Đề xuất trên được TS Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV, nêu tại tọa đàm giải pháp đảm bảo có ít nhất một triệu căn nhà xã hội, ngày 1/4.

Trước đó, trong cuộc họp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương vào cuối tháng 2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhắc tới việc thành lập “Quỹ nhà ở quốc gia” nhằm phát triển nhà giá rẻ tại các đô thị lớn. Đầu tháng 3, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng yêu cầu Bộ Tài chính hoàn thành lập quỹ này để huy động nguồn lực phát triển nhà ở xã hội.

TS Cấn Văn Lực cho biết Quỹ nhà ở quốc gia có thể huy động từ 4 nguồn vốn gồm ngân sách, phát hành trái phiếu dành cho dự án nhà xã hội, huy động từ người mua nhà và các tổ chức tài chính trong, ngoài nước. Quỹ này sẽ cho vay với nhóm đủ điều kiện mua nhà xã hội và người trẻ dưới 35 tuổi như chỉ đạo của Thủ tướng. Theo ông, hai nhóm này phải có tích lũy và thu nhập ổn định. Họ có thể nộp một phần tiền tiết kiệm vào quỹ để đảm bảo dòng tiền mua nhà.

Ông nói, việc phát triển Quỹ nhà ở quốc gia cần tính toán đến cấu trúc nguồn vốn. Nhìn từ kinh nghiệm quốc tế, ông Lực cho rằng tỷ lệ cho vay người mua nhà và chủ đầu tư nên là 70-30.

Trước quan ngại Quỹ nhà ở quốc gia có thể “hết tiền” vì chưa rõ ràng nguồn thu, ông Lực cho rằng cần phát triển theo nguyên tắc “lấy mỡ nó rán nó”. Tức là quỹ cần có cơ chế phát triển vốn bền vững, không chỉ dừng ở việc chi. Nguồn thu này có thể lấy từ chính phí bảo lãnh chủ đầu tư, người mua nhà hoặc từ cho vay với lãi suất ưu đãi bằng 50-70% mức lãi thị trường.

Hiện nhóm ngân hàng quốc doanh (Agribank, Vietcombank, Vietinbank và BIDV) cho vay mua nhà với lãi suất ưu đãi 5,5-6%, áp dụng cho 6-12 tháng đầu. Sau giai đoạn ưu đãi, lãi suất thả nổi được tính bằng lãi suất huy động 12 tháng cộng biên độ 3,5-4%. Còn nhóm ngân hàng cổ phần cho vay lãi suất thả nổi khoảng 10-11% một năm. Như vậy, với đề xuất lãi vay bằng 50-70% thị trường, lãi ưu đãi của Quỹ nhà ở quốc gia vào khoảng 5-7%.

Cùng quan điểm ông Lê Văn Bình, Phó cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng Quỹ nhà ở quốc gia nếu chỉ dùng để xây nhà xã hội sẽ “không đủ”. Bởi vốn cấp cho quỹ từ ngân sách mang tính chất là “vốn mồi”, khó đáp ứng quy mô phát triển nhà xã hội với mục tiêu ít nhất 1 triệu căn đến 2030.

“Quỹ nhà ở quốc gia cần xây dựng cơ chế thu chi rõ ràng, có thể ứng trước chi phí giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư sau đó thu lại”, ông Bình cho hay.

Ông Chử Văn Hải, Trưởng phòng Phát triển và Quản lý nhà ở xã hội, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cho biết Bộ này đang đề xuất xây dựng Quỹ nhà ở quốc gia là quỹ tài chính ngoài ngân sách do Thủ tướng thành lập, hoạt động không vì lợi nhuận.

Theo ông, đây sẽ quỹ của Nhà nước dành phát triển nhà cho thuê, học tập từ mô hình của nhiều quốc gia trên thế giới. Quỹ nhà ở này sẽ hỗ trợ cấp bù lãi suất chênh lệch cho chủ đầu tư.

Liên quan đề xuất tăng mức lợi nhuận xây nhà ở xã hội lên 13%, đại diện Bộ Xây dựng cho hay ý tưởng trên dựa trên kiến nghị của nhiều địa phương và chủ đầu tư nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích. Việc tăng định mức lợi nhuận có thể khuyến khích các doanh nghiệp tham gia phát triển dự án, tuy nhiên ông Hải lưu ý “giá bán nhà xã hội có thể tăng theo”.

