Thông tin này được Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên tại phòng Bầu dục hôm 22/7 (giờ Mỹ) khi được hỏi về việc loại bỏ thuế với lãi chuyển nhượng bất động sản.

Tổng thống Mỹ cho biết đang cân nhắc ủng hộ một dự luật do Marjorie Taylor Greene – nghị sĩ đảng Cộng hòa bang Georgia – đề xuất nhằm bãi bỏ thuế hiện hành với việc mua bán bất động sản. Theo nghị sĩ Greene, thuế này là “một gánh nặng lỗi thời và bất công, nhất là trong bối cảnh thị trường bất động sản tại Mỹ hiện nay giá đã tăng vọt”.

Ông Trump cũng nói thêm rằng việc giảm lãi suất sẽ giúp kích thích cho thị trường nhà ở Mỹ. Theo ông, nếu Cục Dự trữ liên bang (Fed) làm điều này, Mỹ cũng không cần phải bỏ thuế với lãi mua bán bất động sản. Dù vậy, Trump khẳng định vẫn đang nghĩ tới việc miễn sắc thuế trên.

Động thái này có thể thay đổi cách đánh thuế với lợi nhuận chuyển nhượng bất động sản lần đầu tiên trong 30 năm qua tại Mỹ. Hiện tại, người độc thân được miễn trừ thuế đến 250.000 USD khi bán ngôi nhà chính (không phải bất động sản đầu tư hay nghỉ dưỡng) và tăng lên mức 500.000 USD với trường hợp khai thuế chung, ví dụ như hai vợ chồng. Cả hay mức này đều đã không thay đổi từ năm 1997.

Greene cho rằng những người đã sở hữu ngôi nhà hàng chục năm, nhất là người già không dám bán, dù giá lên cao vì họ sợ bị đánh thuế vào phần lợi nhuận. Bởi vậy, nghị sĩ này nói dự luật của bà đề xuất sẽ giúp giải quyết tình trạng thiếu hụt nhà ở cũng như hỗ trợ tài chính an toàn lâu dài cho các gia đình tại Mỹ.

Cũng theo báo cáo của Hiệp hội Môi giới Bất động sản quốc gia Mỹ (NAR), chính sách thuế với lãi chuyển nhượng bất động sản đang âm thầm làm méo mó thị trường nhà ở khi “giữ chặt người lớn tuổi trong ngôi nhà của họ”. Điều này bóp nghẹt nguồn cung đúng lúc nước Mỹ đang cần nhà ở nhất.

NAR cho biết 34% chủ sở hữu nhà tại Mỹ, tương ứng 29 triệu người sẽ vượt mức miễn thuế 250.000 USD nếu họ bán nhà. Khoảng 10%, tương đương 8 triệu người sẽ vượt mức 500.000 USD khi khai thuế chung. Bởi vậy, nhiều người già không có động lực để bán nhà dù họ có nhu cầu ở với gần gia đình hay sống trong ngôi nhà nhỏ hơn.

“Việc thị trường mua bán nhà ở trì trệ đang tạo ra hiệu ứng dây chuyền trên toàn thị trường, đẩy chi phí lên cao và hạn chế cơ hội. Điều này hoàn toàn đi ngược với điều mà chính sách công nên khuyến khích”, Shannon McGahn, Phó chủ tịch điều hành, kiêm Giám đốc vận động chính sách của NAR chia sẻ. McGahn cho rằng tình trạng này diễn biến tệ hơn theo từng tháng.

Tuy nhiên, Joel Berner, nhà kinh tế cao cấp tại Realtor.com nhận định đã có rất nhiều người bán nhà được hưởng lợi từ mức miễn thuế 250.000 USD. Theo Berner, việc loại bỏ hoàn toàn thuế với lãi mua bán sẽ chủ yếu có lợi cho những người giàu tại Mỹ.

“Nó sẽ không tạo ra sự thay đổi lớn với các gia đình bình thường, trừ khi bạn sở hữu một ngôi nhà đã tăng giá rất nhiều. Nếu ngôi nhà của bạn đã tăng giá hơn 1 triệu USD, khi đó việc bỏ thuế mới thực sự mang lại lợi ích”, chuyên gia này cho hay.

