Đánh giá về hoạt động cho thuê ngắn hạn trong chung cư, Hội môi giới Bất động sản Việt Nam (Vars) nhận định, mô hình này không chỉ gây phiền toái cho cư dân mà còn tiềm ẩn nguy cơ thất thu ngân sách, tạo ra sự cạnh tranh thiếu công bằng với các mô hình lưu trú chuyên nghiệp như khách sạn, condotel.

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Vars, cho rằng phần lớn hoạt động này diễn ra tự phát, không đăng ký kinh doanh, không kê khai thuế và không tuân thủ tiêu chuẩn vận hành. Nhờ vậy, giá thuê thường thấp hơn, thu hút khách nhưng gây mất cân bằng thị trường.

Trong khi đó, theo ông, các dự án chung cư được quy hoạch và phê duyệt trên cơ sở phục vụ người dân ở lâu dài, với các chỉ tiêu về mật độ dân cư, bãi đỗ xe, hạ tầng giao thông, tiện ích công cộng, phòng cháy chữa cháy… Việc hàng loạt căn hộ bị chuyển đổi sang lưu trú ngắn hạn làm tăng đột biến lượng người ra vào mỗi ngày, dễ gây quá tải hạ tầng, ảnh hưởng chất lượng sống cư dân và làm tăng chi phí vận hành, bảo trì tòa nhà. Ngoài ra, công tác kiểm soát người ra vào trở nên khó khăn, tiềm ẩn rủi ro về an ninh trật tự, cháy nổ và các tệ nạn xã hội.

Ông Đính cho rằng cần phân định rõ giữa mục đích ở và mục đích kinh doanh để bảo vệ quyền lợi cư dân, đảm bảo trật tự đô thị và tạo môi trường lưu trú minh bạch, công bằng.

Đồng quan điểm, bà Đỗ Thị Loan, phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM, trước đó cũng cảnh báo tình trạng lưu trú ngắn ngày vượt quá quy mô dân số cho phép tại các chung cư đang gây áp lực lớn lên hạ tầng kỹ thuật, chất lượng sống và an ninh trật tự. Theo bà, quy mô dân số trong các dự án chung cư đã được phê duyệt dựa trên khả năng đáp ứng của hạ tầng giao thông, trường học, tiện ích công cộng. Nếu phát sinh lượng khách thuê ngắn hạn quá lớn dẫn đến hệ thống kỹ thuật bị hao mòn nhanh, các hạng mục như thang máy, sân chơi, hồ bơi quá tải, gây mâu thuẫn giữa cư dân cố định và khách vãng lai.

Bà Loan nhấn mạnh nguy cơ mất kiểm soát tạm trú, phát sinh các hành vi vi phạm như tụ tập, ca hát xuyên đêm, tệ nạn xã hội, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn phòng cháy chữa cháy và trật tự chung cư. Vì vậy, bà kiến nghị TP HCM sớm tổ chức thanh tra, rà soát các chung cư có dấu hiệu vận hành mô hình Airbnb nhằm kiểm soát tình trạng sử dụng sai mục đích. Đồng thời, thành phố cũng cần tham khảo kinh nghiệm quốc tế như Singapore, nơi việc cho thuê căn hộ ngoài hệ thống lưu trú được cấp phép là hành vi bất hợp pháp, và ban hành chế tài xử phạt đủ mạnh để răn đe.

Hội môi giới cũng đề xuất Nhà nước sớm ban hành khung pháp lý rõ ràng cho hoạt động cho thuê lưu trú ngắn hạn. Hoạt động này phải được giám sát chặt chẽ, đồng thời áp dụng các quy định về đăng ký kinh doanh, kê khai thuế và tiêu chuẩn an toàn như mô hình lưu trú chuyên nghiệp. Nếu tiếp tục cho thuê ngắn hạn, chủ căn hộ phải có sự đồng thuận của cư dân trong tòa nhà và cam kết không làm ảnh hưởng đến sinh hoạt chung, tuân thủ tiêu chuẩn vận hành tương tự khách sạn.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng đánh giá, các nền tảng như Airbnb bị cho là góp phần đẩy giá thuê và giá bán nhà lên cao, làm giảm khả năng tiếp cận nhà ở của người dân. Việc siết hoạt động cho thuê ngắn hạn không chỉ tạo điều kiện cho các mô hình lưu trú chính quy phát triển, mà còn giúp giá trị đầu tư căn hộ tiệm cận giá trị sử dụng thực tế.

