thị ven sông hiện đại, thúc đẩy phát triển hạ tầng – kinh tế – xã hội – du lịch – dịch vụ”, ông Võ Tấn Đức nhấn mạnh.

Tại sự kiện, đại diện Tập đoàn Novaland, ông Dương Văn Bắc – Tổng giám đốc chia sẻ: “Nhờ sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ và lãnh đạo tỉnh ủy, ủy ban, các sở ban ngành tỉnh Đồng Nai, Aqua City đã có cơ hội vượt qua giai đoạn khó khăn. Chúng tôi vui mừng và cảm kích khi cuối tháng 6, UBND TP Biên Hòa đã phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết 1/500 cho các dự án thành phần, đánh dấu việc hoàn thiện pháp lý của đô thị Aqua City. Đây là bước ngoặt lớn giúp dự án tái khởi động toàn diện”.

Đại diện Tập đoàn Novaland cho biết, Đồng Nai là một trong những địa phương tiên phong hiện thực hóa Nghị quyết 68-NQ/TW của trung ương về phát triển kinh tế tư nhân, thể hiện tinh thần “lắng nghe – tháo gỡ – hành động – kết quả” rõ nét. Điều đó thể hiện trong việc chỉ đạo tháo gỡ pháp lý cho Aqua City sau hơn 3 năm vướng mắc, đưa dự án quay lại đúng quỹ đạo phát triển.

“Novaland cũng tri ân hàng chục nghìn khách hàng, nhà đầu tư đã kiên định đồng hành cùng Novaland, chia sẻ, thấu hiểu và giữ vững niềm tin trong suốt giai đoạn thử thách. Chính niềm tin đó là động lực, tài sản quý giá nhất để chúng tôi kiên trì theo đuổi mục tiêu kiến tạo những đô thị văn minh, nhân văn và đáng sống”, đại diện Tập đoàn chia sẻ.

Aqua City có quy mô hơn 1.000ha, bao quanh bởi 32km đường sông tự nhiên, được quy hoạch theo mô hình đô thị sinh thái bền vững – dành tới 70% diện tích cho mảng xanh, hạ tầng và tiện ích nội khu.

Dự án tọa lạc trên trục Hương Lộ 2, kết nối trực tiếp Quốc lộ 51 và cao tốc TPHCM – Long Thành – Dầu Giây và hưởng lợi từ hàng loạt công trình hạ tầng trọng điểm như cầu Đồng Nai 2, cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, tuyến Metro Suối Tiên – Long Thành, cũng như động lực phát triển vượt trội từ sân bay quốc tế Long Thành.

Chiều 22/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính – Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản – chủ trì hội nghị công bố quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo và phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo.

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng nêu rõ thị trường bất động sản có vai trò rất quan trọng, là kênh huy động và phân bổ vốn, có sức lan tỏa lớn đến các ngành kinh tế khác như xây dựng, tài chính, vật liệu… góp phần thúc đẩy tăng trưởng, phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Cùng với đó, việc phát triển nhà ở là một trụ cột quan trọng trong các chính sách an sinh xã hội, đảm bảo tiến bộ, công bằng xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

Thủ tướng khẳng định quan điểm dứt khoát không hy sinh công bằng, tiến bộ và an sinh xã hội để chạy theo tăng trưởng đơn thuần. Thủ tướng nêu rõ trong nhiệm kỳ này đã rất quyết liệt trong cơ cấu lại thị trường bất động sản, thúc đẩy nguồn cung, đặc biệt là phân khúc nhà ở xã hội, nhà ở có giá phù hợp cho người thu nhập thấp và trung bình, các đối tượng yếu thế, người trẻ…

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, các bộ, ngành, địa phương quyết liệt triển khai các nhiệm vụ, giải pháp, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn, nhất là về thể chế, luật pháp, về đất đai.

Theo đó, thị trường bất động sản ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực góp phần nâng cao chất lượng đô thị, cải thiện diện mạo kiến trúc, hạ tầng cho đô thị, từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân, tạo hiệu ứng lan tỏa đến nhiều ngành sản xuất, dịch vụ.

Đến nay, cả nước có 692 dự án nhà ở xã hội được triển khai với quy mô 633.559 căn, trong đó đã hoàn thành trên 110.000 căn. Tuy nhiên, thị trường bất động sản nói chung và phát triển nhà ở xã hội nói riêng còn nhiều khó khăn, vướng mắc, so với yêu cầu thì còn rất nhiều việc phải làm. 

Hệ thống pháp luật liên quan mặc dù đã được sửa đổi, bổ sung nhưng vẫn còn nhiều vướng mắc, bất cập, đặc biệt là về lĩnh vực đất đai, đấu thầu, chấp thuận chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư còn chậm; việc xác định giá đất nhiều nơi còn khó khăn. Phân khúc nhà ở còn bất cập, trong đó sản phẩm chủ yếu là phân khúc cao cấp, có lúc giá nhà ở tăng đột biến, nhất là tại các thành phố lớn…

Thủ tướng đề nghị các đại biểu rà soát, kiểm điểm lại việc thực hiện những nhiệm vụ đã giao cho các bộ, các ngành, các địa phương. Đồng thời, Thủ tướng yêu cầu xác định rõ những khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn trong thực hiện chính sách nhà ở, phát triển thị trường bất động sản, nhà ở xã hội về thể chế, về nguồn lực, về cơ chế chính sách; phân tích nguyên nhân, tồn tại, yếu kém, điểm chưa được để rút ra những bài học kinh nghiệm, lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành trong thời gian tới.

Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần tất cả vì dân vì nước, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, làm việc nào ra việc đấy, làm việc nào dứt việc đấy. Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu phân công phải 6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm và rõ sản phẩm.