Theo Berner, miễn thuế lãi mua bán nhà đất có thể giải phóng nguồn cung ra thị trường, nhưng sẽ làm giảm nguồn thu ngân sách của Chính phủ Mỹ. Ông cho rằng điều này cũng có thể kích hoạt sự quan tâm của giới đầu tư và đầu tư, đẩy giá nhà lên cao hơn nữa.

Tú Anh (theo CBS News)

Trong báo cáo thị trường 6 tháng đầu năm, Viện Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết số lượng chung cư thương mại giá bình dân ở Hà Nội và TP HCM vẫn rất hạn chế do các chủ đầu tư chủ yếu phát triển nhà cao cấp.

So với năm ngoái, nguồn cung căn hộ tiếp tục tăng với phần lớn dự án giá trên 80 triệu đồng mỗi m2. Thậm chí số dự án giá hơn 100 triệu đồng một m2 có xu hướng mở rộng ra cả khu vực vùng ven.

Viện này cho biết giá chung cư tăng cao khiến số lượng căn hộ giá rẻ trên thị trường ngày càng ít, chủ yếu đến từ các dự án đã bàn giao lâu năm, xa trung tâm. Tại Hà Nội, tỷ trọng căn hộ chuyển nhượng dưới 2 tỷ đồng chỉ chiếm khoảng 3,9%, trong khi phân khúc trên 5 tỷ lên tới 55%.

Tại TP HCM, căn hộ trên 5 tỷ đồng cũng chiếm tỷ trọng lớn, hơn 47%. Khoảng 28% thị phần thuộc về phân khúc 3-5 tỷ đồng. Còn chung cư dưới 2 tỷ đồng chiếm khoảng 7% và cũng đang có xu hướng biến mất.

Diễn biến trên cũng được nhiều đơn vị nghiên cứu thị trường ghi nhận. Hãng tư vấn bất động sản CBRE cho biết 6 tháng đầu năm, tổng nguồn cung căn hộ mở bán mới ở Hà Nội đạt hơn 10.760 căn, cao thứ hai trong 5 năm trở lại đây. Giá bán các dự án mới đều được chủ đầu tư để ở ngưỡng cao, trung bình 79 triệu đồng một m2 (chưa gồm VAT, phí bảo trì và chiết khấu), tăng 33% so cùng kỳ năm ngoái.

Tương tự, tại trung tâm TP HCM (trước sáp nhập), giá căn hộ đạt trung bình 82 triệu đồng mỗi m2, tăng 29% so với cùng kỳ năm ngoái. Các dự án mở bán mới ghi nhận mức tăng bình quân 10-13% so với giai đoạn trước.

Bà Nguyễn Hoài An, Giám đốc cấp cao CBRE Hà Nội, cho biết chủ đầu tư “kém mặn mà” làm chung cư bình dân bởi họ phải cân bằng bài toán lợi nhuận. Hiện các chủ đầu tư đối mặt với chi phí liên quan đất đai tăng đáng kể sau khi áp dụng bảng giá đất mới cộng với giá vật liệu xây dựng và thủ tục pháp lý kéo dài, làm tăng chi phí đầu vào.

“Điều này dẫn đến giỏ hàng sơ cấp dưới 3 tỷ đồng ngày càng hiếm tại hai đô thị lớn, kéo theo chung cư cũ dưới 2 tỷ đồng cũng dần biến mất”, bà An cho hay.

Giá bán liên tục tăng tạo áp lực đến khả năng hấp thụ của thị trường. Viện Kinh tế Xây dựng cho biết tỷ lệ hấp thụ nguồn cung căn hộ tại Hà Nội và TP HCM đều sụt giảm, lần lượt 13% và 7% so với cùng kỳ năm trước. Trên thị trường chuyển nhượng, lượng giao dịch chung cư tại Thủ đô cũng hạ gần 8%.

Tương tự, CBRE cho biết tổng lượng giao dịch chung cư tại Hà Nội trong quý II đạt gần 5.200 căn, giảm 27% so cùng kỳ. Tỷ lệ hấp thụ nguồn cung mới đạt trung bình 60% trong khi cùng kỳ năm ngoái, nhiều dự án do đơn vị này tham gia kinh doanh có mức thanh khoản hơn 90% sau mở bán.

