Theo Nghị định 292/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 đến 31/12/2030, nhiều nhóm đối tượng sẽ được miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp nhằm tiếp tục hỗ trợ người dân, tổ chức và hợp tác xã phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững.

Thứ nhất, Nhà nước miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đối với toàn bộ diện tích đất phục vụ nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm; diện tích đất trồng cây hàng năm và đất làm muối theo quy định của pháp luật đất đai. Đây là nhóm đất phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất và phát triển khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp.

Thứ hai, hộ nghèo được miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đối với toàn bộ diện tích được Nhà nước giao hoặc công nhận quyền sử dụng đất. Việc xác định hộ nghèo căn cứ vào chuẩn nghèo quốc gia do Chính phủ ban hành. Trường hợp UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có quy định riêng về chuẩn nghèo thì sẽ áp dụng theo chuẩn nghèo của địa phương.

Thứ ba, hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp cũng thuộc diện miễn thuế. Nhóm này bao gồm những người được Nhà nước giao hoặc công nhận quyền sử dụng đất, người nhận chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất nông nghiệp; thành viên hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, hoặc hộ dân nhận khoán đất ổn định từ nông – lâm trường, công ty nông lâm nghiệp để sản xuất. Những hộ góp quyền sử dụng đất để thành lập hợp tác xã nông nghiệp cũng được hưởng ưu đãi này.

Thứ tư, các tổ chức, đơn vị được Nhà nước giao đất để trực tiếp sản xuất nông nghiệp như doanh nghiệp, tổ chức chính trị – xã hội, đơn vị sự nghiệp… cũng được miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp. Tuy nhiên, nếu các tổ chức này không trực tiếp sản xuất mà cho thuê, giao thầu lại đất, họ sẽ phải nộp 100% thuế sử dụng đất nông nghiệp, đồng thời Nhà nước có thể thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai.

Việc kê khai và thực hiện miễn thuế được tiến hành theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, nhằm đảm bảo chính sách được triển khai thống nhất, công khai và đúng đối tượng trên toàn quốc.

Ngày 22/1, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 34/2026/NĐ-CP, sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định số 178/2025/NĐ-CP. Động thái này được đánh giá là bước đi cấp thiết nhằm cụ thể hóa Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2025, đồng thời giải quyết những điểm nghẽn thực tế mà các địa phương và nhà đầu tư đang gặp phải.

Nới lỏng “vòng kim cô” về mật độ và diện tích

Một trong những thay đổi mang tính đột phá nhất tại Nghị định 34 nằm ở việc sửa đổi Điều 7 về các trường hợp lập quy hoạch chung đô thị. Trước đây, các tiêu chí cứng nhắc về mật độ dân số và quy mô diện tích thường là rào cản khiến nhiều địa phương khó xác lập các dự án đô thị mới, đặc biệt là tại các vùng miền núi hoặc các khu vực phát triển theo mô hình đô thị sinh thái, nghỉ dưỡng.

Nghị định mới đã hạ thấp đáng kể ngưỡng mật độ dân số tối thiểu. Cụ thể, đối với các khu vực gồm nhiều phường liền kề hoặc một phường độc lập cùng xã lân cận, điều kiện mật độ dân số đã giảm từ 500 người/km² xuống còn 300 người/km². Sự điều chỉnh này phản ánh tư duy thực tế hơn, phù hợp với xu hướng phát triển các đô thị vệ tinh, đô thị xanh vốn không yêu cầu mật độ nén quá cao như các trung tâm cũ.

Đáng chú ý, Nghị định 34 đã bãi bỏ quy định về diện tích tối thiểu đối với đô thị mới. Thay vào đó, phạm vi quy hoạch được xác định linh hoạt dựa trên địa giới đơn vị hành chính cấp xã và định hướng trong quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị quốc gia hoặc quy hoạch vùng/tỉnh. Quy định này trao quyền chủ động rất lớn cho các địa phương trong việc định hình không gian phát triển, không còn bị bó buộc bởi những con số cơ học thiếu tính thực tiễn.

