Trong một sự kiện hôm 2/4, ông Bạch Dương, Tổng giám đốc Property Guru Việt Nam (đơn vị chủ quản trang Batdongsan), cho biết khi đánh giá hiệu quả đầu tư trong 10 năm qua của 6 kênh đầu tư chủ lực hiện nay (vàng, chứng khoán, chung cư, đất nền, ngoại tệ và gửi tiết kiệm), chung cư tiếp tục dẫn đầu với tỷ suất lợi nhuận cao nhất toàn thị trường.

Cụ thể, nghiên cứu từ trang Batdongsan cho thấy trong 10 năm qua (từ quý I/2015 đến quý I/2025), tỷ suất lợi nhuận đầu tư căn hộ chung cư đã tăng gần 200% (tăng gấp 3 lần), lợi nhuận đầu tư căn hộ luôn duy trì mức trung bình từ 12,5-20% mỗi năm, tương đương nhà đầu tư bỏ ra 1 tỷ đồng đầu tư căn hộ vào năm 2015, hiện thu về thấp nhất 2 tỷ đồng tiền lời (chưa gồm vốn). Với các thị trường trung tâm là Hà Nội và TP HCM, mức lợi nhuận đầu tư căn hộ cao hơn trung bình toàn thị trường, có thể lên đến trên 20% mỗi năm.

Xếp sau chung cư là đất nền, một phân khúc cùng thuộc lĩnh vực bất động sản. Trong 10 năm qua, tỷ suất lợi nhuận đầu tư đất nền tăng trung bình 137%. Đây là mức tăng tính trên toàn thị trường, nếu chỉ tính riêng một số khu vực “nóng” như TP HCM, Hà Nội, Đồng Nai, Hưng Yên, Bắc Ninh… tỷ suất lợi nhuận từ đầu tư đất nền còn cao hơn nhiều lần.

Với các kênh đầu tư còn lại, vàng đang dẫn đầu nhờ xu hướng tăng “phi mã” hai năm gần đây. Mức lợi nhuận từ đầu tư trong 10 năm qua của kim loại quý tăng 130%, chứng khoán và gửi tiết kiệm tăng lần lượt 109% và 59%. Xếp cuối trong danh mục sinh lời là ngoại tệ, với mức tăng 21%.

Nghiên cứu từ hãng tư vấn thị trường OneHousing cũng cho thấy nhờ tốc độ tăng trưởng mạnh về giá bán những năm qua, chung cư trở thành loại hình đầu tư có tỷ suất lợi nhuận cao hàng đầu thị trường, trung bình trên 30% mỗi năm, mức cao nhất ghi nhận trong tất cả loại hình đầu tư chính thống hiện nay.

One Housing cho biết tính đến quý IV/2024, giá bán sơ cấp của căn hộ chung cư tại Hà Nội đạt 72 triệu đồng mỗi m2 và TP HCM là 84 triệu đồng mỗi (chưa bao gồm VAT và kinh phí bảo trì), tăng lần lượt 36% tại Hà Nội và 15% với TP HCM. Trên thị trường thứ cấp, mặt bằng giá bán chung cư đạt trung bình 48-60 triệu đồng mỗi m2 tăng 15-26% theo năm và là mức tăng cao từ trước tới nay.

Lợi nhuận đầu tư tốt đang khiến chung cư trở thành sản phẩm được giới đầu tư ưa chuộng. Theo một khảo sát của Batdongsan với nhóm mua nhà, 59% người mua chung cư với mục đích đầu tư (lướt sóng, cho thuê, tích lũy chờ tăng giá). Với đất nền con số này lên đến 86%, trong đó hơn 33% là mua lướt sóng ngắn hạn (dưới 1 năm).

Cũng theo đơn vị này, 58% nhà đầu tư được hỏi cho rằng giá chung cư nói chung và bất động sản nói riêng sẽ còn tăng trong năm nay. Vì vậy khi nói về tiềm năng sinh lời của phân khúc này, đa phần nhà đầu tư vẫn tin tưởng giá sẽ tiếp tục “đu đỉnh” thời gian tới.