Theo một khảo sát mới đây của VnExpress với hơn 7.400 độc giả, hơn một nửa người tham gia chia sẻ rằng họ không muốn mua chung cư trong nửa cuối năm vì giá quá cao. Trong khi 65% người tham gia chỉ đủ khả năng mua căn hộ dưới 3 tỷ đồng.

Về lâu dài, câu chuyện tăng giá bất động sản nếu không được can thiệp sớm, sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy cho thị trường và xã hội. Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng giá nhà liên tục tăng khiến người thu nhập trung bình và thấp ngày càng khó tiếp cận giấc mơ an cư.

“Nếu không kiểm soát kịp thời, nguy cơ bong bóng bất động sản có thể xảy ra khiến thị trường đối mặt rủi ro đổ vỡ dây chuyền, ảnh hưởng đến nền kinh tế”, ông Đính nói.

Ngọc Diễm

“Thành phố áp dụng bảng giá đất mới theo Quyết định 79 với mức tăng đột biến đã khiến thị trường bất động sản gần như đóng băng, dòng tiền khó lưu thông”, Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP HCM nêu tại hội thảo “Giá đất, thuế đất thế nào cho hợp lý” sáng 22/7.

Ông Thuận nhận định Luật Đất đai 2024 quy định việc xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường, nhưng không yêu cầu bảng giá đất phải bám sát giá thị trường – vốn luôn biến động. Trong quá trình soạn thảo Nghị định 103, Bộ Tài chính từng chủ trương không làm biến động lớn nghĩa vụ tài chính về đất, nhưng khi triển khai thực tế lại xuất hiện nhiều bất cập, đặc biệt là khoảng cách quá lớn giữa giá đất ở và đất nông nghiệp.

“Giá đất ở được xem xét theo hướng tiệm cận thị trường, trong khi đất nông nghiệp lại được định giá rất cảm tính, không bám sát thực tế”, ông nói.

Ông dẫn chứng một thửa đất mặt tiền đường Đồng Khởi (TP HCM) có 210 m2 đất ở được định giá 687 triệu đồng mỗi m2 trong bảng giá đất, còn 6 m2 chưa chuyển mục đích vẫn là đất nông nghiệp chỉ được định giá 810.000 đồng/m2.

Theo ông, sự chênh lệch gấp hơn 840 lần này không phù hợp với nguyên tắc thị trường như quy định tại Nghị định 71. “Để công bằng, cần điều chỉnh giá đất nông nghiệp lên khoảng 65-70% so với đất ở tại các thửa đất nằm trong khu dân cư hoặc xen cài trong thửa đất ở”, ông Thuận nói thêm.

Bà Võ Nhật Liễu, Giám đốc Viện đào tạo phát triển dự án bất động sản PROPIIN, cũng đặt vấn đề áp giá thị trường vào bảng giá đất có thực sự công bằng và liệu có khiến giá đất ở vô hình chung chạy đua với giá ảo.

Bà Liễu cho biết, tiền sử dụng đất hiện chiếm hơn 20% tổng mức đầu tư dự án và là một biến số mà doanh nghiệp rất khó kiểm soát do chưa có công thức thống nhất. Nếu tính theo mức giá thị trường hiện nay, nhiều doanh nghiệp không thể triển khai được dự án nhà ở trung cấp, bình dân, thậm chí rất khó có lãi. Khi đó, thị trường dễ rơi vào vòng xoáy lệch cung – cầu, chỉ còn giới đầu tư đủ tài chính mua nhà, còn người lao động thì mất dần cơ hội an cư.

Ngoài ra, bà Liễu cho rằng việc xây dựng bảng giá đất theo thị trường đòi hỏi cách tiếp cận khoa học, có hệ thống dữ liệu đầy đủ và minh bạch. Để phản ánh sát giá thực, cần khảo sát trên một lượng lớn giao dịch kéo dài ít nhất 5-10 năm, thay vì dựa vào các thương lượng rời rạc giữa người mua và người bán. Nếu vội vàng áp dụng giá thị trường trong bối cảnh còn nhiều yếu tố bất thường, sẽ dễ dẫn đến hợp thức hóa giá ảo.