Khi lợi nhuận từ cho thuê căn hộ ngắn ngày sụt giảm vì bị siết quản lý, nhóm đầu tư lướt sóng hoặc khai thác ngắn hạn sẽ dần rút lui, mở ra cơ hội cho người mua để ở, những người đang cần căn hộ phù hợp với khả năng tài chính. Nhiều đô thị lớn trên thế giới như New York, Amsterdam, Berlin hay Barcelona, nơi chính quyền đã siết chặt, thậm chí cấm cho thuê lưu trú ngắn hạn trong khu dân cư nhằm đối phó với khủng hoảng nhà ở.

Hồi tháng 2, UBND TP HCM đã ban hành quy định không cho phép dùng căn hộ cho thuê lưu trú du lịch (thuê ngắn hạn, theo ngày, giờ, Airbnb…) trong các dự án chung cư. Quy định này sau đó đã vấp phải nhiều phản ứng từ nhà đầu tư dịch vụ lưu trú Airbnb.

Hiện thành phố giao Sở Du lịch nghiên cứu, xây dựng khung pháp lý, lấy ý kiến các bên liên quan để đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế và kiểm soát an ninh, trật tự. Thành phố cũng dự kiến ứng dụng công nghệ giám sát hoạt động kinh doanh, hướng tới quản lý hiệu quả và bền vững loại hình này.

Phương Uyên

Ngay đầu năm, giá đất nhiều địa phương đã có dấu hiệu nóng cục bộ. Tại những tỉnh, thành có thông tin sáp nhập, khu vực được dự đoán là trung tâm mới ghi nhận giá nhà đất tăng đột biến.

Theo ghi nhận của VnExpress, giá bán đất nền tại nhiều nơi như TP Hưng Yên, huyện Văn Giang (Hưng Yên), TP Việt Trì, TP Ninh Bình, TP Bắc Giang … đã rục rịch tăng 5-15% so với cuối năm ngoái. Thậm chí nhiều chủ đất còn rao giá tăng hơn 20% để hưởng lợi từ “sóng” sáp nhập.

Tại khu vực phía Nam, mức độ quan tâm và giá bán của các khu vực như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu hay Nhơn Trạch (Đồng Nai) cũng có xu hướng tăng nhanh. Dữ liệu của kênh Batdongsan cho thấy giá bán một số khu vực có dấu hiệu “nóng” khi leo thang 20-30% so với cuối năm ngoái.

Giá đất biến động nhanh ngay đầu năm tiềm ẩn không ít rủi ro, nhất là với nhà đầu tư F0 (lần đầu tham gia thị trường). Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc kênh Batdongsan khu vực miền Nam, cho hay nhóm F0 tham gia thị trường chủ yếu mua nhanh bán nhanh nhằm kiếm lời. Một nghiên cứu của kênh này chỉ ra hơn 86% người mua bất động sản hiện nay nhằm đầu tư “lướt sóng” kiếm lời. Thời gian từ lúc họ mua đến khi sang tay chỉ trong một năm. Chỉ 14% người mua giữ tài sản lâu hơn một năm.

Nếu kế hoạch sáp nhập các địa phương diễn ra chậm hơn dự kiến hoặc quy hoạch thay đổi, kế hoạch “lướt sóng” của nhóm này dễ dàng thất bại. Bởi không phải vị trí nào cũng tăng giá nếu thiếu các động lực phát triển.