Góp ý đề xuất trên của Bộ Xây dựng, ông Nguyễn Văn Đỉnh, chuyên gia pháp lý bất động sản, cho rằng “nên giữ định mức 10%” như quy định cũ. Ông nói, đặt trong bối cảnh trước đây, doanh nghiệp xây nhà xã hội gặp nhiều vướng mắc pháp lý, tốn chi phí. Quy định yêu cầu hạch toán tổng thể dự án nên chủ đầu tư chỉ được hưởng 10% lợi nhuận trên toàn quỹ đất.

Hiện nay, với những đột phá về chính sách phát triển nhà xã hội, ông Đỉnh cho rằng mức trần lợi nhuận 10% là phù hợp. Bởi lãi định mức chỉ tính cho quỹ đất xây nhà xã hội, còn lại phần 20% làm thương mại dịch vụ được miễn tiền thuê đất và doanh nghiệp được hưởng toàn bộ lợi nhuận phần này. Nếu làm nhà ở thương mại, chủ đầu tư sẽ phải nộp tiền thuế đất.

Theo đề án phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội tới 2030, đến năm 2024 cả nước phát triển 130.000 căn. Tuy nhiên, báo cáo từ Bộ Xây dựng cho thấy dù nỗ lực, các địa phương chỉ hoàn thành được 21.000 căn, tương ứng hơn 16% kế hoạch.

Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc đầu tháng 3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết việc phát triển nhà xã hội đã được bàn nhiều nhưng triển khai chưa hiệu quả. Thủ tướng nói, có thể giao dự án trực tiếp cho doanh nghiệp, không cần qua đấu thầu, miễn đảm bảo công khai, minh bạch.

Trước đó, Thủ tướng đã giao chỉ tiêu cả nước cần xây xong hơn 100.000 căn nhà xã hội trong năm nay. Bắc Ninh và Hải Phòng có chỉ tiêu cao nhất, vượt 10.000 căn mỗi địa phương. Với Hà Nội và TP HCM, chỉ tiêu hoàn thành nhà xã hội năm nay lần lượt 4.670 căn và gần 2.900 căn.

5 năm tới, cả nước cần đạt mục tiêu hơn 995.000 căn hộ. Trong đó, Hà Nội cần hoàn thành gần 45.000 căn, còn TP HCM khoảng 67.000 căn.

Ngọc Diễm

Theo đại diện doanh nghiệp, sự kiện hướng đến việc thay đổi góc nhìn quen thuộc về bất động sản – lĩnh vực vốn thường gắn với các chỉ số diện tích hay lợi nhuận – bằng cách tiếp cận giàu cảm xúc hơn, thông qua trải nghiệm nghệ thuật đa giác quan.

Triển lãm được thiết kế như một hành trình trải nghiệm, nơi người tham dự tương tác với không gian qua thị giác, thính giác, xúc giác… nhằm cảm nhận sâu sắc hơn về kết nối giữa con người, cộng đồng và thiên nhiên.

Không gian sự kiện kết hợp giữa nghệ thuật ánh sáng, công nghệ trình chiếu đa chiều và hoạt động tương tác cá nhân, mô phỏng sự vận động của đời sống đô thị: từ thay đổi hình thái không gian sống, dòng chảy văn hóa – kiến trúc, đến các lát cắt đời sống cá nhân trong một đô thị đang phát triển.

Triển lãm cũng kể lại hành trình 20 năm phát triển của Văn Phú theo triết lý “vị nhân sinh”, lấy con người làm trung tâm trong mọi thiết kế không gian sống. “Chúng tôi muốn tạo ra một không gian nghệ thuật đa giác quan giữa lòng Hà Nội, nơi hình ảnh, âm thanh, ánh sáng và tương tác cá nhân hóa trở thành cầu nối cảm xúc”, đại diện doanh nghiệp cho biết.

Loạt hoạt động tương tác được triển khai tại sự kiện. Ngay từ cổng vào, mỗi khách tham quan sẽ nhận thẻ cư dân Vị nhân sinh – tấm bản đồ hành trình với các trạm trải nghiệm như Ngôi nhà mơ ước, Chạm xanh, Chạm để thấu. Mỗi điểm đến được thiết kế nhằm khơi gợi những mong muốn về tổ ấm, không gian sống lý tưởng.