Chung quan điểm, Tiến sĩ Trần Việt Anh, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Hùng Vương, nhìn nhận việc xây dựng bảng giá đất cần có cơ sở khoa học rõ ràng, nếu không sẽ dễ bị cuốn theo giá ảo. Ông chỉ ra thực tế thời gian qua, giá đất liên tục bị đẩy lên bởi các yếu tố như quy hoạch làm đường, xây cầu, có nhà đầu tư lớn đến hoặc gần đây là hiệu ứng sáp nhập tỉnh.

“Nếu các địa phương lấy mức giá bị thổi lên trong giai đoạn sốt nóng làm dữ liệu xây dựng bảng giá đất sẽ dẫn tới nguy cơ bảng giá đất không phản ánh thực tế”, ông cảnh báo.

Theo ông Việt Anh, hậu quả của việc này dẫn đến giá nhà đất bị đẩy lên cao, vượt khả năng chi trả của người dân. Chi phí chuyển nhượng và nghĩa vụ tài chính về đất tăng theo, khiến doanh nghiệp đội chi phí đầu vào, cuối cùng người mua nhà phải gánh chịu.

Ông dẫn chứng tại vòng xoay Cát Lái (TP HCM), giá đền bù lên tới 81 triệu đồng mỗi m2 khiến doanh nghiệp phải đưa giá bán ra thị trường lên khoảng 200 triệu đồng mỗi m2 để đảm bảo lợi nhuận, tạo áp lực lớn lên giá nhà và khả năng tiếp cận của người dân.

“Đây là lý do cần sớm sửa đổi Luật Đất đai 2024, trong đó có quy định liên quan đến bảng giá đất”, ông Việt Anh nói. Bởi theo ông, bảng giá đất mới dự kiến áp dụng đồng loạt trong nửa năm tới, nếu không sửa kịp thời, các bất cập đang diễn ra tại một số địa phương có thể lan rộng. Chưa kể, quá trình sáp nhập tỉnh còn khiến nhiều nơi tồn tại song song nhiều bảng giá đất, gây thiếu nhất quán và khó khăn trong quản lý.

Ông Việt Anh kiến nghị bảng giá đất cần cập nhật theo giá thị trường nhưng phải có lộ trình cụ thể, tránh gây sốc và ảnh hưởng đến an sinh xã hội, đặc biệt là phân khúc nhà ở bình dân và xã hội. Ông cũng đề xuất phân định rõ giữa giá đất thương mại và đất phục vụ mục tiêu an sinh.

Phản hồi ý kiến chuyên gia, ông Võ Anh Tuấn, Phó cục trưởng quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết bảng giá đất đầu tiên theo Luật Đất đai 2024 sẽ được công bố năm 2026, thời gian giãn ra nhằm tránh gây “sốc giá” sau thông tin sáp nhập tỉnh. Nhiều địa phương đã rà soát, điều chỉnh bảng giá để thu hẹp chênh lệch, tránh biến động ảnh hưởng đến quyền lợi người dân, song vẫn còn nơi cập nhật chậm hoặc quá cao, gây tác động xã hội.

Ông cũng ghi nhận phản ánh của người dân về mức thu tiền sử dụng đất quá cao khi chuyển mục đích từ đất nông nghiệp sang đất ở trong khu dân cư, do cách tính hiện hành còn bất hợp lý. Theo ông Tuấn, đây là trách nhiệm của địa phương, song Cục đang đề xuất sửa Nghị định 71 và Luật Đất đai, dự kiến trình Quốc hội tháng 10 tới.

“Các góp ý của đại biểu tại hội thảo hôm nay giúp Cục hiểu rõ hơn các vướng mắc thực tiễn và tự tin trong việc xây dựng quy định điều chỉnh phù hợp”, ông Tuấn chia sẻ. Theo định hướng, bảng giá đất sẽ được ban hành với thời hạn sử dụng 5 năm, đi kèm hệ số điều chỉnh được cập nhật hàng năm nhằm linh hoạt bám sát biến động thị trường.

Phương Uyên