Trao quyền và linh hoạt trong quy hoạch phân khu

Không chỉ nới lỏng ở quy hoạch chung, quy hoạch phân khu (Điều 8) và quy hoạch chi tiết (Điều 9) cũng được điều chỉnh theo hướng mở rộng phạm vi và xóa bỏ các “ngưỡng cứng”.

Nếu như trước đây, quy mô diện tích lập quy hoạch thường bị giới hạn bởi các con số cụ thể (như dưới 200 ha cho một số trường hợp), thì nay Nghị định 34 đã loại bỏ các giới hạn này. Thay vào đó, quy mô diện tích khu chức năng sẽ do UBND cấp tỉnh hoặc cấp có thẩm quyền phê duyệt quyết định, dựa trên yêu cầu quản lý phát triển thực tế hoặc mục tiêu đầu tư hạ tầng.

Việc trao quyền cho UBND cấp tỉnh tự xác định quy mô diện tích lập quy hoạch phân khu cho các khu chức năng, khu vực dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật giúp quy trình thủ tục trở nên thông thoáng hơn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với các dự án đại đô thị hoặc các khu công nghiệp, khu kinh tế quy mô lớn, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị pháp lý và sớm đưa dự án vào triển khai.

Số hóa toàn trình và minh bạch tài chính

Bên cạnh các yếu tố kỹ thuật, Nghị định 34 đặt ra yêu cầu bắt buộc về chuyển đổi số. Theo sửa đổi tại Điều 15, cơ quan tổ chức lập quy hoạch phải gửi hồ sơ qua hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng để thẩm định.

Đây là bước tiến quan trọng nhằm minh bạch hóa quá trình thẩm định, giảm thiểu cơ chế “xin – cho” và hồ sơ giấy tờ rườm rà. Quy định này cũng bao gồm điều khoản chuyển tiếp, yêu cầu các hồ sơ chưa gửi thẩm định trước ngày 1/1 sau khi phê duyệt cũng phải được cập nhật lên hệ thống dữ liệu quốc gia.

Về mặt tài chính, Nghị định làm rõ trách nhiệm quản lý kinh phí quy hoạch (Điều 21). Điểm mới là sự phân cấp mạnh mẽ: UBND cấp tỉnh được quyền phân cấp, ủy quyền cho cơ quan trực thuộc phê duyệt dự toán chi phí.

Đặc biệt, với trường hợp nhà đầu tư là đơn vị tổ chức lập quy hoạch (nguồn vốn xã hội hóa), nhà đầu tư đó sẽ có trách nhiệm tự phê duyệt dự toán chi phí. Quy định này tháo gỡ vướng mắc lâu nay về việc ai duyệt chi phí khi doanh nghiệp bỏ tiền làm quy hoạch, giúp đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Tại tọa đàm “Giải cơn khát nhà ở vừa túi tiền và giải pháp thu hút dân cư về khu đô thị mới” diễn ra ngày 17/10 của Tạp chí TheLEADER diễn ra tại Hà Nội, ông Trần Quang Trung, Giám đốc Phát triển kinh doanh One Housing, nhận định thị trường bất động sản đang mất cân đối về nguồn cung. Tuy nhiên, mất cân đối không có nghĩa là thừa.

Mặt bằng giá cao vì nhiều dự án cao cấp, hạng sang

Theo vị này, thị trường có bốn phân khúc chính: bình dân, trung cấp, cao cấp và hạng sang. Trong thời gian từ năm 2023 đến nay, phân khúc bình dân và trung cấp gần như vắng bóng trên thị trường. Đặc biệt, phân khúc bình dân gần như không có dự án mới nào. Phân khúc trung cấp dành cho số đông của xã hội, cũng không có thêm dự án.