Tại Ngôi nhà mơ ước, khách mời chia sẻ kỳ vọng về nơi ở tương lai; trong khi đó, khu vực Chạm xanh cho phép tạo nên khoảng xanh cá nhân từ vật liệu thiên nhiên. Tiếp đó, Chạm để thấu tích hợp công nghệ số, nơi mỗi người có thể tạo hình nhân vật đại diện bản thân để khám phá bản đồ đô thị. Kết quả được cá nhân hóa theo dữ liệu đầu vào, mô phỏng nhu cầu và cảm xúc của người tham gia trong hành trình tìm kiếm tổ ấm.

“Lần đầu tiên, hoạt động tư vấn không gian sống của một thương hiệu bất động sản không diễn ra theo hình thức tư vấn 1-1 mà được tích hợp với công nghệ để trở thành một game kỹ thuật số”, đại diện Văn Phú cho biết.

Ngoài ra, triển lãm còn đưa nghệ thuật và ẩm thực vào trải nghiệm. Tại khu vực F&B, người tham dự có thể thưởng thức tiệc trà, hòa mình vào các buổi diễn violin và tương tác trong không gian mở.

Sự kiện khép lại bằng thông điệp: tổ ấm không chỉ là nơi để ở mà còn là không gian gắn kết cảm xúc, thể hiện khát vọng thuộc về. Triển lãm góp phần mở ra cách tiếp cận mới với bất động sản mà Văn Phú đang theo đuổi: nơi mỗi m2 được đo bằng chất lượng sống và trải nghiệm cá nhân.

Song Anh

Báo cáo thị trường từ DKRA Group cho thấy, trong ba tuần đầu tháng 4, lượng giao dịch bất động sản tại các tỉnh phía Nam (TP HCM, Bình Dương, Long An, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu và Tây Ninh) đã giảm 30-40% so với tháng trước. Giao dịch hạ nhiệt trên diện rộng, ở cả loại hình phục vụ nhu cầu thực là căn hộ và sản phẩm thuần đầu tư như đất nền, nhà liền thổ và bất động sản nghỉ dưỡng.

Theo đó, tháng vừa qua căn hộ ghi nhận tỷ lệ hấp thụ trên rổ hàng mở bán đạt 22%, nhà liền thổ là 21%, đất nền và bất động sản nghỉ dưỡng từ 3-6%. Hơn một nửa tháng 4, thị trường gần như đóng băng, giao dịch chỉ tập trung vào cuối tháng và đầu tháng 5.

Theo dữ liệu từ chuyên trang Batdongsan, mức độ quan tâm tìm mua bất động sản trên cả nước trong tháng 4 giảm 18% so với tháng trước. Trong đó, phân khúc chung cư giảm mạnh nhất với 20%, kế đến là đất nền giảm 18%, nhà riêng và nhà mặt phố cùng giảm 14%. Lượng tin đăng bán bất động sản cũng giảm 5-9% ở hầu hết các phân khúc.

Về khu vực, nhu cầu mua tại Hà Nội giảm 18%, TP HCM giảm 19%, còn các địa phương khác ghi nhận mức giảm trung bình 16-20%. Đáng chú ý, căn hộ và đất nền là hai loại hình giảm sâu nhất: Hà Nội giảm 23%, TP HCM giảm 21%.

Ghi nhận từ thực tế từ nhiều sàn phân phối bất động sản cho thấy, diễn biến về thanh khoản nhà đất tháng 4 có sự sụt giảm và không như kỳ vọng.

Lãnh đạo một sàn môi giới tại TP Thủ Đức cho biết, doanh nghiệp kỳ vọng thị trường phục hồi trong quý II, song bước sang tháng 4, tỷ lệ hấp thụ thực tế thấp hơn nhiều so với dự kiến. Hiện đơn vị này đang phân phối ba dự án chung cư và đất nền tại TP HCM và Đồng Nai. Nếu quý I vẫn còn giao dịch nhờ thông tin tích cực về hạ tầng và điều chỉnh địa giới hành chính, thì nửa đầu tháng 4 gần như không có giao dịch đáng kể, dù đã đẩy mạnh truyền thông. Lượng đặt mua chỉ đạt chưa tới 30%. Nửa cuối tháng có tín hiệu khởi sắc hơn nhưng thị trường nhìn chung vẫn trầm lắng.