Đánh giá về xu hướng chuộng đầu tư căn hộ của người Việt, ông Bạch Dương cho rằng kênh đầu tư vàng dù tăng giá liên tục thời gian qua nhưng tính biến động cao và không bền vững; kênh ngoại tệ và gửi tiết kiệm có lợi suất khoảng 6% đến cao nhất 13%; còn hai kênh thuộc mảng bất động sản mang lại lợi suất trung bình trên 15% mỗi năm. Ngay trong giai đoạn thị trường trải qua đợt “đóng băng” 2022-2023, tỷ suất lợi nhuận từ đầu tư chung cư vẫn tăng.

“Việc căn hộ chung cư chỉ tăng không giảm khiến loại hình này trở thành tài sản tích trữ mang lại lợi nhuận tốt nhất cho một nhóm nhà đầu tư trên thị trường”, ông nhìn nhận.

Ngoài ra, ông cho rằng người Việt Nam chuộng sở hữu bất động sản với các lý do phổ biến gồm lợi suất cao và ổn định, thị trường tài chính chưa phát triển, sự công nhận từ xã hội…

Chuyên gia kinh tế, Tiến sĩ Đinh Thế Hiển nói trong bối cảnh kinh tế phục hồi nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro ngắn hạn, dòng tiền sẽ có xu hướng chảy vào bất động sản và chứng khoán, hai kênh đầu tư có hiệu suất tốt hơn trong dài hạn. Trong khi đó, vàng đóng vai trò là công cụ phòng vệ trước bất ổn và xu hướng này có thể tiếp diễn trong 1-2 năm tới nhưng mức tăng không mạnh như hiện tại.

Làn sóng tăng giá chung cư mang về lợi nhuận đầu tư khả quan cho loại hình này, song nó cũng dẫn đến tình trạng phân khúc nhà ở giá bình dân ngày càng khan hiếm. Loại nhà dưới 50 triệu đồng mỗi m2, gần như “tuyệt chủng” và kéo hẹp cơ hội sở hữu nhà của một đại bộ phận người dân cũng như bất động sản ngày càng xa tầm tay người mua ở thực.

Phương Uyên

Tại hội thảo “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong đô thị thông minh” tổ chức ở TP HCM, PGS.TS Thoại Nam, Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến liên ngành, Đại học Bách khoa TP HCM, nhận định AI đang trở thành nền tảng tư duy mới trong quản lý đô thị và thị trường địa ốc. Không chỉ hỗ trợ ra quyết định, công nghệ này còn xử lý dữ liệu lớn, dự báo rủi ro và cá nhân hóa dịch vụ, góp phần hình thành một “kiến trúc số” xuyên suốt từ quy hoạch đến vận hành.

Theo ông Nam, AI giúp ngành bất động sản thoát khỏi cách làm đại trà, dựa vào phán đoán cảm tính. Thay vì phát triển sản phẩm theo mô hình truyền thống, doanh nghiệp có thể sử dụng AI để phân tích xu hướng tiêu dùng, hành vi khách hàng nhằm tạo ra những dự án “may đo” theo từng nhóm khách hàng.

Ông Trần Chí Hiếu, Chủ tịch sáng lập Orion Media, đánh giá một trong những thay đổi rõ nét nhất trong việc vận dụng AI vào bất động sản là cách tiếp thị và bán hàng. AI cho phép doanh nghiệp xử lý lượng lớn dữ liệu về giá bán, vị trí, quy hoạch, nhu cầu người mua để đưa ra quyết định sát thực tế hơn. Nhờ phân tích hành vi người dùng trên nền tảng số, hệ thống có thể tự động hóa toàn bộ chu trình bán hàng, từ tìm kiếm khách, gửi thông điệp cá nhân hóa, xử lý hồ sơ đến chăm sóc sau bán…

Không chỉ dừng ở bán hàng, AI còn đang thay đổi cách doanh nghiệp quản lý tài sản. Ở các tòa nhà thông minh, công nghệ này phân tích dữ liệu cảm biến để dự báo hỏng hóc thiết bị, điều chỉnh hệ thống điện, nước theo nhu cầu thực tế, giúp tiết kiệm năng lượng và tối ưu chi phí. Trong giai đoạn phát triển dự án, AI còn được ứng dụng để mô phỏng kịch bản quy hoạch, đề xuất thiết kế kiến trúc tối ưu nhờ thuật toán tạo hình (generative design).