Ngược lại, phân khúc cao cấp và hạng sang chiếm tỷ trọng rất lớn, dự án ra đến đâu là hấp thụ hết đến đó. “Theo báo cáo mới nhất của chúng tôi, tỷ lệ hấp thụ của 2 phân khúc này đạt gần 90%”, ông Trung cho biết.

Sự mất cân đối này, đã đẩy nền giá chung cư trung bình tại Hà Nội lên cao. Đến thời điểm hiện tại, giá chung cư trung bình là 85,6 triệu đồng/m2, trong khi vào năm 2022, con số này chỉ khoảng 50 triệu đồng/m2. 

“Giá trung bình tăng mạnh vì thiếu hụt các sản phẩm phân khúc bình dân và trung cấp. Nếu trong tương lai bổ sung được nguồn cung cho 2 phân khúc này, thì nền giá sẽ được điều tiết lại”, vị này nêu. So với TPHCM, giá căn hộ Hà Nội đang tiệm cận trong khi trước năm 2021, giá nhà ở TPHCM luôn cao hơn Hà Nội.

“Nhiều người cho rằng vì nền giá đang cao, chúng ta nên ghìm giá của phân khúc cao cấp xuống. Tôi cho rằng cách tiếp cận này không hợp lý”, vị này cho hay.

Thay vào đó, ông Trung cho rằng chính sách phải dựa trên cơ sở dữ liệu và nghiên cứu chi tiết về từng phân khúc. Phân khúc nào phải có mức giá tương ứng với giá trị của nó. Việc cần làm là giải quyết gốc rễ của vấn đề: bổ sung nguồn cung cho phân khúc đang thiếu hụt.

10 năm tới, nhà ở vừa túi tiền và siêu sang sẽ bùng nổ

Ông Nguyễn Thanh Quyền, Tổng giám đốc Tập đoàn Thắng Lợi, dự báo sắp tới, triển vọng phát triển phân khúc nhà bình dân hay nhà ở vừa túi tiền sẽ lạc quan. Trong 10 năm tới, thị trường sẽ chứng kiến 2 phân khúc là nhà ở vừa túi tiền và nhà ở siêu sang bùng nổ.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Quyền nhận định làm bất động sản thời điểm này không thể “tay không bắt giặc”, chủ đầu tư muốn tồn tại phải hội đủ 3 yếu tố then chốt. Đó là quỹ đất, nền tảng tài chính vững chắc và chủ đầu tư phải có năng lực triển khai thực chất. 

“Tôi lấy ví dụ, có những dự án mà quỹ đất đã thuộc về mình, thị trường đã sẵn, nhưng phải mất hơn 2 năm mới hoàn tất được pháp lý cơ bản để có thể khởi công. Rất may là vừa rồi, Bộ Xây dựng đã cho phép miễn giấy phép xây dựng đối với một số trường hợp và đây là con dao 2 lưỡi. Với người làm thật, đó là cơ hội. Nhưng ai làm ẩu, làm giả, thì sau này nghiệm thu sẽ không thể hoàn thành được pháp lý”, vị này nêu.

Nhiều chuyên gia và ngân hàng đã đưa ra các giải pháp giúp kéo giảm giá nhà tại cuộc họp chiều 22/9 của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản. 

Đề nghị doanh nghiệp bất động sản giảm lợi nhuận để hạ giá nhà

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), nhấn mạnh rằng thị trường bất động sản đã bước vào chu kỳ phục hồi và tăng trưởng trở lại từ quý I/2024.

Tuy nhiên, để đạt mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội, vẫn cần bổ sung hơn 300.000 căn. Đây là nền tảng để tạo nguồn cung trong những năm tới, đồng thời góp phần giải quyết nhu cầu an cư cho nhóm dân cư có thu nhập trung bình và thấp.

Một trong những công cụ quan trọng để khơi thông thị trường là gói tín dụng 145.000 tỷ đồng của 9 ngân hàng thương mại. Trong đó Vietcombank góp 30.000 tỷ đồng, tuy nhiên đến nay chưa giải ngân được do vướng mắc pháp lý của các dự án. 