Trường hợp mua trúng lô đất dính quy hoạch, nhà đầu tư sẽ rơi vào thế mắc cạn vì nguy cơ mất thanh khoản cao. Ông Tuấn nói, rủi ro này không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn có thể dẫn đến tranh chấp pháp lý, làm mất thời gian, công sức của người mua.

Xuống tiền theo “sóng” tin đồn cũng khiến nhà đầu tư dễ rơi vào cảnh mua cao bán thấp, đầu tư thua lỗ. Ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc Công ty EZ Property cho biết giá đất tại nhiều địa phương đã từng tăng nóng 30-50% theo cơn “sốt đất” giai đoạn 2020-2021. Nếu không biết vùng giá thực tế, nhà đầu tư đi mua đất tỉnh dễ rơi vào cảnh mua, bán hớ hoặc khi cần bán thì không giao dịch được vì mất thanh khoản.

Nhớ lại thời điểm 17 năm, tình trạng giá đất “nhảy nhót”, nhà nhà đổ xô đi mua đất từng càn quét thị trường Thủ đô và các tỉnh ven một thời. Trước khi Hà Tây sáp nhập về Hà Nội được Quốc hội bấm nút, mọi phân khúc bất động sản ở khu vực này từ Hà Đông, Hoài Đức đến Mê Linh nhảy giá mạnh trước đó cả năm. Ông Phạm Đức Toản cho hay từ đất thổ cư, đất nền đến đất dịch vụ, đất vườn… đều bị đẩy cao gấp 2-3 lần sau nửa năm.

Tuy nhiên khi thông tin sáp nhập chính thức có hiệu lực, tâm lý mua bán theo kỳ vọng cũng xuống rất nhanh. Ông Toản cho hay những khu vực từng được dự đoán là nơi “đón sóng” mạnh nhất có thời điểm phải giảm giá sâu để thanh khoản được. Không ít nhà đầu tư mạo hiểm dùng đòn bẩy để lao vào cơn sốt đất, sau đó chật vật “cắt lỗ” để nhanh chóng rút tiền về, không thì mất tài sản.

Chưa kể, tỷ lệ nhà đầu tư thắng nhờ “sóng” đất thực tế rất ít, theo ông Nguyễn Chí Thanh, Tổng giám đốc Công ty Cao ốc quốc tế Hồ Tây. Ông nói, người hưởng lợi từ những đợt “sóng” trước đây chỉ có nhóm tạo sốt, cò mồi và một số ít nhà đầu tư trường vốn lại gặp may mắn. Bởi phần lớn nhà đầu tư F0 muốn xuống tiền theo đám đông nhưng nắm thông tin chậm hơn, ít kiến thức và kinh nghiệm. Họ có thể sẵn sàng dùng đòn bẩy tài chính, thế chấp tài sản để gia nhập cuộc chơi với tâm lý mua nhanh bán nhanh, kiếm lời khủng.

“Khi cơn sốt lên đến đỉnh điểm cũng là lúc các nhà đầu cơ rút khỏi thị trường và để lại nhiều hệ lụy cho người mua sau”, ông cho hay.

Theo các chuyên gia, giá bất động sản không chỉ phụ thuộc vào thông tin sáp nhập mà còn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác như vị trí, hạ tầng, quy hoạch, nhu cầu việc làm, nhập cư và nền kinh tế của địa phương. Ông Đinh Minh Tuấn cho hay người mua cần khảo sát kỹ các yếu tố ảnh hưởng đến giá đất nền như vị trí, pháp lý, diện tích, tiện ích xung quanh. Những yếu tố này không chỉ đảm bảo suất đầu tư an toàn trong dài hạn mà còn có khả năng khai thác kinh doanh, tránh tình trạng bỏ hoang đất.

Để hạn chế tình trạng đầu cơ đẩy giá đất, “lướt sóng” kiếm chênh lệch, biện pháp đánh thuế bất động sản được nhiều chuyên gia đề cập lại. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cho biết đã nhiều lần đề xuất biện pháp áp thuế chuyển nhượng bất động sản theo thời gian để hạ nhiệt sóng đầu cơ. Nếu giao dịch chuyển nhượng bất động sản có thời gian nắm giữ dưới 6 tháng, áp mức thuế suất 5%, 6-12 tháng là 4%, trên 1-2 năm là 3%, sau 3 năm vẫn áp dụng mức thuế hiện hành 2%.