Trong bối cảnh phát triển đô thị thông minh, trí tuệ nhân tạo cũng được nhiều chính quyền đô thị tích hợp để nâng cao hiệu quả quản lý. TP HCM, Hà Nội và Đà Nẵng hiện đã thiết lập các trung tâm điều hành đô thị thông minh, trong đó có tích hợp phân tích dữ liệu dân cư, giao thông, cấp thoát nước và môi trường. Những yếu tố này có liên quan trực tiếp đến giá trị bất động sản, đặc biệt là các khu đô thị mới được quy hoạch đồng bộ.

Bà Laura Nguyễn, Giám đốc điều hành quỹ GenAI Fund, nhận định trong kỷ nguyên số, doanh nghiệp nào làm chủ dữ liệu và cá nhân hóa trải nghiệm tốt hơn sẽ chiếm ưu thế. Theo bà, AI đang được tích hợp rộng rãi trong hệ thống của các tập đoàn bất động sản lớn. Tại Mỹ, Zillow sử dụng AI để định giá nhà dựa trên vị trí, xu hướng thị trường và tình trạng tài sản. Ở Singapore, nền tảng Hamlet ứng dụng chatbot AI để tư vấn thuê nhà, gợi ý căn hộ phù hợp và xử lý yêu cầu bảo trì tự động.

Tại Việt Nam, một số doanh nghiệp cũng đã bước đầu triển khai AI trong vận hành và quản lý dự án. Đơn cử, Vinhomes tích hợp hệ thống camera và cảm biến AI trong vận hành khu đô thị thông minh, ứng dụng AI để dự báo lưu lượng giao thông nội khu. Future Homes, One Housing, Propzy… những nền tảng giao dịch bất động sản từng phát triển hệ thống gợi ý tài sản phù hợp dựa trên hành vi người dùng. Ngoài ra, một số sàn giao dịch bắt đầu sử dụng công cụ chatbot để tư vấn và lọc khách hàng tiềm năng.

Tuy nhiên, mức độ ứng dụng còn chênh lệch lớn giữa các doanh nghiệp. Trong khi các tập đoàn lớn tích cực đầu tư vào nền tảng số và nhân sự công nghệ, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn coi AI là một khoản chi phí thay vì đầu tư chiến lược. Ngoài ra, theo đánh giá của các chuyên gia tại hội thảo, rào cản lớn hiện nay còn nằm ở hạ tầng dữ liệu chưa đồng bộ, thiếu nguồn nhân lực có kỹ năng AI, cũng như sự thiếu vắng các cơ sở pháp lý cụ thể cho việc thu thập và xử lý dữ liệu người dùng.

“Về lâu dài, Việt Nam cần khung pháp lý rõ ràng về bảo mật và quyền riêng tư khi AI ngày càng được dùng để phân tích hành vi người tiêu dùng”, luật sư Trần Quốc Anh, chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực công nghệ, nhận định. Ông cho rằng nếu không kiểm soát tốt, việc lạm dụng AI để thổi giá tài sản hoặc tạo thông tin sai lệch có thể gây rủi ro cho người mua.

Ngoài các vấn đề kỹ thuật và pháp lý, AI cũng đang đặt ra thách thức cho lực lượng lao động trong ngành bất động sản. Theo bà Laura Nguyễn, một số vai trò truyền thống như môi giới, chăm sóc khách hàng hay quản lý vận hành có thể bị thay thế một phần bởi các hệ thống tự động hóa. Tuy nhiên, thay vì mất việc, xu hướng sẽ chuyển sang “chuyển đổi vai trò”. Người làm môi giới cần trang bị kỹ năng phân tích dữ liệu, hiểu biết về công cụ AI để làm việc hiệu quả hơn trong hệ sinh thái số.

Ông Trần Chí Hiếu cho rằng muốn tận dụng tốt công nghệ, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy, từ kinh nghiệm sang dữ liệu, từ sản phẩm sang trải nghiệm. “Trong một thị trường nhiều biến động, ai chạm được cảm xúc khách hàng trước sẽ chiếm lợi thế”, ông nói.