Ông Châu tán thành việc Bộ Xây dựng đề xuất điều chỉnh tiêu chí thu nhập mua nhà ở xã hội lên 20 triệu đồng/tháng cho một cá nhân, 40 triệu đồng/tháng cho vợ chồng, và 30 triệu đồng/tháng cho cá nhân nuôi con dưới 18 tuổi. 

Về lãi suất vay mua nhà ở xã hội, ông Châu đề nghị quay lại mức 4,8%/năm, từng được Thủ tướng phê duyệt trong giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 7/2024, nhưng riêng Hà Nội và TPHCM có thể quy định khung cao hơn phù hợp với đặc thù. Hiện Ngân hàng Chính sách xã hội đang áp mức 6,6%, cao hơn lãi suất thương mại mà một số ngân hàng như Vietcombank đang áp dụng (5,9–6,1%/năm). 

Ông Châu cho rằng muốn kéo giảm giá nhà, trước hết phải giảm chi phí tiền sử dụng đất, xây dựng, đầu vào như cát, sỏi, thép, xi măng, điện, xăng dầu, cho đến chi phí tuân thủ pháp luật…

Một yếu tố quan trọng khác là kỳ vọng lợi nhuận của doanh nghiệp. Ông Châu đề nghị cộng đồng doanh nghiệp giảm kỳ vọng lợi nhuận ở mức hợp lý để có sự chia sẻ với người mua nhà. 

Lãi suất chưa bao giờ thấp đến thế

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank,) nhìn nhận thị trường bất động sản hiện tại đã rất khác so với một năm trước. Khi đó, nhiều dự án gần như “đóng băng”, ngân hàng rơi vào thế bị động, chỉ chờ nợ đến hạn.

Nhờ những bước đi quyết liệt của Chính phủ, bất động sản đã khởi sắc trở lại, kéo theo hệ thống ngân hàng thoát dần nguy cơ nợ xấu và có thêm niềm tin vào sự phục hồi. “So với một năm trước, thị trường đã tưng bừng hơn rất nhiều. Điều này cho thấy chúng ta đã đi qua giai đoạn khó khăn nhất”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Vinh, giá bất động sản hiện nay là kết quả của nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là giá đất. Nhiều năm qua, ngân sách địa phương được bổ sung nhờ tăng giá đất, nhưng cũng đẩy chi phí nhà ở lên cao.

“Nếu muốn kéo giá nhà xuống thì cần một chính sách đất đai tổng thể và quyết liệt hơn. Chỉ có tăng nguồn cung thì thị trường mới tự điều chỉnh”, ông Vinh phân tích.

Đề cập đến lãi suất, ông Vinh thẳng thắn: “Tôi đã làm ngân hàng 26 năm, chưa bao giờ thấy lãi suất thấp như bây giờ”. Lãi suất thuận lợi cho cả doanh nghiệp và người dân, nhưng không phải là chiếc đũa thần vì vấn đề cốt lõi nằm ở thủ tục. Nếu một dự án triển khai trong 6 tháng, doanh nghiệp sẽ không quá bận tâm lãi suất là 7% hay 10%. Nhưng nếu bị treo nhiều năm, “lãi mẹ đẻ lãi con” thì dù lãi suất giảm đến đâu cũng không cứu nổi.

Với gói tín dụng 120.000 tỷ đồng cho nhà ở xã hội, Tổng giám đốc VPBank tin rằng quý IV năm nay và năm 2026 sẽ là thời điểm giải ngân mạnh mẽ. Ông cũng đồng tình với phương án giao trực tiếp cho các doanh nghiệp bất động sản uy tín triển khai nhà ở xã hội. Nhà nước chỉ cần kiểm soát mục tiêu và ưu đãi đúng địa chỉ, còn doanh nghiệp có thể làm nhanh, làm hiệu quả.