Tại hội thảo về thuế thu nhập cá nhân gần đây, PGS.TS Phan Hữu Nghị, Phó Viện trưởng Ngân hàng – Tài chính (Đại học Kinh tế Quốc dân) đề xuất nhà điều hành áp dụng phương thức đánh thuế 20% trên giá trị chênh lệch giữa giá mua và giá bán bất động sản, tương tự thuế thu nhập doanh nghiệp. Giải pháp này, theo ông, giúp hạn chế tình trạng đẩy giá nhà đất.

Nghị định 96 quy định một số điều của Luật Kinh doanh bất động sản 2023 có hiệu lực từ 1/8, nêu rõ Nhà nước sẽ thực hiện biện pháp điều tiết thị trường chỉ số giá giao dịch tăng hoặc giảm trên 20% trong ba tháng. Bộ Xây dựng có trách nhiệm đánh giá biến động thị trường dựa theo chỉ số giá, lượng giao dịch và các chỉ số về kinh tế – xã hội thuộc các lĩnh vực khác liên quan bất động sản.

Ngọc Diễm

Dự án có quy mô hơn 204 ha, được định hướng xây dựng thành khu đô thị du lịch hiện đại theo tiêu chuẩn đô thị loại II, đáp ứng chỗ ở cho khoảng 12.500 người. Khu vực lập quy hoạch nằm ở phía Bắc Cù Lao Ông Cồn – còn gọi là đảo ngọc Nhơn Phước, có vị trí bao quanh bởi sông Đồng Nai và giáp ranh TP Thủ Đức (TP HCM).

Việc điều chỉnh quy hoạch nhằm xây dựng một đô thị văn minh, hiện đại, phát triển theo hướng xanh và bền vững; đồng thời tạo quỹ đất phục vụ phát triển đô thị, dịch vụ du lịch, phù hợp với định hướng quy hoạch chung của tỉnh. Đây cũng là cơ sở pháp lý để chuẩn bị đầu tư và triển khai các hạng mục thuộc dự án.

Khu đô thị du lịch Nhơn Phước có tên thương mại là Angel Island, do Công ty cổ phần Phát triển Địa ốc Sông Tiên làm chủ đầu tư. Dự án được tỉnh giao đất từ cuối năm 2004, phê duyệt quy hoạch 1/500 đầu năm 2007.

Ban đầu, dự án này do Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Nhật Quang đầu tư. Đến năm 2019, quyền phát triển được chuyển giao cho Địa ốc Sông Tiên. Thời điểm đó, dự án được giới thiệu có khoảng 2.000 căn biệt thự, nhà phố và một block căn hộ 1.700 căn, tổng vốn đầu tư ước tính 20.000 tỷ đồng, triển khai thành 6 phân kỳ và dự kiến hoàn thành năm 2026. Dự án đã được UBND tỉnh Đồng Nai chấp thuận chủ trương đầu tư tháng 9/2024.

Cù lao Ông Cồn (còn được gọi là đảo Nhơn Phước), thuộc xã Đại Phước, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai, có diện tích khoảng 464 ha. Đây là một cù lao lớn nằm giữa sông Đồng Nai và sông Sâu, tiếp giáp TP Thủ Đức qua sông Sài Gòn, được bao quanh bởi sông nước, tạo thành một đảo biệt lập có giá trị chiến lược về du lịch – đô thị sinh thái. Toàn bộ khu vực này hiện được quy hoạch thành các khu đô thị du lịch cao cấp như Angel Island (204 ha), SwanBay (200 ha), Đại Phước Paragon (45 ha)…

Phương Uyên

Trong tờ trình kế hoạch kinh doanh năm nay, Hội đồng quản trị Tập đoàn Novaland (NVL) đưa ra hai phương án. Phương án tích cực nhất, NVL có thể đạt 13.411 tỷ đồng doanh thu, ngược lại chỉ ghi nhận 10.453 tỷ đồng. So với năm trước, doanh thu dự kiến tăng 15-48%.