Dù còn đối mặt với thách thức, AI vẫn được xem là công nghệ trụ cột trong quá trình chuyển đổi số của ngành địa ốc. Theo báo cáo của Fortune Business Insights, quy mô thị trường AI trong bất động sản toàn cầu dự kiến đạt hơn 41 tỷ USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng bình quân 30% mỗi năm. Từ việc thay đổi cách phát triển sản phẩm đến cách tương tác với người mua, trí tuệ nhân tạo đang dần trở thành yếu tố sống còn trong chiến lược cạnh tranh của các doanh nghiệp bất động sản thời đại mới.

Phương Uyên

Trong báo cáo gửi thường trực UBND TP HCM về tình hình thị trường 6 tháng đầu năm, Hiệp hội bất động sản (HoREA) kiến nghị thành phố sớm phê duyệt cho 616 khu đất với tổng diện tích gần 3.600 ha tại TP HCM (gồm cả tỉnh Bình Dương cũ) vào danh mục thí điểm phát triển nhà ở theo Nghị quyết 171.

Nghị quyết 171 của Quốc hội cho phép thí điểm dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất, kể cả đất không phải là đất ở, nhằm thúc đẩy phát triển dự án nhanh hơn, đa dạng hóa nguồn cung nhà ở.

Cụ thể, tại TP HCM (trước sáp nhập), HoREA đề xuất đưa 371 khu đất với tổng diện tích hơn 2.000 ha vào danh mục thí điểm. Trong đó gồm 121 dự án đang có quyền sử dụng đất, 73 dự án đã có quyền sử dụng đất và dự kiến nhận thêm, 159 dự án đang trong diện dự kiến nhận quyền sử dụng đất, 14 dự án thuộc diện di dời và 4 dự án nằm trong vùng ô nhiễm hoặc không phù hợp quy hoạch.

Tại tỉnh Bình Dương (cũ), hiệp hội kiến nghị bổ sung 245 khu đất với tổng diện tích 1.592 ha. Diện tích đất này mới đạt gần 50% kế hoạch sử dụng đất ở giai đoạn 2021-2030, do đó cần thiết được rà soát để tăng nguồn cung nhà ở, đồng thời góp phần điều chỉnh cơ cấu sản phẩm và kéo giảm giá nhà.

Bên cạnh đề xuất về quỹ đất, HoREA kiến nghị UBND Thành phố chỉ đạo các sở, ngành tháo gỡ vướng mắc cho khoảng 220 dự án gặp khó khăn pháp lý và 68 dự án nhà ở thương mại bị dừng hoặc chưa triển khai. Đồng thời, Thành phố xem xét giải quyết các trường hợp chưa được xác định nghĩa vụ tài chính bổ sung, nhằm giúp chủ đầu tư hoàn tất nghĩa vụ và sớm bàn giao sổ hồng cho khách hàng.

Theo đánh giá của Hiệp hội, thị trường bất động sản TP HCM 6 tháng đầu năm ghi nhận đà phục hồi, với mức tăng trưởng dương 9,1% so với cuối năm 2024. Tuy nhiên, cơ cấu nguồn cung vẫn mất cân đối nghiêm trọng, khi toàn bộ dự án mở bán là phân khúc cao cấp, không có sản phẩm trung cấp hoặc giá rẻ. Nhà ở xã hội triển khai cũng mới đạt 11,7% kế hoạch giai đoạn 2021-2025.

Báo cáo từ Sở Xây dựng cũng cho thấy trong 6 tháng đầu năm, TP HCM chỉ ghi nhận 5.556 căn nhà ở hình thành trong tương lai đủ điều kiện mở bán. Số lượng này bằng khoảng 25% so với thị trường Hà Nội.

Từ thực tế trên, HoREA cho rằng việc đẩy nhanh các dự án thí điểm và gỡ vướng cho quỹ đất sẽ giúp tăng nguồn cung, đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ở thực và hỗ trợ thị trường phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững, thực hiện mục tiêu xây dựng 100.000 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030.

Phương Uyên