Tương tự, một chủ đầu tư dự án chung cư tại Bình Dương cho hay, trong tháng 3 vẫn có giao dịch nhưng bước sang tháng 4 thị trường chững lại rõ rệt. Cuối tháng 3, doanh nghiệp mở bán 200 căn hộ, nhưng trong hơn ba tuần đầu tháng 4 chỉ ghi nhận 50 lượt đặt mua trước. “Phải đến cuối tháng thị trường mới bắt đầu chuyển biến, sang đầu tháng 5 tỷ lệ tiêu thụ dần cải thiện”, vị này nói.

Lý giải yếu tố khiến đà giảm giao dịch nhà đất giảm mạnh trong tháng 4, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, nhận định có ba nguyên nhân chính.

Thứ nhất, sau giai đoạn kỳ vọng từ thông tin sáp nhập địa giới, thị trường bước vào giai đoạn “nguội lạnh” do thiếu các chính sách kích cầu hoặc đầu tư hạ tầng cụ thể. Nhóm nhà đầu tư lướt sóng vì kỳ vọng thường rút lui, khiến nhu cầu sụt giảm.

Thứ hai, nguồn cung mới chủ yếu là phân khúc cao cấp và hạng sang, tập trung tại Hà Nội và TP HCM. Giá căn hộ từ 70 đến 100 triệu đồng mỗi m², vượt khả năng chi trả của phần lớn người mua ở thực. Đất nền cũng tăng giá 10-15%, trong khi chủ đất giữ hàng chờ giá cao hơn khiến thanh khoản giảm.

Thứ ba, sau các đợt sốt đất trước, nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ đã rút lui do thanh khoản thấp và rủi ro cao, nhất là tại Đông Anh, Nhơn Trạch, Đức Hòa… Ngoài ra, chính sách thuế đối ứng của ông Donald Trump cũng ảnh hưởng đến tâm lý thị trường. Nhiều nhà đầu tư chuyển từ trạng thái sẵn sàng mua sang chờ đợi để phòng ngừa rủi ro vĩ mô.

Trong báo cáo mới đây về thị trường bất động sản quý I, Bộ Xây dựng nhận định, do tác động từ thông tin sáp nhập các tỉnh/thành, giao dịch nhà ở và đất nền có sự tăng trưởng mạnh tới 32% trong quý vừa qua. Mặt bằng giá đất cũng theo đó bị đẩy lên cao 20-30% tại một số địa phương. Đà tăng về giá và giao dịch có sự tác động từ yếu tố đầu cơ ăn theo thông tin sáp nhập tỉnh. Đây là xu hướng tăng thiếu bền vững, tiềm ẩn rủi ro. Khi các cơ quan quản lý vào cuộc kiểm soát, hoạt động đầu cơ giảm mạnh.

Đồng tình, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cho rằng giai đoạn đầu năm, giá và lượng giao dịch tăng mạnh do kỳ vọng từ thông tin chưa chính thức về việc sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh. Những khu vực được đồn đoán trở thành trung tâm hành chính mới nhanh chóng thu hút dòng tiền. Kỳ vọng quá mức tạo điều kiện cho đầu cơ thổi giá, đẩy mặt bằng lên cao để trục lợi. Khi Nghị quyết 60 được công bố vào đầu tháng 4, chính quyền siết lại việc lan truyền thông tin sai lệch, dòng tiền đầu cơ rút lui, khiến thị trường nhanh chóng hạ nhiệt.

Dù bức tranh thị trường tháng 4 khá ảm đạm, nhưng theo các đơn vị nghiên cứu, từ đầu tháng 5 bất động sản đã bắt đầu có sự chuyển biến tích cực. Ông Võ Hồng Thắng cho biết, những tín hiệu tích cực về đàm phán thuế giữa Mỹ và các quốc gia trên thế giới những ngày qua đã nhóm mồi lửa giúp tâm lý nhà đầu tư trong nước ổn định trở lại. Cùng với đó, nhiều chủ đầu tư đã tích cực giới thiệu dự án mới ra thị trường, kèm với chính sách bán hàng linh hoạt.

Giới chuyên gia dự đoán, trong nửa cuối quý II, giao dịch bất động sản sẽ phục hồi tích cực hơn nhờ các thông tin về giải ngân đầu tư công, hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm triển khai cùng rổ hàng mới đa dạng phân khúc và mức giá.

Phương Uyên