Dù ở phương án nào, Novaland đều dự kiến lợi nhuận sau thuế âm. Nếu lạc quan, họ lỗ 12 tỷ đồng, còn ít thuận lợi hơn, mức lỗ lên tới 688 tỷ đồng. Nếu đúng kế hoạch, đây sẽ là năm thứ 2, chủ đầu tư bất động sản này kinh doanh thua lỗ. Tuy nhiên so với khoản thâm hụt lợi nhuận gần 4.395 tỷ đồng của năm trước, kế hoạch năm nay đã cải thiện 84-97%.

Novaland cho biết yếu tố ảnh hưởng nhất đến kết quả kinh doanh vẫn là tiến độ tháo gỡ vướng mắc pháp lý dự án. Do vậy, hai phương án về kế hoạch kinh doanh được doanh nghiệp này đưa ra căn cứ vào kịch bản tháo gỡ pháp lý.

“Chúng tôi bám sát chiến lược kinh doanh, nhìn thẳng vào thực tế, dự phòng các yếu tố bất lợi, đặc biệt trong bối cảnh thị trường bất động sản còn nhiều khó khăn và áp lực”, đại diện NVL chia sẻ.

Năm nay, ban lãnh đạo Novaland kỳ vọng Aqua City có thể hoàn thành quy hoạch chi tiết 1/500 và giấy phép bán hàng cho các phân khu phù hợp quy hoạch mới trong quý II.

Cùng lúc, NovaWorld Phan Thiet dự kiến hoàn thiện quyết định đóng tiền sử dụng đất một lần và cấp phép xây dựng cho một số phân khu. NovaWorld Ho Tram có thể được hoàn tất phê duyệt các phân kỳ Binh Chau Onsen, Happy Beach Villas, Long Island. Ngoài ra, họ kỳ vọng cụm dự án tại TP HCM tiếp tục đạt nhiều bước tháo gỡ pháp lý để cấp sổ, cũng như triển khai các dự án mới.

Ở phiên họp thường niên vào tháng tới, doanh nghiệp này cũng trình cổ đông việc hủy phương án phát hành thêm tối đa 1,17 tỷ cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo phương thức thực hiện quyền mua.

Đồng thời, công ty cũng ngưng triển khai phương án phát hành tối đa 200 triệu cổ phiếu riêng lẻ cho 5 nhà đầu tư chuyên nghiệp và phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP) năm 2023. Ban lãnh đạo cho biết do diễn biến thị trường chưa thuận lợi cho việc phát hành cổ phiếu nên họ cần đảm bảo lợi ích cho cổ đông.

Thay vào đó, Novaland muốn phát hành tối đa 350 triệu cổ phiếu riêng lẻ cho khoảng 20 nhà đầu tư chuyên nghiệp, với mức giá không thấp hơn 10.000 đồng một đơn vị. Số tiền huy động được sẽ dùng thanh toán một phần các khoản phải trả, thuế, chi trả tiền lương, chi phí vận hành, bổ sung vốn lưu động và góp vốn vào công ty con.

Ban lãnh đạo Novaland kỳ này cũng có sự biến động. Ông Ng Tech Yow từ nhiệm vị trí thành viên Hội đồng quản trị theo định hướng tái cấu trúc của công ty. Ông sẽ tập trung vào thực hiện nhiệm vụ tại các ủy ban trực thuộc Hội đồng quản trị. Doanh nhân người Malaysia này vừa rời ghế CEO từ tháng 11/2024, thế chỗ là ông Dương Văn Bắc.

Ngoài ra, bà Nguyễn Thị Mỹ Hạnh cũng từ nhiệm thành viên độc lập Hội đồng quản trị. Đây vừa là nguyện vọng cá nhân của bà, vừa theo định hướng tái cấu trúc của Novaland.

Tất Đạt